T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/2110 Esas
KARAR NO:2025/919 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI:2020/358 Esas - 2022/155 Karar
TARİH:23/02/2022
DAVA:Tazminat (Sigorta Hukukundan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:29/05/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin İsviçre'de mukim dava dışı ... firmasından toplam 65.550 kg.3 konteyner iplik alımı için 03.08.2018 tarihinde... Bankası nezdinde .... referans numaralı akreditif açtığını,toplam mal bedeli 222.870,00 USD ödediğini,akreditife konu iplikler davalı ... tarafından ...,... ve...numaralı sigorta poliçeleri ile teminat altına alındığını, ancak yine davalı tarafından ...numaralı poliçe ile teminat altına alınan 06.08.2018 tarihli CMR ile yüklendiği sabit olan bedeli de akreditif yolu ile ödenmiş 74.290,00 USD bedelli konteyner (21.850 Kg) iplik ise taraflarına teslim edilmediğini,akıbetinin bilinmediğini, konteynerin yüklendiği poliçede .../... şeklinde yazılı TIR'ın plakasının da gerçeği yansıtmadığını taraflarınca yapılan araştırmada öğrenildiğini,bu husus ipliğin gümrüğe hiç gelmediği ihtimalini güçlendirdiğini, riskin gerçekleşmiş olması münasebeti ile davalı ... AŞ nezdinde 01.04.2019 tarihinde ...numaralı hasar dosyası açılarak teslim alamadıkları, akıbeti bilinmeyen 1 konteyner 21.850 kg.iplik bedeli olan 74.290,00 USD'nin taraflarına davalı şirket nezdinde hasar dosyasının açıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı satıcı firma ... 19.06.2018-2019 tarihleri arasında kapsamı ve limitleri poliçede belirtilen ...nolu ... Poliçesi ile sigortalı olduğu,dava konusu taşımaya ilişkin olarak ise söz konusu abonman poliçeye dayalı olarak ... nolu 06.08.2018 tarihli kati poliçe düzenlendiğini,abonman poliçede iplik taşımalarında meydana gelen hasarlarda sigorta bedeli üzerinden %1 tenzili muafiyet uygulanacağının belirtildiğini, kati poliçede taşınan emtia özellikleri, 1... (...) Net ağırlığı 21.850,00 kg. Brüt ağırlık 22.891,67 kg Taşıma şekli TIR-... Plaka No .../... Yükleme Yeri Tashkent Uzbekıstan Teslim Yeri Muratbey Gümrük Müdürlüğü-İstanbul hasar ihbarı üzerine müvekkili şirket nezdinde ... nolu hasar dosyası açılarak inceleme başladığını, ekspertiz bulgularında alıcı firma ...AŞ satıcı firma ... dan iplik alımı için firmanın Türkiye mümessili ... AŞ ile 204.000 USD değerinde 60.000 kg.iplik alımı için anlaştıklarını ve bu kapsamda ... Bankası üzerinden akreditif açtığını,konu iplik 3 Tır ile Taşkent/Özbekistan' dan İstanbul'a sevk edildiğini ve Muratbey Gümrük Md.bağlı ... Lojijtik antrepoya alındığını, 2 Tır kapsamı ürünün ... AŞ tarafından teslim alınırken 1 Tır kapsamı ürün evraktaki uyuşmazlık nedeniyle alıcı firma tarafından kabul edilmediğini, sonrasında kabul edilmeyen 1 tır kapsamı ürünün yerine yenisinin verileceğinin/sevk edileceğinin belirtilmiş olmasına rağmen,verilmemesi üzerine nihai alıcı firma ... AŞ nin taraflara ihtarname göndererek hasar dosyası açılması için talepte bulunulduğunun öğrenildiğini, ekspertiz incelemeleri sırasında taraflar arasında yapılan görüşmelerde, nihai alıcı firmanın 204.000 USD bedelinde ve 60.000 kg.ağırlığında iplik alım başvurusu ile ilgili olarak ... referans numaralı akreditif açılmış olduğunu, açılmış olan akreditif kapsamında 3 tır yükü ipliğin Taşkent/Ozbekistan dan İstanbul/Tr ye sevki amacıyla 06.08.2019 tarihli 3 ayrı CMR tanzim edilmiş olduğunu, 3 tır kapsamı iplikten 2 tır kapsamı ürün nihai alıcı ... AŞ tarafından kabul edilirken 1 tır kapsamı ürünün evraktaki uyumsuzluk nedeniyle kabul edilmemiş olduğunu, alıcı firma ... AŞ tarafından evraktaki uyumsuzluk nedeniyle kabul edilmeyen 1 tır yükün,sonrasında satıcı firma tarafından başka bir firmaya satılmış olduğunu, kabul edilmeyen 1 tır yüklü ürünün yerine yenisinin gönderilmesi öngörülürken yeni 1 tır yükün sevk edilmemiş olduğunu, alıcı firma ... AŞ'nin desteğini istemek üzere 15.03.2019 tarihinde satıcı firma ... nın yerleşik olduğu İsviçre Ticaret Ateşeliğine konuyu özetler e-mail gönderdiğini, 18.03.2019 tarihinde satıcı firma ... nın Tr.mümessili ...AŞ konuyu özetleyerek ihtarname gönderdiğini, konuyla ilgili 24.04.2019 tarihinde ... AŞ'ne ihtarname gönderdiğini, gerek açılmış akreditifte gerek İsviçre Ticaret Ateşeliğine göönderilen e-mailde ve gerekse satıcı firma Türkiye mümessili ... AŞ'ne gönderilen ihtarnamede toplam ürün miktar ve tutarı 60.000 kg./204.000 USD olarak belirtilirken ...Sigorta AŞ'ne gönderilen ihtarnamede ürün miktar ve tutarın 65.550 kg/222.870 USD olarak bildirilmiş olduğunu, alıcı firma alıcı firma Dış Operasyon Sorumlusu ... ile yapılan tel.görüşmesinde miktar ve tutar üzerinde artırıma gidilmiş olduğunun öğrenildiğini, teminat kapsamında temin edilen evrakın incelenmesi ve yapılan görüşmelerde konu dosyanın açılma nedeni olan,nihai alıcı firma tarafından kabul edilmeyen 1 tır yükü ürün yerine ,yeni 1 tır yükü ürünün teslim edilmeme nedenin, sigorta kapsamında yer alan, çalınmak, yanmak -ezilmek veya kirlenmek gibi,bir riskten kaynaklanmadığını, bununla birlikte alıcı firmaya teslim edilmesi gerekli 1 tır yükü yeni ürünün nakliyesi sürecinde komple çalındığını gösterir, satıcı firmanın savcılık şikayeti,nakliyeci firmaya bu hususta gönderilmiş ihtarname polis araştırması bulunmadığının anlaşılmadığını, elde edilen bulgular doğrultusunda nihai alıcı firma tarafından evraktaki uyuşmazlık nedeniyle kabul edilmeyen 1 tır yükü ürün yerine satıcı firma tarafından yenisinin teslim edilmemesinin satıcı ve alıcı firma arasındaki ticari ilişkiyi ilgilendirdiğini ,bu bulgular doğrultusunda dosyanın Sigorta Teminatı Kapsamı dışında olduğu kanaatine varıldığı... denildiğini, hasarın teminat dışı olduğu yönündeki bilgi davacı taraf ile paylaşılmış ve hasarın reddedilmiş olduğunu, iş bu davanın konusu aslen satıcı ve alıcı firma arasındaki ticari ilişkiyi ilgilendirmekte olup, müvekkili şirket nezdindeki sigorta poliçesinden değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, davanın asıl muhatabının satıcı ... olup,davanın kendilerine ihbar edilmesi gerektiğini, davacının talep ettiği miktarın hukuka ve sigorta pratiğine aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilemesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 23/02/2022 tarih ve 2020/358 Esas - 2022/155 Karar sayılı kararında; \"Dava; sigorta hukukundan kaynaklanan tazminat talebinin tahsiline ilişkindir.Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek, kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır.Düzenlenen bilirkişi raporu gerekçeli ve denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır.Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporu, tarafların iddia ve savunmaları hep birlikte değerlendirildiğinde;Dava konusu olayda, davacı ... TEKSTİL'in İsviçre'deki... firmasından satın aldığı 65.550 kg 3 konteyner iplik ürünü için akreditif yöntemiyle 222.870 USD. ödediği ve davalı ...'ya ...,... ve ... Nolu ... SİGORTASI sigorta poliçeleri ile sigortalattığı , ancak... numaralı poliçe ile teminat altına alınmış olan ve 06.08.2018 tarihli CMR ile yüklenen 74.290,00 USD bedelli 1 adet konteyner muhteviyatı 21.850 Kg iplik emtiasının ise, belgelerdeki uyumsuzluk sebebiyle davacı alıcı tarafından kabul edilmeyerek geri gönderilmesi ve yerine yeni teslimatın beklenmesine karşılık bu teslimatın gerçekleşmemesi dolayısıyla, poliçeden hasar tazminatı talep edilmektedir. Davacı alıcı tarafından 1 konteynır yükün teslim alınmaması sebebi olarak, .../... şeklindeki TIR plakasının gerçeği yansıtmadığı, bu muhteviyatın gümrüğe hiç gelmemesi olarak gösterilmiştir.. Davacı bu sebeple davalı sigortacıya 1.4.2019 tarihinde hasar ihbarı yaparak, teslim almadığı malın bedeli için sigorta tazminatı talep etmiştir.Dava konusu ihtilaf ise, belgelerdeki uyumsuzluk sebebiyle alıcı davacı tarafından teslim alınmayarak geri gönderilen emtianın (21.850kg. iplik) bedeli ödenmesine (74.290USD.) rağmen yerine emtia teslim edilmemiş olması vakıasının, davalı sigortacı nezdindeki ... Nolu Sigorta Poliçesi teminatı kapsamında olup olmadığı hususuna ilişkindir.Dava konusu sigorta tazminatı talep edilen 6 Ağustos 2018 tarihli ve ,,, Nolu Fatura muhteviyatının 21.850kg, 74.290 bedelli emtia olduğu, yükleme kısmına ise.../...Plakalı Tır açıklamasının yer aldığı fatura içeriğinden görülmektedir. Bu plakaya ilişkin tescil bilgileri için alınmış Trafik Araç Özet Bilgileri çıktısına göre ... plakalı aracın ... marka ... Tip ... Model Cinsinin ise TRAKTÖR -Tarım aracı olduğu, malikinin ise ... olduğu görülmektedir.Davacı ... TEKSTİL ile davalı ... arasında bir ...SİGORTA SÖZLEŞMESİ akdedilmiştir. Taraflar arasında ... Nolu bir ... ABONMAN SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN bulunduğu ve bu abonman sigorta sözleşmesine istinaden 74.290USD bedelli ... Nolu ... Sigorta Poliçesinin tanzim edildiği anlaşılmaktadır. ...Nolu bir EMTİA ABONMAN SİGORTA SÖZLEŞMESİ nde sigorta ettiren /sigortalı ... olup, denizyolu, karayolu, havayolu, demiryolu taşıması, harf, ..., Terör ve %10 bedel artışı teminatları verildiği, poliçenin Nakliyat ... Poliçesi Genel Şartları ve bu şartlara göre öncelik taşıyan klozlar ve özel şartlar çerçevesinde teminat sağladığı , görülmektedir. Abonma Sigorta poliçesi incelendiğinde teminatın başlangıç ve bitiş tarihleri (19.6.2018-2019) olduğu, dava konusu taşımanın bu teminat süresi içerisinde yer aldığı, poliçede, \"emtia iplik çeşitleri tekstil makinaları ve bilumum muhteviyatların yurdışından Türkiye'ye Türkiye'den yurtdışına ve transit olarak gerçekleştireceği sevkiyatları kapsadığı, iplik taşımalarında hasarın sigorta bedeli üzerinden %1 üzerinden tenzili muafiyet uygulanacağına ilişkin açıklama bulunduğu tespit edilmiştir. ... Nolu Kati Sigorta Poliçesinde sigorta ettirenin... olduğu .../... kamyon plakası ile 6.8.2018 sefer tarihli ve 6.8.2018 teminat başlangıçlı olduğu ve Poliçede ... klozunun bulunduğu görülmektedir.Uluslararası karayolu eşya taşımasında uygulanması gereken konvansiyon olan CMR MADDE 15 uyarınca Yükün teslim yerine varışından sonra koşullar bunların teslimini engellediği hallerde taşımacı göndericiden talimat isteyecektir. Dava konusu teslim edilmeyen emtia da alıcı tarafından belgelerdeki uygunsuzluk sebebiyle teslim alınmamış,, emtia geri gönderilmiştir. Dosyada mevcut ...'s ... başlıklı belgeden, ...NOLU ... (Ticari Fatura) başlıklı belgede 21.850kg net ağırlıktaki 74.290USD tutarındaki emtianın taşındığı Tır'ın Plaka Nosunun .../... olduğu yazılıdır. Ayrıca gönderici satıcı konumundaki Inter Sa Aksa sigorta ile akdettiği sigorta poliçesinde de Tır'ın Plakası .../... olarak belirtilmiştir. Bu belgeler (Beyan ve Fatura) gönderici satıcı ... tarafından ve/veya onun beyanına istinaden (poliçe) düzenlendiğine göre, belgede belirtilen araç plakasının bir Tır'a değil de Traktöre ait olması hususundaki uyumsuzluk, gönderici /satıcıdan veya onun adına hareket eden kişi/kuruluşlardan kaynaklandığı sonucuna varılmaktadır. Dosyada aksini gösterir bir belge veya bilgi bulunmamaktadır. CMR madde 11 uyarınca gönderici belgelerdeki eksiklik ve uyumsuzluk dolayısıyla doğacak zarar ve ziyandan sorumludur. Ancak taşımacının hatası ve ihmali görülen durumlar bu hüküm dışındadır. Ayrıca Yargıtay basiretli tacir gibi hareket etmesi gereken taşıyıcının belgeleri kontrol etmemesi dolayısıyla gönderen ile müterafik / birlikte kusurlu olduğunu kabul etmektedir. (Yargıtay 11.HD 2015/15810E, 2016/9789K. 17.2.2016T.) . Do Ancak dava konusu olayda, 6 Ağustos 2018 tarihli ve ... Nolu Fatura muhteviyatı 21.850kg, 74.290 bedelli iplik emtiasının gönderen tarafından gerçekten görünürde plakası .../... olan bir Tır aracıyla taşınmak üzere taşıyıcıya fiilen teslim edildiği, gönderenin bu hususta yanıltılıp yanıltılmadığı, ya da gönderenin böyle bir emtiayı hiç teslim etmediği, .../...plakalı Tır' ile bir taşımanın hiç gerçekleşmediği hususları kanıtlanamamıştır. Davacının da bu yönde herhangi bir polis veya savcılık başvurusu da bulunmamaktadır. Davacı taraf, ... ile akdettiği sözleşme gereği bedelini ödediği emtianın teslim edilmemesi dolayısıyla belgeli satıştan doğan alacağını satıcıdan ve/veya satıcıya izafeten Türkiye'deki acentesinden tahsili yönünde takip ve dava hakkını kullanmamıştır.Dava konusu teslim edilmeyen emtia için davalı tarafından tanzim edilmiş sigorta poliçesi genel ve özel şartları birlikte değerlendirildiğinde davacı alıcı ile dava dışı satıcı ... firması arasındaki satım sözleşmesinin gereği, satıcının alıcıya düzenlenmiş fatura ve gerçekleşmiş akreditif bedel ödemesi karşılığı 21.850kg, 74.290 bedelli iplik emtiasını da teslim ile yükümlü olduğu, ancak satım sözleşmesinden doğan bu borcunu ifa etmemesi sebebiyle alıcının doğan zararının, dava konusu ... Nolu sigorta poliçesi teminatı kapsamında olmadığı belirlenmekle kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmaktadır.\"gerekçesi ile,'' 1-KANITLANAMAYAN DAVANIN REDDİNE, '' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin vermiş olduğu 2020/358E - 2022/155K sayılı ilam usul ve yasaya aykırı olduğundan bozulması için (aleyhlerine hükmedilen vekalet ücreti yönünden tehir-i icra talepli olarak) istinaf yoluna başvurduklarını,Mahkemenin kararına dayanak yaptığı bilirkişi raporunu tanzim eden bilirkişilerin uzmanlık alanına baktıklarıda; birinin tekstil mühendisi, diğerinin ise ticaret hukuku anabilim dalında doçent olduğu, sigorta hukuku, sigorta poliçeleri ve sigorta teminatları konusunda uzmanlıkları olmadığı açıkça görülmekte olduğunu; önceleme konusu teminat altına alınmış rizikonun gerçekleşip gerçekleşmediği, poliçe ile teminat altına alınmış bir mala ilişkin müvekkil şirketin tazminata hak kazanıp kazanmadığı, sigorta poliçesinde yer alan plaka bilgilerinin yanlış, hatalı yazılmasında sigorta şirketinin kusuru, ihmali olup olmadığı gibi özel bilgi gerektiren konularda tekstil ve ticaret hukuku alanlarında uzman bilirkişilerin görevlendirilmesi bilirkişi delilinin amacıyla bağdaşmadığından öncelikle kararın bu yönden bozulması gerektiğini,Yapılan yargılama sırasında iddia ettikleri gibi, sigorta poliçesinde konteyneri taşıyacak olan tırın plakası olarak yazılı plaka numarasının traktöre ait olduğunun sabit olduğunu; bir konteyner ipliğin Türkiye'ye traktör ile gelmeyeceği çok açık olduğunu; sigorta poliçesini düzenleyen davalı ... şirketinin acentesi basiretli davranarak bilgilerin doğruluğunu kontrol etmiş olsa, ya da yükleme sırasında kontrol etmiş olsa yanlışın farkına varılacağını müvekkilinin zarara uğramamış olacağını; poliçede ipliği Türkiye'ye getirecek tırın plakası olarak bir traktörün plakası yazılınca aracın takibini yapmanın, akibetini araştırmanın mümkün olamadığını; davalı şirketin acentesinin tanzim etmiş olduğu sigorta poliçesinin bankaya ibrazı ile akreditif bedeli satıcı firmaya ödenmiş olduğundan, kusurlu ve ihmali davranan davalı zararın doğmasına sebebiyet verdiğini; davalı şirketin kendisine beyan edilen bilgilerin kontrolünü de yapmak zorunda olduğunu; bu nedenle kararın bu yönden de bozulması gerektiğini, Mahkemenin vermiş olduğu kararda dava konusu bir konteyner ipliğin Türkiye'ye geldiğini, ancak müvekkili şirket tarafından kabul edilmediğini bu nedenle davalı ... şirketinin sorumlu olmadığının belirtildiğini; oysa ki dosya içeriğine bakıldığında dava konusu bir konteyner ipliğin Türkiye'ye geldiği, ancak müvekkili şirket tarafından kabul edilmediği iddiasının hiç bir dayanağı olmayan soyut iddiadan başka bir şey olmadığının çok açık olduğunu; konteynerın hangi tırla geldiğini ve hangi tarihte Muratbey gümrüğüne giriş yaptığını; müvekkili şirketin ipliği kabul etmediğine dair bir belge mevcut olup olmadığını; mahkemenin bu soyut iddiayı esas alarak davalı ... şirketinin sorumlu olmadığı yönünde verdikleri kararın usul ve yasaya aykırı olup bu yönden de bozulması gerektiğini, Mahkemenin vermiş olduğu red kararının gerekçelerinden biri olarak da, müvekkili şirketin çalınma nedeniyle suç duyurusunda bulunmamasını gösterdiğini; davalı ... şirketinin hatalı ve yanlış bilgiler ile tanzim etmiş olduğu sigorta poliçesi nedeniyle konteynerin hangi tıra hangi tarihte yüklendiği, hangi tarihte yola çıktığı, hangi güzergahı izlediği, Muratbey gümrüğüne giriş yapıp yapmadığının belli olmadığını; yurt dışından traktör ile konteyner gelmeyeceğine göre konteynerin ne zaman nerede çalınma ya da kaybolma suretiyle zayi olduğunun tespitinin de mümkün olmadığına göre müvekkili şirketin kim hakkında hangi ülkede şikayette bulunacağını anlayamadıklarını; kararın bu yönden de bozulması gerektiğini,İleri sürerek, İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/358E - 2022/155K sayılı kararı aleyhinde tehir-i icra talepli olarak istinaf yoluna başvurmuş olduklarından; öncelikle aleyhlerine hükmedilen vekalet ücreti yönünden kararın icrasının, istinaf ve temyiz incelemesinin sonuna kadar durdurulmasına, yukarıda izah edilen ve resen de tespit edilecek nedenlerden ötürü usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; emtia abonman sigorta poliçesinden doğan rizikonun gerçekleştiğinden bahisle sigorta teminatının ödenmesi istemine ilişkin olup, mahkemece zararın poliçe teminatı kapsamında olmadığı gerekçesi ile istemin reddine karar verilmiş, karar karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı yan; dava dışı ... firmasından üç ayrı faturaya konu iplik ithal edildiğini, iplik bedellerinin dava dışı ... Bankası'ndan açtırılan akreditif ile satıcıya ödendiğini, üç fatura için üç ayrı CMR belgesi düzenlendiğini, emtianın davalı tarafından sigortalandığını, ayrıca üç ayrı CMR belgesi için emtia abonman poliçesine bağlı üç ayrı emtia abonman kati poliçesi düzenlendiğini, iki tır ipliğin davacı tarafından teslim alındığını, ancak 06/08/2018 tarihli 74.290,00-USD bedelli faturaya ve CMR belgesine konu emtianın davacıya hiç teslim edilmediğini, Muratbey Gümrük Müdürlüğü'ne hiç gelmediğini, nitekim fatura, CMR belgesi ve bu emtiaya ilişkin kati poliçede yer alan ...-... plakalı tırların gerçekte hiç bulunmadıklarının anlaşıldığını, rizikonun gerçekleştiğini, ödeme yapılması için davalıya gönderilen ihtarnameye olumlu olumsuz bir dönüş yapılmadığını ileri sürerek, 74.290,00-USD'nin hasar dosyasının açıldığı tarihten itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.Davalı yan; davacının aktif husumetinin bulunmadığını, poliçede sigortalının dava dışı satıcı ... olduğunu, davacının 06/08/2018 tarihli faturaya konu emtiayı gümrüğe gelmiş olmasına rağmen evrak uyumsuzluğu nedeniyle teslim almayı reddettiğini, bunun üzerine dava dışı satıcının Türkiye acentesi ile davacının yeni ürün gönderilmesi konusunda anlaştıklarını, hasarın teminat kapsamı dışında olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece; poliçeler ve hasar dosyası celbedilmiş, ...-...plakalı araçların trafik tescil kayıtları getirtilmiş ve dosya bir tekstil mühendisi ile bir hukukçu bilirkişiye tevdii edilerek rapor alınmış, rapor doğrultusunda yukarıda yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.Davacı tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri; bilirkişi raporunun sigorta hukuku alanında uzman bilirkişi tarafından tanzim edilmediği, sigorta poliçesinde konteyneri taşıyacak olan tırın plakası olarak yazılı plaka numarasının bir traktöre ait olduğu anlaşılmasına ve 21.850-kg ipliğin Özbekistan'dan traktörle taşınamayacağı sabit olmasına rağmen, mahkemenin davalı yanın emtianın gümrüğe gelmesine rağmen davacı tarafından kabul edilmediğine yönelik soyut beyanına itibar ederek hüküm kurduğu, dava konusu fatura muhtevası ürünün, fatura, poliçe ve CMR belgesinde yazılı tırlar ile Muratbey Gümrüğü'ne giriş yapıp yapmadığının araştırılmadığı yönündedir. Dava konusu 06/08/2018 tarihli fatura incelendiğinde, dava dışı ...Firması tarafından davacıya CIP(...ve sigorta ödenmiş olarak) teslim şekli ile 21.850-kg ipliğin 3,40-USD birim fiyat üzerinden 74.290,00-USD bedelle satışına ilişkin bulunduğu ve faturada emtianın Taşkent-Muratbey Gümrük Müdürlüğü arası .../... plakalı tır ve dorse ile taşınacağının kayıtlı olduğu, bu emtiaya ilişkin CMR senedinde göndericinin ... alıcının... Bankası A.Ş. Dış Ticaret Operasyonları Birimi olarak göründüğü, taşıyıcının dava dışı ... firması olduğu, tır ve dorse plakalarının .../... olduğu, CMR senedinde \"freight prepaid\" kaydı bulunduğu anlaşılmıştır.Dava konusu genel emtia abonman poliçesi ile bu poliçeye bağlı olarak düzenlenen 06/08/2018 tarihli kati poliçe incelendiğinde, ... nolu emtia abonman sigorta poliçesinin 19/06/2018 başlangıç - 19/06/2019 bitiş tarihli olduğu, sigortalı ve sigorta ettirenin dava dışı ... firması olduğu, poliçenin sigortalı tarafından tüm taşıma türleri ile taşınacak emtiayı, Nakliyat ... Poliçesi Genel Şartları ve poliçedeki özel şartlar kapsamında teminat altına aldığı; 06/08/2018 başlangıç tarihli ve 90 gün süreli emtia abonman kati poliçesinde, sigortalının dava dışı... Bankası A.Ş. Dış Ticaret Operasyonları Birimi, sigorta ettirenin dava dışı ... firması olduğu, poliçenin .../... plakalı araç ile 06/08/2018 sefer tarihinde yapılacak Taşkent - Muratbey Gümrük Müdürlüğü arasın taşımaya konu emtiayı teminat altına aldığı anlaşılmıştır.Dosyaya mübrez hasar dosyasında mevcut... Bankası A.Ş'nin Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ilgili Gümrük Müdürlüğü'ne hitaben yazdığı vadeli ithalat bildirimi yazısından, 06/08/2018 tarihli fatura konusu ve davacı tarafından ithal edilen emtianın vadeli akreditif ile ödendiğinin bildirildiği anlaşılmıştır. Yapılan tespitler kapsamında somut olaya dönüldüğünde, dava dışı ...ile davacı arasındaki satış sözleşmesinin CIP teslim şeklinde yapıldığı, CIP teslim şeklinde emtianın satıcı tarafından navlun ve sigorta bedeli ödenmiş olarak taşıyıcıya teslim edildiği ve taşıyıcıya teslim ile emtia açısından yarar ve hasarın kural olarak alıcıya geçtiği, bu durumun istinasını satıcının riskin gerçekleştiği anda henüz satış bedelini tahsil etmemiş olması halinin teşkil ettiği, nitekim somut olayda sigorta ettirenin dava dışı satıcı olduğu, ne varki davacı tarafından ithalata konu satış bedelinin akreditif kredisi ile ödendiğinin belirtildiği, dava konusu CMR senedinde alıcının, 06/08/2018 tarihli emtia abonman kati poliçesinde ise sigortalının dava dışı... Bankası A.Ş. Dış Ticaret Operasyonları Birimi olduğu, yine hasar dosyasına sunulu e-mail yazışmalarında davacı şirket e-mail adresinden dava dışı satıcı firmanın Türkiye acentesine gönderilen e-mail de ithalat konusu ipliğin İş Bankası'na rehinli olduğunun belirtilmiş olduğu, buna göre dava konusu poliçede davacının sigortalı sıfatının bulunup bulunmadığı, sigortalı sıfatı... Bankası A.Ş. Dış Ticaret Operasyonları Birimi'ne ait ise, sigortalının nihai ithalatçı olan davacının iş bu davayı açmasına muvafakat edip etmediği hususları araştırılıp, davacının eldeki davada aktif husumetinin bulunup bulunmadığı değerlendirilmek gerekirken, bilirkişi raporunda yer alan poliçelerin davacı ile davalı arasında bağıtlandığına dair yanılgılı tespite dayalı olarak esasa girilmesi ve davalı tarafça ileri sürülmesine rağmen husumet itirazının değerlendirilmemesi hatalı olmuş, davada sıfat def'i değil itiraz mahiyetinde bulunduğundan ve yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerektiğinden, bu eksiklik dairemizce re'sen nazara alınmıştır.Kabule göre de; davacı tarafından dava dilekçesi ile 06/08/2018 tarihli faturaya konu emtianın, aynı tarihli CMR senedi tahdında .../... plakalı araç ile Muratbey Gümrük Müdürlüğü'ne giriş yapıp yapmadığının sorulması talep edilmesine rağmen, mahkemece bu konuda müzekkere yazılarak, emtianın gümrüğe giriş yapıp yapmadığı, gümrük beyannamesinin düzenlenip düzenlenmediği, teslim alınıp alınmadığı hususlarında tüm ithalat evrakının celbi, buna göre, zararın teminat kapsamında olmadığı savunmasını ispatla yükümlü olan davalının , davacının 06/08/2018 tarihli faturaya konu emtiayı gümrüğe gelmiş olmasına rağmen evrak uyumsuzluğu nedeniyle teslim almayı reddettiği yönündeki savunmasını ispat edip edemediği, buna göre emtianın CMR Konvansiyonuna göre taşıma sırasında kayıp nedeniyle zayi olmuş sayılıp sayılamayacağının ve davacının iddia ettiği zararın teminat kapsamında olup olmadığının, gerekli görülmesi halinde taşıma alanında uzman bir bilirkişinin de bulunduğu heyetten rapor alınmak suretiyle araştırılıp değerlendirilmesi gerekirken, hukukçu bilirkişi tarafından, hasar dosyasındaki evraklar ve mail yazışmaları yeterince incelenmeksizin, ekspertiz raporunun tekrar edilmesi suretiyle düzenlenen rapora göre ve davacının rapora itiraz dilekçesinde de ileri sürdüğü aynı yöndeki itirazları karşılanmasızın hüküm kurulması isabetsiz olmuş, davacı yanın bu yöndeki istinaf sebebi yerinde bulunmuştur.Sonuç itibariyle; davacı yanın istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a6 ve 355 maddeleri uyarınca kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile; İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/02/2022 tarih ve 2020/358 Esas ve 2022/155 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf talep eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-Artan gider avansı olması halindeyatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 29/05/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.