T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/459
KARAR NO:2025/780
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:04/11/2021
NUMARASI:2018/1529 E. - 2021/1165 K.
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali (Eşya taşımadan kaynaklı)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, davalı şirkete ait emtiaların uluslararası fuarlara taşımasını çeşitli zamanlarda üstlendiğini, davalıya verilen taşıma işlemi karşılığında navlun ücreti faturaları düzenlendiğini, müvekkili şirketin davalı ile olan ticari ilişkisi nedeniyle cari hesabında davalı taraftan toplam 1.100 Euro + 14.974,09 TL alacaklı bulunduğunu, davalı tarafın borcunu ödemekten imtina etmesi üzerine müvekkilinin haklı fatura ücreti alacağının tahsili amacıyla ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiğini, davalının icra müdürlüğünün yetkisine ve borca karşı yaptığı itiraz üzerine takibin durdurulduğunu, davalının itirazının haksız ve hukuka aykırı olduğunu iddia ederek, davalının ... sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının iptali ile icra takibinin devamına, %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.Davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda;\"...Davanın uluslararası taşıma sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali talepli olduğu, mahkememizce uyuşmazlığı esası teknik bilgi gerektirmekle dosyanın taşıma alanında uzman bilirkişi heyetine tevdii edildiği, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 19/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde davacının alacağına dayanak teşkil ettiğini iddia ettiği faturalar ve işin görülmesi bakımından alacak iddialarının ticari defter kayıt ve belgeleri ve CMR taşıma senetleri ile ispatı gerektiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirildiği, bu kez mahkememizce dosya aynı bilirkişi heyetine tarafların uyuşmazlık dönemine ilişkin defterlerinin de incelenerek rapor tanzim edilmesi için tevdii edildiği, bilirkişi ek raporunun 04/01/2021 tarihinde mahkememize sunulduğu, mahkememizin defter inceleme kararı sonrası belirlenen inceleme gününde taraflarca ticari kayıtlar sunulmadığı, taraflarca yerinde inceleme talebinde de bulunulmadığından defterlerin incelemediği, bu sebeple heyetin dosya kapsamında daha önce mevcut olan faturalar ve davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi eki olarak sunulan CMR belgeleri üzerinde inceleme yaparak raporunu sunduğu, davacının ... sayılı takibin dayanağını cari hesap alacağına dayandırmış ise de taraflar arasında TTK m.89 ve devamı hükümlerine göre yazılı şekilde kurulmuş bir cari hesap sözleşmesinin mevcut olmadığı, davacı vekili tarafından takibe dayanak gösterilen faturalardaki hizmetin ifa edildiğine kanıt için dosyaya sunulan CMR belgelerinin ''Taşıyıcı'' nüshası olup, gönderici imza ve kaşesini, taşınan emtianın teslim edildiğine dair alıcı imza ve kaşesini havi olmadığı, bu haliyle CMR belgelerinin faturalardaki hizmetin verildiğini denetlemeye yeterli olmadığı, dosya kapsamında davacının davalıdan takipteki kadar alacağı olduğu hususunda dosyaya sunulu olan belgelerin ispat yükümlülüğünü karşılayamadığı mahkememizce değerlendirildiğinden...\" gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir.Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Mahkemenin eksik inceleme ve haksız ve hukuka aykırı karar verdiğini, müvekkili şirketin davalı borçlu şirkete navlun hizmeti verdiğini, taşıma hizmeti karşılığında faturalar düzenlendiğini, davalıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen ödeme yapılmadığını, müvekkili şirketin cari hesabında 1.100,00 EURO ve 14.974,09 TL alacaklı bulunduğunu, iki adet faturaya binaen davalıdan alacaklı olduğunu, kaşeli imzalı ve CMR ve ATR belgelerinin mevcut olduğunu, evrakların sunulmasına rağmen hiçbir incelemeye alınmadığını, müvekkilinin navlun ücretine ilişkin taşımaları sorunsuz olarak gerçekleştirdiğini, 04.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda davalıdan takipteki kadar alacağı olduğu hususunda belgelerin ispat yükümlülüğünün karşılamadığının belirtildiğini, dosyaya sunulan tüm belgelerin alacağı ispatlar nitelikte olduğunu, kapsamlı araştırma yapılmadığını, müvekkili şirketin alacağının engellendiğini, davanın navlun alacağının tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali olduğunu, alacağın likit olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve yargılamanın yeniden yapılacak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Talep dilekçesine; navlun faturalarını ve CMR ve ATR fatura örneklerini eklemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, karayoluyla uluslararası eşya taşımadan kaynaklı açık hesap alacağının tahsili amacı ile başlatılan ilamsız icra takibine karşı yapılan itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Uyuşmazlık, davacının davaya konu etmiş olduğu navlun faturasından dolayı alacak iddiasını ispatlayıp ispatlayamadığı, mahkemece gerekli incelemenin yaptırılıp yaptırılmadığı ile kararın usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir.Dosya kapsamından, gönderen kısmında davalı şirketin yer aldığı CMR belgelerinin sunulmuş olduğu, alıcının yurt dışındaki mukim firma olarak gönderildiği, dosyaya sunulan faturaların 7 adet olduğu, faturaların davalı şirket adına düzenlenmiş olduğu, CMR belgesinde ise göndericinin davalı şirket olarak gösterildiği, alıcının ise Almanya'daki yabancı menşeyli şirket olduğu, yükleme yerinin Başiskele- Kocaeli olarak gösterildiği, faturalarda alacağın navlun ücreti olarak belirtildiği,CMR belgelerinin tamamında davalı gönderici ve dava dışı alıcı imzalarının olmadığı, ihracat faturasında da herhangi bir imzanın mevcut olmadığı ayrıca dolaşım belgesi düzenlendiği (ATR) dolaşım belgesinde ihracatçının davalı şirket, malın gönderildiği şahsın yine yabancı menşeili şirket olduğu, dolaşım belgesinin faturaya ilişkin olarak düzenlenmiş olduğu, davacı şirket tarafından 7 adet faturaya ilişkin ATR ve CMR belgelerinin dosya içerisine ibraz edildiği ayrıca istinaf dilekçesine ekli olarak söz konusu belgelerinin suretlerinin eklenmiş olduğu, 13.07.2018 ve 17.08.2018 tarihli dolaşım belgesi altında ihracatçının beyanı bölümünde davalı şirketin kaşe ve imzasının yer aldığı ancak belge aslının dosya içerisinde olmadığı, davacı şirket tarafından davalı şirket hakkında 1.100,00 EURO asıl alacak ve 14.974,09 TL asıl alacak olmak üzere alacağın tahsili için ... sayılı dosyasında 22.10.2018 tarihli ilamsız icra takibi başlattığı, davalı borçlu şirket tarafından icra takibine karşı yetki itirazı ile birlikte borca ve ferilerine itiraz etmiş, davacının ise İİK 67. Madde gereğince iş bu itirazın iptali davasını açmış olduğu anlaşılmıştır. Dosya içerisine davacı taraf delillerini ibraz ettikten sonra bilirkişi raporları alınmıştır.19.11.2019 tarihli bilirkişi raporunda; davacı vekili tarafından dilekçe ile 7 adet fatura sureti ve taşıma sevk evrakı suretlerinin sunulduğu, dosyada taraflar arasında TTK 89 vd hükümlerine göre kurulmuş cari hesap sözleşmesi ve cari hesap ilişkisinin bulunmadığı, davacının icra dosyasına dayanak alacağının 7 adet lojistik hizmet faturası olduğunu belirtmediği, cari hesap kaynaklı alacak iddiasının somut olay ve dava dosyası kapsamı delilleri ile uymadığı ancak davacının alacak bakiyesi bakımından hesabın cari hesap şeklinde görüldüğü, alacağın dayanak faturaları dayandığının anlaşıldığı, bu faturaların 30.06.2018 tarihli Kocaeli/Almanya taşıması için düzenlenmiş 2.650,, EURO karşılığı 14.116,02 TL bedelli fatura olduğu, ayrıca sevk evrakınında dosyada mevcut olduğu, 20.06.2018 tarihli faturanın Kocaeli Almanya taşıması için düzenlendiğini, taşıma sözleşmesinin tüm unsurları taşıdığını, sevk evrakının dosyada mevcut olduğu, 08.04.2018 tarihli, 30.04.2018 tarihli, 13.04.2018 tarihli faturalarında Kocaeli - Almanya taşıması için düzenlenmiş olduğu, taşıma sözleşmesinin tüm unsurlarının yer aldığı ayrıca taşımaya ilişkin sevk evrakının dosyada olduğu, 20.08.2018 tarihli taşımanın yine Kocaeli Almanya taşıması olduğu ve 1.100,00 EURO faturaya ilişkin olduğu, gümrük yeri masrafı ve navlun içerikli fatura düzenlendiği, 30.05.2018 tarihli faturanın yine Kocaeli Almanya taşımasına ilişkin olduğu toplam 7 adet faturadan takipte talep edilen 1.100,00 EURO uyumlu ise de 14.974,09 TL alacak ile birebir örtüşen bir faturanın sunulmadığı, bu durumda davacının alacak miktarının ispatı bakımından ticari defterlerinde 14.974,09 TL ayrıca ispat etmesi gerektiği, taşımaların her biri bakımından A-TR gümrük dolaşım belgeleri sunulmuş ise de CMR taşıma senetlerinin dosyada mevcut olmadığı, taşımaların fiilen gerçekleşmesi bakımından her bir taşıma faturasının CMR taşıma senetleri ile eşleştirilerek gösterilmesi gerektiği, davacının dayanak yedi (7) adet fatura alacağından bakiye alacak iddiası bakımından söz konusu faturaları davalı yana tebliğ ettiğini ispat etmesi halinde, 1.100 EURO alacak bakımından 20.09.2018 tarihli faturanın iddiaya uyumlu olduğu, davacının 14.974,09 TL alacak bakımından ise dayanak faturalarda bu miktarı teyit eden bir fatura bulunmadığı, bu miktarın hangi fatura veya faturalardan bakiye alacak olduğunun davacı yanca ayrıca ticari defter kayıt ve belgelerinde mali müşavir bilirkişi incelemesi ile ortaya konulması gerektiği,davacının söz konusu TL ve EURO faturalarını davalı yana tebliği ettiği ve/veya davalı yanın bu faturaları ticari kayıtlarına aldığı ispatlanamazsa, davacının her bir alacak mesnedi fatura için ayrıca CMR - taşıma senetleri ile taşıma işinin görüldüğünü de ispat etmesi gerektiği, gelinen aşamada davacının alacak mesnedi faturalar ve işin görülmesi bakımından alacak iddialarının ticari defter kayıt ve belgeleri ve CMR taşıma senetleri ile ispatı gerektiği belirtilmiştir.Davacı vekili rapora karşı beyan dilekçesinde; faturalarla uyumlu CMR belgelerini sunduklarını, aleyhe olan hususlara itiraz ettiklerini, müvekkilinin alacaklı olduğunun tespit edilmesi nedeniyle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, 18.03.2020 tarihli ara karar ile; tarafların ticari defter ve dayanak belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, her iki tarafa ihtarın geçerli olması için duruşma zaptını içerir duruşma gün ve saatini bildirir davetiye çıkarılmasına karar verilmiştir.04.01.2021 tarihli ek bilirkişi raporunda; inceleme gününde taraflarca ticari kayıtların sunulmadığı, taraflarca yerinde inceleme talebi olmadığı, mahkemenin yetkilendirilmesininde bulunmadığı, ticari kayıtların incelemediği, dosya içerisindeki faturalar ve davacı vekilinin beyan dilekçesi ekinde CMR belgelerinin incelendiği belirterek ayrı ayrı yapılan incelemeler neticesinde sunulan CMR belgesi ile taşımanın gerçekleştiği ve taşınan emtianın alıcısına teslim edildiğinin sübuta ermediği, faturadaki hizmetin ifasının yapılıp yapılmadığının denetlenemediği, CMR belgelerinin detaylı incelendiği, bu belgelerin tamamının taşıyıcı nüshası olduğu, göndericinin ismi olmasına rağmen imza ve kaşesinin mevcut olmadığı, CMR belgesi kapsamında taşımanın yapıldığı ve taşınan emtianın teslim edildiğine dair alıcı kısmında bir imza ve kaşenin mevcut olmadığının tespit edildiği, davacının takibe dayanak belirttiği cari hesap alacağına ait ticari defterlerinin ve kayıtlarının incelenemediği, alacağa dayanak olarak sunulan faturalardaki hizmetin ifasının gerçekleşip gerçekleşmediğinin CMR belgesinin taşıyıcı nüshası olması nedeniyle denetlenemediği, sonuç olarak CMR belgelerinin faturalardaki hizmetin verildiğini denetlemeye yeterli olmadığı, davacının davalıdan takipteki kadar alacağı olduğuna dair dosyaya sunulan belgelerin ispat yükümlülüğünü karşılayamadığı belirtilmiştir.Davacı vekili 04.11.2021 tarihli duruşma zaptına geçen beyanında; ticari defterleri incelenerek yeni bir rapor alınmasını talep etmiştir. Ancak talebinde herhangi bir mazeret beyan etmemiştir.Mahkemece, davacının talebi reddedilerek yukarıda yer verilen gerekçelere istinaden ispat edilemeyen davanın reddine dair hüküm tesis edilmiştir.HMK'nın 190 ve TMK'nın 6. maddeleri gereğince, bir vakıadan kendi lehine hak çıkaran tarafın bu vakıayı ispatlaması gerekmektedir.Fatura düzenlenmesi tek başına fatura konusu alacağın varlığını ispata yeterli değildir. Faturanın tebliği ve fatura konusu emtianın teslim edildiğini satıcının kanıtlaması gerekmektedir.Somut olayda, davacı tarafça davalı aleyhinde başlatılan icra takip dosyasında alacak nedeni, cari hesap alacağıdır. Yargılama aşamasında cari hesap alacağının dayanağına delil olarak 7 adet navlun faturası ile birlikte daha sonraki aşamada ise CMR belgeleri ve ATR belgelerini ibraz etmiştir. Bilirkişi kök raporunda belirtildiği üzere, ihtarlı davetiyeye ve davacı vekilinin talebi üzerine inceleme günü ertelenmesine ve yeni inceleme günü belirlenmesine rağmen davacı tarafça ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmemiştir. Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere taraflar arasında TTK'nın 89. maddede düzenlenen şekilde yazılı bir cari hesap sözleşmesi mevcut değildir.Delil olarak ibraz edilen faturalarda EURO döviz kuru üzerinden takibe konu edilen faturalar haricindeki faturalar Türk lirası karşılığı faturadır. Ayrıca faturaların davalı tarafa tebliğ edildiğine dair herhangi bir bilgi ve belge mevcut değildir. CMR belgelerinde ise alıcının imza ve kaşesinin mevcut olmadığı, belgelerin taşıyıcı nüshası olduğu, taşıma hizmetinin yerine getirilip getirilmediğinin ispat edilemediği, mevcut belgelerde hizmetin ifasının yapılıp yapılmadığının denetlenemediği belirtilmiştir.Davacı şirket tarafından, faturalardan kaynaklı bakiye cari hesap alacağını ispatına yönelik olarak ticari defter ve kayıtları ile ilgili bilgi ve belgelerde dosya içerisine ibraz edilmemiştir. Bu durumda cari hesap alacağından dolayı takip başlatan davacının dava aşamasında delil olarak ileri sürmüş olduğu navlun faturalarından dolayı alacak iddiasının ispat edememiş olduğunun kabulü gerekir. Bu nedenlerle, ispat külfeti üzerinde olan davacı vekilinin aksine iddia ve istinaf nedenlerinin reddi gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 556,10 TL istinaf karar harcının davacıdan tahsiline,4-Davacı tarafça yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine,6-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 08.05.2025