T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/168 - 2025/1287
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2024/168
KARAR NO\t\t: 2025/1287
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 18/07/2023
NUMARASI\t\t: 2021/537 Esas - 2023/417 Karar
DAVACI\t\t: BOTAŞ BORU HATLARI İLE PETROL TAŞIMA ANONİM ŞİRKETİ - Pilkent Plaza A-2 Blok Bilkent/ANKARA
VEKİLİ\t\t: Av...
DAVALILAR\t: 1-...
\t \t2-SEA LİFE TURİZM TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - Merkez Mah. Atatürk Blv. No:83/7 Postakodu:41650 Gölcük/KOCAELİ
\t\t 3-...
VEKİLİ\t\t: Av...
DAVANIN KONUSU\t: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t\t: 15/10/2021
KARAR TARİHİ\t\t: 04/07/2025
KR. YAZIM TARİHİ\t: 21/07/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı ile dava dışı müflis İstanbul Seramik Sanayi A.Ş. (tasfiye halinde) arasındaki doğal gaz satışından doğan alacaklar için teminat olarak davalılar adına kayıtlı, Kocaeli/Gölcük Tapu Sicili Müdürlüğü'nün 25/09/2008 tarih ve ... yevmiye numaralı ipotek belgesi ile, Kocaeli İli, Gölcük İlçesi, Yeni Mahalle Mahallesi, .. Pafta, ... Ada, ... Parselde yer alan tamamı .. blok olmak üzere ... nolu bağımsız bölümlü taşınmazlarının tamamı üzerinde, davacı lehine, teminat olarak 283.000,00 TL'lik, 1. derece ipotek tesis edildiğini, söz konusu dava dışı müflis firmanın, doğmuş ve doğabilecek borçlarının teminatı olarak davalı ... tarafından yukarıda belirtilen taşınmazlarda Seramiksan'ın borçları için davacı lehine ipotek tesis ettirildiğini, sonrasında ise bu taşınmazların bir kısmının diğer davalılar ... ve Sea Life Turizm Ticaret Limited Şirketine ipotekli olarak tapuda devir ve tescil edildiğini, Gölcük İcra Müdürlüğü 2018/837 Esas sayılı dosyasına 02/12/2020 tarihli sunmuş oldukları takip talebinde asıl alacak olarak 283.000,00 TL talep edilmiş faiz veya başkaca bir alacak kalemi talep edilmediğini, icra dairesince faiz hesaplı ödeme emri düzenlenmesinin icra memuru hatası olup taraflarınca üst sınır ipoteği yönündeki kesinleşen karar ilamı neticesinde yalnızca ipotek bedeli olan 283.000,00 TL talep edildiğini, huzurdaki davada da yalnız bu alacak miktarı dava konusu edildiğini, ilamsız takip talebinin davalılara tebliğ edildiğini, gönderilen ödeme emirlerine davalılarca hukuka aykırı olarak kötü niyetli olarak itiraz edildiğini beyan ederek; Gölcük İcra Müdürlüğü’nün 2018/837 Esas numaralı dosyasına takip talebi doğrultusunda 283.000,00 TL'lik asıl alacak olan üst sınır ipotek miktarına yönelik itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, haksız ve kötü niyetle itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; ödeme emrinin tetkikinden takip konusu borcun sebebinin \"Gölcük Tapu Müdürlüğünün 25.09.2008 tarih ve ... yevmiyeli ipotek belgesi\" olarak gösterildiğini, müvekkilerinin takipte alacaklı gözüken şirkete borcu bulunduğunu, takibe konu, kesinleşen mahkeme kararıyla da teminat ipoteği olduğu sübut bulan ipotekten dolayı alacaklı olduğunu, taşınmazı üzerine davacı lehine teminat ipoteği tesis edilmiş olması, davacının bu ipotekten dolayı alacaklı olduğunu ispata yetmemekte olup davacı alacağını ispatla yükümlü olduğunu, İstanbul Sermaik San. Tic. A.Ş.’nin Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.05.2009 tarihli 2007/76 E. – 2009/218 K. sayılı kararı ile iflasına karar verilmiş olması, alacağın iflas masasına yazdırılıp yazdırılmadığının belirli olmaması nedeniyle takibin iflas idaresine karşı yapılması gerektiğini, bilindiği üzere üçüncü şahsın ipotek vermesi halinde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılacak takiplerde asıl borçlu ile ipotek borçlusu üçüncü şahıs arasında zorunlu takip arkadaşlığı bulunduğunu, dolayısıyla takibin asıl borçlu ve üçüncü şahsa karşı birlikte başlatılması gerektiğini, her ne kadar üçüncü şahıs olan davalıya ve asıl borçlu aleyhine icra takibi başlatılmış ise de yukarıda da izah edildiği üzere asıl borçlunun iflasına karar verilmiş olup, karar kesinleşmiş, an itibariyle de iflas kararı kaldırılmadığını, dolayısıyla asıl borçlu hakkında iş bu icra takibinin başlatılmasının hukuken mümkün olmadığını, bu nedenledir ki takipte İstanbul Seramik San. Tic. A.Ş. yönünden husumet şartları oluşmadığından davalılar açısından da husumet şartları oluşmadığını, iş bu sebepten dolayı husumet itirazında bulunduklarını, temerrüt olgusunun gerçekleşmediğini, borçlunun temerrüde düşürülmeden takip öncesi dönem açısından faiz talebinde bulunmaya hukuken olanak bulunmadığını beyan ederek davanın reddine ve %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; \" ... Davanın KABULÜ ile;
1-Davalıların Gölcük İcra Müdürlüğünün 2018/837 esas sayılı dosyasına üst sınır ipotek miktarı olan 283.000,00 TL'ye yönelik itirazların iptali ile takibin kaldığı yerden devamına,
2-Asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine ... \" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalıların adil yargılama ile mülkiyet hakkının ihlaline sebebiyet verildiği, davalıların bildirdiği delillerin toplanmadığı, davanın esası açısından önemli bir delil olan dava dışı İstanbul Seramik A.Ş. ile davacı arasında akdedilen veya edilmiş olan doğalgaz satış sözleşmesinin var olup olmadığı, var ise dava dışı bu şirketin iflasına karar verilmesi ve kararın kesinleşerek iflasın açılması sonrasında doğalgaz arz arzının devam edip etmediği, doğalgaz satış veya abonelik sözleşmesi ile doğalgaz arzının yapıldığı adreste bir başka gerçek veya tüzel kişinin faaliyet gösterip göstermediği, arz edilen gazın bu kişiler tarafından kullanılıp kullanılmadığı, bu adrese arz edilen gaz faturalarının fiilen o adreste bulunan gerçek veya tüzel kişi tarafından davacıya fatura ödemesi yapılıp yapılmadığının araştırılmadığı, bildirilen tanıkların dinlenmediği, ifla sonrası iflasa eden şirkete verilen mal ve hizmet bedelllerinin iflas masaından talep edilebileceği hususunun değerlendirilmediği, bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazın değerlendirilmediği, dosya kapsamındaki uyuşmazlıkta yetkinliği olmadığı hükme esas alınan raporla sabit olan bilirkişinin düzenlendiği rapora istinaden hüküm kurulduğu, davanın niteliği gereği iflas idaresine davanın ihbarı gerekirken bunun yapılmadığı, yargılama aşamasında dava konusu ipotekli taşınmazların mülkiyetinde bir değişiklik olup olmadığının araştırılmadığı, velhasıl yargılamanın davalılar açısından adil ve hakkaniyete uygun olarak yürütülmediği, adil ve hakkaniyete uygun olarak yürütülmeyen yargılama neticesinde dava konusu teminat ipoteğinin niteliğine uygun düşmeyecek, kararın infazında tereddüte mahal verecek biçimde davanın kabulüne ve icra takibinin 283 bin TL yönünden devamına, alacağın yargılamayı gerektirmesine, yargılama neticesinde dahi alacağın tam olarak tespit edilememesine rağmen, likit olmayan alacak, likit olarak kabul edilerek icra inkar tazminatı ile kararda belirtilen sair hususlara karar verildiği, takibin devamına karar verilen tutar içerisinde teminat ipoteği kapsamında yer alan icra masrafları, vekalet ücreti, faiz ve icra takibinin ferilerinin olup olmadığı yönünde bir değerlendirmeye yer verilmeyerek, teminat ipoteği miktarını aşar şekilde hüküm kurulduğu, yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretinin davalılar tarafından ödenmesine karar verilmesinden dolayı da davalıların mülkiyet hakkının ihlaline neden olunacağı açık bir şekilde görüldüğünü, istinafa konu yerel mahkeme kararı davalılar lehine olabilecek kısımları dışında kalan tüm yönleriyle dosya kapsamında toplanan delillere, usule ve yasaya, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; eldeki deliller ve bulgular ışığında davacıya ait resmi kayıtlar, usulüne uygun tutulan ticari defterler borcu ispatlandığını, bu durum karşısında davalılar vekilinin dava dışı İstanbul Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin borcunun sona erdiğini ispatlayamadığının sabit olduğunu beyan ile; davalıların istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.
DELİLLER: Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/07/2023 Tarih - 2021/537 Esas - 2023/417 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; doğalgaz satış sözleşmesinden kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalılar tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davacının, doğalgaz satış sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsili için Gölcük İcra Dairesi'nin 2018/837 E. sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalılar vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Eldeki davada, ilk derece mahkemesince; \"...davacının dava dışı stanbul Seramik San. Ve Tic. AŞ.'den 08/06/2023 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere takip tarihi (31.05.2021) itibariyle 537.249,09 TL asıl alacağının bulunduğu, bu alacağın davacı tarafından usulüne uygun tutulan ticari defterler ile ispat olunduğu, dava dışı Seramik San. Ve Tic. AŞ.'nin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı ve 2009 yılına ait ticari defterlerinin boş olduğu, davalılar vekilinin dava dışı Seramik San. Ve Tic. AŞ.''nin borcunun sona erdiğini ispat edemediği, davaya konu ipoteğin üst sınır ipoteği olması ve davacının talebinin 283.000,00 TL ye yönelik olması da gözetilerek davanın kabulüne...\" şeklinde karar verilmişse de verilen kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı yanılgılı kanaatle verildiği değerlendirilmiştir.
1-Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede;
Bilindiği üzere; Anayasa’nın “hak arama hürriyeti” kenar başlıklı 36. maddesinin birinci fıkrası şöyledir;
“Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.\"
31. Sözleşme’nin “Adil Yargılanma Hakkı” kenar başlıklı 6. maddesinin ilgili kısmı şöyledir;
“Herkes medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, kanunla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini isteme hakkına sahiptir.”
İddia ve savunma hakkı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun hukuki dinlenilme haklı başlıklı 27. maddesi ile usul hukukumuza yansıtılmıştır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde \"Hukuki dinlenilme hakkı\" düzenlenmiştir. Buna göre, davanın taraflarının yargılama ile ilgili bilgi sahibi olma, açıklama ve ispat hakkı bulunmaktadır. Maddenin gerekçesinde açıklandığı üzere bu hak Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. İddia ve savunma hakkı olarak da bilinen bu hak, tarafların yargılama konusunda tam bilgi sahibi olmalarını, açıklama ve ispat hakkını tam ve eşit olarak kullanabilmelerini, yargı organlarının da bu açıklamaları dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermelerini zorunlu kılmaktadır. Hakim tarafları dinlemeden veya açıklama ve ispat hakkını kullanmaları için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez (YHGK.'nun 2009/52 Esas, 2009/105 Karar sayılı kararı).
Hâkim, Türk Hukukunu re’sen uygular (HMK. 33. madde). Mahkeme Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun emredici düzenlemelerinin gereğini yerine getirmek zorundadır (Yargıtay HGK. 13/03/2013 tarih, 2013/802 Esas - 2013/347 Karar).
Açıklanan nedenlerle; Anayasa'nın 36. maddesi ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu 27., 321. maddelerinin açık ve emredici hükümlerine rağmen, davalı tarafın savunma hakkını sınırlar mahiyette, davalılar vekilince karar verilen duruşmadan önce e-duruşma talebinde bulunulmadığı gerekçesiyle ve davalılar vekilince 18/07/2023 tarihli duruşma için de mazeret dilekçesi sunulmuş olmasına rağmen, mahkemece, davalı vekili mazeret dilekçesi göndermiş ise de yargılamanın gelmiş olduğu aşama, makul sürede adil yargılanma hakkı gereği yerinde görülmeyen mazeretin reddine karar verilerek, hükmün açıklanmasının savunma hakkının ihlali niteliğinde olup usule aykırı olduğu ve yine az yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde Gölcük İcra Müdürlüğü’nün 2018/837 Esas numaralı dosyası ile eldeki davanın konusunu oluşturan 25/09/2008 tarih ve ... yevmiye numaralı ipoteğin konusunu oluşturan, Kocaeli İli, Gölcük İlçesi, Yeni Mahalle Mahallesi, ... Pafta, ... Ada, ... Parselde yer alan tamamı .... blok olmak üzere ... nolu bağımsız bölümlerin bir bölümünün davalılar adına kayıtlı olmadığı dosya içeriğinden anlaşılmış olması karşısında ipoteğe konu edilen tüm bağımsız bölüm maliklerinin tespitinin yapılarak, davada yer almayan bağımsız bölüm maliklerinin eldeki davanın içinde yer almaları sağlanmadan sonuca gidilmiş olmasının da usul ve yasaya aykırı olduğu değerlendirilmiş bu nedenle de mahkemece verilen kararın belirtilen bu yönlerden kaldırılması gerektiği değerlendirilmiştir.
2-Kaldırma nedenine göre diğer istinaf istemleri incelenmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,
\ta-Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/07/2023 Tarih - 2021/537 Esas - 2023/417 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
\tb-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
2-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
3-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,
4-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/07/2025
\t\t\t\t
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*