T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi:Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi:28/11/2023
Davanın Türü:Alacak (Eser Sözleşmesi)
Dava Tarihi:05/11/2015
Karar Yazım T:01/07/2025
İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili açtığı dava ile, davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında düzenlenen 30/10/2014 tarihli ihale sözleşmesi ile davacı yüklenicinin Finike İlçesi, ... Mahallesi içme suyu yapım işini 141.347,60 TL bedel ile üstlendiğini, işin bitirilerek teslime hazır hale getirildiğini, davalı idarenin 04/06/2015 tarihinde davacı yükleniciyi kuruma çağırarak ve nedende gösterilmeden ihale bedelinden %31'lik bir kesinti yaparak ihale bedelini 97.643,20 TL olarak belirlediğini, bu bedelden de 90 günlük gecikme cezası 7.632,90 TL'lik kesinti ile, harita teknikeri çalıştırılmaması sebebiyle 98 günlük teknik personel ücreti 4.900,00 TL kesinti yapıldığını, davacının bu hak edişi ihtirazi kayıt ile imzaladığını ve itirazlarını da aynı gün kuruma yazılı olarak bildirdiğini, yükleniciden kaynaklanmayan gecikmelerin cezalı süreye eklenmesinin doğru olmadığını, davalı idarenin Kara Yolları Bölge Müdürlüğünden alması gereken kara yolu geçiş iznini süresinde almaması nedeniyle kara yolları geçiş işleminin 10/03/2015 tarihinde tamamlandığını, ayrıca yağışlar sebebiyle çalışılmayan günlerden de yüklenicinin sorumlu tutulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, Finike Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasından alınan raporda eksiklik olmadığının tespit edildiğini, idarenin fesih işleminin doğru olmadığını iddia ederek sözleşme gereğince yüklenicinin hak ettiği ve kendisine ödenmesi gereken 92.610,00 TL KDV dahil alacağın, delil tespiti için yapılan masraflar ve sözleşme dışı işler için şimdilik 1.000,00 TL alacağın ve davacının alacağına geç ulaşması nedeniyle uğradığı ticari itibar ve çektiği acılar sebebiyle 20.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevabında, davacının, idarenin yokluğunda yaptırmış olduğu tespiti kabul etmediklerini ve buna dair itirazlarını da sunduklarını, yapılan tespitin ve alınan bilirkişi raporunun hukuka aykırı olduğunu, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını, sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiğini, süreli ve şartnamelere uygun yapılması gereken işleri gereği gibi yapmadığını, geciktirdiğini, işin geçici kabule uygun olarak yapılmadığını, yüklenicinin sözleşmenin feshine kendi ağır ihmal ve kusurları ile sebebiyet verdiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Dairemizin ortadan kaldırma kararından sonra yeniden yapılan yargılama neticesinde İlk derece mahkemesi, taraflar arasında ... ihale numarası ile Finike ilçesi ... Mahallesi için içme suyu yapım ihalesi sözleşmesi yapıldığı, davacının sözleşmeyi yüklenici, davalının da iş sahibi idare sıfatıyla imzaladıkları, sözleşmenin 5. maddesinde işin tanımının yapıldığı, 9. maddede işe başlama ve bitirme sürelerinin düzenlendiği, son alınan ... tarihli bilirkişi raporu esas alınarak değerlendirme yapmak gerektiği, bilirkişi heyet raporunda her ne kadar sözleşmenin 30.2 maddesi uyarınca kesinti yapıldığı tespit edilerek, “Davaya konu işin kesin hesabının bilirkişi heyeti tarafından yapılmış olması nedeniyle bu şekilde bir kesinti yapılmasına gerek olmadığı, 1 nolu hakkedişten sözleşmenin bu maddesi gereği yapılmış olan 3.000 TL tutarındaki kesintinin de davacıya iade edilmesi gerektiği “ değerlendirilmiş ise de; 1 nolu hakedişin davacı tarafça itirazsız imzalandığı anlaşılmakla; sözleşmenin eki olduğu anlaşılan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirâzi kayıtla” cümlesini yazarak imzalaması gerektiği, eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, bu şekilde itiraz edilmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı düzenlemesi dikkate alınarak bilirkişi raporuna bu yönden itibar edilmediği, tarafların tacir oldukları ve davacının sözleşme hükümleri uyarınca edimlerini yerini getirmede temerrüde düştüğü, teslimi kararlaştırılan bir kısım imalatların davalı idareye geç teslim edildiği, davalı idarenin 4735 sayılı kamu ihale sözleşmeleri kanunu kapsamında işi davacıya ihale ettiği, davacı yüklenicinin sözleşmeyle üstlendiği bir kısım imalatları geç teslim etmesi nedeniyle temerrüde düştüğünün anlaşıldığı, ayrıca stopaj, gecikme cezası, personel cezası kesintilerinin toplam hesabında sehven maddi hata yapıldığı görülmekle kesintiler toplamı 14.380,00-TL’nin 72.656,37-TL’den mahsubu ile 58.276,37TL yönünden hüküm kurmak gerektiği, davacı taraf manevi tazminat talep etmiş ise de; manevi tazminatın dayanağı olan 4721 Türk Medeni Kanunun 24 ve 25. maddeleri ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 56. maddesi olup, salt sözleşmenin ihlali ya da sözleşmeye aykırı davranış manevi tazminatın verilmesi için yeterli olmaması, ayrıca şahsiyet haklarının da zedelenmesi gerekmesi, mal varlığı zarara uğrayan kişi yararına 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 56. maddesi hükmüne göre manevi tazminata hükmedilmesi yasal olarak mümkün bulunmaması nedeni ile manevi tazminat istemlerinin reddine karar verildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 58.276,37.-TL 'nin 10/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine, davacının manevi tazminat talebinin reddine karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davacı vekili, maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı, kontrolün yapılmasından sonra kontrol yapılacağının tebliğ edilmekte olduğu, tespitten davacının haberdar edilmediği ve sonuçlarının bildirilmediği, davacının bedeli kabul etmediği ve hakedişe itirazlarının olduğunu belirterek ihtirazi kayıt ile imzaladığı ve itirazlarını yazarak aynı gün bildirdiği, bu itirazlarına ilişkin dilekçenin dava dilekçesi ekinde mahkemeye sunulduğu, mahkemenin ihtirazi kayıtla imzalandığına ve itirazlar dilekçeyle bildirilmediğine ilişkin değerlendirmesinin hatalı olduğu, sürecin uzun sürmesi nedeniyle davacının mağduriyet yaşadığı, davacı yüklenicinin sözleşme süresi bitmeden yol geçiş izninin alınması bakımından ek süre talep ederek verdiği dilekçe ile davalı idareyi temerrüte düşürdüğü, karayolları geçişinin 10/03/2015 tarihinde yapılabildiği, 3 ay 11 gün boyunca idarenin yükümlülüğünü yerine getirmediği, idarenin kusurlu olduğu, yol geçişi tamamlanmayan depoya su verilmesinin mümkün olmadığı, toplam işin %80'inin tamamlanması durumunda sözleşme ve yapım işleri genel şartnamesinin 41. maddesi gereğince fesih yoluna gidilemeyeceği, eksik iş bedeli kesildikten sonra bakiye bedelin ödenmesi gerektiği, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesinin de hukuka aykırı olduğu gibi nedenlerle kararı katılma yoluyla istinaf etmiştir.
Davalı vekili, davalının Yatay delgi metodu ile delik açılması iş kalemine ait imalat yapmadığı, karayolu geçişinin idarenin onayı ile açıkta kazı ile yapıldığı, bilirkişi heyet raporunun itirazları karşılamadığı, denetlemeye elverişli olmayan rapora göre karar verilmesinin doğru olmadığı, eksik ve kusurlu işlere yönelik hususların yeniden değerlendirilmesi gerektiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, alacak ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.
2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3. Değerlendirme
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire, ortaya koyduğu gerekçeye ve ayrıca dairemizin ortadan kaldırma kararı doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılmış olmasına göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
1)Taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2)Davacıdan alınması gerekli 615,40 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubuyla bakiye 187,80 TL harcın istinaf yoluna başvuran davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3)Davalıdan alınması gerekli 3.980,85 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 995,21 TL harcın mahsubuyla bakiye 2.985,64 TL harcın istinaf yoluna başvuran davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3)Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Dairemize ya da Dairemize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine temyiz yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 01/07/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
...