T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/824
KARAR NO\t: 2025/888
T Ü R K M ...L L E T İ A ... I N A
...S T ...N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 31/01/2023 (Karar)
NUMARASI\t: 2021/296 Esas, 2023/65 Karar
DAVA\t: Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davacı vekili ile davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.\t
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Asansör İnşaat Taah. Gıda Sanayi Tic, Ltd. Şti., ... ile davalı Tasfiye Halinde Sınırlı Sorumlu ...Yapı Kooperatili arasında asansör malzeme ve işçiliği yapımı için sözleşme imzalandığını, bu sözleşme gereği iki adet anahtar teslimi daire ve dükkan ve iş yeri verileceği hususunda anlaşma sağlandığını, anahtar teslimi dairelerin kuraya tabi olarak verileceği ve herhangi bir kat veya cephe farkı alınmayacağının kararlaştırıldığını, kooperatif tarafından noter huzununda kura çekildiğini ve müvekkiline ...Blok .... Kat ... nolu ve ... Blok .... Kat.... nolu dairenin çıktığını, bu daireler ile beraber sözleşmede kararlaştırılan iş yerinin de teslim edilmediğini, müvekkilinin peşin ödemeli üye olarak üye kayıt defterinde yer aldığını ve kooperatifin genel kurullarına katıldığını, ilerleyen süreçte müvekkiline ait ...Blok ..., Kat.. nolu bağımsız bölüm ile ... Blok ..., Kat... nolu bağımsız bölümlerin tapusunun verilmediğini, tüm bu açıklanan nedenler göz önünde bulundurularak... İli, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel, .. Blok ... Kat ... nolu bağımsız bölüm ile ... Blok,.... Kat, .. nolu bağımsız bölümün tapusunun iptali ile müvekkili adına tesciline, tapu iptal ve tescil mümkün değil ise dava tarihi itibari ile taşınmazların değerlerinin işleyecek yasal faizi ile beraber tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin zilyetliği davacıda olan daireye ilişkin olarak davacıya defalarca tapu devrini alması için müracaat etmesini istediğini, davacı tapu masrafları ve kooperatif üzerine çıkan emlak vergisi borçlarını ödememek için kötü niyetli olarak dairenin tapu tescilini almadığını, kooperatifin söz konusu bu dairenin tescilini vermeye devamlı olarak hazır olduğunu, zaten bu dairede davacının kayınpederi davacının zilyetliği altında ikamet ettiğini, bu dairenin devrinin 3. kişiye geçmiş olduğundan alacak hakkına dönüştüğünü ve zaten zamanaşımına uğradığını, davacının bu daire için kendisi alıcısı ile pazarlık ettiğini, kendisinin satış bedelini aldığını ve kooperatife talimat vererek alıcı kişi adına doğrudan kooperatiften devrini sağladığını, tüm bu açıklanan nedenler göz önünde bulundurularak haksız ve kötü niyetli davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; \"Dava konusu edilen ... Blok, ... Kat,.... numaralı bağımsız bölümün tapu kaydının ve resmi senetlerinin incelenmesinde bu taşınmazın 24/..../2008 tarihinde davalı kooperatif tarafından dava dışı ... isimli kişiye satışının yapıldığı görülmektedir. Davalı bu bağımsız bölümün davacı tarafından pazarlığının yapılıp bedelinin alınması sonrasında davacının talimatı ile dava dışı 3. kişiye devredildiğini iddia etmektedir. Dinlenen tanıklardan ... davacı şirkette 2012 yılına kadar ortak bulunduğunu, davalının asansör işlerinin yapılması karşılığında davacıya 2 adet bağımsız bölüm vermeyi kabul ettiğini, davacının da bu dairelerden bir tanesini satıp elde ettiği gelir ile malzemeleri satın alarak kooperatifin asansör işlerini yaptığını beyan etmiştir. Yine tanık ... davacının sözleşme gereği 2 daireyi de teslim aldığını ve bu daireleri sattığını ifade etmiştir. Davalı tanıklarından ...ise ... Blok, .... Kat, ....numaralı daireyi kredi çekerek satın aldığını ifade etmiş, tanık ... ise kardeşi ...'na davacı tarafından bir daire satıldığını, kardeşinin kredi çekerek bu daireyi satın aldığını beyan etmiştir. Dava dışı ...'nun banka hesap hareketleri incelendiğinde ise 24/.../2008 tarihinde ... Bankasından kredi kullandığı, 25/.../2008 tarihinde ''Konut satıcısı ...'e ödenen para çekme'' açıklaması ile 81.900,00 TL tutarında para çekme işleminin yapıldığı görülmektedir. Tüm tanık beyanları dikkate alındığında davacının sözleşme gereği kendisine verilmesi gereken ... Blok, ... Kat, ... numaralı bağımsız bölümü ...'na sattığı, bu kişiye ait banka hesap hareketlerinde konut satıcı olarak davacıya ödeme amacıyla para çekimi yapıldığı, böylece satış bedelinin davacıya ödendiği, davalının da bunun üzerine taşınmazın tapu kaydının alıcı olan dava dışı 3. kişiye devrettiği sonucuna varılmaktadır. Zira davalı beyanları ile tüm tanık beyanları, dava dışı alıcının banka hesap hareketleri, taşınmazın dava dışı 3. kişiye devir tarihi ile davacıya satış bedeli adı altında yapılacak ödeme açıklamasıyla dava dışı 3. kişinin hesabından para çıkışı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacıya isabet eden ... Blok, ... Kat, ... numaralı bağımsız bölümün davacının talimatı ile davalı tarafından tapu devrinin yapıldığı, bedelinin davacı tarafından tahsil edildiği, anlaşılmakla davacının bu bağımsız bölüme yönelik talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacı davalı ile yapılan sözleşme gereği ...Blok, ... Kat,.... numaralı bağımsız bölümün kendisine isabet ettiğini ancak davalı tarafından tapu devrinin yapılmadığını beyan etmiş olup; davalı ise bu bağımsız bölümün davacıya teslim edildiğini, davacı tarafından kullanıldığını, emlak vergisi ve ortak giderlerin ödenmemesi nedeniyle tapusunun devredilemediğini, borçları ödendiği takdirde tapu devrine hazır olduklarını beyan etmektedir. Davacı bu bağımsız bölümün kendi zilyetliğinde olduğunu, bu şekilde kendisi tarafından kullanıldığını kabul etmektedir. Taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacının yapacağı asansör işinin bedeli 135.000,00 TL olarak belirlenmiş olup; bu bedel karşılığında davacıya 2 adet daire verileceği kararlaştırılmıştır. Buna göre davacının davalı kooperatife peşin ödemeli ortak olduğu sonucuna varılmaktadır. Zira, davalı kooperatiften genel kurul ve yönetim kurulu karar defterleri mahkememizce talep edilmesine rağmen davalı tarafından dosyamız arasına ibraz edilmemiştir. Her ne kadar kooperatife peşin ödemeli üye olarak kayıt yapılabilmesi için genel kurul tarafından bu yönde alınmış bir karar ve yönetim kuruluna verilmiş bir yetki aranmakta ise de; davalı kooperatif genel kurul ve yönetim kurulu karar defterlerini ibraz etmediğinden bu hususta bir değerlendirme yapılamamıştır. Ancak taraflar arasındaki sözleşmede davacıya yapılacak iş karşılığında 135.000,00 TL tutarında 2 adet daire verileceğinin kararlaştırıldığı dikkate alındığında davacının davalı kooperatife peşin ödemeli ortak olarak kabul edildiği sonucuna varılmaktadır. Peşin ödemeli ortaklardan taşınmazın satış bedeline ek olarak emlak vergisi, ortak gider adı altında herhangi bir bedel talep edilemeyeceğinden davalının bu borçların ödenmemesi nedeniyle davacıya taşınmazın devrinin yapılmadığı yönündeki savunmasına itibar edilmemiştir. Kaldı ki; taraflar arasındaki sözleşmede de davacıya verilecek olan bağımsız bölümler nedeniyle emlak vergisi veya ortak giderin davacı tarafından karşılanacağına dair herhangi bir hüküm bulunmadığı gibi kat farkı, cephe farkı, blok farkının ödenmeyeceği kararlaştırılmıştır. Bu nedenle davacının yapılan iş karşılığında sözleşme gereği dava konusu edilen ...blok, .... Kat, ....numaralı bağımsız bölümün tapu kaydının adına tescilini talep etmekte hukuki yararı bulunmaktadır. Tüm bu hususlar gereğince davacı adına olan Erzurum ili, ... ilçesi, ... mahallesinde bulunan ... ada, ... parselde kain ...Blok, .. Kat, ... numaralı bağımsız bölümün davalı adına tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar vermek gerekmiştir.
Davacılar, davalı ile akdedilen 19/12/2005 tarihli sözleşmeye istinaden tapu iptal tescil talebinde bulunmaktadır. İşbu sözleşme davacılardan ... ile davalı arasında imzalanmış olup; davacı şirket sözleşmede taraf olarak yer almamaktadır. Bu nedenle her ne kadar sözleşmenin tarafı olan ... ile birlikte ...'de davacı olarak dosyada yer almakta ise de; bu şirketin taraflar arasında akdedilen sözleşmede taraf olmadığı anlaşılmakla şirket tarafından açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş,\" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme gerekçesinde .../blok.... Kat .... Nolu bağımsız bölümün müvekkili tarafından satıldığı ve parasının alındığının belirtildiğini, bunun kabulünün mümkün olmadığını, hiç bir delil bulunmadığını, varsayıma dayalı olarak hüküm kurulamayacağını, tarafların kabulünde olan hususların açık olduğunu, itilaf konusu olan ... nolu bağımsız bölüme ilişkin dairenin fiilen teslim edilmediğini ve tapu devrininde yapılmadığını, davalı cevaplarından da anlaşılacağı üzere başka birine devredildiğini, davalı tarafından müvekkili ile 3. Kişi arasında olduğu iddia edilen üyelik devir sözleşmesinin varlığının yazılı delille ispatlanması gerektiğini, somut olayda tanık dinlenemeyeceğini, müvekkilinin hissesini sattığını iddia eden davalının bu iddiasının yazılı delille ispatlaması gerektiğini, dinlenen tanıkların tarafsız olmasının mümkün olmadığını, tanık ...'nin davalı kooperatif temsilcisi olduğunu, tanık ...'ın ise müvekkili hakkı olan daireyi alan kişinin kardeşi olduğunu, diğer tanık ...'in ise 20....-20.. yılları arasında müvekkili şirketle ortaklık yaptığını, müvekkili ile husumetli olması bir tarafa 2005 yılında yapılan işi bilmesinin imkansız olduğunu, tanık beyanlarının çelişkili olduğunu, davalı tarafın savunmasında ileri sürdüğü hususların ispatlanamadığını, müvekkiline para ödendiğine dair her hangi bir kayıt olmadığını, müvekkilinden sadır olmayan salt bir beyanın müvekkili aleyhine delil olarak kullanılmasının kabul edilemez olduğunu, bir delilin bir kişiyi bağlayabilmesi için ondan sadır olması gerektiğini, ... Asansör Ltd. Şti'nin sözleşmenin tarafı olup, sözleşmeye konu edilen edimin ifasını her zaman isteyebileceğini bu yönüyle de kararın hukuka aykırı olduğunu, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bahsi geçen taşınmazın zilyetliğinin davacı tarafta olduğunu, müvekkili kooperatifin zilyetliği davacıda olan daireye ilişkin olarak davacıya defalarca tapu devrini alması için müracaat etmesini istediğini, davacının tapu masrafları ve kooperatif üzerin çıkan emlak vergisi borçlarını ödememek için kötü niyetli olarak dairenin tapu tescilini almadığını, kooperatifin söz konusu bu dairenin tescilini vermeye devamlı olarak hazır olduğunu, halende hazır olduğunu, davacı tarafın tamamen kötü niyetli olarak taşınmaz tescilini kendi adına almadığını, bu nedenle kooperatif aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, davalı şirket yönünden açılan davanın her iki taşınmaz yönünden de reddedilmesi sebebiyle her iki taşınmaz yönünden de vekalet ücretine, diğer davacı yönünde ise reddedilen kısım bakımından nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan tapu iptal ve tescil, mümkün değil ise taşınmaz değerinin işleyecek yasal faizi ile tahsili istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davalı kooperatif ile davacı ... arasında 19/12/2005 tarihli sözleşmenin imzalandığı, bu sözleşme gereği davalı kooperatifin asansörlerinin malzeme ve işçiliği karşılığı 2 adet anahtar teslimi daire ve 1 adet dükkanın davacı ...'e verilmesinin kararlaştırıldığı, kura çekimi sonucunda ...Blok, ... Kat,... numaralı bağımsız bölüm ile ... Blok, ... Kat....numaralı bağımsız bölümün davacı adına tespit edildiğini, davacı vekilinin söz konusu 2 dairenin müvekkiline teslim edilmediği iddiasıyla tapu iptal ve tescil talepli olarak eldeki davayı açtığı, davalı vekilinin dairelerden birinin davacıya teslim edildiğini, dairenin davacının zilyetliğinde olduğunu, tapu devrinin davacı tarafından kötü niyetli olarak alınmadığını, diğer dairenin ise davacı tarafından pazarlık yapılarak 3. kişiye satıldığını savunarak davanın reddini talep ettiği, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama da yukarıda yazılı gerekçe ile verilen karara karşı taraf vekillerinin istinaf yasa yoluna başvurdukları anlaşılmıştır.
Davacı ... ve davalı arasında imzalanan sözleşme ve sözleşme gereği davacıya iki adet daire verileceği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, davacıya verileceği kararlaştırılan taşınmazlardan ...nolu bağımsız bölümün davacı tarafından dava dışı 3. bir kişiye satılıp satılmadığı noktasında toplanmaktadır. ... nolu bağımsız bölüm nedeniyle davalı vekili her ne kadar taşınmazın devrinin davacı tarafından kötü niyetli olarak alınmadığını, müvekkilinin dairenin tescilini vermeye hazır olduğunu iddia etmiş ise de, davalı vekili cevap dilekçesinde davanın reddini talep etmesi ve bu taşınmaza yönelik davanın kabulü yönünde açık bir beyanının bulunmaması nedeniyle .. nolu bağımsız bölüm dolayısıyla davalı aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama da, tanık beyanları dikkate alınarak ve dairenin satışının yapıldığı dava dışı ...'nun banka hesap hareketleri dolayısıyla davacıya sözleşme gereği verilmesi gereken ... Blok, .... Kat,... numaralı bağımsız bölümün davacı tarafından dava dışı 3. kişiye satıldığının kabulü ile bu bağımsız bölüme yönelik talebinin reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma yeterli görülmemiştir. Davalı tarafın, davacı tarafından .... nolu bağımsız bölümün 3. kişiye satıldığı iddiası karşısında, davalının iddiasını yazılı delil ile ispatlaması gerektiği, iddianın tanık ile ispatlanamayacağı, bu durumda mahkemece, kooperatif defter, kayıt ve belgeleri celbedilip kooperatif konusunda uzman bilirkişi aracılığı ile inceleme yaptırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Açıklanan bu nedenlerle davacılar vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile mahkemece verilen kararın HMK'nın 355, 353/(1)-a-6. maddeleri uyarınca kaldırılmasına, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacılar vekilinin istinaf isteminin kısmen KABULÜ ile, yerel mahkeme kararının, HMK’nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, davacı vekilinin ve davalı vekilinin sair itirazlarının incelenmesin yer olmadığına,
2-Dava dosyasının HMK’nın 353/(1)-a maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf peşin karar harcının yatıran tarafa iadesine,
4-İstinaf başvurusu aşamasında yapılan yargılama giderlerinin mahkemesince verilecek nihai kararla hüküm altına alınmasına,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
6-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında tehiri icra talebi doğrultusunda yatırılan teminat olması halinde yatıran tarafa İADESİNE,
7-Gerekçeli kararın tebliği, teminat ve harç iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK’nın 362-(1)/g maddesi uyarınca kesin olmak üzere 19/06/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.