T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2023/742 Esas
KARAR NO:2025/1167 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI:2022/64 Esas - 2022/892 Karar
TARİHİ:17/11/2022
DAVA:Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:03/07/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkil şirketin ... (... Santrali) numaralı üretim lisansına dayanarak elektrik ürettiğini, müvekkili şirket hakkında T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (“EPDK”) tarafından; lisansına kayıtlı kurulu güç ile üretilebilecek azami üretim miktarını aşarak YEKDEM (Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması) kapsamında haksız gelir elde ettiği iddiasıyla Elektrik Piyasasında yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 1. maddesi uyarınca 17.05.2021 tarihli ... sayılı Başkanlık oluru ile soruşturma başlatıldığını, yapılan soruşturma neticesinde EPDK, 07.06.2021 tarihli ve 435 sayılı Soruşturma Raporu'na göre 2015 ila 2019 yıllarında lisansında kayıtlı ve geçici kabulü yapılmış kurulu müvekkil şirketin ... (... Santrali) numaralı üretim lisansına dayanarak elektrik üretmekte olup, müvekkil şirket hakkında T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (“EPDK”) tarafından; lisansına kayıtlı kurulu güç ile üretilebilecek azami üretim miktarını aşarak YEKDEM (Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması) kapsamında haksız gelir elde ettiği iddiasıyla Elektrik Piyasasında yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 1. maddesi uyarınca 17.05.2021 tarihli ... sayılı Başkanlık oluru ile soruşturma başlatıldığının anlaşıldığını, yapılan soruşturma neticesinde EPDK, 07.06.2021 tarihli ve 435 sayılı Soruşturma Raporu'na göre 2015 ila 2019 yıllarında lisansında kayıtlı ve geçici kabulü yapılmış kurulu güç (elektriksel) ile saatlik olarak gerçekleştirilebilecek azami üretim miktarının aşılarak mevzuata aykırı şekilde fazladan gelir elde etmesi filinden bahisle, 30.12.2021 tarih ve 10696-48 sayılı kurul kararı ile; lisansına derç edilmiş ve geçici kabulü tamamlanarak ticari işletmeye alınmış (elektriksel) kurulu güç ile saatlik olarak gerçekleştirebileceği azami üretim miktarının üzerindeki uzlaştırmaya esas veriş miktarlarına istinaden hesaplanan ... toplam bedelinin 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1 inci maddesi uyarınca hesaplanacak faiziyle birlikte ... tarafından tahsil edilmesine karar verildiğini, EPDK tarafından müvekkil şirkete ait ... için .... tarafından tesis edilen kararın gereğinin yapılmasının yasal olarak zorunlu olduğunu, ödemelerin yapılmaması durumunda müvekkili şirketin ... nezdindeki elektrik üretiminden doğacak alacaklarından ve teminatından derhal kesinti yapılacağından ve bu durum da müvekkili şirket bakımından finansal güçlük yaratacağından ödemelerin taksitle yapılabilmesi için davalı ... tarafından anlaşma imzalanması gerektiğinin ifade edildiğini, müvekkili şirket tarafından da ihtirazi kayıt yazıları yazılarak, anlaşma ve ekindeki teminat bonoları da ihtirazi kayıt konmak sureti ile anlaşma metni üzerinde müzakere imkanı tanınmaksızın davalı tarafından sunulan metin imzalanmak zorunda kalındığını, ... kararında iadenin dayanağının açıklanmadığını, ödemelerin iadesinin sadece yenilenebilir enerji kaynaklarının belgelendirilmesi ve desteklenmesine ilişkin yönetmelikte yer aldığını, “haksız ve yersiz ödemelerin iadesi” ile ilgili 27. madde hükmü 09.05.2021 tarihinde yürürlüğe girmiş olduğundan 2015-2019 yıllarını kapsar biçimde geçmişe dönük talep etmenin mümkün olmadığını beyanla; davanın kabulü ile müvekkili şirketin ihtirazi kayıtla imzaladığı 19/01/2022 tarihli anlaşma gereği davalı şirkete toplam 1.733.712,62 TL tutarında borcu olmadığının tespitine, İhtirazi kayıtla imzalanan 19.01.2022 tarihli anlaşmanın, anlaşma konusu ödemelerin ve ödemelerin teminatı olarak verilen toplam 1.733.712,62 TL tutarında 30 adet teminat senedinin /bonosunun iptaline,Davalı nezdindeki teminatların irat kaydedilmemesi / nakde çevrilmemesine karar verilmesine, İhtirazi kayıtla imzalanan anlaşmaya konu ödemelerin yapılmaması, senetlerin ödenmemesi ve teminatımızın nakde çevrilmemesi/irat kaydedilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin idare mahkemesi olduğunu, davacının iptal davası ve/veya tam yargı davası açmasının gerektiğini, müvekkili şirket her ne kadar anonim şirket olsa da yürüttüğü elektrik piyasası işletmeciliği kapsamındaki işlemleri \"kamusal faaliyet\" niteliğinde olduğunu,Dava konusu edilen ...'ın işlemi ile bu işlemin dayanağı EPDK'nın 30.12.2021 tarihli 10696-48 nolu işlemlerinin idari yargı denetimine tabi olduğunu, Dava konusu uyuşmazlığın çözümü için; davacının; Elektrik Piyasası Kanunu'nun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendine, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 29 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasının c,ç,d,ğ,i bentlerine, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem kullanım Yönetmeliği'nin 7 nci maddesinin 1 inci fıkrasına, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği'nin 17 nci maddesinin 3 üncü fıkrasının a ve b bentlerine, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun'un 6/C maddesinin 1 inci fıkrasına, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgeledirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin 2 nci fıkrasına aykırı davranıp davranmadığı,...'ın tahsil işleminin dayanağı olan EPDK'nın 30.12.2021 tarihli ... nolu kararının hukuka uygun olup olmadığı, davacının lisansının üzerinde yaptığı elektrik üretimi için aldığı ödemelerin Elektrik Piyasası mevzuatı hükümlerine göre kendisinden alınıp alınmayacağı hususları hakkında yargılama yapılmasının gerektiğini, kamu gücü kullanılarak tesis edilen işlemler bakımından, işlemi tesis eden kuruluşun; özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş olması ya da yönetiliyor olması, tesis edilen işlemin “idari” nitelikte olmasını değiştirmediğini, müvekkili şirketin yürüttüğü faaliyet ve tesis ettiği dava konusu işlem adli yargının konusu olmadığını, ...'ın davacıdan yaptığı tahsilat işlemi, Düzenleyici İdari Kurum olan ...’nın 30.12.2021 tarihli Kurul kararlarının icra edilmesi ile Elektrik Piyasası mevzuatındaki emredici hükümlerin uygulanması sonucunda tesis edildiğini, bu dava ile aynı içerik ve aynı talepli davaların, müvekkili ...ile ...’ya karşı idare mahkemelerinde açıldığını ve görüldüğünü beyanla; davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 17/11/2022 tarih 2022/64 Esas - 2022/892 Karar sayılı kararında; \"Mahkememizce 17.11.2022 tarihli ön inceleme duruşmasında taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı ... AŞ nin davalı ...'a 1.733.712,62 TL borçlu olmadığının tespiti, ihtirazi kayıtla imzalanan 19/01/2022 tarihli borç ödeme anlaşmasının, anlaşmaya konu ödemelerin ve ödemelerin teminatı olarak verilen 1.733.712,62 TL tutarında 30 adet teminat senedinin/bonosunun iptali, ... nezdindeki teminatların nakde çevrilmemesi/irat kaydedilmemesi istemi olarak tespit edilmiştir. Ankara 2. İdare Mahkemesinin 2022/679 esas sayılı dosyası uyap üzerinden getirtilip incelenmiş; dava dosyasında davacı şirketin ... ve davalı ... a karşı açtığı davada duruşmanın yapıldığı, kararın taraflara tebliğ edilmediği, yürütmeyi durdurma kararı verildiği anlaşılmıştır.Davacının teminat mektuplarının nakde çevirilmemesi konusundaki taleplerinin bu mektupların davacı ile dava dışı EPDK arasında yapılan sözleşmeler sonucu verildiği, davacının menfi tespit istediği 19/01/2022 tarihli anlaşma gereğince verilmediği anlaşılmakla, bu talepler yönünden davalı tarafın yargı yolu dava şartı itirazı kabul edilmiş ve talebin usulen reddine karar vermek gerekmiştir.Davacının EPDK tarafından düzenlenen ceza faturası sonucunda, davalı .... ile cezanın ödenmesi konusunda yaptığı 19/01/2022 tarihli anlaşma ve bu anlaşma gereği ihtirazi kayıt koyarak yaptığı ödemenin, verdiği 30 adet teminat senedi /bonosunun iadesi istemleri yönünden; her iki tarafın ticari şirket olması, yapılan anlaşmanın özel hukuk hükümleri gereğince düzenlenmesi nedeniyle İİK 72 md tanımlanan menfi tespit istemli dava olacağı anlaşılmış, davalı tarafın yargı yolu itirazı bu istemler yönünden kabul edilmemiştir.Davacının bu istemlerinin;23/06/2022 tarihinde tahsil edilen 256.576,90 TL nin \"...\" açıklamalı fatura karşılığında kdv'siyle birlikte ödenmesi, 21/06/2022 tarihinde de 30 adet senedin davacıya iade edilmesi ile konusuz kaldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce konusuz kalan talepler nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm verilmiştir.Davacı vekilinin ayrıca 08/11/2022 tarihli dilekçesinde iade edilen bu bonolar ve ödemeler nedeniyle ek taleplerde bulunduğu görülmüş ise de , davacının bu talepleri hakkında usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulmuştur.\"gerekçesi ile, \"1-Davalının yargı yolu itirazının menfi tespit ve 30 adet senedin iadesi talepleri yönünden reddine,2-Davalının bekletici mesele yapılması talebinin reddine 3-Davacının teminat mektuplarının nakde çevirilmemesi konusundaki taleplerinin yargı yolu dava şartı yokluğu nedeniyle usulen reddine,4-Davacının menfi tespit ve 30 adet senetlerin iade edilmesi talepleri konusuz kalmakla ve diğer talepleri hakkında usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına,5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 29.607,48-TL den 80,70-TL maktu karar harcının mahsubu ile kalan 29.526,78-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,Dava açıldıktan sonra konusuz kalan davacı talepleri yönünden; karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi nin 6.md gereğince 92.842,815 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,Dava şartı yokluğu nedeniyle usulen reddedilen talepler yönünden; karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesinin 7.md gereğince 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 6- Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerlerinde bırakılmasına, , karar verilmiş\" ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda ve davacı vekili tarafından katılma yoluyla istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/64 E. 2022/892 K. Sayılı davada verilen ; yargı yolu itirazlarının reddi, Ankara 2.İdare Mahkemesi 2022/679 K. Sayılı davanın bekletici mesele yapılması taleplerinin reddi, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle 92.842,815 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi kararları hukuka aykırı olup, aşağıda belirttikleri sebepler ile re'sen tetkik edilecek sebepler yönünden kararın kaldırılmasını talep ettiklerini,Dava konusu edilen \"borç ödeme anlaşması\"nın (EK-1),...'nın 30.12.2021 tarihli .... nolu idari işleminde belirtilen tutarın tahsili için yapıldığını; Borç Ödeme Anlaşmasının \"Anlaşmanın Konusu\" başlıklı 2 nci maddesinde bu hususun açıkça taraflarca belirlendiğini, maddenin \"Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun 30/12/2021 tarih ve 1... sıra sayılı Kurul Kararı uyarınca hesaplanan ... toplam bedelinin, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizi Kanunun 1. Maddesi'ne göre hesaplanan faizi ile birlik, ...A.Ş.'nin borçlarının ekteki taksitlendirme tablosu uyarınca ...'a ödenmesi hakkındadır.\" şeklinde olduğunu, Davacının \"borç ödeme anlaşmasında\" belirtilen borcunun olup olmadığının tespit edilebilmesi için,...'nın 30.12.2021 tarihli ... nolu işleminin hukuka uygun olup olmadığının araştırılması gerektiğini; bu da idari yargının görev alanına girdiğinden görülen davanın reddi gerektiğini, müvekkili şirket her ne kadar anonim şirket olsa da yürüttüğü elektrik piyasası işletmeciliği kapsamındaki işlemlerinin \"kamusal faaliyet\" niteliğinde olduğunu; dava konusu edilen ...'ın işlemi ile bu işlemin dayanağı ...'nın 30.12.2021 tarihli ... nolu işlemlerinin idari yargı denetimine tabi olduğunu; Dava konusu uyuşmazlığın çözümü için; davacının; Elektrik Piyasası Kanunu'nun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendine, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 29 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasının c,ç,d,ğ,i bentlerine, Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem kullanım Yönetmeliği'nin 7 nci maddesinin 1 inci fıkrasına, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği'nin 17 nci maddesinin 3 üncü fıkrasının a ve b bentlerine, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun'un 6/C maddesinin 1 inci fıkrasına, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgeledirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin 2 nci fıkrasına aykırı davranıp davranmadığı, ...'ın tahsil işleminin dayanağı olan ...'nın 30.12.2021 tarihli ... nolu kararının hukuka uygun olup olmadığı, davacının lisansının üzerinde yaptığı elektrik üretimi için aldığı ödemelerin Elektrik Piyasası mevzuatı hükümlerine göre kendisinden alınıp alınmayacağı hususları hakkında yargılama yapılması gerekmekte olduğunu, bu dava ile aynı içerik ve aynı talepli davaların, müvekkili ... ile ...’ya karşı idare mahkemelerinde açılmakta ve görülmekte olduğunu, Dilekçelerinin 2 nolu ekinde yer alan İstanbul 14.İdare Mahkemesi ... Sayılı dava ile Ankara 8.İdare Mahkemesi ... sayılı davada verilen ara kararda görüleceği üzere; yargılama konusunun işbu davadaki ile birebir aynı olduğunu; farklı bir katılımcı hakkında ...'nın ve ...'ın tesis ettiği işlemin iptaline yönelik olduğunu; bunun gibi uyuşmazlıkların istinasız bir şekilde idare mahkemelerinde açılmakta ve görülmekte olduğunu; bu nedenlerle İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin vermiş olduğu yargı yolu itirazlarının reddi kararının hukuka aykırı olduğunu, Ankara 2.İdare Mahkemesi ...Sayılı davanın bekletici mesele yapılması taleplerinin reddi yönünden; Müvekkili ...'ın, ...’nın 30.12.2021 tarihli ... sayılı idari kararını uyguladığını; Elektrik Piyasası Mevzuatı uyarınca da uygulamakla yükümlü olduğunu; davacının ödeyeceği borçun,...’nın 30.12.2021 tarihli ... sayılı idari kararı ile belirlendiğini, İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17.11.2022 tarihli kısa karar içeren duruşmasında kararın, \"\"Ankara 2.İdare Mahkemesinin ... sayılı dosyasının uyap üzerinden geldiği, dava dosyasında duruşmanın yapıldığı, kararın taraflara tebliğ edilmediği, yürütmeyi durdurma kararı verildiği, istinaf aşamasında olduğu anlaşıldı.\" şeklinde olduğunu, Ankara 2.İdare Mahkemesi ...Sayılı dosyada verilen kararın kesinleşmediğinin araştırılmadığını; söz konusu davada davacının davasının reddedilip, ...'nın Kurul kararının hukuka uygun olduğu tespit edildiği takdirde, İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesinin bu dosyasındaki yargılamanın doğrudan etkileneceğini,bu nedenle söz konusu idari davanın bekletici mesele yapılması gerekirken, bu taleplerinin reddi ve davanın kabulünün hukuka aykırı olduğunu,Yargıtay 4.Hukuk Dairesi 2015/1029 E.2016/999 K. Sayılı kararında; “Dava, yersiz ödemenin tahsili istemine ilişkindir. Davalının idare mahkemesinde açtığı iptal davası dosyasının sonucunun iş bu davanın sonucunu etkileyeceği görülmekle, idare mahkemesinin kararının kesinleşmesi beklenmeli ve sonucuna göre yapılacak değerlendirme ile karar verilmelidir…” denildiğini, Davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle 92.842,815 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi yönünden mahkeme kararında davacının kusuru olmadığı veya davalı müvekkilinin davanın açılmasına sebebiyet verdiğine dair en ufak bir gerekçe bulunmadığını; konusuz kalan davaya ilişkin vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin haklılık durumuna göre hükmedilmesi gerektiğini; mahkemenin tarafların kusurunun olup olmadığına dair inceleme yapmaksızın, gerekçesiz bir şekilde müvekkili aleyhine yargılama giderine hükmetmesinin hukuka aykırı olduğunu, İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin hüküm ile ilgili bölümünün \"Davacının bu istemlerinin 23/06/2022 tarihinde tahsil edilen 256.576,90 TL'nin \"gddk\" açıklamalı fatura karşılığında kdv'siyle birlikte ödenmesi, 21/06/2022 tarihinde de 30 adet senedin davacıya iade edilmesi ile konusuz kaldığı anlaşılmıştır.Mahkememizce konusuz kalan talepler nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm verilmiştir.\" şeklinde olduğunu, tarafların haklılık durumlarına dair en ufak bir gerekçe bulunmadığını,İleri sürerek, istinaf sebepleri ile re'sen tetkik edilecek sebeplerle, istinaf başvurularının kabulüne, ilk derece mahkemesinin aleyhe olan kısımlarının kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekilinin katılma yoluyla istinaf dilekçesinde özetle, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin istinafa konu dosyasında açtıkları davada, mahkeme tarafından tesis edilen kararda teminat mektuplarının nakde çevrilmemesi istemleri ile ilgili olarak; bu mektupların müvekkili şirket ile dava dışı ... arasında yapılan sözleşmeler sonucu verildiği, menfi tespit istenilen 19.01.2022 tarihli anlaşma gereğince verilmediği, bu sebeple davalının yargı yolu dava şartı itirazı kabul edilerek talebin usulden reddine karar verildiğini, gerekçede yargı yolu itirazına konu teminat mektuplarının ... ile yapılan sözleşmeler sonucunda verildiği kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de söz konu teminatların, davalı ... ile müvekkili şirket arasında akdedilen 01.09.2015 tarihli Piyasa Katılım Anlaşması, Gün Öncesi Piyasası Katılım Anlaşması ve Gün İçi Piyasası Katılım Anlaşması gereğince verildiğini; dosyada mübrez olan her üç anlaşmanın 3.4. ve 3.5. maddeleri gereğince ...‘a sunulan teminatların, mahkeme tarafından ... ile yapılmış bir sözleşme gereğince verildiğinin kabulünün hatalı olduğunu, teminat mektuplarının nakde çevrilmemesine ilişkin istemin taraflar arasında imzalanmış olan 01/09/2015 tarihli sözleşmelere dayandığını, sözleşmelerin tarafı olan ... özel hukuk tüzel kişisi olduğunu; davanın taraflarının özel hukuk kurallarına göre faaliyet gösterdiklerinde ihtilaf olmadığı gibi söz konusu sözleşmelerin de özel hukuk sözleşmesi niteliğinde olduğunu, Öte yandan ... ile imzalanan söz konusu 01.09.2015 tarihli Piyasa Katılım Anlaşması, Gün Öncesi Piyasası Katılım Anlaşması ve Gün İçi Piyasası Katılım Anlaşmalarının hükümleri gereğince bu sözleşmeden doğan davalarda İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili kılındığını; bu itibarla teminat mektuplarına ilişkin istem hakkında da karar verilmesi gerekirken yargı yolu dava şartı bakımından yapılan itirazın kabulüne karar verilmesi ve davalı şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,Davaya konu istemleri incelendiğinde 19.01.2022 tarihli Borç Ödeme Anlaşmasının da iptali istenmiş olup bu istem hakkında karar verilmediğinden bu istemleri hakkında karar verilmesini talep etmek gerektiğini,Bu itibarla mahkemenin yargılama giderlerini davalı tarafa yüklemesi usul ve hukuka uygun olup; davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep ettiklerini,İleri sürerek, yukarıda arz edilen ve resen gözetilecek sebeplerle; mahkemenin kararının yukarıda yer verdikleri kısımlarına karşı yapmış oldukları istinaf taleplerinin kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, bu kısımlar yönünden davanın kabulüne davalının istinaf başvurusunun reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; dava dışı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 30/12/2021 tarihli ve ... numaralı kararına istinaden hesaplanan 1.733.712,62-TL ... toplam bedelinin davalı tarafından davacıdan tahsiline yönelik kurul kararına istinaden taraflar arasında bağıtlanan 19/01/2022 tarihli borç ödeme anlaşmasının iptali, bu anlaşmadan ötürü borçlu olunmadığının tespiti ve anlaşma kapsamında davalıya verilen toplam 1.733.712,62-TL tutarlı teminat bonolarının iptali istemlerine ilişkin olup, mahkemece davalının yargı yolu itirazının menfi tespit ve 30 adet senedin iadesi talepleri yönünden reddine, davalının bekletici mesele yapılması talebinin reddine, davacının teminat mektuplarının nakde çevirilmemesi konusundaki taleplerinin yargı yolu dava şartı yokluğu nedeniyle usulen reddine, davacının menfi tespit ve 30 adet senetlerin iade edilmesi talepleri konusuz kalmakla ve diğer talepleri hakkında usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, davacı yararına ve davalı aleyhine yargılama gideri ve nispi vekalet ücretine hükmedilmiş olup, karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davalı tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri; yargı yolu itirazlarının haksız olarak reddedildiği, davacının dava tarihinden sonra 19/01/2022 tarihli sözleşmenin dayanağı olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 30/12/2021 tarihli ve ... numaralı kararının iptali istemi ile Ankara 2 İdare Mahkemesi nezdinde dava açıldığı, bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğine yönelik taleplerinin hukuka aykırı olarak reddedildiği, nitekim bu davanın reddedildiği, davacının menfi tespit ve bonoların iadesi istemi bakımından konusuz kalan talepleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği, ancak tarafların haklılık durumuna ilişkin hiçbir gerekçe açıklanmaksızın davalı aleyhine vekalet ücretine hükmedildiği yönündedir.Davacı tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri; mahkemece teminat mektuplarının dava dışı ...'ya verildiğinden bahisle, bu talep bakımından davanın yargı yoluna ilişkin dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş ise de, söz konu teminatların, davalı ... ile müvekkili şirket arasında akdedilen 01.09.2015 tarihli Piyasa Katılım Anlaşması, Gün Öncesi Piyasası Katılım Anlaşması ve Gün İçi Piyasası Katılım Anlaşması gereğince verildiğini; dosyada mübrez olan her üç anlaşmanın 3.4. ve 3.5. maddeleri gereğince ...‘a sunulan teminatların, mahkeme tarafından ... ile yapılmış bir sözleşme gereğince verildiğinin kabulünün ve davalı şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu, mahkemece 19/01/2022 tarihli Borç Ödeme Anlaşmasının da iptali istemi bakımından hiçbir hüküm tesis edilmediği yönündedir.Davacı yanın dava dilekçesindeki talepleri; dava dışı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 30/12/2021 tarihli ve ... numaralı kararına istinaden hesaplanan 1.733.712,62-TL ...toplam bedelinin davalı tarafından davacıdan tahsiline yönelik kurul kararına istinaden taraflar arasında bağıtlanan 19/01/2022 tarihli borç ödeme anlaşmasının iptali, bu anlaşmadan ötürü borçlu olunmadığının tespiti ve anlaşma kapsamında davalıya verilen toplam 1.733.712,62-TL tutarlı teminat bonolarının iptali istemlerine ilişkin olup, davacının davalı nezdindeki teminatların nakde çevrilmemesi yönündeki talebini ihtiyati tedbir istemi olarak ileri sürdüğü, diğer ifade ile davacının borçlu olmadığını iddia ettiği 19/01/2022 tarihli anlaşma nedeniyle davalıya başka sözleşmeler kapsamında vermiş olduğu teminatların bu sözleşmeden doğan borç için nakde çevrilmesinin tedbiren önüne geçmeyi istediği, dosyaya teminat mektubu örneği sunmadığı gibi, niteliklerini ve tutarlarını belirlediği teminat mektuplarının hükümsüzlüğünün tespit ve iadesi yönünde bir talebinin de bulunmadığı, nitekim davalının cevap dilekçesinde, davacının davalı ile aralarındaki diğer anlaşmalar kapsamında faaliyette bulunabilmek için davacıya verdiği teminatların iş bu dava ile ilgisinin bulunmadığını belirttiği, HMK'nun 26 maddesi uyarınca mahkemenin tarafların talepleri ile bağlı olduğu ve talep edilmeyen şey hakkında hüküm tesis edemeyeceği, üstelik dosyada tedbiren nakde çevrilmemesi istenen teminat mektuplarının ...'ya verildiğine dair ne iddia, ne savunma ne de bir delil bulunduğu, buna rağmen mahkemece dava konusu olmayan ve talep edilmeyen hususta \"davacının teminat mektuplarının nakde çevirilmemesi konusundaki taleplerinin yargı yolu dava şartı yokluğu nedeniyle usulen reddine\" karar verilerek, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin isabetsiz olduğu, davacının bu yöndeki istinaf sebebinin haklı olduğu anlaşılmıştır.Mahkeme kararlarının neleri kapsaması gerektiği 6100 Sayılı HMK'nun 297 inci maddesinde düzenlenmiştir. Ayrıca Anayasa’mızın 141 inci maddesi “Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli yazılır” hükmünü amirdir. HMK'nun 297/1-c bendi ile 297/2 fıkrası uyarınca taleplerden her biri hakkında ne hüküm verildiği ve gerekçesinin açıklanması zorunludur. Bu anlamda istinaf kanun yoluna tabi olan mahkeme kararının HMK'nun 297. maddesine uygun, denetime elverişli ve gerekçeli biçimde oluşturulması zorunlu olup anılan niteliklere uygun olmayan kararlar Anayasa'nın 2. maddesinde düzenlenen hukuk devleti ilkesini, HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkını ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkını ihlal edecektir.Davacı tarafından dava tarihinden sonra Ankara 2 İdare Mahkemesi nezdinde ikame edilen ... sayılı davada, 19/01/2022 tarihli sözleşmeye dayanak ... kararının iptalinin istenildiği, bu dosyada verilen yürütmenin durdurulması kararına istinaden davalı tarafından sözleşme kapsamında yapılan kısmi tahsilatın ve teminat bonolarının davacıya iade edildiği, davalı vekili tarafından 24/10/2022 tarihli beyan dilekçesinde bu hususun ifade edildiği, bir davanın konusuz kalması halinde HMK'nun 331/1 fıkrası uyarınca yargılama gideri ve vekalet ücreti hususunda karar verilirken tarafların haklılık ve haksızlık durumunun değerlendirilmesi ve yargılamanın buna göre yürütülmesi gerektiği, mahkemece dava konusu sözleşme kapsamında yapılan kısmi tahsilatın ve bonoların yürütmenin durdurulması kararına istinaden iade edilmesi nedeniyle bu talepler hakkında davanın konusuz kaldığı belirtilmiş ve davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmiş ise de, dava tarihi itibariyle haklılık durumuna ilişkin hiçbir gerekçe yazılmadığı gibi, haklılık durumunun tespiti bakımından bekletici mesele yapılması talep edilen Ankara 2 İdare Mahkemesi nezdinde ikame edilen ... sayılı dosyasının getirtildiği ve henüz derdest olduğu tespit edilmesine rağmen bekletici mesele yapılması gerekip gerekmediği yönünde olumlu olumsuz herhangi bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmış, davacı yanın bu yöndeki istinaf sebebi de yerinde bulunmuştur.Sonuç itibariyle; tarafların istinaf başvurularının kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 297, 353/1-a6 ve 355 maddeleri uyarınca kaldırılmasına, dosyanın kaldırma kararı doğrultusunda mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Tarafların istinaf başvurusunun KABULÜ ile;İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/11/2022 tarih ve 2022/64 Esas ve 2022/892 Karar sayılı kararının HMK'nın 297, 353/1-a6 ve 355 maddeleri uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf talep edenler tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde taraflara iadesine, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 03/07/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.