T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2024/976
KARAR NO: 2025/1162
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 14/12/2023
NUMARASI: 2015/617 Esas - 2023/1006 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)
KARAR TARİHİ: 09/07/2025
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı davalı ... Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı davalı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı minibüste 30/08/2013 günü yolcu olan ...'ın araç şoförünün kusuru ile meydana gelen trafik kazası sonucu vefat ettiğini, sürücünün kazanın meydana gelmesinde tam ve asli kusurlu olduğunu, müteveffanın hemşire olarak çalışmakta iken hem çocuklarının hem de ailesinin geçimini sağladığını ancak vefatı nedeniyle ailenin maddi ve manevi hayatının tamamen sarsıldığını ve ailenin düzeninin bozulduğunu, kaza neticesinde kaza sırasında henüz 16 yaşında olan ve kısa bir süre önce babasını kaybeden ...'ın, daha çocuk yaşta kaza dolayısıyla da annesini kaybettiğini ve bütün hayatını hem annesiz ve hem de babasız geçirmek durumunda kaldığını, müteveffanın diğer çocuğu ...'ın da babasını kısa süre önce kaybetmiş olmasının üstüne trafik kazası sonucu annesini kaybederek üniversite öğrencisi olduğu dönemde hem maddi ve hem de manevi anlamda yıkıma uğradığını, müteveffa vefat etmeden önce annesi ... babası ... ve abisi ... ile aynı evde beraber yaşadıklarını kaza nedeniyle onların da müteveffanın desteğini kaybederek maddi ve manevi anlamda yıkıldıklarını, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkili ... için 31/03/2015 tarihinde 22.075,75-TL yatırıldığını ancak bu miktarın çok düşük olduğunu, fazlaya dair talep, dava ve diğer hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkillerinin destekten yoksun kalma ve maddi tazminat tutarlarının belirlenmesini ve şimdilik 1.000,00 TL'nin, vefat tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinE, cenaze ve defin masrafları belirlenerek şimdilik 500,00 TL'nin defin tarihinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacılardan ... için 50.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL ve ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 140.000,00 TL manevi tazminatın, vefat tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılar işleten şirket ile sürücüden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; mülkiyeti müvekkili şirkete ait ... plakalı midibüs ile şehir içi turist taşımacılığı yapıldığını, kazadan yaklaşık 1,5 ay kadar önce işe başlayan şoför ...'un, müvekkili şirket yetkilisine haber vermeden, kendisine teklif edilen işi kabul ettiğini ve 30/08/2013 tarihinde ölümlü ve yaralamalı trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin hiçbir kusuru olmadığını, iş ile ilgili müvekkilinin, yazılı veya sözlü oluru bir bilgisinin dahi olmadığını, ...'un, aracın günlük bakım ve temizliğinden bizzat sorumlu olduğunu, esaslı bakım ve onarımlarının da ihbar etmekle sorumlu olduğunu, aracın arıza veya bakımına ilişkin bir ihbarda bulunmadığını bu sebeple davalı ...'un ceza davası esnasında fren tutmadığına ilişkin beyanlarının doğru olmadığını, İTÜ makine mühendisliğinden gelen rapor ile belgelendiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle;... plakalı aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde trafik sigorta poliçesi karayolu motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası ile 20/05/2013/2014 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte destekten yoksun kalma tazminatının, zarar görenin gelecekte gerçekleşmesi muhtemel farazi bir zararın karşılanmasını konu aldığını, müvekkili şirket tarafından konusunda uzman aktüerlerden alınan rapor sonucunda 22.075,75 TL tazminat ödemesi yapıldığını, müvekkili şirket tarafından yapılan bu ödeme ile üzerine düşen tüm hukuki sorumluluğun yerine getirildiğini belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, \"Davacılar ... ve ... tarafından davalılar aleyhine maddi tazminat talebiyle açılan davaların ayrı ayrı reddine,
2-Davacı ... tarafından davalılar aleyhine maddi tazminat talebiyle açılan davanın kabulü ile, 39.768,15-TL maddi tazminatın(davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 14.648,08-TL'den sorumlu olmak üzere) davalı ... Sigorta A.Ş.'den 31/03/2015 tarihinden itibaren, davalılar ... Tic. Ltd. Şti. ile ...'dan kaza tarihi 30/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,2/1-Davacı ... tarafından davalılar aleyhine maddi tazminat talebiyle açılan davanın kabulü ile, 235.156,52-TL maddi tazminatın (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 86.616,79-TL'den sorumlu olmak üzere) davalı ... Sigorta A.Ş.'den 31/03/2015 tarihinden itibaren, davalılar ... Tic. Ltd. Şti. ile ...'dan kaza tarihi 30/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, 2/2-Davacı ... tarafından davalılar aleyhine maddi tazminat talebiyle açılan davanın kabulü ile, 120.855,83-TL maddi tazminatın(davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 44.515,65-TL'den sorumlu olmak üzere) davalı ... Sigorta A.Ş.'den 31/03/2015 tarihinden itibaren, davalılar ... Tic. Ltd. Şti. ile ...'dan kaza tarihi 30/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, 3-Davacılar tarafından davalılar ... Tic. Ltd. Şti. ile ... aleyhine manevi tazminat talebiyle açılan davanın kabulü ile, davacı ... için takdir edilen 50.000,00-TL, davacı ... için takdir edilen 40.000,00-TL, davacı ... için takdir edilen 20.000,00-TL, davacı ... için takdir edilen 20.000,00-TL, davacı ... için takdir edilen 10.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... Tic. Ltd. Şti. ile ...'dan kaza tarihi 30/08/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine\" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkemece taşımacılık sigortası yaptırması zorunlu ancak yaptırmayan aracın trafik sigortasına gidebileceği yönünde verdiği karar hatalı olduğunu, kararda bahsedilen hükümler mülga olmuş olup, davacıların zararının ...ndan talep etmesi gerektiğini, dava konusu kazaya sebep olan ... plakalı otobüs müvekkili şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğunu, dolayısıyla müvekkili şirketin sorumluluğu zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası ile karşılanamayan zararlarla sınırlı olduğunu, zarardan öncelikli olarak zorunlu taşımacılık sigortası olmadığından ...nın sorumlu olacağını, hesaplamanın tek maaş bordrosu üzerinden yapılması tamamen hatalı olduğunu, her ne kadar kararda SGK dökümünün olduğu belirtilse de bu döküm bilirkişi hesabında dikkate alınmadığını, kabul anlamına gelmemekle, müvekkili poliçe limitiyle sorumlu olacağını, ferilerden de limite oranla sorumlu olacağını ancak mahkemece 17.900,00 TL'şer vekalet ücreti şeklinde karar verilmesi hatalı olduğunu, toplam hesabı limit oranına göre ferilerinde oranlanması gerektiğini, raporda belirtilen tazminat miktarı fahiş olup destekten yoksun kalma tazminatı varsayımlara dayanılarak gerçeği yansıtmayan bu tazminat miktarının kabulü mümkün olmadığını gerçek zararın tazmini talep edilebileceğini, kabul anlamına gelmemekle müvekkili şirketin sorumluluğu, KTK'nın 85/1. ve trafik poliçesi genel şartlarının 1. maddesi gereğince sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, esas alınan kusur oranı kabul edilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemekle poliçe limiti dikkate alınmadan verilen karar ve ferileri hatalı olduğunu, mahkemece hüküm verilirken tüm vekalet ücreti, harç, yargılama gideri ve ferilere parantez içinde \"poliçe limitiyle sorumlu\" yazıldığını ancak ferileri oranlanarak yazılması gerektiğini müvekkilinin tüm harçla sorumlu tutulmasının da hatalı olduğunu, müvekkilinin sigorta şirketi olup dava tarihinden faizle sorumlu olduğunu, mahkemece\tyapılan hesap da fahiş olup kabul anlamına gelmemek kaydıyla asgari ücret esas alınması gerektiğini, alınan kusur raporlarında müvekkilinin kusuru açıkça gösterilmediğinden kurulan hüküm de hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda bilirkişi tarafından hesaplama yapılırken TRH 2010 yaşam tablosunun esas alınmış ise de teknik faiz uygulanmadan yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, mahkemece %20 müterafik kusur, indirimi yapılması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından, 30.08.2013 günü saat 19:20 sıralarında, davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki, davalı şirket adına kayıtlı, davalı ... Sigorta A.Ş.'ye ZMM poliçesiyle sigortalı ... plakalı otobüs, İstanbul İli Sarıyer İlçesi ... Cadde üzerinde ... istikametinden ... istikametine seyir halindeyken varyanttan döndükten sonra rampa aşağı indiği sırada kontrolden çıkarak önce ... plakalı araca arkadan çarpmış, ardından orta bariyerlere çarpıp takla atarak geçtiği yolun karşı istikamete ait bölümünde ... plakalı araçla çarpışmış, yoldan çıkarak ön kısmıyla bir ağaca çarptıktan sonra şarampole düşmüş ve ... plakalı otobüsün içindeki yolculardan olan ...'nın vefatı nedeniyle tazminat talep edildiği anlaşılmıştır. Davacılar vekili, davacıların davalıya trafik sigortalı otobüste yolcu iken 30/08/2013 tarihinde gerçekleşen kazada vefat ettiğini açıklayıp tazminat talebinde bulunmuş, davalı sigorta vekili davaya konu kaza nedeniyle öncelikle karayolu zorunlu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısına başvuru yapılması gerektiğini savunmuştur.
4925 sayılı yasa hükümleri ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarındaki tanımlara göre, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırma zorunluluğu için öncelikle şehirlerarası veya uluslararası bir taşımanın mevcut olmasının gerekli olduğu anlaşılmaktadır.Davaya konu kazayı yapan aracın, kaza tarihi itibariyle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin bulunmadığı dosya kapsamıyla sabit ise de somut olayda kazanın, il içi taşıma esnasında meydana geldiği anlaşıldığından, 4925 sayılı yasa ve Genel şartlar gereğince Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırma mecburiyeti bulunmadığından davacı aracın kaza tarihinde geçerli zorunlu mali mesuliyet sigortacısına (ZMMS'sine) karşı da dava açabileceği kabul edilmiştir (Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 2019/4919 Esas ve 2020/162 Karar sayılı kararı). Kazada davacıların desteği araçta yolcudur. Davacının kazanın meydana gelmesinde kusurundan söz edilemeyeceğine göre davalı vekilinin kusura ilişkin istinaf itirazı; yine kazaya ilişkin tutulan trafik kazası tespit tutanağında davacının emniyet kemeri takmadığına ilişkin bir belirleme bulunmadığı gibi aksinin davalı tarafça da ispat edilememiş olması ile Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 150/2-b maddesi düzenlemesine göre yolcu olan davacıların otobüs olan araçta emniyet kemeri zorunluluğunun bulunmamaktadır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/3759 E.- 2021/4961 K.sayılı kararı). İstinaf dilekçesinde müterafik kusur nedeni açıklanmamış örnek içtihatlara yer verilmiş bunların da ehliyet, alkol ve emniyet kemerine dair olduğu ve hakkaniyet indirimi gerektiğinden bahsedilmiş ise de müterafik kusur nedenleri bulunmadığından ve hakkaniyet indirimi uygulanmasına ilişkin düzenleme olmadığından bu yöndeki istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.Trafik kazası sonucu cismani zarar nedeniyle maddi tazminat ya da ölüme bağlı destekten yoksun kalma tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarih, 2019/40 Esas ve 2020/40 Karar sayılı iptal kararından sonra Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 24/05/2021 tarih, 2021/3033 Esas ve 2021/1560 Karar sayılı güncel kararında TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi ve prograsif rant tekniği kullanılmak suretiyle tazminat miktarının hesaplanması gerektiği yönünde karar verilmiştir (Aynı yönde 14/01/2021 tarih, 2020/2598 E. ve 2021/34 K. sayılı kararı). Bu nedenle 1,8 teknik faiz uygulanması gerektiği yönündeki istinaf talebi yerinde değildir. Destek kaza tarihinde hemşire olarak görev yaptığından, gelirinin asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğine ve davalı sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan başvuru üzerine davacı ... için yapılan ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmiş olmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından bu yöndeki istinaf itirazları da yerinde değildir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesinde, sigorta şirketlerinin zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde maddi tazminattan sorumlu olduğu düzenlenmiştir. Kaza tarihi itibariyle ZMMS poliçe limitini aşacak şekilde tazminat hesap edilmesi halinde davalı sigorta şirketi tarafından ödenen tazminatın poliçe limitinden mahsubu ile bakiye poliçe limiti belirlenmelidir. Yine zorunlu mali sorumluluk sigortacısı meydana gelen zararı limit dahilinde gidermekle sorumlu olduğundan yargılama giderlerinden de limiti oranında sorumlu olacaktır. Zarar miktarının limiti geçmesi halinde trafik sigortacısı hükmedilen miktara ilişkin yargılama giderlerinin tamamından değil sadece poliçe limitinin tazminat miktarına oranına göre sorumlu tutulmalıdır (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 08/07/2020 tarih 2019/1095 E. ve 2020/4563 K. sayılı kararı).Somut uyuşmazlıkta kaza tarihi itibariyle ölüm halinde kişi başı ZMMS poliçe limiti 250.000,00 TL'dir. İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan 16/08/2023 tarihli ek aktüerya raporunda davalı sigorta şirketinin limitini aşacak şekilde tazminat miktarı hesaplanmış olduğundan davadan önce davacı ... için yapılan ödeme güncellenmeden düşülmesi ile kalan poliçe limiti 227.924,25 TL olarak belirmiş, birden fazla zarar gören bulunduğundan garameten tazminat hesaplanarak davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu tazminat miktarı belirlenmiş olduğuna göre usul, yasa, Yargıtay içtihatları ile belirlenmiş hesaplama yöntemine göre tazminat hesabı içeren 16/08/2023 tarihli ek aktüerya raporunun hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. Mahkemece harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinde davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktarların açıkça belirtildiği görüldüğünden aksi yöndeki istinaf başvurusu da yerinde görülmemiştir. Bu nedenlerle; davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 36.599,16 TL harçtan peşin alınan 9.149,79 TL harcın mahsubu ile bakiye 27.449,37 TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/07/2025