T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/458
KARAR NO: 2025/1165
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 14.11.2024
NUMARASI: 2024/434 Esas - 2024/876 Karar
DAVA: İtirazın İptali
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın derdestlik dava şartı nedeniyle usulden reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından tüm yükümlülükleri yerine getirilmiş olmasına karşın davalı şirketler tarafından sözleşmeden doğan borcun ödenmediğini, müvekkili şirket tarafından davalı şirketlere karşı İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, davalı borçlunun şirketlerin icra takip dosyasına yaptığı itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu ve davalı borçlu şirketler aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davalı borçlu şirketler ile icra borcu hakkında dava şartı olan arabulucuk müessesine başvurulmuş olup, taraflar arasında uzlaşma sağlanamadığını belirterek, davalının haksız ve mesnetsizce İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline ve icra takibinin devamına, haksız ve kötüniyetli itiraz eden davalı borçlu şirket aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; bahsi geçen davanın tarafları ve konusu aynı olup iş ortaklığının tüzel kişiliği olmadığı ve iş ortaklığını oluşturan şirketlerin iş ortaklığı borçlarından ayrı ayrı sorumlu oldukları da düşünüldüğünde, davanın İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/323 Esas numaralı dosyası ile derdest olduğunu, bu sebeple davanın ... İnşaat Anonim Şirketi açısından derdest olması sebebi ile reddi gerektiğini, dava konusu edilen alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin davacı şirkete borcu bulunmadığını, davacının tazminata mahkum edilmesi gerektiğini belirterek, derdestlik itirazlarının kabulü ile davanın ... İnşaat yönünden derdestlik nedeniyle usulden reddine, oladığı takdirde davanın esas bakımından reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"... Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Mahkememizce İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/323 Esas sayılı dava dosyası UYAP üzerinden celp edilmiş olup, yapılan incelemede; İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/323 Esas sayılı dava dosyasında davacı sıfatı ile ... Anonim Şirketi 'nin, davalı sıfatı ile ... İnşaat Anonim Şirketi 'nin yer aldığı, uyuşmazlık konusunun ve talebin iş bu davadaki talep ile aynı olduğu, dava tarihinin mahkememiz dava tarihinden önce olduğu dikkate alındığında derdestlik dava şartı yokluğu...\" gerekçesiyle, davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/323 E. sayılı dava dosyası ile işbu davanın uyuşmazlık konuları ve taleplerinin aynı olduğu gerekçesiyle derdestlik nedeniyle davanın reddine karar verilmişse de dava konusu icra takiplerinin konuları ve taraflarının farklı olduğunu, Müvekkili şirketin bir dosyada şirket ortaklığından fatura alacağının tahsilini talep ederken, diğer dosyada tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ibaresi ile davalı şirketin garantör sıfatından dolayı alacak hakkını kullandığını, dolayısı ile mahkemenin gerekçeli kararında, derdestliğe konu icra dosyasının uyuşmazlık konusunun ve talebinin aynı olduğu yönündeki hatalı gerekçe ile hatalı şekilde davanın reddine karar verilmesinin maddi gerçeğe, usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirket tarafından sözleşmeden doğan tüm yükümlülüklerinin yerine getirilmiş olmasına rağmen davalı şirketler tarafından kesilen fatura bedellerinin ödenmemiş olması sebebiyle müvekkili şirket tarafından davalı şirket adi ortaklığına karşı İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak mahkemece yine hatalı inceleme ve değerlendirme ile ... İnşaat A.Ş. yönünden davanın tefrik edildiğini, oysaki adi ortaklıkta ortakların, ortaklık borçlarından birinci derecede ve kendi malvarlıkları ile sorumlu olduklarını, sorumluluğun oranı ile ilgili olarak TBK md 638/3 ‘te; “Ortaklar, birlikte veya bir temsilci aracılığı ile, bir üçüncü kişiye karşı, ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçlardan, aksi kararlaştırılmamışsa müteselsilen sorumlu olurlar” şeklinde ifade edildiğini, ortakların, ortaklığın üçüncü kişilere karşı olan borcu nedeniyle malvarlıkları ile ve sınırsız olarak müştereken sorumlu olduklarını, bu nedenle mahkemece verilen tefrik kararı da derdestlik nedeniyle davanın reddi kararı da usul ve yasaya aykırı olduğunu, Davalı borçlu şirketin icra takip dosyasına yaptığı itiraz haksız ve mesnetsiz olup müvekkili şirket lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin icra takibine konu ettiği alacağı likit alacak olup haksız ve hukuka aykırı olarak yapılan kötüniyetli ve haksız bu itirazın iptaliyle takibin devamına ve davalı borçlu şirketler aleyhine takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, ticari satıma ilişkin faturaya dayalı alacağın davalı şirketten tahsili için başlatılan ilamsız takibe vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın derdestlik dava şartı nedeniyle usulden reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. İlk derece mahkemesince davalılardan ... İnşaat AŞ yönünden davanın tefriki ile mahkemenin 2024/434 E sayısına kaydedilen davaya devam edilmiş, yargılama sonucunda İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/323 Esas sayılı dava dosyasında davacı sıfatı ile ... Anonim Şirketi'nin, davalı sıfatı ile ... İnşaat Anonim Şirketi 'nin yer aldığı, uyuşmazlık konusunun ve talebin iş bu davadaki talep ile aynı olduğu, dava tarihinin mahkemede açılan dava tarihinden önce olduğu dikkate alınarak, davalı ... İnşaat A.Ş yönünden eldeki davanın derdestlik dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır. HMK'nın 114/1.ı maddesi uyarınca, aynı davanın daha önce açılmamış ve hâlen görülmekte olmaması, dava şartıdır. Maddede tanımlanan bu dava şartı, olumsuz dava şartı niteliğindedir. Zira davacı, açtığı bir dava ile hukuki korumayı elde edebilecekken aynı uyuşmazlığı tekrar mahkeme önüne getirerek mahkemeleri gereksiz yere meşgul etmesinin ve davalı tarafın gereksiz ve haksız yere birden fazla davayla muhatap olmasının önüne geçilmek istenmiştir. Bir davanın derdest olduğundan söz edebilmek için dava önce açılmış olan dava ile yeni açılan davanın taraflarının, dava sebebinin ve konusunun aynı olması gerekir. Somut olayda, ilk derece mahkemesi karar gerekçesinde de işaret edildiği üzere, daha önce açıldığı anlaşılan İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/323 Esas sayılı dava dosyasında davacı sıfatı ile ... Anonim Şirketi'nin, davalı sıfatı ile ... İnşaat Anonim Şirketi 'nin yer aldığı, uyuşmazlık konusunun ve talebin iş bu davadaki talep ile aynı olduğu anlaşıldığından, davacı vekili istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 hükmü uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine,5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oy çokluğuyla ve kesin olarak karar verildi. 26.06.2025
Muhalefet Şerhi: Her ne kadar ilk derece mahkemesince davalı ... İnşaat A.Ş yönünden dava tefrik edilerek ve yazılı gerekçe ile derdestlik nedeniyle bu davalı yönünden usulden red kararı verilmiş ise de; Dosyanın incelenmesinde, davacı vekili tarafından davalı ... İnşaat A.Ş- ...Turizm... Ltd Şti adi ortaklığı ile imzalanan hazır beton sözleşmesi uyarınca davalı adi ortaklığı satılıp teslim edilen beton nedeniyle düzenlenen 10.04.2022 düzenleme 24.06.2022 tarihli 30.220,58 TL lik ve 31.03.2022 düzenleme 14.06.2022 ödeme tarihli faturadan bakiye kalan 19.701,30 TL toplamı olan 49.921,88 TL alacağın tahsili için İstanbul Anadolu .. icra dairesinin ... E sayılı dosyasında başlatılan takibe davalı adi ortak şirketlerin itirazı ile takibin durduğunu, itirazların haksız olduğunu, adi ortaklığı oluşturan davalı şirketlerin adi ortaklık borçlarından yasa gereği müteselsil sorumlu oldukları iddiasıyla eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmaktadır. İlk derece mahkemesinin derdestliğe esas aldığı anlaşılan İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/323 Esas sayılı dava dosyasının incelenmesinde ise, davacı tarafından davalı takip borçlusu ... İnşaat A.Ş aleyhine İstanbul Anadolu ... icra dairesinin ... E sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydı ile İstanbul Anadolu 24 icra dairesinin ... E sayılı dosyasında başlatılan takipte borcun sebebi olarak 27.01.2022 tarihli hazır beton sözleşme hükümleri uyarınca takip borçsunun garantörlük sıfatına dayalı olarak borçtan sorumluluğuna dayanıldığı, itiraz üzerine duran takibin devamı için davacı tarafından, davalı ... İnşaat A.Ş aleyhine İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/323 Esas sayılı davasının açıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre her ne kadar ilk derece mahkemesince derdestlik dava şartı nedeniyle usulden ret kararı verilmiş ise de, her iki davaya dayanak icra takiplerinde borcun sebebinin ve dayanağının farklı olduğu, birinde adi ortaklığın borçlarından müteselsil sorumluluğa dayalı takip başlatıldığı, diğerinde ise sözleşmeye ayrıca garantör olunması nedeniyle borçtan sorumlu olunduğunun ileri sürüldüğü, bu durumda davalının sorumluluk sebebinin ( borcun sebebinin) farklı nedene dayalı olduğu dikkate alındığında ilk derece mahkemesi kararının yasa ve usule aykırı olduğu kanaatinde olduğumdan, sayın daire çoğunluk görüşüne katılmıyorum.