T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/1783 Esas
KARAR NO:2025/897
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:26/04/2023
NUMARASI:2022/567 Esas, 2023/376 Karar
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:02/07/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREKÇE:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİDAVA:Davacı, dava dilekçesi ile özetle; icra takibine konu edilen iki boş senede korkutma ve aldatma neticesinde imza attığını, davalının borç verdiği kişilerden boş senet alarak, borç meblağının çok üstünde tahsilatlar yaptığını, davacının bu sebeple cezalandırıldığı davalar olduğunu, bonoların zamanaşımına uğradığını, davalıdan borç almadığını, davalının davacı mülkiyetindeki tapuyu devralmak amacıyla korkutma ve aldatma yolu ile kendisine senet imzalattığını, bonoları icraya koyarak tapuyu ele geçirmeye çalıştığını iddia etmekle, bonolar kapsamında davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:\"...Lehtar kısmı boş olan senet düzenlenmesi mümkün olmakla, senedin tedavül öncesinde doldurulması gerekmektedir. 23.100-TL bedelli bononun lehtar kısmı boş bir şekilde icra takibine konu edildiği, bu hali ile senedin zorunlu unsurlardan biri olan lehtarı içermediği, bu halde bononun kambiyo senedi vasfına haiz olmadığı, davacının söz konusu bono bedeli kapsamında davalıya borçlu olmadığı değerlendirilmiştir.Davacı, bonoları aldatma ve korkutma sebebiyle imzaladığını iddia etmekle, korkutma sebebiyle bonoları yaklaşık 2-3 yıl önce imzaladığını, olay olduktan bir süre sonra olayın gerçekleştiği evinden taşındığını beyan etmekle, davacının kardeşinin taraflar arasında para alacak verecek ilişkisi olduğu yönündeki ilk beyanını hemen sonrasında değiştirerek, para ilişkisi olmadığı yönünde çelişkili beyanda bulunması, olay sırasında orada bulunmasına rağmen senetlerin silah zoruyla alındığı yönünde herhangi bir beyanda bulunmaması, davalının silahlı olduğundan bahsetmemesi, öncelikli beyanının davalının ölümle tehdit ettikten sonra gittiği yönünde olması çerçevesinde olaylara ilişkin taraf ve tanık beyanının çelişkili olduğu, davalının tehdit yolu ile söz konusu senetleri almış olması halinde bile davacının olayın gerçekleştiği evinden taşındığı ve davalının baskısından kurtulduğu, buna rağmen senetlerin irade fesadı sonucunda imzalandığı yönünde hukuki veya cezai yollara başvurmadığı hususları çerçevesinde aldatma ve korkutma iddialarına itibar edilmemiştir. Bu kapsamda, sadece bono vasfında olmayan senet yönünden davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,Davacının Büyükçekmece ... İcra Dairesi'nin ... sayılı icra takibi ve icra takibine konu 15/02/2018 tanzim, 15/02/2019 vade tarihli 23.100,00 TL miktarlı bonodan dolayı borçlu olmadığının TESPİTİNE, -Kötüniyet tazminatının şartları oluşmadığından reddine, -Fazlaya ilişkin talebin reddine,\" Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf isteminde özetle;Davacının davalı tarafından baskı ve tehdit uygulanması sonucunda doldurulmamış boş senede imza attığını, hukuka aykırı şekilde müvekkilinin imzasını alan davalı tarafın senedi kendisi doldurarak senede gerçek dışı bilgileri işlediğini, korkutmanın tanıkla ispatlanabileceğini,Yargıtay kararları sunduklarını, TBK 37,38 md dikkate alınmasını, tehdit ve baskı sonucu imzalanan kambiyo senetleri hukuken geçersiz olup herhangi bir borç doğurmadığını, davalı tarafın, davacı müvekkilinin zor durumunu, korkusunu ve endişelerini bildiğini, gabin söz konusu olduğunu, müvekkiline silah göstererek, müvekkilinin kardeşinin panik atak hastası olduğunu bilerek, oğlunun başının belaya girmesinden korkacağını tahmin ederek, çeşitli mesajlar atarak müvekkili zor durumda bıraktığını,Taraflar arasında alacaklı ve borçlu ilişkisini doğurabilecek bir hukuki ilişki ispat edilmediğini, hiçbir ilişki bulunmadığını, tanık ...'in ifadeleri alındığı sırada fenalaştığını, müvekkili tarafından doldurulmayan ve iradesinin sakatlanması neticesinde imzalanan işbu kambiyo senetlerinin geçersizliğinin tespit edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE:Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; UYAP'tan incelenen icra dosyasının sureti,İcra Müdürlüğü'nün yazı cevabı eki, dosyada mevcut senet suretine göre davaya konu 60.000TL'lik senette lehtar hanesi boştur. İlk derece mahkemesinin gerekçeli kararında yer alan delil özetinde de 60.000TL'lik senedin lehtar hanesinin boş olduğuna yer verilmiştir. TTK 776/1-e.maddesi gereğince bononun \"kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını\" içermesi zorunludur. Kambiyo senedinin unsurları mahkemece re'sen dikkate alınması gerekli olup 60.000TL'lik senette lehtar hanesi boş olduğundan senedin kambiyo senedi vasfında olduğu kabul edilemeyecektir. Alacağı ispat yükünün davalıda olduğu, davalının delil ibraz etmediği, davacının senedin borç karşılığı düzenlenmediğini ileri sürdüğü dikkate alınarak 60.000TL'lik senet yönünden davanın kabulü gerekirken reddi yerinde görülmemiş, davacı vekilinin istinaf isteminin belirtilen sebepler yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, kararın kaldırılmasına, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurularak menfi tespit isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 26/04/2023 gün ve 2022/567 Esas, 2023/376 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Davanın KABULÜNE,Davacının Büyükçekmece ... İcra Dairesi'nin ... sayılı icra takibi ve icra takibine konu 15/02/2018 tanzim, 15/02/2019 vade tarihli 23.100,00 TL miktarlı bonodan dolayı borçlu olmadığının TESPİTİNE,Davacının Büyükçekmece ... İcra Dairesi'nin... sayılı icra takibi ve icra takibine konu 21/05/2019 tanzim, 21/07/2019 vade tarihli 60.000,00 TL miktarlı bonodan dolayı borçlu olmadığının TESPİTİNE,-Kötüniyet tazminatının şartları oluşmadığından reddine,4-İlk derece mahkemesindeki harç ve yargılama giderleri: -492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5676,56TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 1.419,14TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 4257,42TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,-Davacı tarafından yatırılan 44,40TL başvurma harcı ve 1.419,14TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,-Davacı tarafından dosyada yapılan toplam 28,00TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,5-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;-İstinaf talebi kısmen kabul edildiğinden davacı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan 738TL istinaf yoluna başvurma harcı, 296,50TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 1.034,50TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına,6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 02/07/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.