T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/989
KARAR NO\t:2025/1572
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 27/02/2024
NUMARASI\t\t: ... Esas ... Karar
DAVACI\t: ... - ...
VEKİLLERİ\t: AV. ...
DAVALILAR\t: 1- ... - ...
VEKİLLERİ\t: AV. ... -
DAVA\t: Sözleşmenin İptali ve Tazminat
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 17/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 17/07/2025
... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/02/2024 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin sahibi ..., davacı müvekkilin halihazırda %25 ortağı olduğu Müflis ... Sağlık ve Tedavi Hizmetleri A.Ş ile 01.08.2016 tarihli \"Özel Hastane faaliyet izin belgesi Satış sözleşmesi\" ve bu sözleşme kapsamında ... 7.Noterliğinde 03.08.2016 tarihinde ... yevmiye no'lu ruhsat devri sözleşmesi ile 14.100.000 TL bedel karşılığında müflis şirketin işletmekte olduğu Özel ... adlı hastanenin ... ve diğer imzacılar ... ve ... nın kuracakları şirkete devri için sözleşme yapıldığını, ancak ... ve ... ...'ya ait ... Gayrimenkul A.Ş nin sahibi olduğu o zamanki ... sağlık Hizmetleri A.Ş (Ekim 2016 tarihinde adı değişerek davalı şirket adını almıştır.) ye ... tarafından ortak yapılmak suretiyle ... 7.Noterliğinde yapılan ruhsat devir sözleşmesi o zamanki adı ... sağlık Hizmetleri A.Ş olan davalı şirketle yapıldığını, ... Sözleşmeler imzalandıktan sonra ruhsat üzerindeki hacizleri ileri sürerek ne kendisi ve ne de ... sağlık Hizmetleri A.Ş üzerinden müflis şirkete hiçbir ödeme yapmadığını, karşılıklı edimler yerine getirilmediğini, ... bu devirden hemen sonra 13.10.2016 tarihinde dayısının oglu ...'e TCBB Sağlık hizmetleri Ltd.Sti.ni kurdurarak kendisinde bulunan müflis sirkete ait %75 hisseyi bu sirkete devrettiğini, bu şirketi müflis şirketin Yönetim kurulu başkanı yaptığını, Bu şekilde danışıklı bir şekilde şirket yönetimini akrabası üzerinden ele geçirdikten sonra iş birliği halinde önce şirketin taşınmazlarını kendisine ait ... Gayrimenkul A.Ş'nin üzerine geçirdikten sonra eş zamanlı olarak davalı ... Sağlık Hizmetleri A.Ş'nin adını müflis şirketin en büyük hastanesi ile uyumlu hale getirmek için ... A.Ş olarak değiştirdiğini, şirketin adresini de bu hastanenin adresine taşıdığını, 13.10.2016 tarihinden itibaren SGK lı hastalardan tahsil edilen SGK ya kesilen faturanın %200 üne kadar fark ücretlerini nakit ve davalı şirket adına olan POS cihazları üzerinden zimmetine geçirmeye başladığını, şikayet üzerine bu defa şirkete danışıklı yönetici yaptığı ...'le 01.03.2017 tarihli, iptalini talep edilen hizmet protokolünü imzalayarak davalı şirket üzerinden her ay 300.000,00 TL fatura kesmek suretiyle müflis şirketten haksız kazanç elde etmeye başladığını, Müflis şirketi önce konkordato ve ardından da 26.06.2020 tarihinde ... 1.Asliye Ticaret mahkemesi ... esas sayılı dosya üzerinde iflas kararı verildikten sonra da ... 1.İcra Dairesi ... esas sayılı dosya üzerinde önce kardeşi ... ve dayısının oğlu ...'e başvuru yaptırarak önce müflis şirkete ait özel ... Hastanesi ve ... Tıp Merkezi'nin ruhsatlarının İcra marifeti ile alınan kararla birleştirilmesini sağladıktan sonra 23.10.2020 tarihinde alacaklılar listesine kendisi, davalı şirket, dava dışı şirketi ... Gayrimenkul A.Ş, Muhasebecisi ..., kardeşi ..., Kayınpederi ... üzerinden usulsüz alacak ekletmek suretiyle alacaklı çoğunluğunu sağlayarak kendisini ve şirketlerinin Avukatı ...'u iflas memuru atanmak suretiyle 25.10.2020 tarihinde iflas idaresi olarak göreve başladığını, İflas masası ve idaresinden habersiz iptalini istenilen ... 7.Noterliği 03.08.2016 tarih ve ... yevmiye no'lu sözleşme ile ... İl sağlık Müdürlüğü'ne başvurarak birleştirilen ruhsatın davalı şirkete devrini istediğini, Sağlık Müdürlüğünün ruhsat üzerindeki hacizler ileri sürerek devre yanaşmaması üzerine Danıştay 10.İdari Dairesinde 2021/7771 Esas sayılı davayı açtığını, bu dava üzerinde 21.09.2022 tarihinde aldırdığı Yürütmenin durdurulması kararını dayanak yaparak müflis şirketin birleştirilen ... Tıp Merkezi ve Özel ... Hastanesi ruhsatını 01.12.2022 tarihinde davalı şirkee devrini sağladığını, Danıştay 10 İdari dairesi'nin Yürütmenin durdurulması kararının Danıştay İdari daireler kurulu tarafından 21.12.2022 tarihinde iptali üzerine ... valiliğinin 25.04.2023 tarihli oluru ile Ruhsatın müflis şirkete iadesine karar verildiğini, ... bu defa da İflas memurluğu görevini kötüye kullanarak ve tamamen hukuka aykırı bir kararla ve İcra müdür ve görevlileri ile işbirliği halinde 26.04.2023 tarihinde aldığı kararla İl Sağlık Müdürlüğüne talimat göndererek hastanenin birleşen ruhsatını davalı şirkete devretmeyi başardığını, Bu arada şirket yönetimi ve İflas İdaresi ...'nun elinde olduğundan, müflis şirketin menfaatların korunması ve usulsüz devredilen ruhsatın ve hastanelerin müflis şirketin iflas masasına iadesi için %25 ortak sıfatı ile ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinde 13.01.2023 tarihinde ... Esas sayılı dosya üzerinde tarafça ruhsat devrinin iptali için dava açıldığını, aktif husumet yokluğu sebebiyle hatalı olarak işin esasına girilmeden reddedilmiş olup, dosyanın İstinaf aşamasında derdest olduğunu, ancak ruhsat ve hastanelerin davalı şirkete devrine dayanak yapılan ... 7.Noterliği 03.08.2016 tarih ve ... yevmiye no'lu ruhsat devri sözleşmesi ve dayanağı olan 01.08.2016 tarihli \"Özel Hastane faaliyet izin belgesi Satış sözleşmesinin hala ...'nun kontrolünde olan müflis şirket yönetiminin (Şirket yönetimi 2019 yılında yapılan atama ile hala ...'nun kardeşi ... ve dayısının oğlu ...'ün elinde) ve İflas idaresinin ...'nun elinde olması sebebiyle, dayanak yapılan sözleşmelerin İptalini sağlamak için şirketin azınlık ortağı ... tarafından işbu davanın açılması ve ... 1.Genel İcra Dairesi ... Esas sayılı İflas dosyasına ihbarı zorunluluğu sebebiyle iş bu davanın açıldığını, yukarıda açıklanan nedenlerle, Müflis ... sağlık ve tedavi Hizmetleri lehine şirket ortağı sıfatıyla açılan davanın müflis şirket iflas idaresi tarafından ve iflas masasında takibinin sağlanması için davanın ... 1.Genel İcra Daresi ... Esas sayılı dosya ya dava dilekçesinin bir örneği eklenmek suretiyle ihbarına, ... 7.Noterliği 03.08.2016 tarih ve ... yevmiye no'lu ruhsat devri sözleşmesi ve dayanağı olan 01.08.2016 tarihli \"Özel Hastane Faaliyet İzin Belgesi Satış Sözleşmesinin karşılıklı edimler yerine getirilmediğinden hükümsüzlüğünün tespiti ile İPTALİ'ne, davalı şirket ile müflis şirket arasında davalı şirketi temsilen ... ve müflis şirketi temsilen dayısının oğlu danışıklı yönetici ... arasında imzalanan 01.03.2017 tarihli Hizmet Protokolü'nün sırf müflis şirketten zimmete para geçirmek için hukuki sebep amaçlı olması sebebiyle İPTALİNE, Hizmet protokolüne dayanılarak davalı şirket tarafından kesilen faturaların ve düzenlenen çeklerin iptali ile bu protokol gereğince davalı şirket üzerinden Zimmete geçen paraların miktarının bilirkişi marifeti ile tespiti ile Davalılar ... ve davalı şirketten müştereken ve mütesselsilen tahsil tarihleri itibariyle yasal faizi ile birlikte tahsili ile Müflis şirket İflas masasına ödenmesine, dava ve yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya cevapları nazara alınarak öncelikle usul itirazlarının değerlendirilmesine ve eksik harcın tamamlattırılarak, aktif husumet yokluğundan dava usulden reddine, taraflar arasında imzalanmış bulunan satış sözleşmeleri gereği müvekkil şirket ve yetkilisi ... yapılması gereken tüm ödemeler fazlasıyla yapıldığı ve dava konusu yapılan satış sözleşmesi 03.08.2016 tarihli olup, zamanaşımı ve hak düşümü süreleri dolmuş olduğu, derdestlik veya bekletici mesele yapılması gibi usuli itirazlarının öncelikle değerlendirilmesini, davacının tüm talepleri ile haksız ve mesnetsiz davasının reddine mahkeme masrafları ve ücreti vekaletinde karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; \"... Mahkememizin 2021/58 esas sayılı dosyasının 21/02/2024 duruşma tarihli 2 nolu ara kararında dosyanın mahkememizin ... esas sayılı dosyasındaki talep ile asıl dosyadaki dava konuları farklı olduğundan birleşen dosyanın tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydına oy çokluğu ile karar verildiği anlaşılmakla, yukarıdaki esasa kaydı yapıldı. İİK.'nun 226. ve devamı maddeleri gereğince, iflasın açılmasından sonra, iflas eden şirketin temsil yetkisinin iflas idaresine geçeceği ve vekalet görevinin kendiliğinden, iflas kararının kesinleşmesi beklenmeden sona ereceği anlaşıldığından, davacının aktif husumet yokluğundan davasının usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davacının aktif husumet yokluğundan davanın usulden reddine, ...\" şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, aktif husumet yokluğu kararının hatalı olduğunu, davacı müflis şirketin %25 oranında ortağı olup Türk Ticaret Kanunu'nun 555 ve 556 maddeleri uyarınca uğranılan zararın müflis şirket adına talep edilebileceğni belirtildiğini, şirket zarara uğramış şirketten zimmete para geçirilmiş ve usulsüz olarak ruhsat başka bir şirkete devredildiğini, davanın amacı şahsi değil zararın müflis şirkete aidesi olup davanın şirkete yönelik açıldığını belirtildiğini, davada 01/082016 tarihli ruhsatsız satış sözleşmesi ve 01/03/2017 tarihli hizmet protokolü ile şirket mallarınının hileli şekilde devredildiği zimmet suçunun gerçekleştiği ve davalı şirketin bu portokoller uyarınca menfaat sağladığı ileri sürüldüğünü, iflas idaresinin bu zararlara sessiz kaldığı görevini kötüye kullandığı ve iflas idaresi memuru ...'nun ... A.Ş. lehine hareket ettiğini öne sürüldüğünü, ... 5. İcra hakimliği'nin kararıyla ...'nun görevden alındığını belirterek iflas idaresinin dava açmaması halinde ortakların dava açabeliceğinin açıkça ifade edildiğini daha önce benzer konularda açılan davalarda istinaf dairelerinin yerel mahkeme kararların kaldırarak davanın esasının görülmesine hükmettiğini iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, sözleşmenin iptali ve tazminat istemine ilişkindir.
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin %25 oranında ve davalılardan ...'nun ise %75 oranında pay sahibi ve yöneticisi olduğu ... Sağlık ve Tedavi Hizmetleri A.Ş. hakkında 26.06.2020 tarihinde iflas kararı verildiği ve halen tasfiyesinin devam ettiği, davalı ...'nun şirketin iflasından önce payını kendisi tarafından kontrol edilen üçüncü kişiye devretmek suretiyle şirket ortaklığından ayrıldığı, şirket hakkında iflas kararı verilmeden önce davalılardan ...'nun davadışı gerçek ve tüzel kişilerle işbirliği halinde danışıklı olarak yaptığı sözleşme, protokol ve işlemler yapılmak suretiyle şirkete ait Özel Hastane Faaliyet İzin Belgesi'nin en son davalı şirkete intikalinin sağlandığı, davalı şirketin ise diğer davalı ... tarafından dayısının oğluna kurdurmuş olduğu şirket olup sonradan unvan değişikliği ile şimdiki unvanını aldığı, devir sözleşmesi imzalandıktan ruhsat üzerindeki hacizleri ileri sürülerek müflis şirkete hiçbir ödeme yapılmadığı, ayrıca ...'nun 13.10.2016 tarihinden itibaren SGK'lı hastalardan dolayı bu kuruma kesilen faturanın %200'üne kadar olan fark ücretlerini nakit veya davalı diğ POS cihazları üzerinden zimmetine geçirmeye başladığı ileri sürülerek ... 7.Noterliği'nden düzenlenen 03.08.2016 tarih ve ... yevmiye no'lu Ruhsat Devri Sözleşmesi ile bu sözleşmenin dayanağı olan 01.08.2016 tarihli Özel Hastane Faaliyet İzin Belgesi Satış Sözleşmesi'nin hükümsüzlüğünün tespiti ile iptaline, davalı şirket ile müflis şirket arasında imzalanan 01.03.2017 tarihli Hizmet Protokolü'nün iptaline, davalı şirket üzerinden zimmete geçirilen paranın tespiti ile davalılardan müştereken müteselsilen tahsil edilerek müflis şirketin iflas masasına ödenmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalıların vekilleri tarafından, davanın reddine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi'nce, iflasın açılmasından sonra müflis şirketi temsil yetkisinin iflas idaresine geçeceği gerekçesiyle davacının aktif husumetinin yokluğundan davanın usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dava, müflis şirketin ortaklarından olan davacının, şirketin zarara uğratıldığı iddiasıyla şirketin yönetici olan ve sonradan ortaklıktan ayrılan davalı ortak ile onun danışıklı işlem yaptığı ileri sürülen diğer şirkete karşı açılmış sözleşmenin iptali ve tazminat istemine ilişkindir. Bu haliyle, davanın, esasen şirket ortağı tarafından 6102 sayılı TTK'nın 549 ve devamı maddeleri kapsamında açılmış sorumluluk davası mahiyetinde olduğu anlaşılmaktadır.
TTK'nın 553.maddesinin birinci fıkrası \"Kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar.\" düzenlemesi bulunmaktadır.
TTK'nın \"Genel olarak\" başlıklı 555.maddesinin birinci fıkrası \"Şirketin uğradığı zararın tazminini, şirket ve her bir pay sahibi isteyebilir. Pay sahipleri tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebilirler.\" hükmünü içermektedir.
TTK'nın \"İflas halinde\" başlıklı 556.maddesinde ise \"(1) Zarara uğrayan şirketin iflası hâlinde, tazminatın şirkete ödenmesini isteme hakkını şirket alacaklıları da haizdir. Ancak, pay sahiplerinin ve şirket alacaklılarının istemleri önce iflas idaresince ileri sürülür. (2) İflas idaresi birinci fıkrada öngörülen davayı açmadığı takdirde, her pay sahibi veya şirket alacaklısı mezkûr davayı ikame edebilir. Elde edilen hasıla, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre, önce dava açan alacaklıların alacaklarının ödenmesine tahsis olunur; bakiye, sermaye payları oranında davacı pay sahiplerine ödenir; artan iflas masasına verilir. (3) Şirketin istemlerinin devrine ilişkin İcra ve İflas Kanununun 245 inci maddesi hükmü saklıdır.\" hükmüne yer verilmiştir.
Anılan yasal düzenlemelerden, anonim şirket yöneticilerinin kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal etmeleri sebebiyle şirkete ve doğrudan ya da dolaylı zarara uğrayan pay sahibine sorumluluk davası açma hakkının tanındığı, ancak pay sahiplerince şirketin zarara uğratılması sebebine dayanılarak ortaya çıkan dolaylı zararlarına ilişkin davada tazminatın şirkete ödenmesini isteyebileceğinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Şirketin iflas etmiş olması halinde ise, Kanun'da pay sahiplerine doğrudan doğruya dava açma tanınmamış, pay sahiplerinin istemlerinin öncelikle iflas idaresince ileri sürülmesi, iflas idaresinin sorumluluk davası açmadığı takdirde pay sahiplerinin bu davayı açabileceği belirtilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığından yapılan değerlendirmede, davacı tarafından, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında 26.06.2020 tarihinde iflasına karar verilen ... Sağlık ve Tedavi Hizmetleri A.Ş.'de %25 oranında pay sahibi olduğu, müflis şirketin davalılar tarafından işbirliği halinde danışıklı olarak yapılan sözleşme, protokol ve işlemlerle müflis şirketin zarara uğratıldığı iddiasıyla sözleşmenin iptaline tazminata hükmedilmesi talep edilmiş olup, TTK'nın 556/2. maddesi uyarınca iflas eden şirkette pay sahibi olan davacının, TTK'nın 553.maddesi kapsamındaki sorumluluk davasını doğrudan doğruya açma imkanının bulunmadığı, şirketin iflası halinde pay sahiplerinin istemlerinin öncelikle iflas idaresince ileri sürülmesinin gerektiği, iflas idaresi bu davayı açmadığı takdirde pay sahibi davacının sözkonusu davayı açabileceği anlaşılmakta olup, ilk derece mahkemesince müflis şirketin iflas idaresinden, davacı pay sahibinin iflas idaresine eldeki davaya konu hususlarda sorumluluk davasının açılması konusunda bir isteminin olup olmadığı, böyle bir istemin bulunması halinde iflas idaresinin sorumluluk davası açılmasına ya da açılmamasına karar verip vermediği sorularak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, belirtilen hususlarda araştırma yapılmaksızın eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile kaldırılarak, eksik husular giderildikten sonra yeniden karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/02/2024 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/02/2024 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 427,60.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde istinaf eden davacıya İADESİNE,
5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olmak üzere 17/07/2025 tarihinde karar verildi.
\t\t\t\t
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Katip
...
¸e-imzalıdır\t