T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/319
KARAR NO: 2025/1265
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 03.12.2024
NUMARASI: 2024/547 Esas - 2024/307 Karar
DAVA: İtirazın İptali
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın hak düşürücü süre nedeniyle dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; 20/07/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince ... A.Ş.'nin kapatılarak ticaret sicil kaydının resen terkin edildiğini ve tüm malvarlığının Hazineye devredildiğini, Olağanüstü Hal Kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler ile kapatılarak malvarlığı Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının hak, alacak ve malvarlığı ile borç ve yükümlüklerinin tespiti amacıyla Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri Uyarınca Kapatılan Kurum ve Kuruluşlar Hakkında Yapılacak İş ve İşlemlere İlişkin Çalışma Usul Ve Esasları Hakkındaki ... Sıra Nolu Milli Emlak Genelgesi ve ... Nolu Milli Emlak Genel Tebliği'nin yürürlüğe girdiğini, anılan bu genelge ve tebliğ hükümleri doğrultusunda İnceleme ve Değerlendirme Komisyonları oluşturulduğunu ve kapatılan kurumların hak, alacak, malvarlığı ile borç ve yükümlükleri tespit edilerek İnceleme ve Değerlendirme Raporları tanzim edildiğini, 2016/1 sayılı Genelge ve 371 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca ... A.Ş. için oluşturulan İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu tarafından 18/12/2017 tarih ve ... sayılı İnceleme ve Değerlendirme Raporu tanzim edilerek, kapatılan ... A.Ş.'nin malvarlığının hakları, alacakları ile borç ve yükümlükleri tespit edildiğini, ... A.Ş. için tanzim olunan 18/12/2017 tarih ve ... sayılı İnceleme ve Değerlendirme Raporunda, ... A.Ş.'nin yasal defter, kayıt ve belgelerinin incelenmesi neticesinde; anılan raporun \"1.2. Alacak ve Haklara İlişkin İnceleme ve Değerlendirme\" başlıklı kısmında; ... Haber Ajansı'nın kapatılan ...A.Ş. ye 1.045.284,12-TL borçlu bulunduğu hususu belirtilerek, söz konusu alacakların takip ve tahsili yönünde görüş bildirildiğini, anılan alacağın tahsili için borçlu şirkete İstanbul KHK İşlemleri İl Bürosunun 27.02.2018 tarih ve 34951 sayılı yazı ile ödeme ihtarı gönderildiğini, borçlu tarafından KHK İşlemleri İl bürosu'na itiraz dilekçesi sunulduğunu Vergi Denetim Kurulu Maltepe Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığınca itiraz dilekçesinin incelenerek 09.07.2020 tarihli ve ... sayılı İnceleme ve Değerlendirme Raporu düzenlendiğini, anılan raporda \"2016 yılı defter tetkiklerinde ... Dağıtım A.Ş kayıtlarının eksik olduğunu 2016 yılı öncesi kayıtlara ulaşılamaması ve de ... A.Ş kayıtlarının eksik olması nedeni ile de 2016 yılı Mizan kayıtlarındaki tutar takip edilecek tutar olarak kabul edildiğini, İDK raporunda belirlendiği üzere 1.045.284,12TL’nin takibini yapılması gerektiği tespit edildiğini, işbu rapor gereğince müvekkilince Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile borçlu ... Haber Ajansı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını ve borçlu tarafından icra takibine itiraz edildiğini, takibe edilen itirazın haksız olduğundan Hazineye devredilen kurum alacağının tahsil edilmesi ve Hazine zararına sebebiyet verilmemesi adına işbu itirazının kaldırılmasının zorunlu hale geldiğini, bu kapsamda Bakırköy Arabuluculuk Bürosunun ... numaralı dosyası ile arabuluculuk işlemleri başlatıldığını, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair 11.08.2022 tarihli son tutanak düzenlendiğini, Bu nedenlerle Bakırköy ...İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyasından başlatılan icra takibinde yapılan itirazın hükümden düşürülerek söz konusu alacak kalemi bakımından takibin devamının sağlanması için itirazın iptali davası açıldığını, bu nedenlerle Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına yapılan; borç aslına, faize ve borcun fer’ilerine yönelik itirazın iptal edilerek takibin devamını, haksız itiraz nedeniyle lehlerine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle ; iş bu davada ileri sürülen iddiaların mesnetsiz olduğunu, davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu sebeple açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafından Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile müvekkili şirkete yönelik ilamsız icra takibi başlatıldığını, müvekkili tarafından yasal süresi içerisinde borca/ödeme emrine itiraz edilmesi üzerine icra müdürlüğü tarafından takibin müvekkili yönünden durdurulduğunu, davacı ilamsız icra takibini kapatılan ... A.Ş. ile müvekkili arasındaki cari hesap ekstrelerine dayandırmakta olduğunu, ve 1.045.284,12 TL alacaklı olduğunu ileri sürdüğünü, davacının işbu iddiasının gerçek olmadığını, İstanbul Valiliği Defterdarlık KHK İşlemleri İl Bürosu tarafından tebliğ edilen 28.02.2018 tarih ve ... sayılı ihtar yazısı içeriğinde, Milli Emlak Genel Tebliği kapsamında oluşturulan İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunca düzenlenen 18.12.2017 tarih ve ... sayılı inceleme ve değerlendirme raporunda Hazineye devredilen müvekkili şirketten 1.045.284,12 TL alacağı olduğundan, söz konusu alacağın tahsili gerektiği değerlendirmesi yapıldığını, müvekkili şirketin kendisine tebliğ edilen ihtar yazısına 19.03.2018 tarihli cevap yazısıyla itiraz ettiğini, itiraz yazısında ... A.Ş.'ye 23.181,76 TL borçlu bulunulduğu, aynı şirketten 18.191,23 TL alacaklı olduğunun belirtildiğini, mahsup edilen 4.990,53 TL'nin ödenmeye hazır olduğunu, söz konusu itiraz yazısında müvekkili şirketin alacağının nakliye bedelinden kaynaklandığının belirtildiğini, taraflar arasındaki ticari işlere yönelik hesap ekstreleri de itiraz yazısına eklendiğini, dolayısıyla müvekkili şirketin böyle bir borcunun bulunmadığını, davacı tarafın açıkça kötü niyetli olduğunu takibin haksız olarak başlatıldığını, bu sebeplerle davanın reddini, davacının, alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...İİK'nun 67/1. Maddesi gereğince takip talebine itiraz eden alacaklı itirazın tebliğ tarihinden itibaren 1 yıl içinde itirazın iptali davası açabilir. Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında itirazın davacıya tebliğ edildiğine dair belge bulunmamakla birlikte 2004 sayılı İİK'nin 67/1 maddesinde düzenlenen hak düşürücü sürenin işlemeye başlaması bakımından itirazın tebliği ile amaçlanan gerek bilgilendirme ve gerekse tevsike ilişkin tüm unsurların davacı tarafça takibe konu icra dosyasına vaki itirazın sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yönelik olarak başlattığı hukuki süreç olan arabuluculuk yoluna başvuru tarihinde gerçekleşmiş olduğunun kabulü gerektiği, aksi düşüncenin itirazın iptali davalarının belli bir sürede açılmasını öngören Kanun hükmüne uygun düşmeyeceği(Ankara BAM 26 HD'nin 2024/14 Esas, 2024/352 Karar sayılı ilamı), davacı tarafından arabuluculuğa başvuru tarihi olan 08.08.2022 tarihinde itirazın öğrenildiği anlaşılmış olup arabuluculuk sürecinde süreler işlemediğinden son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde İİK'nun 67/1. Maddesi gereğince itirazın iptaline ilişkin eldeki davanın açılması gerekirken davanın 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra 27.09.2024 tarihinde açıldığı...\" gerekçesiyle, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 03.12.2024 tarih ve 2024/547E-2024/307 K sayılı kararı usul ve yasaya aykırı ve eksik incelemeye dayalı olduğunu, dava konusu eda/ itirazın iptali davası olup, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı ... aleyhine 1.045.284,12-TL asıl alacak ve 227.610,62-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.272.894,74-TL'nin tahsili için davacı müvekkili idare tarafından ilamsız icra takibi başlatıldığını ve davalı borçluya örnek 7 ödeme emrinin 15.09.2020 tarihinde tebliğ edilmiş olup, davalı tarafın itirazı üzerinde takibin durduğunu, davalı /borçlu şirket tarafından yapılan itiraz üzerine Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün 29.09.2020 tarihli tensip zaptı ile takibin durdurulmasına, itirazın ekinde pul var ise alacaklı vekiline yok ise alacaklıya bir örneğinin tebliğe gönderilmesine pul ekli değil ise alacaklı tarafın müracaatında dilekçe süreti ile kararın tebliğ edilmesi yönünde karar oluşturulduğunu, ancak itiraz müvekkili idareye ve idare vekiline tebliğ edilmediğini, bu nedenle hak düşürücü sürenin başladığından söz edilemeyeceğini, Müvekkili idarece her ne kadar arabulucuk süreci başlatılmış ise de bu husus Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/547 E sayılı kararında belirtildiği gibi İİK 67/1 anlamında ıttıla /öğrenme tarihi olarak kabul edilemeyeceğini, zaten Arabulucuk süreci mevcut başlamış olan itiraz süresinde dahi süreyi kesen ve durduran bir başvuru olduğunu, arabulucuk başvurusu davalı/borçlu ile uzlaşma anlamında düzenlendiğini, sonuçta uzlaşmazlık raporu düzenlendiğini, mahkemenin arabulucuk başvurusunu ıttıla tarihi olarak kabul etmiş olması hukuksal dayanaktan yoksun ve eksik incelemeye dayalı olduğunu, Yukarıda açıklanan sebeplerle usul ve yasaya aykırı ve eksik incelemeye dayalı emsal kararlar ve 16.09.2024 tarih İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlar Kurulu 11. Hukuk Dairesinin 2024/3074 E. , 2024/6421 K. İctihat kararındada görüleceği üzere kararın kaldırılması gerektiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, İİK'nın 67. maddesi uyarınca itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiş; bu karara karşı davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı tarafından davalı aleyhine Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takip dosyasında davalı aleyhine 1.045.284,12-TL asıl alacak ve 227.610,62-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.272.894,74-TL'nin tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçluya örnek 7 ödeme emrinin tebliğ edildiği, davalı borçlunun borcun tamamına ve ferilerine itiraz etmesi nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiği, davacı yanca takibin devamı için eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İlk derece mahkemesince, davacı tarafından dava açılmadan önce 08.08.2022 tarihinde arabuluculuğa başvuru yapıldığı, 11.08.2022 tarihinde sürecin anlaşamama ile sonuçlandığı ve son tutanağın düzenlendiği, davanın ise 27.09.2024 tarihinde açıldığı, İİK'nun 67/1. maddesi gereğince ödeme emri üzerine takibe itiraz edilmesi üzerine, alacaklıya itirazın tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açılabileceği, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında itirazın davacıya tebliğ edildiğine dair belge bulunmamakla birlikte 2004 sayılı İİK'nin 67/1 maddesinde düzenlenen hak düşürücü sürenin işlemeye başlaması bakımından itirazın tebliği ile amaçlanan gerek bilgilendirme ve gerekse tevsike ilişkin tüm unsurların davacı tarafça takibe konu icra dosyasına vaki itirazın sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yönelik olarak başlattığı hukuki süreç olan arabuluculuk yoluna başvuru tarihinde gerçekleşmiş olduğunun kabulü gerektiği, aksi düşüncenin itirazın iptali davalarının belli bir sürede açılmasını öngören Kanun hükmüne uygun düşmeyeceği(Ankara BAM 26 HD'nin 2024/14 Esas, 2024/352 Karar sayılı ilamı), davacı tarafından arabuluculuğa başvuru tarihi olan 08.08.2022 tarihinde itirazın öğrenildiği anlaşılmış olup arabuluculuk sürecinde süreler işlemediğinden son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde İİK'nınn 67/1. maddesi gereğince itirazın iptaline ilişkin eldeki davanın açılması gerekirken davanın 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra 27.09.2024 tarihinde açıldığı anlaşılmakla, eldeki davanın hak düşürücü süreden sonra açıldığı kabulü ile karar verildiği anlaşılmaktadır. İlk derece mahkemesince her ne kadar yukarıdaki gerekçe ile ara buluculuk başvurusu esas alınarak davanın hak düşürücü süreden sonra açıldığı kabulü ile sonuca gidilmiş ise de, Yargıtay 11. HD'nin 2024/3074 E- 2024/6421 K sayılı, 16.09.2024 tarihli İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi ile 14. ve 43. Hukuk Dairelerinin kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair verdiği verdiği karar içeriği de dikkate alındığında; 2004 sayılı Kanun'un 67. maddesinin birinci fıkrasında açıkça itirazın iptali davasının, itirazın tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde açılması gerektiği düzenlenmiştir. Hak düşürücü süre niteliğinde olan bu bir yıllık sürenin başlangıcını, genişletici yoruma tabi tutarak alacaklı aleyhine, arabuluculuk anlaşamama tutanağının imzalandığı tarih olarak tespit etmek isabetli değildir. Dava açma süresi, itirazın tebliği ile başlar. İtirazın tebliğ edilmediği bir durumda, dava açma süresi işlemeye başlamayacağından ve dava açma süresinin itirazın davacı alacaklıya tebliğ tarihinden itibaren başlayacağından, ilk derece mahkemesi kararı isabetsiz olmuş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile deliller toplanıp işin esasının incelenmesi suretiyle yeniden yargılama yapılmasını temin için ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, 2-Yukarıdaki açıklamalar ışığında davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Davacı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep hâlinde, ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,4-Kaldırılan kararın icrasıyla ilgili olarak İİK'nın 36. maddesi uyarınca yatırılan teminatların, yatıran taraflara iadesine, 5-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince, esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine dair; HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.10.07.2025