T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/321
KARAR NO: 2025/943
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/12/2024
NUMARASI: 2024/586 E. - 2024/767 K.
DAVANIN KONUSU: Şirketin İhyası
Taraflar arasındaki şirketin ihyası davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, tasfiye memuru vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile ... Dış Tic. Ltd. Şti. arasında karşılıksız çekten kaynaklanan borç neticesinde borçlu şirket olan ... Dış Tic. Ltd. Şti. ve keşideci olan ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine davacı tarafından, borçluların vermiş olduğu 80.200,00-TL'lik çeklerin karşılığı olmadığı ve borcun ödenmemesi sebebiyle borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının üzerine ihtiyati haciz konulması istendiğini, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından infaz edilen İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/963 Değişik İş sayılı ihtiyati haciz kararı sonrası esas takibe geçildiğini, esas takip sürecinde borçlu şirket olan ... vergi kimlik numaralı ... Ticaret Limited Şirketi'ne Tebligat Kanunu madde 35 kapsamında icra/ödeme emri gönderilmesi talebinin İstanbul ... İcra Müdürlüğü tarafından şirketin ticaret sicilinden terkin edilmiş olması nedeniyle reddedildiğini, müvekkilinin ihtiyati haciz talebinin kabulüne takdiren talep konusu alacak miktarı olan 77.710,00-TL'nin %15'i tutarında mahkeme dosyasına depo edilen teminat mektubunu iade alabilmesi adına İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılmış takibe devam edilebilmesi, takibin kesinleşebilmesi için taraf teşkilinin sağlanması gerektiğini ileri sürerek, ... Limited Şirketi isimli şirketin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı Ticaret Sicili Müdürlüğü vekili, savunmasında özetle; müvekkilinin TTKm.32 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği m.34 hükmü çerçevesinde işlem yaptığını, tasfiye sürecinde yetki ve sorumluluğun şirket tasfiye memurunda olduğunu, dava konusu şirketin ek tasfiyesine karar verilmesi durumunda TTK m.547/2 gereğince tasfiye memuru atanmasının zorunlu olduğunu, müvekkilinin davanın açılmasına sebep olmadığını, bu nedenle yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını, müvekkili yönünden davanın reddini, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkili aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...Dava, Limited Şirketin ihyası istemine ilişkindir.Mahkememizce yapılan 12/12/2024 tarihli ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın, \"...sicil numaralı Tasfiye halinde ... Limited Şirketi nin İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası ile sınırlı olmak üzere ihyası ve tasfiye memuru olarak ... (T.C ... ) nın atanması konusunda olduğu\" tespit edilmiştir. içine ihyası istenen şirket sicil dosyasının geldiği, İstanbul ... icra müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasının uyap üzerinden geldiği, anlaşıldı. 6102 sayılı Yasanın geçici 7. Maddesinin 15. Fıkrasında \"Bu maddede düzenlenmeyen hususlarla ilgili kanun ve esas sözleşmelerde öngörülen usullere göre hareket edilir. Bu madde gereğince tasfiye edilmeksizin unvanı silinen şirket veya kooperatiflerin ortaya çıkabilecek mal varlığı, unvana ilişkin kaydın silindiği tarihten itibaren 10 yıl sonra Hazineye intikal eder. Hazine bu şirket ve kooperatiflerin borçlarından sorumlu tutulmaz. Tasfiye memurlarının sorumlulukları konusunda özel kanunlardaki sorumluluğa ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu kanun veya kooperatifler Kanunu hükümleri uygulanır. Ticaret Sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren 5 yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilir.\" hükmü düzenlenmiştir. Tüzel kişiliği olan bir şirketin ticaret Sicilinden terkin işlemi yapıldıktan sonra, ortaklığın tüzel kişiliği sona erer. Bu terkinden sonra ortaklığın alacakları, borçları yada ortaklığın sorumluluğunu gerektiren bir durum ortaya çıkarsa, tasfiye memurları , ortaklığın pay sahipleri veya alacaklılar sicildeki terkin kaydının kaldırılmasını isteyebilirler. Somut olayda; ihyası istenilen Tasfiye Halinde ... Limited Şirketi ticaret sicilde kayıtlı adresinin \"... Mahallesi ... Caddesi No:... Esenler İstanbul\" olduğu ve mahkememizin yargı yetkisi içinde bulunduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlığın çözümünde HMK. 14/2. ve T.T.K.nun 547/1. maddesi hükmü gereğince mahkememiz kesin yetkilidir. Alınan Ticaret Sicil Müdürlüğü dosyasının incelenmesinde; Tasfiye Halinde ...Limited Şirketinin sicil kaydının tasfiye sonucu kapatıldığı, son tasfiye memurunun davalı ... olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce ihyası istenen Tasfiye Halinde ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin hakkında İstanbul ... İcra müdürlüğü nün ... esas sayılı takip dosyası yönünden ek tasfiye işlemlerinin yapılması için ihya kararının verilmesinde davacı tarafın hukuki yararı bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı tasfiye memuru ... davada zorunlu hasım konumundadır. Mahkememizce davanın kabulü ile ihyası istenen Tasfiye halinde ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin son tasfiye memuru ...'nın ücretsiz olarak tasfiye memuru olarak atanması uygun görülmüştür. Davalı İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün iş bu davada zorunlu yasal hasım konumunda olduğu, davanın açılmasına sebebiyet vermediği, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu olmaması gerektiği anlaşılmıştır. Davalı tasfiye memurunun eksik tasfiye yapması nedeniyle davanın açılmasına neden olduğu, bu nedenle yargılama giderlerinden sorumlu tutulması gerektiği anlaşılmış olup davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" gerekçesiyle, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünde ... sicil numaralı Tasfiye halinde ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile sınırlı olmak üzere TTK'nın 547.maddesi gereğince ihyasına, yeniden ticaret siciline tesciline, tasfiye memuru olarak ... nın ücret tayin edilmeden atanmasına karar verilmiştir. Bu karara karşı, tasfiye memuru vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Tasfiye Memuru vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ihyası istenilen şirketin adresinin Esenler-istanbul adresi olduğunu, bu adresin yargı çevresi olarak Bakırköy Adliyesine bağlı olduğunu, mahkemenin yetkili olmayıp Bakırköy Ticaret Mahkemelerinin kesin yetkili olduğunu, tasfiye işlemini yapan müvekkilinin davalı olarak gösterilemeyeceğini, burada yasal zorunlu davalının Ticaret Sicil Memurluğu olduğunu, husumet itirazında bulunduklarını, ticaret sicil memurluğunun zorunlu yasal davalı konumunda olduğunu, müvekkiline husumet düşmemekle birlikte davalı olarak gösterilmesi gerekiyorsa müvekkilinin davanın niteliği ve özelliği nedeniyle zorunlu yasal davalı olduğunu, bu nedenle yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını, yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılması gerekirken müvekkiline yükletilmesinin yasal olmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin şirketinden doğrudan bir alacağı olmadığını, çeklerin emanet olarak bırakıldığını, çeklerin bedelsiz kaldığını, müvekkilinin şirketinin çeklerin verilmesini gerektiren ürünleri iade ettiğini, borcu doğamadığını, müvekkiline bu işin ücretsiz olarak tevdi edilmesinin de yasal olmadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 547. maddesi uyarınca, ek tasfiye işlemleri için şirket sicil kaydının ihyası istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, tasfiye memuru vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.TTK 547 maddesine göre; tasfiyenin kapatılmasından sonra, ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklıların şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bu ek işlemler sonuçlanıncaya kadar şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. Kesin yetki kuralları, uyuşmazlığa ilişkin yetkili tek mahkemeyi gösteren, dava şartı olarak kabul edilen yetki kurallarıdır. Kesin yetki kuralının söz konusu olduğu uyuşmazlıklarda, mahkeme yetkisiz ise bu husus davanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebilir, hâkim de resen bu hususu resen dikkate almak zorundadır. Ticaret Sicil Müdürlüğünün 10.10.2024 tarihli müzekkere cevabına göre, ihyası istenen ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin merkezinin ''... Mah. ... Cad. No;... Esenler/İstanbul'' olduğu, şirketin 03.05.20224 tarihinde tasfiyesinin sona erdiği ve sicildin terkin edildiği, son tasfiye memurunun davalı ... olduğu anlaşılmaktadır. Şirketin merkezi adresi Esenler ilçesinde olup Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı alanı içerisinde kalmaktadır. Ek tasfiye davasında şirket merkezinde bulunan asliye ticaret mahkemesinin yetkisi kesin yetki olup, kesin yetkiye ilişkin düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olduğundan, ilk derece mahkemesince mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Açıklanan bu gerekçelerle, dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca, kararı veren ilk derece mahkemesinin görevsiz olduğu anlaşıldığından, işin esası incelenmeksizin, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nun 353/1.a.3. maddesi uyarınca, kararı veren ilk derece mahkemesinin yetkili olmadığı, kesin yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına,2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın yetkili Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine fiziken ve UYAP üzerinden derhal gönderilmek üzere, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,3-Davalı tasfiye memuru tarafından yatırılan istinaf peşin karar harçlarının, ilk derece mahkemesi tarafından, talep hâlinde iadesine, 4-İstinaf aşamasında yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte, yetkili ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,5-Gerekçeli kararın, yetkili ilk derece mahkemesince taraflara çıkarılacak duruşma davetiyeleriyle birlikte taraf vekillerine tebliğine dair; HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonunda, 29.05.2025 tarihinde, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.