T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/678
KARAR NO: 2025/839
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/594
KARAR NO: 2025/7
KARAR TARİHİ: 07/01/2025
DAVA TARİHİ: 20/09/2023
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 09/07/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davacı firma ile davalı şirket arasında gerçekleşen loading inspection (malın yüklenirken denetimi) hizmeti gereğince davalı firmanın fatura düzenlediği, fatura kesilen firma ... Ltd. olarak görünse de ilgili firmanın ortağı ve çalışanlarının davalı firma ile tamamen aynı olduğu ve iki şirket arasında doğrudan organik bağ bulunduğu, şirketler arasındaki maillerde de davalı şirketin tüm yazışmaları ... olarak yaptığı ve iki şirketin adreslerinin de aynı olduğu, davacının davalıya ödemeyi hatırlatmak amacıyla birçok kez mail gönderdiği, davalının hiçbir şekilde ödeme yapmadığı; bu duruma istinaden TTK 1530/4 (a) maddesi gereği davalı aleyhine gecikme faizi işletildiği; davacının 3.047,63 USD cari-fatura alacağına istinaden 10.07.2023 tarihinde İstanbul ... İcra Müdürlüğü nezdinde açılan ... Esas sayılı icra takibinin, borçlu davalının haksız ve kötüniyetli itirazı sebebiyle durduğu öne sürülerek davanın kabulü ile itirazın iptaline, davalının haksız ve kötüniyetli borca itirazı sebebiyle takibe konu bedelin %20'si oranında icra inkâr tazminatına karar verilmesi talep edilmektedir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Ticaret ve Limited Şirketi’nin 2003 yılında kurulmuş Türkiye menşeli bir firma olduğu, ... Ltd. firmasının ise 10.02.2003 yılında Britanya Krallığına bağlı Virgin Adaları'nda kurulmuş bir firma olduğu; her iki firmanın ayrı iştigal alanları olup, her iki firmanın bağımsız bir şekilde faaliyetine devam ettiği ve iki ayrı bağımsız tüzel kişilik bulunduğu; davacının davalıya herhangi bir hizmet vermediği; davacının hizmet verdiği firmanın ... Ltd. firması olduğu; ... firmasının Türkiye'de bir adresi bulunmadığı, davacı tarafın bir alacağı var ise bunu ... firması üzerinden işleme koyması gerektiği, davacı tarafın, hizmeti yurt dışında bulunan ... Ltd. firmasına verdiğini iddia ettiği için düzenlemiş olduğu faturada KDV kalemi yer almadığı; bu kapsamda KDV'siz faturayı yurt dışına kesip yurt içinde davalıdan tahsilat çabasının Vergi Usul Kanunu'na da aykırı olduğu, hizmet kime verilmiş ise faturanın da o firmaya kesileceği, takip talebinde işlemiş faiz talep edildiği, ancak bu konuda herhangi bir temerrüt durumunun söz konusu olmadığı; mahkeme, davalının söz konusu alacaktan sorumlu olduğu kanaatine varacak olursa fatura içeriğinin ve fatura içeriğinde belirtilen hizmetlerin kabul edilmediği öne sürülerek davanın reddine, davacı tarafın açıkça kötü niyetli bir şekilde davalı şirket aleyhine icra takibi başlatması nedeniyle alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesi talep edilmektedir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece '...Davalı şirket ile dava dışı ... Ltd. Şti arasında organik bağ olduğu iddiası yönünden davacı taraf tanık dinletmiş ve İzmir Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış olup, 25/06/2024 tarihli celse ile tanık dinlenmiş; Tanık Beyanında: ben davacı şirketin yetkilisi olan ... beyi tanırım, öncesinde başka bir firmada İzmir Bölge müdürü olarak çalışmaktaydı, ben de kendisi limanda tanışmamız üzerine tanımaktayım, daha sonrasında davacı şirketin yetkilisi ... bey davacı şirketi kurmuştu, davaya konu olaya ilişkin olarak ben Ukranya'da bulunduğum ve çalıştığım esnada davacı şirkete ait geminin yüklenmesi sırasında bana bağlı olarak çalışan personel limanda bulunmaktaydı. Ukranyada ofis bulunmadığından dolayı ... beyden aldığımız yükleme işini ... bey adına faturalandırdık, ... beyde davalı ... şirketi adına yapılan işi faturalandırılmıştır. Davalı ve dava dilekçesinde adı geçen ...LTD. Şirketi isim olarak duydum ancak çalışma düzenleri hakkında bilgim yoktur, dedi. Davacı vekilinin talebi üzerine soruldu. Ben ... isimli birini tanıyorum, ... şirketi ile çalışmışlıyım yoktur, bu nedenle bu şirketle ilgili kimseyi tanıyorum. Yüklemeyi biz sadece ... bey adına yaptık, müşterisine dair bir bilgimiz yoktur, biz Ukranyadaki limanda sadece gözetim yaptık, onun dışında herhangi bir sertifikasyon yapmadık, çünkü Ukranyada ofisimiz ve şirketimiz yoktu, ben Hububat işi ile uğraştığım için buna ilişkin sertifikasyon almanız gerekmektedir, kayıtlı bir işte herhangi bir kayıt dışı söz konusu değildir, söylediği şekilde vergiden kaçınmak veya başka bir türlü yasa dışı işlerde benim yaptığım iş bakımından söz konusu değildir, benim bilgim ve görüm bundan ibarettir, şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. Tarafların iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Tarafların üzerinde anlaşamadıkları konuların; fatura alacağının icra takibine konu edilmesi üzerine borca ve ferilerine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar davacı tarafça İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla davalı ... Tic. Ltd. aleyhine yapılan icra takibine itiraz nedeniyle işbu itirazın iptali davası açılmış ise de; Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 28/03/2013 tarihli, 2013/341 E. 2013/5453 K. sayılı ilamında “İtirazın iptali davaları, dayanağı olan takiple sıkı sıkıya bağlıdır. Somut olayda takip dayanağı olarak (6) adet fatura gösterildiği halde taraflar arasındaki tüm cari hesap ilişkisinin değerlendirme konusu yapılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir. Bu durumda davalının ödeme iddiasının ve davacı defterlerinde gözüken davalı ödemelerinin takip dayanağı faturalar çerçevesinde değerlendirmesi yapılarak ve gerektiğinde bu konuda bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir” denilmek suretiyle uygulamaya yol gösterildiği, itirazın iptali davasında taraflar arasındaki borç alacak ilişkisinin tespit edileceği, alacak varsa itirazın iptaline karar verileceği, yoksa davanın reddine karar verileceği, bunun dışında taraflar arasındaki organik bağın tespitinin mümkün olmadığı, alınan bilirkişi raporuyla icra takibinin dayanağının, dava dışı ... Ltd. şirketine düzenlenmiş olan 23.12.2021 tarihli, ... nolu ve 3.005,00 USD tutarlı faturanın, davacı şirket ticari defterlerinde 25.12.2021 tarihli ve 446 nolu fiş ile 38.997,38 TL olarak kaydedilmiş olduğu tespit edilmiş olduğu, dolayısıyla davacının dava dışı ... Ltd. Şirketinden alacaklı olduğu, davalı tarafın ise davacıya borçlu olduğuna ilişkin dosya içerisinde ve tarafların ticari defterlerinde herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, her ne kadar davacı taraf her iki firma arasında bir takım iddialarla organik bağ olduğunu iddia ederek davalı ... yönünden itirazın iptalini talep etmiş ise de; yukarıda belirtilen Yargıtay kararı gereğince organik bağ iddiasının itirazın iptali davasında dinlenemeyeceği, dolayısıyla davalı tarafın davada taraf sıfatı bulunmadığı anlaşıldığından davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine'' dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki e-postaların mahkemece incelenmediği , faturaya ilişkin düzenlenen hizmet sözleşmesinde Seller (satıcı) kısmında ...-... Tıc Ltd Ştı Turkey ifadesinin yer aldığı , davacı firma davalının yönlendirmesi neticesinde faturayı aynı kişiye ait aynı adreste faaliyet gösteren fakat muhtemel vergisel avantajları sebebiyle İngiliz Virgin Adalarında kurulmuş olan ... adlı firmaya kestiği , organik bağı iddiasının itirazın iptal davasında dinlenebileceği yönünde hukuki bir engel bulunmadığı , sunulan yargıtay kararlarında da itirazın iptaline ilişkin açılan davalarda davalının dava dışı firmalar arasında organik bağı tespitine ilişkin inceleme yapılması gerektiği belirtildiğinden mahkemece verilen kararın kaldırılması talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası incelendiğinde; davacının '' 23.12.2021 tarihli fatura alacağı 3.005,00 USD '' dayanak kılınarak 3.005,00 USD fatura alacağı+211,03 USD geçmiş gün faizi olmak üzere toplam 3.216,03 USD alacağın davalıdan tahsilini talep ettiği anlaşılmaktadır. Dosya arasına alınan icra takip dosyası suretinin incelenmesinde, takip dayanağı olan 23.12.2021 tarih ve ... numaralı faturanın tercümeli örneğinin yer aldığı anlaşılmaktadır. 3.005,00 USD bedelli fatura ''SFS Toptan Yemek Yükleme'' işi nedeniyle davacı şirket tarafından düzenlenmiş ve müşteri bilgileri kısmında dava dışı ... LTD şirketinin unvanı yazılmıştır. 22 Kasım 2021 tarihli davacı şirket müdürü ... ile '... Ltd- Çift Nominasyom'' konulu ... arasındaki Mail yazışmasında; Sayın ... bey , Telefon görüşmemiz doğrultusunda aşağıda detaylı olarak açıklanan işlem için çift nominasyon yapmak istiyoruz; '' gerekli denetim :Lota göre kalite ve miktar analizi-kıyı ölçeğine göre miktar, Satıcı:...-... Tic. Türkiye Alıcı:... Ürün:Toplu ayçiçeği küspesi Adet:8500 mt Maks/-10% Özellikler, Protein:Min %35 Nem:%12 Lif maks:%21 Yükleme Limanı:Herson, Ukrayna Teslimat süresi :20/11-10/12'' olarak belirtilmiştir. 18.10.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; davacı tarafın usul ve yasaya uygun olarak tutulmuş ticari defterlerinin sahibi lehine delil kudretine haiz olduğu, davacı şirket ticari defterlerinde davalı şirkete ilişkin herhangi bir kayda rastlanamadığı, dava dışı ... Ltd Şti şirketine ilişkin kayıtların ise davacı şirket ticari defterlerinde 120.02.48 nolu hesap altında tutulduğu, dava konusu icra takibinin dayanağı, dava dışı ... Ltd. şirketine düzenlenmiş olan 23.12.2021 tarihli, 23045 nolu ve 3.005,00 USD tutarlı faturanın davacı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı şirket ticari defterlerinde dava dışı ... Ltd.’den alacak olarak görülen 3.005,00 USD’nin davalı ... Ticaret Ltd. Şti.’den talep edilip edilemeyeceği hususunun, mahkemenin takdirinde olduğu; ilgili fatura bedelinin davalı şirketten talep edilebileceğinin değerlendirilmesi durumunda, 11.07.2023 takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan 3.005,00 USD asıl alacak ve 116,08 USD işlemiş faiz olmak üzere 3.121,08 USD alacaklı olduğu belirtilmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda , dinlenen tanık beyanları , bilirkişi raporu ve dosyadaki tespitler nazara alınarak davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine dair karar verilmiş ve davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi: İtirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir ve ispat külfeti normal bir alacak davasındaki ile aynıdır. İtirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir. Takibe sıkı sıkıya bağlı olan itirazın iptali davasında, mahkemece tarafların iddia, savunma ve delilleri yalnızca takibe konu belgeler çerçevesinde değerlendirilip incelenerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekmektedir. İtirazın iptali davası, takip alacaklısı tarafından, takibe itiraz eden borçluya karşı açılır. Borcun muhatabı olmayan kişi hakkında takip başlatılması ve itirazın iptali davası açılması halinde ise bu husus usulüne uygun bir icra takibi başlatılıp başlatılmadığı yani itirazın iptali davası yönünden ön şartın gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılarak değerlendirilmelidir. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 18/11/2023 tarihli 2022/3558 E. 2023/7436 K sayılı ilamında; \"...İtirazın iptali davasında husumet takip dosyasındaki taraflara ait olup, anılan davanın ön şartı, usulüne uygun (mesmu) takibin bulunmasıdır. Her ne kadar pasif husumet yokluğu nedeni ile ret kararı verilmiş ise de iş bu davanın, icra takip dosyasında borçlu görünen ve takibe itiraz eden davalı aleyhine açılmış olması dolayısıyla adı geçene husumet yöneltilmesi usul ve yasaya uygundur. Ancak ilk derece ve bölge adliye mahkemelerinin gerekçelerinde de belirtildiği üzere takibe konu sözleşmenin tarafları arasında davalının yer almadığı, dolayısıyla icra takibinin yükü taşıtan/yükleten ...A.Ş.’ye yönelik başlatılması gerektiği hususları dikkate alındığında, itirazın iptali davasının ön şartı olan usulüne uygun takip şartının gerçekleşmediği anlaşılmaktadır. O halde davanın bu nedenle reddi gerekirken, pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir...\" şeklinde karar verilmiştir. Tüzel kişiler, kendilerini oluşturan kişi veya mal topluluklarından bağımsız ve ayrı hukuki kişiliğe sahiptir ve kendilerini oluşturan kişilerden bağımsız olarak hukuki işlemelere taraf olurlar. Tüzel kişi ile onu oluşturan üyeleri arasındaki, kişilikler ve malvarlıkları yönünden ayrılık prensibi geçerlidir. Somut olayda; takibe konu faturada dava dışı ... LTD şirketinin unvanının yazılı olduğu , icra takibinin ve davanın ise davalı şirkete yönelik açıldığı sabittir. Dava dilekçesinde de davalı ile dava dışı şirket arasında organik bağ bulunduğu iddia edilmiştir. Mahkemece yukarıda yazılı gerekçelerle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ise de; icra takip dosyasında borçlu görünen ve takibe itiraz eden davalı aleyhine istinafa konu iş bu davanın açılmış olması nazara alındığında, davalıya husumet yöneltilmesi usul ve yasaya uygundur. Ancak, yargılama aşamasında davacının sunduğu mail yazışmaları incelenmemiş ve davalı defterlerinde herhangi bir bilirkişi incelemesi de yapılmamıştır. Sadece davacının ticari defterlerindeki kayıtlara dayalı olarak davanın reddine dair karar verilmesi yerinde değildir. Aynı zamanda yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca, davacı tarafın dava dilekçesinde organik bağ yönünde bir iddiası üzerinde durularak, davanın bu iddia çerçevesinde incelenmesi ve değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirme neticesinde, yazılı şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf talebinin bu yönden kabulü ile kararın HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına dair karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun sair istinaf sebepler incelenmeksizin KABULÜ ile İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/594 E. 2025/7 K. sayılı 07/01/2025 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 bendi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE, 3-Davacı tarafça yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine, 5-Davacının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/07/2025