T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/1332
KARAR NO:2025/1053
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:14/01/2022
NUMARASI:2019/49 Esas 2022/21 Karar
DAVA:İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:14/02/2018
İSTİNAF KARAR TARİHİ:26/06/2025
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA:Davacı vekili; müvekkili şirketin davalıya 403,40 metre, 845 metre, 1.049 metre, 775 metre, 97 metre, 504,30 metre, 1.760,60 metre ve 421,60 metre olmak üzere 8 parça dokuma kumaş satışı yaparak teslim ettiğini,satışa ilişkin faturanın davalı tarafça 16.12.2014 tarihinde teslim alındığını, fatura bedelinin ödenmemesi üzerine alacağın tahsili için İstanbul 6. İcra Dairesinin ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından borca itiraz edildiğini, davalının söz konusu faturayı 16.12.2014 tarihinde teslim almasına rağmen yasal süresinde faturaya itiraz etmediğini belirterek, davalının itirazının iptali ile takibin 84.782,62-TL alacak yönünden devamını ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili; müvekkilinin Hocapaşa Vergi Dairesi Müdürlüğüne iş yeri kapanışı hakkında vermiş olduğu dilekçe ile ticari faaliyetini 22.01.2014 tarih itibarıyla sonlandırdığını, müvekkilinin belirlenen işyerinden ayrılmasından yaklaşık 11 ay sonra gönderilen malların müvekkiline tesliminin mümkün olmadığını, faturanın da müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkili adına gönderilen fatura alınmışsa da hukuka aykırı olarak alındığını, faturanın müvekkili ya da çalışanına teslim edilmemiş olması nedeniyle müvekkilinin faturaya itirazını beklemenin mantıklı olmadığını belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI:Mahkemece; icra takibinin davacı tarafça düzenlenen 21.11.2014 tarihli 84.782,62-TL tutarlı faturaya dayalı olduğu, davacı şirket tarafından tanzim edilen 21.11.2014 tarihli 9967 no'lu sevk irsaliyesi üzerinde teslim alan isim ve imzası bulunmadığı, faturanın posta yolu ile davalı adına ... adresinde 16.12.2014 tarihinde ... adlı bir şahsa teslim edildiği, davacı şirketin Kasım 2014 dönemine ait BS formunda davaya konu 21.11.2014 tarihli fatura kaydının bulunduğu, davacı tarafça sunulan mal teslim belgelerinden 05.08.2013 tarihli belgede 403,40 metre teslim alan: ...,15.11.2013 tarihli belgede 1.760,60 metre ve 421,60 metre teslim alan: ...,05.02.2014 tarihli belgede 1.049 metre ve 775 metre teslim alan: ..., 07.02.2014 tarihli belgede 97 metre teslim alan: ...,24.02.2014 tarihli belgede 504,30 metre teslim alan: ..., 06.11.2014 tarihli belgede 845- metre teslim alan: ... olarak yer aldığı, ...'nın 23.11.2018 tarihli yazısı ekinde gönderilen, davalı iş yerine ait 2013-2014 yılların kapsayan ...kayıtlarında; ... isimli çalışanın Ocak 2013-22 Ocak 2014 döneminde,... isimli çalışanın Şubat 2013-22 Ocak 2014 döneminde davalıya ait işyerinde çalıştığı ve işten çıkış tarihlerinin 22.01.2014 olduğu, ..., ..., ..., ... isimlerine incelenen formlarda rastlanılmadığı, davalı tarafından vergi dairesine işyeri kapanışı hakkında dilekçe verildiği, vergi dairesince gönderilen 05.02.2014 tarihli yoklama fişinde, ... adresindeki işyerinin 22.01.2014 tarihi itibarıyla faaliyetini sonlandırdığının tespit edildiği, davacı şirketin incelemeye ibraz ettiği ticari defter kayıtlarının tetkikinde; davalı şirket ile olan ticari faaliyetin 2014 yılı öncesinden süregeldiğinin anlaşıldığı, davalı şirket adına tanzim edilen 84.782,62-TL tutarlı faturanın kayıtlı olup, bu faturaya karşılık davalı tarafından yapılan ödeme kaydına rastlanılmadığı, 31.12.2014 tarihi itibarıyla davalı şirket cari hesabının 84.424,42-TL borç bakiyesi verdiğinin tespit edildiği, buna göre davacı şirketin kendi ticari defterlerinde, davalı şirketten takip tarihi itibarıyla 84.424,42-TL alacaklı durumda olduğu, takip konusu faturaya ilişkin 21/11/2014 tarihli sevk irsaliyesi üzerinde teslim alan kısmında isim ve imza bulunmadığı, faturanın posta yolu ile davalı adına 16/12/2014 tarihinde ... adlı şahsa teslim edildiği, bu çalışanın davalıya ait iş yerinden çıkış tarihinin 22/01/2014 olduğu, davalı tarafından vergi dairesine işyeri kapanışı hakkında dilekçe verilmesi üzerine vergi dairesinin 05/02/2014 tarihli yoklama fişinde söz konusu adresteki iş yerinin 22/01/2014 tarihi itibarıyla ticari faaliyetini sonlandırdığının tespit edildiği, faturaya konu ürünlerin fiili teslimine ilişkin belgelerdeki tarihler dikkate alındığında, dava ve takip konusu faturanın fiili teslim tarihinden itibaren VUK 231/5 maddesindeki yasal süre içerisinde tanzim edilmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:Davacı vekili; davaya ve takibe konu fatura içeriği malların, davalının iş yerini kapatmasından önce teslim belgeleriyle fiziken davalıya teslim edildiğini, VUK'nun 231/5 maddesi fatura düzenlenmemesi halinin vergi hukuku bakımından sonuçlarını düzenlediği, faturanın bu maddeye uygun düzenlenmemesinin, taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinin ya da bu ilişkiden doğan bir borcun olmadığı anlamına gelmediğini, davaya konu faturanın posta ile davalı adına ... Laleli-İstanbul adresine gönderildiğini ve 16.12.2014 tarihinde ... adlı şahsa teslim edildiğini, bu şahsın davalının çalışanı olan ... olduğunu, aynı zamanda davaya konu faturada listelenen mallara ait 06.11.2014 tarihli teslim belgesinde de bu kişinin malları teslim alan şahıs olduğunu, davalının, ...'ın 22.01.2014 tarihinde işten ayrıldığı ve aynı adreste farklı bir işyerinde çalıştığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, zira davalının iş yeri kapanışı hakkında dilekçe vermiş olsa da aynı yerde ticari faaliyette bulunmaya devam ettiğini, ...'ın da davalının çalışanı olarak devam ettiğini, davalının iş yeri adresine gönderilen faturanın da aynı kişi tarafından 16.12.2014 tarihinde teslim alındığını, davalının faturaya yasal süresinde itiraz etmediğini, davalının ticari defterlerini incelemeye sunmadığını, mal tesliminin müvekkilinin ticari defterleriyle ispatlandığını, davalının ticari defterlerini ibraz etmemesi nedeniyle alacağı ispatlayan müvekkiline ait ticari defter ve kayıtların müvekkili şirket lehine kesin delil hükmünde olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:Dava,bir adet fatura alacağının tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Kural olarak; fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır.Fatura sözleşmenin yapılması ile ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Eldeki davada davalı fatura konusu malların teslimini ve dolayısıyla borcu inkâr etmektedir. Bu durumda faturada yazılı malların davalıya teslim edildiğini ispat yükü davacıya aittir. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır. Somut olayda; davacı tarafından davalı aleyhine 21.11.2014 tarihli 84.782,62-TL tutarlı satış faturasına dayalı olarak ilamsız takip başlatıldığı, davalının borca itiraz ettiği,takip konusu faturanın 16.12.2014 tarihinde davalının ... Fatih/İstanbul adresinde ... adlı bir kişiye tebliğ edildiği, davacı tarafından takip konusu faturaya istinaden düzenlenen 21.11.2014 tarihli sevk irsaliyesinde teslim alan imzası bulunmadığı, fatura ve sevk irsaliyesinde davalı iş yerinin ...Fatih/İstanbul olarak gösterildiği, davalı tarafından Hocapaşa Vergi Dairesine verilen dilekçe ile ... adresindeki merkez iş yeri ile ... Fatih/İstanbul adresindeki iş yerlerini 22.01.2014 tarihinde kapattığı, ancak şube iş yerinin sistemde halen açık gözüktüğü belirtilerek kapatılmasının talep edildiği, vergi dairesince düzenlenen 05.02.2014 tarihli yoklama fişi ile davalının ... adresindeki iş yerinde faaliyetini 22.01.2014 tarihi itibariyle sonlandırdığı tespitinin yapıldığı, icra dosyasındaki haciz tutanaklarına göre bu adreste 25.05.2015 tarihli kira sözleşmesine istinaden dava dışı ... adlı kişinin ticari faaliyette bulunduğu, davacının incelenen ticari defter ve kayıtlarında takip konusu fatura kayıtlı olup, 2013 yılından devreden 358,20-TL davalı alacağının mahsubu ile davalıdan 84.424,42-TL alacaklı olduğu, davalının ise inceleme için ticari defterlerini ibraz etmediği anlaşılmaktadır.Davacı tarafça teslim iddiası bakımından delil olarak sunulan teslim belgelerinden 403,40 metre kumaşa ilişkin 05.08.2013 tarihli belgede teslim alan ...,760,60 metre ve 421,60 metre kumaşa ilişkin 15.11.2013 tarihli belgede teslim alan ..., 1.049 metre ve 775 metre kumaşa ilişkin 05.02.2014 tarihli belgede teslim alan..., 97 metre kumaşa ilişkin 07.02.2014 tarihli belgede teslim alan..., 504,3 metre kumaşa ilişkin 24.02.2014 tarihli belgede teslim alan: ...ve 845 metre kumaşa ilişkin 06.11.2014 tarihli belgede ise teslim alan ... imzası bulunmaktadır Teslim belgelerinde yer alan kumaş miktarlarının dayanak davacı faturası ile birebir örtüşmektedir. Davalı iş yerindeki çalışanlara ilişkin ... kayıtlarına göre, teslim belgelerinde adı geçen teslim alan kişilerden ...'in Ocak 2013–22 Ocak 2014 döneminde,...'ın ise Şubat 2013 – 22 Ocak 2014 döneminde davalıya ait işyerinde sigortalı olarak çalıştığı ve çalışanların işten çıkış tarihinin 22.01.2014 olarak kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.Bu durumda teslim belgelerindeki kumaş miktarlarının davacı faturası ile birebir aynı olması, iki teslim belgesinde imzası bulunan kişilerin davalının sigortalı çalışanı olması ve ülkedeki sigortasız işçi çalıştırma gerçeği de dikkate alındığında, tüm teslim belgelerinde yer alan kumaşların davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekir. Alacağın varlığının tespiti bakımından dayanak faturanın teslim tarihlerinden sonra düzenlenmiş olması ya da VUK hükümlerine uygun düzenlenememiş olmasının bir etkisi bulunmamakta olup, teslim tarihlerinin bir kısmının davalının iş yerlerini kapattığını bildirdiği 22.01.2014 tarihi öncesine denk gelmesi ve tüm teslim belgelerindeki miktarların davacı faturası içeriği ile örtüşmesi dikkate alındığında, her ne kadar davalı tarafça iş yerleri kapatılmış ise de fatura konusu kumaşların davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekmektedir. Davacının ticari defterlerinde yer alan 358,20-TL davalı alacağının mahsubu ile davacı davalıdan 84.424,42-TL alacaklı olup, davalı tarafça ödeme noktasında herhangi bir iddia ve delil ileri sürülmemiştir. Davalı takip öncesinde temerrüde düşürülmediğinden davacının işlemiş faiz talebi ise yerinde değildir. Bu nedenle davanın 84.424,42-TL alacak üzerinden kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken mahkemece reddine karar verilmesi hatalıdır.Ayrıca faturaya dayalı alacak likit olup davalı da itirazında kısmen haksız olmakla, kabul edilen kısım yönünden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekmekte olup, reddedilen kısım bakımından ise davacı takipte kötü niyetli olmadığından davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.Açıklanan nedenlerle; davanın kısmen kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru değil ise de, yapılan hata/eksiklik yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak \"davanın kısmen kabulüne\" karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/49 Esas - 2022/21 Karar sayılı 14/01/2022 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;\"Davanın kısmen kabulüne, davalının İstanbul 6. İcra Dairesinin ... sayılı icra takibine itirazının kısmen iptaline, takibin 84.424,42-TL alacak üzerinden devamına, hükmedilen alacağa takip tarihinden itibaren davacının takipteki talebi aşılmamak üzere değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, fazla istemin reddine,Kabul edilen alacağın %20'si oranında 16.884,88-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Koşulları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine\"\"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;\"Alınması gereken 5.767,03-TL nispi karar ve ilam harcından mahkeme veznesine yatırılan 1.014,97-TL peşin, 29,89-TL tamamlama ve icra veznesine yatırılan 432,57-TL olmak üzere toplam 1.477,43-TL harcın mahsubu ile kalan 4.289,60-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yatırılan 1.513,33-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 1.300-TL bilirkişi ücreti ve 368,40-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.668,40-TL yargı giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 1.630-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,Davalı tarafından yapılan 18,50-TL posta masrafından ibaret yargı giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,Davacı lehine takdir olunan 30.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davanın reddolunan kısmı üzerinden davalı lehine taktir olunan 2.089,18-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine\"İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde kendisine iadesine,Davacı tarafından yapılan 91,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Davalı tarafından yapılan 31-TL istinaf yargı giderinin avalı üzerinde bırakılmasına,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, \tHMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.26/06/2025