T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2025/396
KARAR NO:2025/804
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:26/04/2021
NUMARASI:2021/129 Esas - 2021/346 Karar
DAVANIN KONUSU:Sözleşmenin Uyarlanması
KARAR TARİHİ:09/07/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,Dairemizin 13/09/2023 tarih 2023/1449 E. 2023/1226 K. Sayılı direnme kararının, davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 12.05.2025 tarih ve 2023/6-1162 E., 2025/31 K. sayılı kararı ile bozulmasına karar verilerek, dosyanın dairemize gönderildiği görülmekle, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı Şirket ile... A.Ş. arasında 2021 Yılı Şubat ayında ... Kavşağı, Dünya Ticaret Merkezi, ... Havalimanı Karşısı, ..., ...Merkezinde ... Fuarına katılım amacıyla akdedilen 17.09.2020 günlü fuar katılım sözleşmesinin COVİD19 pandemisinden kaynaklı ifa yetersizliği/fevkalade ifa imkansızlığı dikkate alınarak Borçlar Kanunu’nun 136. ve 138. maddeleri kapsamında hakim müdahalesi yolu ile sıfıra uyarlanması (sözleşmeden dönme) yolunda karar verilmesi, bu hususta ki öncelikli talebin yerinde görülmemesi halinde sözleşmenin fuar tarihi itibariyle uyarlanması talebini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; fuar katılım sözleşmesindeki bu maddeler fuarcılık sektörünün kendi özel yapısı gereği konulmuş maddeler olduğunu, fuarcılık sektörü uzun vadeli planlar ve çalışmalar gerektiren bir sektör olduğunu, bu sektörde planlar günler, haftalar değil aylar belkide yıllar öncesinden yapıldığını, davacı tarafından imzalanmış sözleşmedeki açık hükümler kapsamında davacının sıfıra uyarlanma (sözleşmeden dönme) yolunda karar verilmesi talebinin kabulü mümkün olmadığını, tüm açıklanan sebeplerden dolayı, davacının davaya konu hukuki işlem temeli konusuz kalmış şeklindeki iddiaları haksız ve mesnetsiz olduğundan davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk Derece Mahkemesinin 26.04.2021 tarihli ve 2021/129 Esas, 2021/346 Karar sayılı kararı ile; yargılama aşamasında davacı tarafından fuar ifa tarihinin 2022 yılı Şubat ayına ertelendiğinin ve davadan beklenilen neticenin elde edildiğinin belirtilmesi üzerine dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği, bu hâlde tarafların davanın açıldığı tarihteki haklılık durumlarına göre yargılama gideri ve vekâlet ücretine karar verileceği, sözleşme konusu fuar iptal edilmeyip ertelendiğinden ifa imkânsızlığından söz edilemeyeceği, davalının fuarın ertelenmesinde kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6. maddesine göre hesaplanan 2.040,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece fuarın ertelenmesinden davalının kusuru olup olmadığı yönünde inceleme yapılmış ise de, davalının davanın açılmasına sebebiyet verip vermediğini incelenmesi gerektiği ve davalıya fuarın ertelenmesi talepli gönderilen ihtarnameye davalı tarafça kayıtsız kalınması idi işbu davanın açılmayacak olması nazara alınarak davacı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.
DAİRE KARARI:Dairemizin 29.12.2021 tarihli ve 2021/1754 Esas, 2021/1390 Karar sayılı kararı ile; yatırılan nispi peşin harcın davacının ilk talebi olan sözleşmenin feshi talebi yönünden hesaplandığı ancak davacının ilk talebi olan sözleşmenin feshi (dönülmesi) hakkında herhangi bir karar verilmediği ve bu talep yönünden davacının istinaf başvurusunun bulunmadığı, davacının diğer talebi olan sözleşmenin ifa tarihinin ileri bir tarihe ertelenmesi talebinin ise davalı tarafça kabul edilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı ve davacı lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
YARGITAY KARARI:Verilen kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 25.04.2023 tarihli ve 2022/949 Esas, 2023/1494 Karar sayılı kararı ile ; \"....Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirildiği halde HMK 353/1-b/1 bendine göre hüküm verilmesi gerekçe ile hükmün çelişkisini ortaya çıkarmıştır. Gerekçe ile hüküm arasında çelişki yaratılarak HMK 353/1-b/1 maddesine göre ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu sonucunu doğuracak şekilde karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir. O halde mahkemece yapılacak iş; gerekçe ile hüküm çelişkisi yaratılmadan Yargıtay denetimine elverişli hüküm kurmaktan ibarettir…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.
DİRENME KARARI:Dairemizin 13/09/2023 tarih 2023/1449 E. 2023/1226 K. Sayılı kararı ile; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ikinci maddesine göre gerekli olması durumunda davalı şirketin fuar tarihini değiştirme hakkı bulunduğu ve ifa başlangıç tarihinin 2022 yılı Şubat ayına uyarlandığı, bu nedenle davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğu, özel daire bozma kararında değinildiği gibi ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde değişiklik yapılmadığı belirtilerek direnme kararı verilmiştir.
YARGITAY HUKUK GENEL KURUL KARARI:Verilen kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 12.05.2025 tarih ve 2023/6-1162 E., 2025/31 K. sayılı kararı ile;\" Özel Dairenin bozma kararında da belirtildiği gibi Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin verilen kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası arasında çelişki bulunduğu, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın gerekçesi değiştirilmesine rağmen gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki oluşturularak 6100 sayılı Kanun’un 353/1-b-1. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu sonucunu doğuracak şekilde karar verildiği anlaşılmaktadır.Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince; 6100 sayılı Kanun'un 359. maddesi gereğince taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında belirtildiği açık, infazda şüphe ve tereddüt uyandırmayacak biçimde usulün aradığı niteliklere haiz kısa karar ve buna uygun gerekçeli karar yazılmalı, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratmayacak şekilde hüküm fıkrası oluşturulmalıdır.\" gerekçesiyle direnme kararı bozulmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, taraflar arasında düzenlenen fuar katılım sözleşmesinin mücbir sebebe dayalı feshinin, olmadığı takdirde fuarın ileri bir tarihe ertelenmesi konusunda sözleşmenin uyarlanması istemine ilişkindir.Davacı vekilince ön inceleme duruşmasından önce mahkemeye sunulan beyan dilekçesinde davanın açılmasından beklenilen hukuksal faydanın davalı şirket ile davacının üyesi olduğu dernek arasında imzalanan 25.02.2021 günlü protokol ve yine davacı şirket genel müdürü tarafından davacı şirkete gönderilen 17.02.2021 günlü elektronik posta kapsamında ortaya konulan irade açıklamasına dayalı olarak gerçekleşmesi, diğer bir ifadeyle fuarın ertelenmesi hususunda anlaşma sağlandığını, davanın esası hakkında karar verilmesine yer kalmadığını, esasa ilişkin bir karar verilmeyerek yargılama giderleri ve A.A.Ü.T.’nin 6 ve 13. maddeleri uyarınca hesaplanacak ücreti vekaletin davanın açılmasına sebebiyet veren davalı şirket üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, taraflar arasında imzalanan fuar katılım sözleşmesinin 2. maddesi incelendiğinde davalı şirketin gerekli görmesi halinde fuar tarihini değiştirme hakkı olduğu, bu durumun katılımcıya fesih hakkı vermediği anlaşıldığı, fuar erteleme kararı nedeniyle davacının hem ödeme yükümlülüğü hem de fuara katılma yükümlülüğü devam ettiği, fuarın ertelenmesinde davalının kusuru da bulunmadığı, buna göre; davalının dava açılmasına sebebiyet vermediği ve davacının işbu davayı açmakta haklı olmadığı kanaatine varılarak vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir. Somut olayda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin verilen dairemiz kararında davacının ilk talebi olan sözleşmenin feshi (dönülmesi) hakkında herhangi bir karar verilmediği ve bu talep yönünden davacının istinaf başvurusunun bulunmadığı, davacının diğer talebi olan sözleşmenin ifa tarihinin ileri bir tarihe ertelenmesi talebinin ise davalı tarafça kabul edilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı ve davalı lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesine rağmen dairemizce davalı lehine yerine sehven davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmek suretiyle kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası arasında çelişki oluştuğu görülmüştür.Her ne kadar dairemizin direnme kararında; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ikinci maddesine göre gerekli olması durumunda davalı şirketin fuar tarihini değiştirme hakkı bulunduğu ve ifa başlangıç tarihinin 2022 yılı Şubat ayına uyarlandığı, bu nedenle davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğu tespiti yapılmış ise de dosya kapsamında ve dairemizce istinaf incelemesi yapılan emsal dosyalarda yer alan kayıtlar incelendiğinde; 2021 yılı Şubat ayında yapılması planlanan fuara ilişkin, fuar organizasyon komitesinin 22/12/2020 gününde Dernek Yönetimince (...) toplantıya çağrıldığı, komitenin dernek yönetiminde yer alan beş üyesi ile davalı şirketi temsilen üç üyenin katıldığı toplantıda ...temsilcilerinin fuarın Şubat/2022 tarihine ertelenmesi konusundaki tekliflerinin komitenin onayına sunulduğu, komite üyelerinden dernek yönetiminde yer alan temsilcilerin olumlu oy kullandıkları, davalı şirket adına katılan temsilcilerin herhangi bir görüş bildirmedikleri ve toplantının bu şekilde sona erdiği anlaşılmıştır. İstanbul 12. Noterliği'nin 23/12/2020 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinin ... tarafından davalı şirkete keşide edildiği, ihtarnamede pandemi sürecinde fuarın gerçekleştirilmesi halinde gerek sağlık açısından riskli olması gerekse beklenen faydanın sağlanamayacak olması nedeniyle 16. Avrasya ... Fuar etkinliğinin 19/02/2022 günü açılış, 27/02/2022 kapanış olmak üzere ertelenmesi ve ihtarname tarihine kadar fuar organizasyonu ile ilgili olarak reklam v.b. giderler yapılmış ise anılan giderlere ilişkin faturaların izahatları ile birlikte Dernek Yönetimine iletilmesi istenilmiş ve erteleme hakkında kararın bildirilmesi için davalı şirkete ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 5 gün süre verilerek aksi halde yasal yollara başvurulacağı ihtar edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama neticesinde dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davanın açılmasına davalı sebebiyet vermediğinden davalı lehine maktu vekalet ücretinin yarısı tutarında vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.Somut dosya kapsamı değerlendirildiğinde; davacı şirketin üye olduğu ...ile davalı şirket arasında 22/12/2020 günü yapılan toplantı ve İstanbul ... Noterliği'nin 23/12/2020 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinden sonuç alınamadığından işbu davanın 08/02/2021 tarihinde açıldığı ancak davalı şirket genel müdürü tarafından davacı şirkete gönderilen 17/02/2021 günlü elektronik posta ve davalı şirket internet sitesinde yapılan açıklama ile fuarın ertelendiğinin bildirildiği ayrıca ... ile davalı şirket arasında 25/02/2021 tarihli protokol düzenlendiği, davalı tarafın davadan önce gönderilen talep, yapılan toplantı ve ihtara rağmen anlaşmaya varmayarak davanın açılmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin HMK 331. Maddesi uyarınca davalı tarafa yükletilmesine karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde dava değeri üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiş ise de; dava dilekçesinde sözleşmeden dönme ve ifa tarihinin (fuarın gerçekleştirilmesi tarihi) tehiri taleplerinin bulunduğu, sözleşmeden dönme talebi nispi harca tabi ise de, fuar tarihinin ertelenmesi yönündeki talebin maktu harca tabi olduğu, davacının ilk talebi olan sözleşmenin feshi (dönülmesi) hakkında herhangi bir karar verilmediği ve bu talep yönünden de tarafların istinaf bulunmadığı ve fuar tarihinin ertelenmesi neticesinde davanın konusuz kaldığı, bu durumda davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin maktu vekalet ücreti olduğu kanaatine varılmıştır. AAÜT'nin 6.maddesinde; \"Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur...\" düzenlemesine uygun şekilde ön inceleme tutanağı imzalanmadan dava konusuz kaldığı için karar tarihi itibariyle tarife ile belirlenen vekalet ücretinin yarısı tutarında vekalet ücretine hükmedilmiştir. Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi kararının, hükmedilen vekalet ücreti ile yargılama giderleri yönünden hatalı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1.b-2 madde uyarınca kazanılmış haklar gözetilirek yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.2 maddesi uyarınca KABULÜNE, Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 26/04/2021 tarih 2021/129 Esas, 2021/346 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurularak; 2-Açılan davanın konusuz kalması nedeni ile KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL karar ilam harcınının, peşin alınan 2.095,51 TL harçtan mahsubu ile Hazine'ye irat kaydına, bakiye 1.480,11 TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, 4- Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 615,40 TL peşin harç, yargılama sırasında sarfedilen 95,50 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 770,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine 5-Davalının yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesinin 6. maddesi uyarınca hesap ve takdir olunan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,İstinaf giderleri yönünden;1-Harçlar Kanunu uyarınca davacı tarafından yatırılan 162,10 istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 556,10 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 2-Davacı tarafça sarf edilen 635,90 TL (istinaf harç ve posta masrafı) istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3- Temyiz bozma kararı sonrası davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 2/4 maddesi uyarınca tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünün 18inci sırasının c bendince takdir ve tayin olunan 32.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361/1. fıkrası gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.09/07/2025