T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2024/854 Esas
KARAR NO\t: 2025/586
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 09/11/2024
KARAR TARİHİ\t: 17/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin dava dilekçesini özetle; Müvekkili şirketin hamili olduğu davaya konu çeklerin kaybolduğunu, zayi edilen çeklerin üçüncü şahısların ellerine geçmeleri halinde telafisi mümkün olmayan zararlar ortaya çıkacağını, müvekkilinin mağdur olacağını, müvekkilinin mağdur olmaması ve kötü niyetli 3. kişilerin haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek ve müvekkilinin mağdur olmaması için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Talebin Hukuki Niteliği; Zayi nedeniyle kambiyo senedinin iptali, talebidir. Talebin Hukuki Sebebi; 6102 sayılı TTK’nın 759/1. maddesindeki “Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.” ve TTK’nın 764/1. maddesindeki \"Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.\" şeklindeki düzenlemelerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT :Talep; zayi nedeniyle kambiyo senetlerinin iptaline ilişkindir. 6102 sayılı TTK.nun 818/1-s maddesi uyarınca poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek ve bono (senet) hakkında da uygulanır. TTK.nun 757 vd. maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek veya bono elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın çeki veya senedi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin (keşide tarihinin) gelmesi üzerine çek veya senet bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. İradesi dışında çek veya senet elinden çıkan kişi, çeki veya senedi eline geçiren kişiyi bilmiyorsa, asliye ticaret mahkemesinden çekin veya senedin iptaline karar verilmesi isteyebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve bir suretini ibraz etmek veya esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, çek veya senet elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, çeki veya senedi eline geçireni, çeki veya senedi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde çekin veya senedin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Çekin veya senedin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Elden çıkan çek veya senet, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; iş bu davanın çek iptali davası olması nedeni ile verilecek iptal kararının ilgilinin borçluluğunu saptamayacağı ve kesin hüküm teşkil etmeyeceği, borçlunun iptal kararına karşı iptal kararı alan kişinin hak sahibi olmadığını öne sürebileceği , davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delili sunmasının yeterli olduğu, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanmasının zayi nedeni ile çek ve bono iptali hükümlerinin uygulanmasının imkansız hale getireceği, kaldı ki dava sırasında yapılan ilamlar sonucunda hak sahiplerinin ortaya çıkabileceği ve kendilerine karşı istirdat davası açılabileceği, ayrıca hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek/senet iptali kararı ile iptal edilebileceği ; talebe konu olayda TTK.nun 762. Maddesi uyarınca --------- yapılan 3 ayrı ilan ve verilen 3 aylık süreye rağmen uyuşmazlık konusu kambiyo senetlerinin mahkemeye sunulmaması nedeniyle zayi edilen çeklerin iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
Talebinin KABULÜ ile;
1--------Ş. ---------- Şubesine ait keşidecisi ---------- Şirketi hesabından keşide edilen, ---------- seri nolu olan 31.07.2024 tarihli 125.000,00 TL bedelli çekin 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı yasanın 764/1. maddesi uyarınca İPTALİNE,
2--------Ş. ---------- Şubesine ait keşidecisi ---------- Şirketi hesabından keşide edilen, ------------ seri nolu olan 31.07.2024 tarihli 125.000,00 TL bedelli çekin 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı yasanın 764/1. maddesi uyarınca İPTALİNE,
3--------Ş. ----------- Şubesine ait keşidecisi ---------- Şirketi hesabından keşide edilen, ----------- seri nolu olan 31.08.2024 tarihli 70.160,00 TL bedelli çekin 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı yasanın 764/1. maddesi uyarınca İPTALİNE,
4--------Ş. ------------ Şubesine ait keşidecisi ----------- Şirketi hesabından keşide edilen ----------- seri nolu olan 22.06.2024 tarihli 50.000,00 TL bedelli çekin 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı yasanın 764/1. maddesi uyarınca İPTALİNE,
2-Harçlar Yasasına göre alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının başlangıçta alınan 427,60 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye kalan 187,80 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Talep sahibi tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının ve teminatın karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca talep edene iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile --------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, istinaf yoluna başvurulmasının İİK'nın 36. maddesi saklı kalmak kaydıyla kararın icrasını durdurmayacağı, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesin hüküm ve kesin delil oluşturacağı açıklanmak suretiyle açık duruşmada verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/07/2025