T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:18/07/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ:25/12/2024
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:18/07/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı ... A.Ş. arasında 28/12/2020 tarihli genel kredi sözleşmesinin düzenlendiğini, Antalya 4. Noterliği'nin 29/12/2020 tarihli temliknamesi ile; dava dışı ... İnş. Taah. Tic. Tur. Ltd. Şti.'nin, ...'nden bulunan alacağının ... TL'lik kısmının müvekkili şirketin borçlarına mahsup edilmek üzere ... A.Ş.'ye temlik edildiğini, söz konusu temliknameye davalı ... muvafakat vererek, ... A.Ş.'nin Antalya Şubesi'ne 31/01/2021 - 31/12/2021 tarihleri arasında 12 eşit taksit halinde ... TL'nin ödeneceğinin beyan edildiğini, ... tarafından sadece 20/01/2021 tarihinde 100.000,00 TL ve 26/08/2021 tarihinde 25.000,00 TL ödeme yapıldığını ve başkaca bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine ... A.Ş. tarafından Antalya 4. Noterliği'nin 12/04/2021 tarihli ihtarnamesi keşide edilerek, ödenmemiş bakiye taksit miktarı bildirilerek ödeme yapılmasının ihtar edildiğini, borcun süresinde ödenmemiş olması nedeniyle söz konusu borcun, müvekkili tarafından ödenmek mecburiyetinde kalındığını, müvekkili tarafından ... TL ana bakiye ve 580.121,00 TL faiz borcu olmak üzere, ... A.Ş.'ye toplamda ... TL ödendiğini, temlik konusu alacağın bahsi geçen kredi sözleşmesine istinaden tahsil edileceğinin kararlaştırıldığını, davalı ... tarafından verilen cevap yazısında da, açık şekilde bu işlem kabul edilerek ödemenin yapılacağının beyan edildiğini, hatta bu işlemler kapsamında davalı ... tarafından kısmi ödemelerin yapıldığını ve devam eden süreçte ödeme yapılmaması üzerine banka tarafından keşide edilen ihtarname ile de borcu ödemesinin davalı ...ye ihtar edildiğini, müvekkili tarafından yapılan ödemelerin, davalı ... tarafından müvekkiline ödenmesi hususunun Antalya 22. Noterliği'nin 12/07/2023 tarihli ihtarname ile davalıya bildirildiğini, ancak davalı tarafından keşide edilen Korkuteli 2. Noterliği'nin 18/07/2023 tarihli ihtarnamesinde hukuki işlemler kabul edilse de, borcun kabul edilmediğini, bunun üzerine, Korkuteli İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyası ile takibe girişildiğini ve itiraz üzerine önce arabulucuya başvurulduğunu, sonrasında sonuç alınamaması üzerine işbu davanın açıldığını beyan ederek, Korkuteli İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazların iptaline ve takibin devamına, davalı borçlunun %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, müvekkili ... ile dava dışı ... Tic. Tur. Ltd. Şti. arasında \"... İşine Ait\" yapım sözleşmesinin akdedildiğini, iş bu sözleşmedeki işlerin, anılan şirket tarafından yapımı akabinde 18/08/2020 tarihli, ... TL bedelli fatura tanzim edilerek, müvekkili ...ye tebliğ edildiğini, dava dışı ... Tic. Tur. Ltd. Şti.'nin 18/08/2020 tarihli fatura sebebiyle müvekkili ...den alacaklı olduğunu, akabinde alacaklı olan dava dışı ... Tic. Tur. Ltd. Şti.'nin, bu faturadan kaynaklı alacağının ... TL bedelli kısmını, dava dışı ... A.Ş. Antalya Şubesi'ne devrettiğini, Noter onayıyla yapılan bu alacağın temliki sözleşmesi nedeniyle de dava dışı ... Tic. Tur. Ltd. Şti.'nin alacaklı olmaktan çıktığını, dava dışı ... A.Ş. Antalya Şubesi'nin, müvekkili ...den alacaklı olduğunu, faturadan kaynaklı alacağın ... TL bedelli kısmının 12 eşit taksit halinde ödenebileceğinin ifade edildiğini, söz konusu alacağın bedelinin müvekkili ...nin mali durumu sebebiyle, öngörülen şekilde tam olarak ödenemediğini, aradan geçen zaman içerisinde temlik alacaklısı banka tarafından, müvekkiline herhangi bir icra takibi uygulanmadığını, ... A.Ş. Antalya Şubesi'nin anılan temliknameyi feshetmesi ve işlemden kaldırması sonucu bahse konu fatura alacaklısının yeniden dava dışı ... Tic. Tur. Ltd. Şti. olduğunu, akabinde de anılan şirket tarafından müvekkili ...ye icra takibi başlatıldığını, icra takibinin kesinleştiğini ve haciz işlemlerine başlandığını, davacının söz konusu fatura alacağının ... Şirketi tarafından kendilerinin asıl borçlu olduğu kredisine teminat amacıyla verildiğini, kredi borcunu da ödediklerini ifade ederek, müvekkili ... ye karşı Korkuteli İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla rücuen tahsil isteminde bulunduğunu, müvekkili ... tarafından; davalı ile hiçbir alacak-verecek veya akdi ilişkiye girilmediğini, bahse konu fatura alacağının hiçbir zaman tarafı olunmadığını, kendilerinin asıl borçlu olduğu krediyi ödemelerinin yasanın gereği olduğunu, bahse konu kredi sözleşmesi içeriğinden (sözleşme bedeli, ödeme vadesi, faiz vb.) bihaber olunduğunu, dolayısıyla kredi borcunun ödenmesine dair bir taahhüdün hiçbir zaman verilmediğini, kaldı ki bu şekilde bir borç taahhüdünde bulunabilmek için 5393 sayılı ... Kanunu'nun 18/d maddesi gereği, ... kararının olması gerektiğini ve böyle bir ... kararının olmadığını, dolayısıyla asıl borçlusu bulunulmayan bir borç sebebiyle rücuen tahsil isteminde bulunulamayacağını, müvekkilinin tek borcunun 18/08/2020 tarihli faturadan kaynaklandığını, bu faturanın yasal alacaklısı kimse ödemenin de o kişiye yapılabileceğini, icra takibine itiraz edildiğini, müvekkilinin, ne kredi borcu alacaklısı ... A.Ş. ile ne de kredi sözleşmesinde davacının yerine geçtiğini, müvekkilinin tek bir borcu bulunduğunu, onun da 18/08/2020 tarihli faturadan kaynaklı borç olduğunu, müvekkilinin bu fatura dışında herhangi bir borcunun ya da borç doğuran akdi bir ilişkisinin bulunmadığını, söz konusu fatura alacaklısının dava dışı ... Şirketi bu alacağını, dava dışı ... A.Ş.'ye temlik ettiğini, bu temlikle bankanın alacaklı olduğunu, müvekkilinin 18/08/2020 tarihli faturadan kaynaklı borcunu ne şekilde ödeyebileceğini, fatura alacaklısı ... A.Ş.'ye yazılı olarak belirtmesinin temlikin teminat olarak verildiği kredi borcunun üstlenildiği anlamına gelmeyeceğini, müvekkili idare ile davacının veya kredi sözleşmesi alacaklısı bankanın birlikte imza attığı bir sözleşmenin bulunmadığını, müvekkilinin, davacıya herhangi bir borcunun olmadığını, davacının, müvekkili ...nin dava dışı bir kişiye bildirmiş olduğu ödeme planından olmaz sonuçlar çıkarmaya, haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, icra takibi yoluna başvurduğunu, süresinde yapmış oldukları itiraz akabinde de ihtiyati haciz talep ederek kötüniyetli ve haksız girişimlerine devam ettiğini, işbu dava ile de bu kötüniyetli girişimini ısrarla devam ettirdiğini beyan ederek, haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile Korkuteli İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasındaki alacak bedelinin % 20'sinden aşağı olmamak üzere takdir edilecek tazminatın davacıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;\"...alacaklı banka ile borçlu davalı ... arasında borcun yüklenilmesine dair bir sözleşme bulunmamaktadır. Alacağın temlikine ilişkin dava dışı şirketle banka arasında temlik sözleşmesinin düzenlendiği görülmüştür. Alacaklı banka ile davacı arasında düzenlenen kredi sözleşmesinde, dava dışı şirketin kredi sözleşmesine kefaletinin fer'i nitelikte olduğu, dava dışı şirketin kefil olmakla asıl borçlunun borcunu üstlenmediği, asıl borçlunun kredi kullanmasına kefilliği ile kolaylık sağladığı, bu kolaylığın da borcun ödenmemesi halinde davalı ...den olan alacağını taahhüt ederek sağladığı anlaşılmıştır. Kredi borcunun ödenmemesi üzerine, banka tarafından kefilin alacağının bulunduğu ...den temlik sözleşmesi kapsamında borcun ödenmesi için ihtarat yapılması, bu ihtarata rağmen ödeme yapılmaması üzerine, asıl borçlu tarafından borç ödendikten sonra davalı ...ye rücu edilmiş olmasında, asıl borçlunun borçlu sıfatının ortadan kalkmadığı, borcun üstlenilmesine ilişkin yasal koşulların somut olayda mevcut olmadığı, dolayısıyla davacının borcunu ödedikten sonra davalı ...den bu kapsamda talepte bulunmasının yasal olmadığı, davalı ...nin borcu üstlenerek eski borçlunun borcunu ortadan kaldırmadığı dikkate alınarak davanın reddine, koşulları ve yasal unsurları oluşmayan davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin de reddine\" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; borcun üstlenilmesinin yazılı şekilde bir sözleşme ile olacağı ve buna uygun olarak kredi borcu alacaklısı ... Bank A.Ş ile davalının bir sözleşmesi olmadığı değerlendirilse de ilk derece mahkemesinin nitelendirmesinin doğru olmadığını, davalının fatura alacaklısı ... şirketi tarafından Antalya 4. Noterliği'nin 29/12/2020 tarih ... yevmiye sayılı temliknamesi ile ... TL'lik fatura alacağının müvekkili şirketin 28/12/2020 tarih ... nolu genel kredi sözleşmesinin tüm borçlarına tahsil edilmek üzere dava dışı kredi alacaklısı ... Bank A.Ş.'ye temlik edildiğini, bu işlemin bir ödeme yöntemi olarak tercih edildiğini, borcun üstlenilmesinin borç ilişkisinde taraf değişikliğine yol açan hukuksal bir kurum olduğunu, asıl borçlunun borçtan kurtulmakla onun yerine 3. kişi davalı ...nin yer alacağını, aradaki hukuki yazışmalar ve davalı ... tarafından ödeme yapılmasının banka tarafından ödemenin kabul edilerek hatta ödenmeyen miktarların talep edilmiş olmasının borcun dış üstlenilmesinin gerçekleştirmiş olduğunu, borcun üstlenilmesine rağmen davalı tarafından edimin eksik ifa edilmiş olması nedeni ile ödeme yapan eski borçlu müvekkilinin ödediği miktarların, borcu üstelenenden tahsilini isteyebileceği hususunda kuşku bulunmadığının, davalı ... tarafından temlik işleminin kabul edilerek ödeme tablosu belirtilip ödeme yapılacağının beyan edildiğini, hatta kısmi ödemelerin yapıldığını, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu alacak bedelinin, müvekkili ...nin mali durumu sebebi ile ön görüşülen şekilde tam olarak ödenemediğini, aradan geçen zaman içerisinde temlik alacaklısı banka tarafından müvekkiline herhangi bir icra takibi yapılmadığını, sonrasında da temlik alacaklısı banka tarafından Antalya 1. Noterliği'nin 11/07/2023 tarih ... yevmiye nolu yazısı ile özetle; temlik alacağının kredi sözleşmesini teminat olarak alındığı, fakat kredi borcunun kredi borçlusu tarafından ödendiği, dolayısıyla temliğe konu alacağın teminat olmaktan çıkarıldığı, Antalya 4. Noterliği'nin 29/12/2020 tarih ... yevmiye numaralı temlik sözleşmesinin dikkate alınmaması, temliknameye istinaden beklenen bir tutar olmadığı ve temliknamenin işlemden kaldırılmasının talep edildiğini, ... Bank A.Ş.'nin alınan temliknameyi feshetmesi ve işlemden kaldırması sonucu bahse konu fatura alacaklısının yeniden dava dışı ... şirketi olduğunu, akabinde de bu şirket tarafından müvekkili ...ye icra takibinin başlatılıp kesinleştirildiğini ve hacizlerin işlemlere konulduğunu, müvekkili ... ile davacı arasında hiçbir alacak- verecek veya akdi ilişkiye girilmediğini, davacının bahse konu fatura alacağının hiçbir zaman tarafı olmadığını, davacının asıl borçlusu olduğu krediyi ödemesinin yasanın gereği olduğunu, müvekkilinin söz konusu kredinin hiçbir zaman tarafı olmadığını, bahse konu kredi sözleşmesinden bihaber olup, kredi borcunun ödenmesine dair hiçbir taahhütte bulunmadığını, kaldı ki bu şekilde bir borç taahhüdünde bulunabilmesi için ... meclisi kararı olması gerektiğini, müvekkilinin hiçbir zaman alınan kredinin tarafı olmaması sebebi ile borcun üstlenilmesinden söz edilemeyeceğini, zaten kredi sözleşmesi bedeli ile bankaya temlik edilen alacak bedelinin de aynı olmaması sebebi ile borcun üstlenilmesinin söz konusu olmadığını, davacının kötü niyetle icra takibine başvurmuş olması nedeni ile lehlerine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir.
04/06/1958 gün ve 15/6 sayılı İBK'da da belirlendiği gibi, HMK'nın 24/1, 25, 26, 30 ve 33. (HUMK'nın 74, 75 ve 76.) maddeleri gereğince hakim, tarafların ileri sürdükleri maddi vakıalar ve bunlara bağlı netice-i taleplerle bağlı ve fakat hukuki tavsiflerle bağlı olmayıp, kanunları re'sen uygulamakla ve neticeye vardırmakla yükümlüdür.
Somut olayda; ilk derece mahkemesince gerekçedeki yerinde tespit ile davalı ... başkanlığının genel kredi sözleşmesinin tarafı olmadığı, dava dışı ... ... Ltd. Şti.'nin genel kredi sözleşmesinin müteselsil kefili olmasının, genel kredi sözleşmesini uyuşmazlık konusu haline getirmediği, davacı tarafın genel kredi sözleşmesine ilişkin sözleşmenin maddelerine ya da talep edilen miktara dair herhangi bir itirazının ve talebinin mevcut olmadığı, davacının talebinin asıl borçlusu olduğu genel kredi sözleşmesinin müteselsil kefili olan dava dışı ......Ltd. Şti.'nin, davalı ...den olan hak edişinin, dava dışı genel kredi sözleşmesi alacaklısı ... Bank A.Ş.'ye temlikine ilişkin sözleşmenin yerine getirilmemesi sebebi ile ödediği kredi bedelinin ve gecikme faizinin tahsili için davalı ...ye başlattığı icra takibine itirazın iptali için eldeki davanın açıldığı, bu nedenle uyuşmazlığın genel kredi sözleşmesinden doğmadığı, TTK'nın 4. maddesi anlamında mutlak bir ticari davanın söz konusu olmayıp, davalının da ... başkanlığı olması sebebi ile tacir sıfatının bulunmadığı, böylece nispi bir ticari davanın da olamayacağı gözetilerek görev hususunun öncelikle değerlendirilip Ticaret Mahkemesinin görevli olmaması sebebi ile görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, davanın esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuş olup, taraf vekillerinin istinaf istemlerinin re'sen sebepler ile kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Sonuç olarak, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık yönünden kabulü gerekmiş, HMK'nın 353/1-a-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının görevli mahkemenin tayini yönünden kaldırılmasına, HMK'nın 353/1-a-3 maddesinin hükmü özel düzenleme içerdiğinden, HMK'nın 360. maddesinin atfı ile HMK'nın 20. maddesi hükmü uygulanmaksızın ve talebe bağlı olmaksızın dosyanın görevli Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere Antalya Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.\t
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kamu düzenine aykırılık gözetilerek KABULÜNE,\t
2-Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/12/2024 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın yetkili Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere Antalya Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na GÖNDERİLMESİNE,
4-Bir karar örneğinin bilgi ve UYAP üzerinden dosyanın görevli mahkemesine aktarılması için Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harçlarının ilk derece mahkemesince talepleri halinde taraflara İADESİNE,
6-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
9-Davacı tarafından tehiri icra talebi kapsamında Korkuteli İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasına mehil vesikası için ibraz edilen 13/02/2025 tarihli ve ..., ... seri numaralı, ... TL tutarlı teminat mektubunun yatırana İADESİNE,
10-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
...