T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO:2023/316 Esas
KARAR NO:2025/499
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:05/05/2023
KARAR TARİHİ:01/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; ... İli, ... İlçesi, ... Mevkiinde bulunan ... ... üzerinde kurulacak olan hidroelektrik santrali ile ilgili olarak ... Ltd. Şti'ne 49 yıl süreyle faaliyette bulunmak üzere 19.08.2010 tarih ve ... sayılı üretim lisansı verilmesine ilişkin 09.06.2010 tarih ve ... sayılı ... Kurul Kararıyla lisans verildiğini, Bu işlemin iptali talebiyle Danıştay 13. Dairesinin 2011/2640 esasına kayden dava açıldığını, Açılan dava üzerine Danıştay 13. Dairesi tarafından yapılan yargılama sonucunda verilen 2011/2640 E., 2015/4633 K. ve 17.12.2015 tarihli Kararda; \"İlgili mevzuat hükümleri uyarınca, dava konusu üretim lisansının verilebilmesi için gerekli olan \"ÇED gerekli değildir\" kararının alındığı, bu kararın iptali için açılan davanın da ... ... İdare Mahkemesinin 08.05.2012 tarih ve E:2011/..., K:2012/... sayılı Kararıyla reddedildiği ve anılan Kararın Danıştay 14. Dairesinin 10.06.2014 tarih ve E:2012/8136, K:2014/6629 sayılı Kararıyla onandığı, bu Kararın düzeltilmesi isteminin 22.10.2015 tarih ve E:2014/..., K:2015/... sayılı Kararla reddedildiği göz önüne alındığında, işlem tarihinde yürürlükte bulunan 4628 sayılı Kanun ile 2872 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, ... ili, ... İlçesi, ... mevkiinde bulunan ... Çayı üzerinde kurulacak olan hidroelektrik santraline üretim tesisi verilmesine ilişkin dava konusu Kurul Kararında hukuka aykırılık görülmemiştir.\" gerekçelerine yer verilerek, davanın reddine karar verilmiş bulunulduğunu, Danıştay 13. Dairesinin sözü edilen kararı davacılar tarafından yapılan başvuru üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca temyizen incelenmiş ve anılan Kurul tarafından verilen 2016/1361 E., 2018/2312 K. ve 14.05.2018 tarihli Kararda; \"Bu durumda, 17/07/2008 günlü, 26939 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında bulunan lisansa konu proje için ÇED sürecine ilişkin kararlar alınmaksızın, dava konusu lisansın verilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.\" gerekçeleri ile İlk Derece Mahkemesinin kararının bozulmasına karar verildiğini, Danıştay İdari Dava Dairelerinin sözü edilen Bozma kararına karşı taraflarından ve davalı ... tarafından yapılan karar düzeltme başvurularının ise, anılan Kurul tarafından verilen 07/10/2019 günlü, 2018/4484 E. 2019/4128 K. sayılı kararla reddedildiğini, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun söz konusu bozma kararı üzerine Danıştay 13. Dairesi'nin 2020/164 E., 2022/704 K. Sayılı ve 01/03/2022 tarihli kararı ile \"2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46.Maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının Danıştay'da temyiz edilebileceği; 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde, İdari Dava Daireleri Kurulu'nun, idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları temyizen inceleyeceği; 2577 sayılı Kanun'un 49/4 ve 50. maddelerinde, Danıştay dava dairelerine ısrar imkânı tanınmayıp, Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları kararlarına uyulmasının zorunlu olduğu kurala bağlanmıştır. Aktarılan kanun hükümlerine göre, Danıştay dava dairelerince ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurullarınca bozulması hâlinde Danıştay dava dairelerine ısrar imkânı tanınmadığından, bozma kararına uyularak İdari Dava Daireleri Kurulu kararında belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.\" Gerekçelerine yer verilerek dava konusu işlemin iptaline karar verildiğini. Söz konusu iptal kararına dayalı olarak ... Elektrik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 16.05.2022 tarihli ve ... sayılı yazı ile ... HES üretim tesisinde yapılan elektrik üretim faaliyetinin derhal durdurulması yolunda müvekkil şirkete bildirimde bulunulduğunu. Bu bildirim üzerine müvekkil şirketin faaliyetlerini durdurdurduğunu, Bilahare söz konusu faaliyetiyle ilgili gerek ÇED Olumlu Kararının alınması gerekse diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesine dayalı olarak 02.06.2022 tarih ve EÜ/...-11/... sayılı ve 11.08.2022 tarih ve .../... sayılı Üretim Lisansı'nın; eskisinin devamı niteliğinde olmak üzere ... Tarafından müvekkil şirkete verildiğini, Müvekkil tarafından faaliyetlerinin 16.05.2022 tarihli yazı üzerine durdurulmasının akabinde, 2022 Mayıs ayının (1) ile (16) arasında üretilen ve sisteme verilen elektriğe ilişkin bedelin ödenmesinin ...' tan \"24.11.2022 tarihinde talep edildiğini, ... Tarafından bu başvuruya ilişkin verilen cevabi yazıda; bu talebimizin Nisan 2022 dönemine yönelik olarak ... HES tesisimizin 1021770 ID'li sayaç verilerinin GDDK kapsamında sayaç okuyan Kurum tarafından Nisan-2022 ayının ilk 18 gününü içerecek şekilde revize edilmesi, 19 Nisan 2022(dahil) tarihinden itibaren ilgili sayaca ilişkin veriş değerlerinin sıfıra çekilmesi gerektiği\" gerekçesiyle kabul edilmediğini, Oysa ki, Teiaş Genel müdürlüğü tarafindan tutulan ve başkent edaş yetkilisi tarafindan imzalanan sayaç okuma tutanağina göre müvekkil şirket tarafindan 2022 mayis ayinin (1) ile (16) arasinda üretilen ve sisteme verilen 47.450 kwh ve toplam enerji miktari 327.405 kwh elektriğe ilişkin bedelin 2022 mayis ayindan itibaren işletilecek ticari faiz ile birlikte davali tarafindan ödenmesine karar verilmesinin gerektiğini, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun \"Kararların sonuçları\" başlıklı 28.maddesinde yer alan; (\"Madde 28 - l.(Değişik:10/6/1994-4001/13 md.) Danıştay; bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez\" hükme göre, idareler tarafından idari yargı kararlarının icaplarına göre işlem tesis edilmesi gerektiğini, Nitekim, yukarıda yer alan yargı kararı uyarınca ... Elektrik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından, 16.05.2022 tarihli ve ... sayılı yazı ile ... HES üretim tesisinde yapılan elektrik üretim faaliyetinin derhal durdurulması yolunda müvekkil şirkete bildirimde bulunulduğunu. Bu bildirim üzerine müvekkil şirket faaliyetlerini durdurduğunu, Dolayısıyla ... Tarafından bu yönde bir karar alınmadan ve/veya müvekkil şirkete bildirimde bulunulmadan faaliyetlerini durdurması halinde lisans yükümlülüklerine aykırı faaliyette bulunması söz konusu olacağı için bir yaptırımla karşılaşma durumunun dikkate alınmasının gerektiğini, Bu nedenle ... tarafından, bildirimin yapıldığı 16.05.2022 tarihinden öncesinde müvekkilin faaliyetlerini durdurmasına hukuken olanak bulunmadığının açık olduğunu, Dolayısıyla ... tarafından yargı kararının yerine getirilmesine dayalı tesis edilen faaliyetin durdurulmasına yönelik işlemin müvekkil şirkete tebliğine kadar geçen süre içerisinde faaliyetlerini yürütmesinde hukuki bir engel bulunmadığı gibi, aksine yürütmeme durumunda ... tarafından bir yaptırıma maruz kalma riskinin olduğu hususunun dikkate alınmasının gerektiğini, ... tarafindan satın alınan elektriğin parasının ödenmemesinin, sebepsiz zenginleşme niteliğinde olup, müvekkil şirketin mülkiyet hakkının ihlali niteliğinde olduğunu, Gerek lisans iptali konusunda verilen yargı kararına ilişkin hukuksal sürecin halen devam ediyor olması gerekse şirketleri tarafından lisansa konu proje ile ilgili olmak üzere ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR kararının 11.06.2019 tarihinde alınmış olması gerekse anılan yargı kararının yerine getirilmesi yolunda ... tarafından bir karar alınması ve anılan kararın taraflarına tebliğ edilmemiş olması karşısında lisansız üretimden bahsetmenin mümkün olmadığını, Her ne kadar ... tarafından Şirketin üretim lisansının Kuruma teslim edilmesi ve faaliyetlerini durdurması hakkında bir işlem tesis edilmiş ise de bu kararın taraflarına tebliğ edilmediği sürece müvekkil şirketin faaliyetlerini devam ettirmesinde hukuki bir engel bulunmadığını, Dolayısıyla bu dönemde ürettiği ve sisteme verdiği elektriğin ücretinin de tarafına ödenmemesini haklı kılacak hukuken haklı ve geçerli bir neden de bulunmadığını, ... Tarafından yazılan 16.05.2022 tarihli yazı dikkate alınacak ise bu takdirde anılan tarihler esas alındığında dahi 2022 Mayıs ayının (1) ile (16) arası olan dönem için taraflarına üretimin karşılığı olan bedelin ödenmesi gerektiği açık olduğunu, bu nedenle 19.04.2022-16.05.2022 tarihleri arasında tarafımızdan fiziki olarak üretilen ve ... Genel Müdürlüğüne intikal eden enerjinin karşılığı olan bedelin taraflarına ödenmesinin gerektiğini, Gerek yukarıda yer alan gerekse Mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle; 2022 Mayıs ayının (1) ile (16) arasında üretilen ve sisteme verilen 47.450 kWh ve toplam enerji miktarı 327405 kWh elektriğe ilişkin bedelin 2022 Mayıs ayından itibaren işletilecek ticari faiz ile birlikte davalı tarafından ödenmesine, Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmasına, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi özetle; Yargı yolu dava şartı yokluğundan davanin reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu talebin, davacinin 1-16 mayis 2022 tarihlerinde ürettiği elektrik bedelinin kendisine haksiz olarak ödenmediği iddiasina dayandığını, Ancak Davaciya 1-16 Mayis 2022 tarihleri arasinda ürettiği elektrik bedelinin ödenmemesinin sebebinin, Dava Dışı ...'nın 16.05.2022 Tarihli Yazili Talimatina Göre Davacı Hakkında Duy M.132/G Maddesi Hükmünün Uygulanması olduğunu, ...'nın, ekte yer alan 16.05.2022 tarihli yazısında \"... Hes Üretim tesisinin 19.04.2022 tarihinden itibaren Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği'nin 132/G maddesi çerçevesinde işlem tesis edilmesi\" Müvekkile bildirildiğini, ... 16.05.2022 tarihli yazının ilgili bölümünün, \"Danıştay 13. Dava Dairesi bozma kararına uyarak 01/03/2022 tarihli E.2020/164 K:2022/704 kararı ile \"dava konusu işlemin iptaline\" karar verildiğini, Söz konusu iptal kararının uygulanması kapsamında ... HES üretim tesisindeki faaliyetin derhal durdurulmasının gerektiği 16/05/2022 tarihli ve ... sayılı yazıyla Şirkete bildirildiğini, ... HES üretim tesisi için verilen 19/08/2010 tarihli ve ... numaralı üretim lisansının anılan kararla iptal edilmesinin sonucu olarak ... HES üretim tesisinde yapılan faaliyetin usulsüz hale geldiği görüldüğü, Bu çerçevede, ... HES üretim tesisi için söz konusu mahkeme kararının Kurumlarına tebliğ edildiği 19/04/2022 tarihinden itibaren Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği'Nin 132/G maddesi çerçevesinde işlem tesis edilmesi hususunda bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.\" Şeklinde olduğunu, ...'nın bu yazısına istinaden davacı hakkında DUY 132/G maddesi hükümlerinin uygulandığını, ...'nın 16.05.2022 tarihli yazılı talimatına göre davacı hakkında yukarıdaki DUY 132/G maddesi hükmü uygulandığını, Müvekkil ...'ın, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma(DUY) mevzuatı çerçevesinde yürüttüğü piyasa işletim faaliyeti kapsamında tek yanlı, kamu gücü kullanarak idari işlemler tesis edebileceğinin yüksek yargı organlarınca kabul edilmiş bir husus olduğunu, Danıştay 13. Dairesinin 29.09.2016 Tarih 2016/1992 E. Ve 2016/3088 sayılı ilamında \" statü itibarıyla özel hukuk kurallarına tabi kılınmış olsa da \"piyasa işletmecisi\" olan ...'ın, Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma mevzuatı çerçevesinde tek yanlı, kamu gücü kullanarak idari işlemler tesis edebileceği, dava konusu başvuru incelenirken idarece salt özel hukuk kurallarına göre değil, 14.04.2009 tarih ve ... sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren \"Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği\"ne göre inceleme yapıldığı anlaşıldığından, davanın görev yönünden reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.\" şeklindeki gerekçe ile Müvekkil ...'ın DUY uyarınca yerine getirdiği işlemlerin idari nitelikte olmasından ötürü idari yargının görev alanı içinde olduğuna karar verdiğini, Müvekkil ...'ın dava dışı ...'nın 16.05.2022 tarihli yazili talimatina göre duy m.l32/g maddesi uyarinca gerçekleştirdiği işlemler ancak idari davaya konu olabilecek nitelikte işlemler olduğundan davanin yargi yolu dava şarti yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, Dava konusu idari yargıyı ilgilendiren bir uyuşmazlık olduğundan yargı yolu dava şartı yokluğundan davanın reddine, Davacıya ...'NIN 16.05.2022 TARİH VE E-...-... sayılı yazısı ve buna dayanarak gerçekleştirilen idari işlemlere karşı iptal davası açması için HMK 165/2 maddesi uyarınca süre verilmesine, Yargılama sonunda ispat olunamayan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Davacı şirketi tarafından, ... İli, ... İlçesi, ... Mevkiinde bulunan ... Çayı üzerindeki hidroelektrik santrali üzerinde 1-16 Mayıs 2022 tarihinde üretilen ve sisteme verilen 47.450 kwh ve toplam 327.405 kwh enerji bedelinden kaynaklı alacak talep edildiği anlaşılmıştır.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun Danıştay 13. Dairesi'nin 2020/164 E., 2022/704 K. Sayılı ve 01/03/2022 tarihli kararı ile \"2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46.Maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının Danıştay'da temyiz edilebileceği; 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde, İdari Dava Daireleri Kurulu'nun, idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları temyizen inceleyeceği; 2577 sayılı Kanun'un 49/4 ve 50. maddelerinde, Danıştay dava dairelerine ısrar imkânı tanınmayıp, Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurulları kararlarına uyulmasının zorunlu olduğu kurala bağlanmıştır. Aktarılan kanun hükümlerine göre, Danıştay dava dairelerince ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurullarınca bozulması hâlinde Danıştay dava dairelerine ısrar imkânı tanınmadığından, bozma kararına uyularak İdari Dava Daireleri Kurulu kararında belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.\" gerekçelerine yer verilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Söz konusu iptal kararına dayalı olarak ... Elektrik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 16.05.2022 tarihli ve ... sayılı yazı ile ... HES üretim tesisinde yapılan elektrik üretim faaliyetinin derhal durdurulması gerektiğini davacı şirkete bildirilmiştir. Bu bildirim üzerine davacı şirket tarafından faaliyetleri durdurdurulmuştur.
Lisansın iptali veya sona ermesi durumunda uygulanacak hükümler Elektrik Piyasası Dengeleme Ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 132/G maddesinde belirlenmiştir.
Davacı şirket tarafından, 1 Mayıs 2022 ile 16 Mayıs 2022 tarihleri arasında üretilen ve sisteme verilen elektriğe ilişkin bedelin ödenmesi için, 24.11.2022 tarihinde ...' tan talepte bulunulmuştur.
30/03/2013 tarih ve ... sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6446 Kanun'un \"Piyasa işletim faaliyeti ve ...’ın kuruluşu\" başlıklı 11. maddesinde, 6446 sayılı Kanun ile kuruluş ve tescile ilişkin hükümleri hariç olmak üzere 13/01/2011 tarih ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve özel hukuk hükümlerine tabi, ... Anonim Şirketi (...) ticaret ünvanı altında bir anonim şirketin kurulduğu, ...'ın bu Kanun ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine aykırı olmayacak şekilde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (Kurum) tarafından hazırlanacak ana sözleşmenin ticaret siciline tescil ve ilanı ile faaliyete geçeceği, teşkilat yapısı ile çalışma esaslarının Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği ve ...'ın piyasa işletmeciliği yanında piyasanın gelişimi doğrultusunda görev alanına giren organize toptan elektrik piyasalarında yeni piyasalar kurulmasına yönelik çalışmaları yapmak ve Kurum'a sunmak, Bakanlıkça uygun görülmesi hâlinde; görev alanına giren organize toptan elektrik piyasalarının işletilmesi amacıyla oluşturulan veya ileride oluşturulabilecek uluslararası elektrik piyasalarına taraf olarak katılmak, bu amaçla kurulan uluslararası elektrik piyasası işletmecisi kuruluşlara ortak veya üye olmak, Kurum'un belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde piyasa işletim tarifelerini belirleyerek Kurum'a sunmak gibi görev ve yükümlülüklerinin olduğu düzenlenmiştir. (İstanbul BAM 3. H.D. ,ESAS NO: 2023/2838 ,KARAR NO\t: 2023/3203 sayılı ilamı)
Somut olaya gelince, davacı ve davalı taraf şirket ve özel hukuk tüzel kişisidir. Ancak ...'ın davacıdan istediği işlemin ... 'nun kurul kararlarının icrası ve elektrik piyasası mevzuatındaki emredici kuralların uygulanması sonucunda özel hukuku aşan yetkiler kullanılarak yapılmış bir işlemdir. İşlemi tesis eden davalının özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş ve yönetiliyor olması kamu gücü kullanılarak tesis edilen işlemin idari niteliğini ortadan kaldırmayacağından uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görev alanına girdiği kabul edilerek özel hukuk kurallarına tabi kılınmış olsa da \"piyasa işletmecisi\" olan davalı ...'ın, 14/04/2009 tarih ve ... sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren \"Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği\" ile Kurul kararıyla ihdas edilen karar uyarınca tesis ettiği, buna göre davanın çözümünde idarî yargının görevli olduğu anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-)Davanın yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle HMK 114/1.b ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden REDDİNE,
2-)Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL Peşin harçtan 615,40 TL karar ve ilam harcının mahsubu ile 435,50 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-)Davalı vekilli lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince 59.517,76 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-)Taraflarca yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,
Arabuluculuk gideri olan 3120 tl nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.01/07/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır