T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/791 Esas
KARAR NO: 2025/1213 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
TARİHİ: 03/04/2024
NUMARASI: 2024/172 2024/177
DAVA: Yargılamanın Yenilenmesi
KARAR TARİHİ:10/07/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Yargılamanın yenilenmesini talep eden vekili dilekçesinde özetle; İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/40 E sayılı dosyasında, ... İşlet. A.Ş. tarafından aleyhlerine dava ikamesi üzerine yaptıkları incelemede 2018/556 E. ve 2018/436 E. sayılı dosyalarına (davalarına konu) taşımaların hiçbir şekilde yapılmadığını, firma tarafından ibraz edilen konşimentoların sahte olduğunu, sahte konşimentoların ... ve ... Tekstil firmaları tarafından müşteriyi bir şekilde yanıltma amaçlı düzenlendiğini, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayet başvurusunda bulunulduğunu, Dava konusu yapılan konşimentonun ... firmasının konşimentosu olduğunu, fakat konşimentonun sahte ve geçersiz olduğunu, ... firması ve ... firması ile yaptıkları sözleşmede, ... firmasının konşimentoları sadece Türkiye çıkışlı ve Amerika Birleşik Devletleri varışlı yüklemeler için üzerinde orijinal soğuk damgası olan ve sayılı konşimentolarla sözleşmeye bağlandığını, ... şirketi çalışanı ...'ın, bu konşimetoları soğuk damgasız çoğaltarak ... firmasının bilgisi dışında başka işlerde kullandığını, ... Tekstil ile işbirliği yaparak hem ... firmasını tahsil edilemeyen navlunlar ile zarara uğrattığını, aynı zamanda sözleşme ihlaline sebep olduğunu beyanla davaya katılma ve yargılamanın yenilenmesi taleplerinin kabulüne ve konşimentoların sahte olduğunun tespiti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 03/04/2024 tarih ve 2024/172 Esas - 2024/177 Karar kararında; \"Davacının yargılanmasının yenilenmesi talebinde bulunduğu mahkememiz 2018/436 E. 2023/250 K sayılı 13.06.2023 tarihli kararında; 1-Davanın Kabulü ile; Davacının ardiye ve depo bedeli olarak kumkort liman hizmetlerine ödemek zorunda kaldığı masraflar için taleple bağlı kalınarak 115.000 TL ve 48.307,73 kg ağırlığında 2162 kap iplik emtiası için taleple bağlı kalınarak 100.000 TL nin, toplamda 215.000 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesine, 2-Davacının ikame mal bedeli talebini atiye bırakması sebebiyle bu alacak hususunda karar verilmesine yer olmadığına, dair karar verildiği, kararın istinaf Kanun yoluna başvurulmaması üzerine 08/09/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Talepte bulunanlar vekilince mahkememizin 2018/556 E. – 2018/436 E. Sayılı dosyalarına konu taşımalara ilişkin konişmentoların sahteliğine ilişkin İstanbul CBS ye başvurdukları iddiasıyla mahkememizden yargılanmanın iadesini talep ettiği anlaşılmıştır. Talepte bulunanın mahkememizin 2018/436 E. 2023/250 K sayılı dosyasına taraf olmadığı, olmadığı görülmekle talepte bulunanların durumu HMK 376 gereğince incelenmiştir. Yargılamanın yenilenmesi HMK 374 vd maddelerinde düzenlenmiştir. Madde 374- Yargılamanın iadesi, kesin olarak verilen veya kesinleşmiş olan hükümlere karşı istenebileceğinin düzenlediği, mahkememizin 2018/436 E. 2023/250 K sayılı ilamının 08/09/2023 tarihinde kesinleştiğinden yargılamanın yenilenmesi talebi esas yönünden değerlendirilmiştir.
HMK 375 .madde de ; Yargılamanın iadesi sebeplerinin düzenlediği buna göre \"(1) Aşağıdaki sebeplere dayanılarak yargılamanın iadesi talep edilebilir: a) Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması. b) Davaya bakması yasak olan yahut hakkındaki ret talebi, merciince kesin olarak kabul edilen hâkimin karar vermiş veya karara katılmış bulunması.c) Vekil veya temsilci olmayan kimselerin huzuruyla davanın görülmüş ve karara bağlanmış olması. ç) Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması d) Karara esas alınan senedin sahteliğine karar verilmiş veya senedin sahte olduğunun mahkeme veya resmî makam önünde ikrar edilmiş olması.e) İfadesi karara esas alınan tanığın, karardan sonra yalan tanıklık yaptığının sabit olması. f) Bilirkişi veya tercümanın, hükme esas alınan husus hakkında kasten gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun sabit olması. g) Lehine karar verilen tarafın, karara esas alınan yemini yalan yere ettiğinin, ikrar veya yazılı delille sabit olması. ğ) Karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olması. h) Lehine karar verilen tarafın, karara tesir eden hileli bir davranışta bulunmuş olması. ı) Bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ikinci davada, öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve bu hükmün de kesinleşmiş olması \"şeklinde düzenlendiği, talepte bulunanın talep dilekçesinde yargılamanın yenilenmesi talebini; mahkememizin 2018/436 E. sayılı dosyasına konu konişmentoların sahte olduğu, bu konişmentoların müşterileri kandırmak amacıyla ... ve ... Tekstil tarafından düzenlediği, buna ilişkin olarak İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunduklarını ve Başsavcılıkça 2024/56500 soruşturma sayılı dosya ile soruşturma başlatıldığı, İstanbul Anadolu 1 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/40 E sayılı dosyasında ... A.Ş nin iddia ettiği gibi bir perdeleme durumunun olmadığı, mahkememizin kararının sahte olan bir senet üzerine verildiğinden bahisle HMK 375. \"d\" ve \"h\" fıkralarına istinaden yargılamanın yenilenmesi talebinde bulundukları anlaşılmıştır. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından 2024/56500 soruşturma sayılı dosyasının incelenmesi ile henüz soruşturmanın henüz tamamlanmadığı görülmüştür. HMK 375 d) Karara esas alınan senedin sahteliğine karar verilmiş veya senedin sahte olduğunun mahkeme veya resmî makam önünde ikrar edilmiş olmasının gerektiği, somut olayda senedin sahteliğine ilişkin sadece soruşturma dosyası olduğu, senedin sahteliğine ilişkin olarak verilmiş bir kararın bulunmadığı, soruşturma dosyasının incelenmesi ile konişmentoların sahteliğinin konişmentoyu düzenleyen makamlarca savcılık makamında ikrar edilmediği, İstanbul Anadolu 1 Asliye Ticaret mahkemesinin 2024/40 E. Sayılı dosyasında da ... Mensucatın yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunanlar hakkında alacak davası açtığı davanın derdest olduğu, dosyanın geldiği aşama itibariyle konişmentoyu düzenleyenlerin konişmentoyu sahte düzenlediklerine ilişkin ikrar içerikli beyanlarının bulunmadığı görülmekle, bu haliyle 375/d uyarınca yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunma şartlarının oluşmadığından talepte bulunan vekilinin 07.03.2024 tarihli yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiştir...\"gerekçesi ile, ''1-Yargılamanın yenilenme talebinin HMK 375, 379/1 - c ve 379/2. Maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı/yargılamanın yenilenmesi davasında davalı ve yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan 3. kişiler davacılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Yargılamanın Yenilenmesi Talebinde Bulunan 3. Kişiler davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/24 Esas sayılı dosyasında, ... İşlet. A.Ş. tarafından aleyhe dava ikamesi üzerine yapılan incelemede yerel mahkemenin 2018/556 E. ve 2018/436 E. sayılı dosyalarına (davalarına konu) taşımaların hiçbir şekilde yapılmadığı, firma tarafından ibraz edilen konşimentoların sahte olduğu, sahte konşimentoların ... ve ... Tekstil firmaları tarafından müşteriyi bir şekilde yanıltma amaçlı düzenlendiğinin anlaşıldığını, konu hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na taraflarınca şikayet başvurusunda bulunulduğunu, dava konusu yapılan konşimentonun ... firmasinin konşimentosu olduğunu, fakat konşimentonun sahte ve geçersiz bir konşimento olduğunu, ... firması ve ... firması ile yapılan sözleşmede, ... firmasinin konşimentolarının sadece Türkiye çıkışlı ve ABD varışlı yüklemeler için üzerinde orijinal soğuk damgası olan ve sayılı konşimentolarla sözleşmeye bağlandığını, daha sonra ... şirketi çalışanı ...'ın bu konşimetoları soğuk damgasız çoğaltarak ... firmasının bilgisi dışında başka işlerde kullandığını, ... Tekstil ile işbirliği yaparak hem ... firmasını tahsil edilemeyen navlunlar ile zarara uğrattığını, aynı zamanda sözleşme ihlaline sebep olduğunu, Her ne kadar, İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/24 E. sayılı dosyasında ...A.Ş.'nin iddia ettiği gibi bir 'perdeleme' durumu söz konusu olmasa da neticede, yerel mahkeme tarafından tesis edilen hükmün sahte olarak oluşturulmuş konşimentoya dayalı olduğu dikkate alındığında yerel mahkemece işbu taleplerinin dikkate alınmasının elzem olduğunu, İşbu dosyalardaki konşimentoların şekil şartları açısından incelendiğinde bileli olduğunun açık olduğunu, Her ne kadar dosyada taraf olmasalar da İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/24 E. sayılı dosyasında, aleyhe ikame edilen (ve kabulü mümkün olmayan) dava dikkate alındığında yargılamanın yenilenmesi ve davaya katılma talebinde bulunma haklarının olduğunu, bu andan sonra yargılamanın yenilenmesi taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yerel mahkemece ceza soruşturmasının devam ettiği gerekçesi ile taleplerini reddettiğini, Cumhuriyet Başsavcılığındaki soruşturma derdest olsa dahi konşimentoya ilişkin olarak 'hile' durumunun mevcut olduğu (ihtisas mahkemesi olan) yerel mahkemece tespit edilebilecek durumda olduğunu, bu itibarla tesis edilen kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yargılamanın yenilenmesi taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davacı/yargılamanın yenilenmesi davasında davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının yalnızca vekalet ücreti yönünden hatalı olduğunu, yargılamanın yenilenmesi yoluna yapılan başvurunun reddedilmesi halinde AÜTT gereğince maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, gerekçeli kararda yer alan 3 no'lu karar olan \"vekalet ücreti takdirine yer olmadığına\" kararının düzeltilerek \"4-Aleyhine yargılamanın yenilenmesi talep edilen kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince maktu vekalet ücretinin yargılamanın yenilenmesini talep edenden alınarak aleyhine yargılamanın yenilenmesi talep edilene verilmesine\" şeklinde düzeltilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; 6100 Sayılı HMK. 'nın 374 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış yargılamanın iadesi istemine ilişkin olup, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yargılamanın yenilenme talebinin HMK 375, 379/1 - c ve 379/2. maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmiş, karara karşı yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan davacılar vekili, Mahkemece yargılamanın yenilenmesine konu Mahkemenin 2018/436 esas ve 2023/250 karar sayılı dosyasındaki davaya konu konşimentoların sahte olarak düzenlendiğini, konşimentolara konu taşımanın hiç bir zaman gerçekleşmediğini, bu hususta suç duyurusunda bulunulduğunu ve soruşturmanın derdest olduğunu, davacı tarafından söz konusu Mahkeme kararına dayalı olarak aleyhlerine alacak davası açıldığını ileri sürerek yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuş, karardan sonra verilen beyan dilekçesi ile sahtecilik iddiasına ilişkin kamu davası açıldığı beyan edilmiştir. Mahkemece de gerekçeli kararda isabetli bir şekilde belirtildiği gibi HMK 375/1-d maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesine karar verilebilmesi için karara esas alınan senedin sahteliğine karar verilmiş veya senedin sahte olduğunun mahkeme veya resmî makam önünde ikrar edilmiş olmasının gerektiği, ancak sahtecilik iddiasına ilişkin kovuşturmanın derdest olduğu, dava tarihi itibariyle konşimentoların sahteliğinin tespitine ilişkin bir karar verilmediği gibi ikrarda da bulunulmadığı, ayrıca lehine karar verilen tarafların hileli davranıldığına ilişkin bir delilin sunulmadığı, yargılamanın yenilenmesi talepli davada Mahkemece konşimentoların sahte olup olmadığını incelemesinin yasal olarak mümkün olmadığı anlaşılmakla Mahkemece belirtilen gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi isabetli olup, yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan davacılar vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Mahkemece yargılamanın yenilenmesi talepli davanın usulden reddine karar verilmesi sebebiyle HMK'nın 326 maddesi uyarınca davalı lehine maktu vekalet ücreti takdirine ve karar ve ilam harcı alınmasına karar verilmesi gerekirken aksi yönde karar verilmesi isabetli olmamış, yargılamanın yenilenmesi davasında davalı vekilinin istinaf sebebi haklı görülmüştür. Sonuç olarak, yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan 3. kişi davacıların istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, yargılamanın yenilenmesi talepli davada davalı ... Anonim Şirketi'nin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, Dairemizce yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan 3.kişi davacıların istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Yargılamanın yenilenmesi talepli davada davalı ... Anonim Şirketi'nin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/04/2024 tarih ve 2024/172 Esas- 2024/177 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle, -Yargılamanın yenilenme talebinin HMK 375, 379/1- c ve 379/2. Maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN: 3-Dairemiz karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan 3. kişi davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-İlk Derece Mahkemesinde yapılan yargılama sırasında yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan 3. kişi davacılar tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına, 5-Yargılamanın yenilenmesi talepli davada davalı ... İşletmeleri Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan 3. kişi davacılardan tahsili ile bu davalıya verilmesine, 6-Yargılamanın yenilenmesi talepli davada davalı ... İşletmeleri Anonim Şirketi tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 7-Bakiye gider avansı bulunduğu takdirde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine,
İSTİNAF YÖNÜNDEN: 8-Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından ayrı ayrı yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, 9-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan 3. Kişi davacı ... Dış Ticaret Ltd. Şti'den alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından, istinaf eden davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın bu davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 10-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcı istinaf eden yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan 3. Kişi davacı ... tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına, 11-Yargılamanın yenilenmesi talepli davada davalı ... Anonim Şirketi tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde iadesine, 12-Yargılamanın yenilenmesi talepli davada davalı ... Anonim Şirketi tarafından istinaf aşamasında sarf edilen 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 10,00 TL istinaf gideri olmak üzere toplam 1.179,40 TL'nin yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan 3. Kişi davacılardan tahsili ile bu davalıya verilmesine, 13-Yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunan 3. Kişi davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,14-Bakiye gider avansı bulunduğu takdirde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine, 15-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 10/07/2025 tarihinde HMK' nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.