T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1858 Esas
KARAR NO: 2025/922 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/09/2023
NUMARASI: 2022/457 E. - 2023/602 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 02/07/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine başlatılan takibe dayanak yapılan ..., Diyarbakır ... Şubesi'ne ait, keşide tarihi 15/12/2019 olan, ... çek seri nolu ve 72.500,00 TL miktarındaki çekin üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını, bahsi geçen bu çeke istinaden, Bakırköy 3. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2020/171 esas sayılı dosyası ile karşılıksız çek keşide etmek suçundan cezalandırılması için dava açıldığını, davaya konu çekin düzenlenme tarihinin altında yer alan imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilin imzasının taklit edildiğini, davalı ile müvekkil arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, çekte cirosu olan firmalar ile de müvekkilinin herhangi bir ilişkisi bulunmadığını, çekte cirosu bulunan firmalar ile müvekkilin ticari defterleri incelendiğinde bu durumun anlaşılacağını, müvekkilinin Diyarbakır ..., ..., ... Noterlik, ... bank Diyarbakır Kayapınar Şubesi'nde, ... Bankası Diyarbakır Dağkapı Şubesi'nde, ... Diyarbakır Diclekent Şubesi'nde, ... Dağkapı Şubesi'nde, ... Diyarbakır Kayapınar Şubesi'nde, Diyarbakır Bağlar İlçe Nüfus Müdürlüğünde, Diyarbakır Kayapınar Tapu Müdürlüğünde imza örneklerinin bulunduğu belge asılları olduğunu, Bakırköy 3. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2020/171 Esas sayılı dosyasında, şikayete ve iş bu davaya konu çek üzerindeki imzaların müvekkiline ait olup olmadığı hususunda imza örneklerinin alındığını ve ıslak imzalarının mahkeme dosyasında bulunduğunu, müvekkilinin imza örneklerinin yeniden alınması yargılamanın uzamasına sebebiyet vereceğinden, bu dosyadan ıslak imzalarının temin edilmesini ya da müvekkilinin ikametgah adresi olan Diyarbakır Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak imza örneklerini alınmasını, bu nedenlerle davacı müvekkilinin, davalı yana İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takip nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının müvekkili yönünden iptaline, müvekkilin borçlu olmadığının tespiti ile kötü niyetli ve ağır kusurlu olunması sebebiyle de davalı tarafın takip konusu alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı müvekkilinin alacağının tahsili amacı ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile borçlular ... İmalatı San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... San. ve Tic. Ltd . Şti. aleyhine 27.02.2020 tarihinde Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu ile icra takibi başlatıldığını, davacı ve diğer dosya borçlusuna Örnek 10 ödeme emri gönderildiğini ve davacı-borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleştiğini, davalı alacaklı müvekkilinin ticaretle uğraştığını, mal alım satımlarının karşılığını nakit olarak tahsil ettiği gibi, çek ya da senetle yapılan ödemeleri de kabul ettiğini, dava konusu çekin icra dosyasının diğer borçlusu ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden müvekkiline aralarındaki ticari ilişki nedeniyle ciro yoluyla geçtiğini, müvekkilinin, tüm ticari faaliyetlerinin ... İmalatı San. ve Tic. Ltd. Şti. ile olduğundan ve çek kendisine ciro yoluyla ve hazır olarak geçtiğinden, çeki kimin düzenlediğini bilmesi gibi bir durumun mümkün olmayacağını, dava dilekçesinde, dava konusu icra takibinin dayanağı olan çeke istinaden davacı şirket yetkilisi ... hakkında karşılıksız çek keşide etmek suçundan dolayı şikayette bulunulduğunu, Bakırköy 3.İcra Ceza Mahkemesinin 2020/171 E. sayılı dosyasından yapılan yargılama sonunda sanık şirket yetkilisinin üzerine atılı \"çekle ilgili karşılıksız işlemi yapılmasına neden olmak\" suçunu işlediği anlaşılmakla, neticeten 70.470,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğini, her ne kadar sanık müdafi tarafından, söz konusu ceza kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş ise de, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf incelemesi sonunda sanık müdafinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiğini, bu suretle sanık hakkındaki ceza hükmünün kesinleştiğini, icra ceza mahkemesinin ve istinaf mahkemesinin, davacı şirket yetkilisinin imza itirazına itibar etmediğini savunarak, tüm bu nedenlerle davacı tarafından ikame edilmiş olan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, davacı aleyhine asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, imzanın davacıya ait olmadığının tespiti durumunda ise alacaklı müvekkilin kötü niyeti bulunmadığından aleyhine tazminata hükmedilmesine yer olmadığına, iyi niyetli 3. kişi olan ve huzurdaki davanın açılmasına sebebiyet vermemiş olan müvekkil aleyhine talep edilmiş olunan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/09/2023 tarihli 2022/457 E. - 2023/602K. sayılı kararıyla; \"....Senetteki imzanın inkarı halinde, imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü belgeyi elinde bulunduran senet alacaklısına aittir. İmzada sahtecilik iddiası kambiyo senetlerinde mutlak defi olup, lehdar ve ciro yolu ile hamil olan cirantalara ve son hamile karşı ileri sürülebilir...\" (Yargıtay 11. HD 2020/5093 E. 2021/5318 K.) Yargıtay kararından da anlaşılacağı üzere, çekteki sahtecilik iddiasının mutlak defi olarak herkese karşı sürülebileceği, burada ispat yükünün çekteki imzanın davacıya ait olduğunu iddia eden tarafa ait olacağı açık olup, davalı tarafça, çekin altındaki imzanın davacıya ait olduğu kanıtlanamamıştır. Nitekim mahkememizce alınan ve içerdiği gerekçe itibari ile denetime elverişli olması nedeniyle hükme esas alınabileceği kanaati oluşan bilirkişi raporunda da, takibe konu çekteki imzanın davacıya ait olmadığı tahkik ve tespit edilmiştir. Bu hali ile takibe imzaların davacıya ait olmadığının tespit edilmiş olması dikkate alınarak davanın kabulü ile, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından takibe konu 15/12/2019 keşide tarihli, 72.500-TL bedelli, ... seri numaralı çek yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafça, davalının çekteki imzanın davacıya ait olduğunu bile bile takibe koyduğu yönünde kötü niyetli olduğuna dair iddianın ispatlanamamış olması nedeniyle kötüniyet tazminatı isteminin reddine...\" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; bilirkişi raporunda imza incelemesine esas alınan borçlunun tatbike medar imzalarının tümünün dava ve takibe konu çekin keşide tarihi olan 15/12/2019 tarihinden sonraki tarihli olduklarını, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 11/05/2016 tarih, 2016/1048 E. 2016/13844 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere imza incelemesinde sıhhatli bir sonuç alınabilmesi için, inkar edilen imzanın atıldığı tarihten öncesinde veya mümkün olduğu kadar yakın tarihlerde düzenlenen belgelerde bulunan borçluya ait imzaların celp edilip, ondan sonra bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, Öte yandan imza incelemesi yapılırken hangi yöntemin tatbik edildiği hususunun da bilirkişi raporunda açıklanmadığını, bu bakımdan da söz konusu bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını,Huzurdaki davanın açılmasına davalı müvekkili sebebiyet vermediği halde müvekkili aleyhine yargılama giderleri ile vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, arz ve izah ettikleri nedenler ve Mahkemece resen dikkate alınacak gerekçelerle İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/09/2023 tarih, 2022/457 E. ve 2023/602 K. sayılı ilamı usul ve yasaya aykırı olduğundan, bu karara ilişkin olarak öncelikle tehiri icra kararı verilmesini ve yapılacak olan istinaf incelemesi sonunda da usul ve yasaya aykırı bu kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde; alacaklının ... İthalat A.Ş., borçluların ... San. ve Tic. Ltd. Şirketi oldukları, 70.470,00 TL çek alacağı, 1.750,17 TL işlemiş faiz, 7.047,00 TL karşılıksız çek tazminatı alacağı, 211,41 TL komisyon alacağı olmak üzere toplam 79.478 58 TL alacak için 26/02/2020 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 15.12.2019 keşide tarihli, ... seri numaralı, ... Diclekent -Diyarbakır Şubesi’ne ait, 72.500,00 TL bedelli çek olduğu tespit edilmiştir. Dosyaya sunulan çek örneği incelendiğinde; 15.12.2019 keşide tarihli, ... seri numaralı, ... Diclekent -Diyarbakır Şubesi’ne ait, 72.500,00 TL bedelli çek olduğu, keşidecisinin ..., lehtarının ... San. ve Tic. Ltd. Şirketi olduğu, çekin arkasında sırasıyla lehtardan sonra ... İthalat A.Ş.’nin cirosunun bulunduğu, bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız olduğunun çek arkasına yazıldığı tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesince bilirkişi ...'dan alınan 17/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda; İnceleme konusunu oluşturan ... Diclekent / Diyarbakır Şubesi’ne ait ... San. Tic. Ltd. Şti. adına yazılı, keşidecisi ... Hiz. Oto. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. olan Diyarbakır 15/12/2019 keşide yer ve tarihli, ... çek seri numaralı, 72.500,00 TL bedelli çek aslının ön yüzde yer alan keşideci imzasıyla, davacı ...’a ait imzalarının göstermiş oldukları işleklik dereceleri, alışkanlıkları, tersim, istif, meyil, seyir, sürat ve istikamet gibi grafolojik ve grafometrik özellikleri bakımından incelenmiş ve çek aslının ön yüzünde atılı bulunan keşideci imzasıyla mukayese konusu davacı ...’ın imzalarının birbirlerine kıyasen farklı yapı ve görünümde olması nedeniyle çek aslının ön yüzünde atılı bulunan keşideci imzasının davacı ... Otomotiv İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yetkilisi ...’ın imzası olmadığı görüş ve kanaatine varıldığını bildirdiği görüldü.
G E R E K Ç E: Dava, icra takibinden sonra açılan imza inkarına dayalı borçsuzluğun tespiti davasıdır.Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Her ne kadar davalı vekili bilirkişi tarafından davaya konu çekin keşide tarihinden önceki tarihli belge asıllarının incelenmediğine dair istinaf talebinde bulunmuşsa da, çekin keşide tarihinin 15/12/2019 olduğu, Kayapınar İlçe Nüfus Müdürlüğünce düzenlenen 2017 yılına ait Adres Beyan Formu, Kayapınar İlçe Nüfus Müdürlüğünce düzenlenen 2018 yılına ait Kimlik Kartı Başvuru Belgesi ve 03/05/2019 tarihli İmza Beyan Formu belge asıllarının da incelendiği, bilirkişi raporunda görsellere yer verildiğinden denetime uygun olduğu anlaşılmakla, mahkemece rapora itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık yoktur. Davalı vekili müvekkilinin davanın açılmasına neden olmadığı halde yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuşsa da, HMK’nun 326/1. maddesi uyarınca, Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceğinden, davanın kabulü halinde davalının yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasında usule aykırılık mevcut değildir.Tüm bu nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 4.952,47 TL nispi harçtan, peşin alınan 1.240,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.712,47 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak;a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 220,00TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 02/07/2025 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.