T.C. ADANA BAM 17. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1118 - 2025/1131
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t : 2024/1118
KARAR NO\t : 2025/1131
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 09/03/2023
NUMARASI\t\t: ... Esas ... Karar
DAVACI\t: ... - \t
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI\t: 1 -... OTOMOTİV İNŞAAT VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ.
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI\t: 2 -... OTO SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI\t: 3 -... MOTORLU ARAÇLAR İMAL VE SATIŞ ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLLERİ\t: Av.
DAVANIN KONUSU\t: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t : 10/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 16/07/2025
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/03/2023 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
DAVA: Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle: Davacı ...'ın 28.05.2020 tarihinde davalılardan Tarsus ilçesinde bulunan ... Otomotiv Ltd. Şti.'nden ... plaka sayılı 2019 model, 28.05.2020 trafik çıkış tarihli, ... ... marka aracı 85.697,03 TL bedel ile satın almış olduğunu, Davalı ... Otomotiv'in davacıya aracın satışını yapan firma olduğunu, davalılardan ... Motorlu Araçları İmal ve Satış A.Ş. araç üreticisi, ... Otom. San.ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise yetkili servis olduğunu, 28.05.2020 trafiğe çıkış tarihli aracın 28.05.2020 tarihinde davacı tarafından sıfır km olarak satın alınmış olduğunu, aracın henüz sadece 10.500 km kullanılmasının ardından teknik sorunlar çıkartmış olduğunu, aracın arıza lambasının yanmamış olduğunu sadece yağ lambasının yandığını ve akabinde söz konusu aracın davacı tarafından teknik servis olan Mersin ili ... ilçesinde bulunan ... Otom. San.ve Tic. Ltd. Şti.'ne götürüldüğünü, teknik servis tarafından araca yağ ekleme işlemi yapıldığını ve işlemin ardından iki hafta geçmesi sonrasında aynı problemle tekrar karşılaşan davacının aracı tekrar teknik servise götürdüğünü, teknik servis tarafından davacıya tekrar yağ ekleme işleminin yapılması gerektiğinin belirtildiğini, ancak davacının bu kez buna müsaade etmeyerek aracın gerçek arızasının tespit edilmesini talep ettiğini, davacının bu talebi üzerine yetkili servis tarafından Fransa'daki fabrika ile temasa geçildiğini, davacıya bildirildiğini ve fabrikanın motoru değiştirme talimatı verdiğini ifade edilerek yağ sızdırdığı belirtilen motorun ücretsiz onarım kapsamında değiştirilmiş olduğunu, bu değişim yapılırken aracın fabrika çıkış halinde bulunan mühürlü civatalarının sökülerek oynandığını, bunun da araçta çok büyük bir değer kaybı oluşmasına yol açtığını, ancak motorun değiştirilmesinden yalnızca 1 gün sonra motor kaputundan dumanlar çıkmaya başladığını, aracın manifold contasının patlamış ve tamir sonrasında aracın çeşitli yerlerinin daha arıza verdiğini, davacı açısından ise; arızaların tamiri için tekrar servise gidip gelme şeklinde uzun ve meşakkatli bir süreç başladığını, bu sürecin davacı açısından oldukça yıpratıcı olduğunu, aracın arızalarından bıkan davacının araç üzerinde bilirkişi tespit işlemi yaptırdığını, davacının aracındaki asıl problem aracın yağ eksiltmesi ve motorun değişmesi hususları olduğunu, aracın motorunun değişmesi sonrasında aracın yağ eksiltme sorununun sona ermediğini ve halen de devam ettiğini, söz konusu aracın ilk kullanıcısının davacı olmasına ve aracın sıfır km olarak satın alınmasına karşın, henüz sadece 10.500 km kullanılmasının ardından arızaların başlaması, aracın satışı esnasında alıcı tarafından gözle görülecek bir ayıbının olmadığını gösterdiğini, kullanıma başlanması ile birlikte bu arızaların baş göstermiş olduğunu, bu hususun gizli ayıbın varlığını gösterdiğini ve satıcının sorumluluğunu ortaya çıkardığını, satın alınan aracın bir türlü bitmeyen sorunlarından bıkan davacının, söz konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi ya da satış bedelinden ayıp oranında indirim yapılması için davalılara 15.06.2021 tarihinde .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtarda bulunmuşsa da söz konusu ihtarnamenin davalılar tarafından yanıtsız bırakılmış olduğunu, sonrasında arabuluculuk görüşmeleri yürütülmüş ise de taraflar arasında anlaşma sağlanamayarak anlaşmazlık tutanağı düzenlendiğini, söz konusu bilirkişi raporunda yapılan tüm masraflar ve araç değer kaybı gibi hususlar yaklaşık 70.000,00-TL civarında tespit edildiğini, mahkemece tahkikat ve gerekli incelemeler yapılmak sureti ile ayıp oranının ve satış bedelinde ayıp oranında yapılacak indirim miktarının da tam ve kesin olarak belirlenmesini talep ettiklerini, miktar tam ve kesin olarak belirlediğinde artırılmak üzere 15.000,00 TL’nin alım satım tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini, belirtilen nedenlerden davaya konu ... plaka sayılı ve 2019 model ... ... marka aracın davacının mülkiyetinde kalarak, davaya konu aracın satış bedelinden ayıp oranında 15.000,00TL indirim yapılarak 4.000,00TL manevi tazminatın alım satım tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... Motorlu Araçlar İmal Ve Satış A.ş. Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; Davalı şirketin ikametgah adresi,\"... Mah. ... Cad. No:47 .../İstanbul
” olup, şirket merkezi .../İstanbul sınırları dahilinde olduğunu, yetkisizlik nedeni ile reddine karar verildiğini, davaya konu aracın üreticisi ve satıcısı müvekkil ... A.Ş. olmadığını, aracın distribütöründen bedel indirimi talep edilemeyeceğini, davaya konu aracın üreticisi ve satıcısının ... A.Ş. olmadığını, ... marka aracın yalnızca Distribütörü olduğunu, davaya konu aracın üreticisi veya satıcısı olmadığını, bedel indirimini aracın distribütöründen talep edilemeyeceği için, aracın distribütörüne karşı açılan davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacının ayıp ihbar yükümlülüğünü yasal süresi içerisinde yerine getirmediğini, davacının dava konusu aracı 28.05.2019 tarihinde teslim aldığını, ancak ilgili davasını 28.10.2021 tarihinde ikame ettiğini, İhbar yükümlülüğünü süresinde yerine getirmeyen davacının, T.K.H.K. 4. Maddesi ve B.K. 227’ den doğan seçimlik haklarını kullanamayacağını, davanın zamanaşımına uğradığını, davacı taraf \"onarım\" hakkını kullanmış olduğunu, davacının varlığını iddia ettiği ayıbın ortadan kalktığını, davacının talebinin aksine yetkili serviste yapılan bir onarım araçta hiçbir değer kaybı yaratmayacağını, davacı tarafın dava dilekçesinde iddia ettiği şekilde araçta herhangi bir değer kaybı oluşmadığını, aracın şasisinde ve kaportasında herhangi bir işlem yapılmadığını, söz konusu aracın satılması durumunda yapılan işlem aracın tramer kaydında görünmediğini, bu sebeple davaya konu araçta herhangi bir değer kaybından söz edilemeyeceğini, değer kaybından söz edilemeyeceğini ve fahiş bir bedel talep edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Oto İnş. Tic. Ltd. Şti. Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; Davalı müvekkilinin adresinin Tarsus'da olduğunu bu nedenle davanın Tarsus Mahkemelerinde açılması gerektiğinden davanın yetkisizlik nedeniyle reddi gerektiğini, söz konusu yargılamada görevsizlik nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, ilk olarak davacı tarafından sunulan taleplerin kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafın her ne kadar davasını belirsiz alacak davası olarak açmış olsa da alacağın belirli olduğunu kendi beyan ve sunduğu rapor ile sabit olduğunu, bu nedenle belirli olan dava değeri var iken bu şekilde kısmi dava açılması hukuken mümkün olmadığını, bu yönden harç eksikliği bulunduğunu, davacı tarafından da belirtildiği üzere kabul anlamına gelmemekle birlikte davalılara çekilen .... Noterliği ... yevmiye nolu 15.06.2021 tarihli ihtarnamesi ile zaten seçimlik hakkını kullanmış olduğunu, bu hakkını ayıpsız misli ile değiştirmeden yana kullanmış olduğunu seçimlik hak kullanmakla biten inşai haklardan olup davacının bu hakkını sonradan değiştirmesi mümkün olmadığını, davanın bu nedenle reddi gerektiğini, alınan raporun yargı yolu ile alınan bir rapor olmadığını, kabul etmediklerini, söz konusu aracın müvekkili davalı yetkili servisine herhangi bir şikayetle gelmediğini, herhangi bir servis kaydı bulunmadığını, davacı tarafından belirtildiği üzere araç üzerindeki tüm işlemlerin diğer davalı ... Oto. Sanç ve Tic. Ltd. Şti. servisinde yapıldığını, diğer davalı tarafından yapılan işlemlerden davalı müvekkili satıcının hiçbir bilgisi ve dahli bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Oto İnş. Tic. Ltd. Şti. Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; Dava dilekçesi ekinde sunulan araç ruhsatında satın alınan aracın kullanım amacının ''yük nakli – ticari'' olduğu, dolayısıyla aracın ticari araç olduğu; müvekkili olan davalı ve diğer davalılar ile davacı ...'ın da tacir olduklarının sabit olduğunu, bu nedenle tarafların tacir olup taraflar arasındaki hukuki ilişkinin de ticari iş olduğunu, dolayısıyla huzurdaki davada mahkemenin görevsiz olup görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesindeki iddialar ve eki niteliğindeki araç satış sözleşmelerinden de anlaşılacağı üzere dava konusu araçla ilgili satım sözleşmesinin davacı ve diğer davalı ... Otom. İnş. Tic. Ltd. Şti. arasında yapılmış olduğunu, diğer davalı ... Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş. ise dava konusu aracın üreticisi olduğunu, davacı taleplerinin ayıba ilişkin olduğundan davalı yetkili servis olan ... Oto. San. Tic. Ltd. Şti.'nin, kabul manasına gelmemek kaydıyla, araçta mevcut bir ayıp varsa bile bundan dolayı sorumluluğu bulunmadığını, davacının yalnızca davalı yetkili servise başvurarak aracının bakım ve onarımının yapılması talebinde bulunmuş olduğunu, davaıl müvekkili tarafından davacıya tüm hizmetlerin sağlanmış olduğunu, bakım ve onarım dolayısıyla araçta oluşan bir zarar da bulunmadığını, bu nedenle, müvekkili olan davalının ayıplı mal sebebiyle sorumluluğu bulunmadığından husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca zaman aşımı nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu araçta müvekkili olan davalıdan kaynaklı hiçbir ayıbın söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece\"....Somut olayda, davacının davalı ... Oto. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’den sıfır km. araç satın aldığı, ancak aracı satın aldıktan sonra bilirkişi raporunda ve servis fişlerinde belirtildiği üzere birçok kez servise gitmek zorunda kaldığı, tanık ifadelerinin de bu hususu doğruladığı, neticede davalının davacıya ayıplı mal sattığı ve mağduriyetine neden olduğu, paranın alım gücü ile ülkenin sosyal ve ekonomik koşulları, aracın satın alınma tarihi ile karar tarihi arasında geçen zaman, hükmolunacak manevi tazminatın caydırıcılık fonksiyonu nazara alınarak, davacı için takdir edilen 4.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Oto. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’den tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
1-Davalı ... Oto. San. Tic. Ltd. Şti’ne ve ... Motorlu Araçları İmal Satış A.Ş.’ne karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-... Oto. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’ne karşı açılan davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile;
a-13.677,97-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Oto. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
b-4.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Oto. İnş. ve Tic. Ltd. Şti’den tahsili ile davacıya verilmesine, ....\" karar verilmiştir.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: müvekkilinin defalarca servis olarak yetkili servis olan ... Oto'ya müracaat ettiğini, ... Oto tarafından araçtaki sorunlar giderilememiş ve aracın motoru değiştirildiğini, araçtaki mühürü bozan, aracın sorunlarını bir türlü çözemeyen, çözülmesi olanaksız olan sorunları da müvekkilden gizleyerek oyalayan servis hem yasa gereği hem de bu kusurları nedeni ile sorumlu olduğunu, bu işlemleri yapan yetkili servisin ... Oto olduğunu, ... Motorlu Araçlar Hakkında da Husumet nedeni ile davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, mahkemenin karar gerekçesinde ... Motorlu Araçların sağlayıcı olduğu ibaresi yazılmış ancak bu davalı bakımından davanın reddi gerekçesi belirtilmediğini, gerekçesiz şekilde verilen kararın hatalı olduğunu, davalılar ... Otomomotiv ve ... Oto açıkça cevap dilekçelerinde davalı ... Motorlu Araçların üretici olduğunu ifade ettiklerini, ... Motorlu Araçların web sayfasında da açıkça üretici garantisi verdiklerini belirttiklerini, bu nedenlerle davalılar ... Oto ve ... Motorlu Araçlar hakkında verilen husumetten red kararının hatalı olduğunu, davalılar ... Oto ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, diğer davalı ... Otomotiv hakkında verilen karar da eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayandığını, bilirkişi tarafından ısrarla; tüm yargı kararlarının aksine şekilde araçtaki motor değişiminin değere kaybına yol açmayacağı ifade edilerek motor değişiminden kaynaklı değer kaybı hesabı yapılmadığını, tüm itirazlarına karşın mahkemece de bilirkişinin bu görüşü doğru bulunmuş olacak ki yeniden değer kaybı hesaplaması yaptırılmadığını, bilirkişi kök raporunda olduğu gibi ek raporda da araçta motor değişiminden dolayı değer kaybı oluşmayacağı şeklinde değerlendirme yapılarak; motorun yenisi ile değiştirilmesinin araçta değer kaybına neden olmayacağı belirtildiğini, değerlendirme sonrasında da motor değişiminden kaynaklı değer kaybı hesaplaması yapılmadığını, yetkili serviste aracın motor mühürleri dahi söküldüğünü, bilirkişi kök ve ek raporlarında araçtaki arızaların fabrikasyon kaynaklı olduğu yani üretim hatası olduğu tespit edildiğini, üretim hatası nedeni ile aracın 10.500. km' sinde motoru değiştirildiğine göre motor değişimi değer kaybı olarak kabul edilmek durumunda olduğunu, davacının araca olan güveninin azaldığını, - 0 - km araç alan davacının haklı beklentileri gerçekleşmemiş olup, araçta değer kaybı oluşmadığını, görüleceği gibi motor değişimi nedeni ile değer kaybı oluştuğu yargı kararları ile de kabul edilmekte olup; bu değer kaybı araç satış bedelinden daha az olamayacağını, yaptıkları itirazların mahkemece kabul edilmediğini, faiz başlangıç tarihi olarak belirlenen tarihin hatalı olduğunu, mahkemece dava tarihinden itibaren faize hükmedildiğini, dava dilekçesindeki talebinin aracın alım satım tarihinden itibaren işleyecek faiz ile tahsili istemine yönelik olduğunu, mahkemece hükmedilen avukatlık ücretleri hak arama hürriyetini engelleyecek nitelikte olduğunu, müvekkilinin davanın kabulüne karar verilen kısımdan daha fazla avukatlık ücreti ödemeye mahkum edildiğini, mahkeme kararının icraya konulması sonrasında ödenen avukatlık ücretleri, asıl alacağı geçtiğini, hak arama özgürlüğünü ihlal edici nitelikte olduğunu, kararın müvekkil aleyhine hükmedilen vekalet ücretleri yönünden de bozulmasını talep etmiş olup usul ve yasalara aykırı verilen ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI ... OTO VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Her ne kadar dosyada incelemeler tüketici lehine düzenlemeler bulunan Tüketici Korunması Hakkında Kanun’a göre yapılmışsa da bunu kabul etmediklerini, bu davada uygulanacak hükümler tüketicinin korunması hakkında kanunda yer alan hükümler değil Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan hükümlerin bu yöndeki beyanlarının ısrarla göz ardı edildiğini ve tüketici lehine incelemeler yapıldığını, mahkeme tarafından 13.09.2022 tarihli kök ve 08.12.2022 tarihli ek Bilirkişi Raporu doğrultusunda karar verildiğini, dosyaya sunulan bilirkişi raporuna karşı her ne kadar itirazlarını sunmuş olsalar da 08.12.2022 tarihli ek raporda bir değişiklik yapılmadığını, söz konusu raporlarda yer alan aleyhe hususların kabulü mümkün olmadığını, raporlarda belirtilen ayıbı kabul etmemekle birlikte tespit edilen değer kaybının da oldukça yüksek olduğunu ve sair itirazlarını dosyaya sunduklarını, davayı kabul etmemekle birlikte kök ve ek raporda da belirtildiği üzere söz konusu kusurların üretim sırasında meydana geldiğini, ayıp iddialarını kabul etmemekle birlikte; söz konusu aracın üreticisi diğer davalı ... Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş.’dir Bu nedenle üretimden kaynaklandığı iddia edilen bir hususun satıcı olan şirketimize yöneltilmesi mümkün olmadığını, mahkemece diğer davalı üretici firma yönünden yargılama sonunda pasif husumetin olmadığına karar verildiğini, bunun kabulünün mümkün olmadığını, zira söz konusu iddia edilen ayıp üretici tarafından yapılan sevkiyattan kaynaklandığını, bu kapsamda gelen araçları satışa çıkaran bayi olan müvekkili firmanın sorumlu olması kabul edilemez nitelikte olduğunu, birtakım iddiaların da diğer davalı olan serviste yapılan tamiratlardan kaynaklandığı ileri sürülmüş olduğundan davalı ... Oto yönünden de pasif husumet yokluğu usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının dava dilekçesinde ileri sürülen hususların satışla ilgili hususlar olmayıp yapılan tamirle yani hizmetle ilgili hususlar olduğunu, söz konusu işlemlerin ayıplı olduğunu kabul etmemekle birlikte hizmeti yapan müvekkil şirket olmadığını, müvekkil şirketin satıcı olduğunu, satıştan kaynaklanmayan hususların müvekkiline yöneltilmesinin mümkün olmadığını, ihbar süresinin geçtiği ve davanın bu nedenle reddi gerektiği yönündeki iddialarnın gerekçede incelenmediğini, delilleri değerlendirilmeden karar verildiğini, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini, davacının her ne kadar davasını belirsiz alacak davası olarak açmış olsa da alacağın belirli olduğu kendi beyan ve sunduğu rapor ile sabit olduğunu, bu nedenle belirli olan dava değeri var iken bu şekilde kısmi dava açılması hukuken mümkün olmadığını, bu nedenle söz konusu davanın öncelikle hukuki yarar yokluğundan reddi aksi kanaatte ise 70.000,00 tl olarak belirli olan dava konusu alacak üzerinden harçlar kanunu md 30 uyarınca harcın tamamlattırılması gerektiğini, dosyaya sundukları beyanları yönünden de yerel mahkeme tarafından hiçbir inceleme yapılmadığını, davacının maddi tazminat talep ettiği aynı hususlara ilişkin 4.000,00 TL manevi tazminat talep ettiğini, bu talebin reddi gerektiğini, mal varlığına yönelik eylemler de şüphesiz kişiyi az veya çok üzüntüye düşürebilir ise de kişisel hakkı ihlal eden eylem niteliğinde kabul edilemeyeceğinden malvarlığının ihlali sonucunda ortaya çıkan zararlar için manevi tazminat istenemeyeceğini, davacı sağlığındaki somut bir eksilmeye dayanmadığını, davacı tarafından iddia edilen eylemlerin kişilik haklarına yönelik bir özelliği olmayıp doğrudan doğruya malvarlığı hakkına tecavüz niteliği taşıdığından manevi tazminata yönelik talebinin reddi gerektiğini, davacı tarafından sunulan manevi tazminatın hukuki bir dayanağı olmayıp tüm talepleriyle birlikte esastan reddi gerekmekteyken kabulü usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla usul ve yasalara aykırı olduğunu beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, satış sözleşmesine konu aracın ayıplı olması nedeniyle satış bedelinden ayıp oranında indirim yapılması ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece iddia/ savunma, dosya kapsamında yer alan belge ve deliller ışığında 29.06.2022 tarihinde 1 Makine Yüksek Mühendisi bilirkişi eşliğinde davaya konu araç başında keşif yapılmış, keşif sonrası 13.09.2022 tarihli bilirkişi raporu ve 08.12.2022 tarihli bilirkişi raporu alınmış, ek bilirkişi raporunda yapılan tespit ve hesaplamalar hükme esas alınarak, \" Davalı ... Oto. San. Tic. Ltd. Şti’ne ve ... Motorlu Araçları İmal Satış A.Ş.’ne karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle Reddine, ... Oto. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’ne karşı açılan davanın Kısmen Kabul Kısmen Reddi ile; 13.677,97-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Oto. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin Reddine, 4.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Oto. İnş. ve Tic. Ltd. Şti’den tahsili ile davacıya verilmesine, \" karar verilmiştir. Karar, davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Somut olayda, davacı vekilince davacı ...'ın, 28.05.2020 tarihinde davalılardan ... Otomotiv Ltd. Şti.'nden ... plaka sayılı 2019 model, 28.05.2020 trafik çıkış tarihli, ... ... marka aracı 85.697,03 TL bedel ile satın aldığını, davalı ... Otomotiv'in davacıya aracın satışını yapan firma olduğunu, davalılardan ... Motorlu Araçları İmal ve Satış A.Ş. araç üreticisi, ... Otom. San.ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise yetkili servis olduğunu, 28.05.2020 trafiğe çıkış tarihli aracın 28.05.2020 tarihinde davacı tarafından sıfır km olarak satın alınmış olduğunu, aracın henüz sadece 10.500 km kullanılmasının ardından teknik sorunlar çıkardığını, aracın arıza lambasının yanmamış olduğunu sadece yağ lambasının yandığını ve akabinde söz konusu aracın davacı tarafından teknik servis olan Mersin ili ... ilçesinde bulunan ... Otom. San.ve Tic. Ltd. Şti.'ne götürüldüğünü, teknik servis tarafından araca yağ ekleme işlemi yapıldığını ve işlemin ardından iki hafta geçmesi sonrasında aynı problemle tekrar karşılaşan davacının aracı tekrar teknik servise götürdüğünü, teknik servis tarafından davacıya tekrar yağ ekleme işleminin yapılması gerektiğinin belirtildiğini, ancak davacının bu kez buna müsaade etmeyerek aracın gerçek arızasının tespit edilmesini talep ettiğini, davacının bu talebi üzerine yetkili servis tarafından Fransa'daki fabrika ile temasa geçildiğini, davacıya bildirildiğini ve fabrikanın motoru değiştirme talimatı verdiğini ifade edilerek yağ sızdırdığı belirtilen motorun ücretsiz onarım kapsamında değiştirilmiş olduğunu, bu değişim yapılırken aracın fabrika çıkış halinde bulunan mühürlü civatalarının sökülerek oynandığını, bunun da araçta çok büyük bir değer kaybı oluşmasına yol açtığını, ancak motorun değiştirilmesinden yalnızca 1 gün sonra motor kaputundan dumanlar çıkmaya başladığını, aracın manifold contasının patlamış ve tamir sonrasında aracın çeşitli yerlerinin daha arıza verdiğini, aracın arızalarından bıkan davacının araç üzerinde bilirkişi tespit işlemi yaptırdığını, davacının aracındaki asıl problem aracın yağ eksiltmesi ve motorun değişmesi hususları olduğunu, aracın motorunun değişmesi sonrasında aracın yağ eksiltme sorununun sona ermediğini ve halen de devam ettiğini, söz konusu aracın ilk kullanıcısının davacı olmasına ve aracın sıfır km olarak satın alınmasına karşın, henüz sadece 10.500 km kullanılmasının ardından arızaların başlaması, aracın satışı esnasında alıcı tarafından gözle görülecek bir ayıbının olmadığını gösterdiğini, kullanıma başlanması ile birlikte bu arızaların baş göstermiş olduğunu, bu hususun gizli ayıbın varlığını gösterdiğini ve satıcının sorumluluğunu ortaya çıkardığını, satın alınan aracın bir türlü bitmeyen sorunlarından bıkan davacının, söz konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi ya da satış bedelinden ayıp oranında indirim yapılması için davalılara 15.06.2021 tarihinde .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtarda bulunduğunu ancak ihtarnamenin davalılar tarafından yanıtsız bırakılmış olduğunu, mahkemece tahkikat ve gerekli incelemeler yapılmak sureti ile ayıp oranının ve satış bedelinde ayıp oranında yapılacak indirim miktarının da tam ve kesin olarak belirlenmesini talep ettiklerini, miktar tam ve kesin olarak belirlediğinde artırılmak üzere davaya konu aracın satış bedelinden ayıp oranında 15.000,00TL indirim yapılarak ve 4.000,00TL manevi tazminatın alım satım tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemiyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Alıcının seçimlik hakları
a. Genel olarak
MADDE 227- \"Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki
seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere
satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir\".
Davacı vekilinin istinaf itirazlarına yönelik yapılan değerlendirme;
Dosya kapsamı incelendiğinde, davacının davalı ... Oto Ltd Şti den davaya konu aracı 0 km olarak satın aldığı, araç satın alınıp belli bir süre kullanıldıktan sonra 10.500 km de iken arıza vermeye başladığı, motorunun yağ yaktığı bu nedenlerle defalarca servise girdiği, araçta meydana gelen arızalar nedeniyle motorunun yenisi ile değiştirildiği ancak buna rağmen arızaların giderilemediği, davaya konu aracın gizli ayıplı olduğu bu hususun dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile sabit olduğu, davacının ayıp oranında bedel indirim talebi dikkate alındığında, husumetin 6098 sayılı TBK 227 vd maddesi uyarınca satıcı şirkete yöneltilebileceği, bu nedenle davaya konu alacaktan sadece davalı ... Oto Ltd Şti'nin sorumlu olduğu anlaşıldığından, mahkemece diğer davalılar ... Oto ve ... Motor A.Ş ye yönelik açılan davanın husumetten reddine dair verilen karar yerindedir.
Temerrüt faizi başlangıç tarihi yönünden; muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Her ne kadar davacı tarafından davalıya ayıp ihbarına yönelik noter ihtarı gönderilmiş ise de ihtarın davalıya tebliğine ilişkin evrak ve kayıt dosya kapsamında yer almadığı bu nedenle İlk derece mahkemesince davacı tarafça dava tarihinden önce davalının temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından dava tarihinden itibaren temerrüt faizi işlemesi gerektiğine dair verilen kararda usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarına itibar edilmemiştir.
Değer kaybı nedeni ile hükmedilecek miktarın tespitinde doktrinde \"mutlak metod\", \"nispi metod\" ve \"tazminat metodu\" adıyla bilinen değişik görüşler mevcutsa da Yargıtay tarafından öteden beri uygulanan \"nispi metod\" olarak adlandırılan hesaplama yöntemi benimsenmektedir (Yargıtay (Kapatılan) 13.H.D. 2015/18628 E. 2017/11243 K., 3.H.D. 2021/6046 E. 2021/12844 K.). Bu hesaplama yöntemiyle yani satış tarihi itibariyle satılanın, ayıpsız ve ayıplı değerleri arasındaki oranın, satış bedeline yansıma miktarı belirlenmelidir. Diğer bir ifadeyle tarafların kararlaştırdıkları satış bedeli gözetilmeksizin, satış tarihi itibariyle gerçek ayıpsız rayiç değeri ile ayıplı haldeki rayiç değeri ayrı ayrı belirlenerek bu iki değerin birbirine bölünmesi suretiyle elde edilecek oran, satış bedeline uygulanmalıdır (Ödenecek indirilmiş ücret = (Kararlaştırılan ücret x Ayıplı ücret) / Ayıpsız değer.)
Mahkemece 08/12/2022 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak yukarıda belirtilen nisbi metod yöntemine göre yapılan hesaplama doğrultusunda araçta oluşan değer kaybının 13.677,00 TL olduğu kanaati ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, söz konusu raporda motor değişiminden kaynaklı araçta değer kaybı oluşmayacağının tespit edildiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, hukuki denetime uygun ve açık olduğu, yüksek mahkeme denetimine elverişli olduğu, bu nedenlerle mahkemece söz konusu rapor hükme esas alınarak yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarına itibar edilmemiştir.
Ancak dosya kapsamına göre, mahkemece davalılar ... Oto ve ... Motora yönelik açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verildiği gözetilerek, davalılar lehine AAÜT 7/2 maddesine göre hesaplanan 3.040,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile tarifeye aykırı şekilde vekalet ücreti belirlenerek hüküm tesis edilmesi hatalıdır. Davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davalı vekilinin istinaf itirazlarına yönelik yapılan değerlendirme;
Manevi zarar, kişilik değerlerinde oluşan objektif eksilmedir. Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Acı ve elemin manevi zarar olarak nitelendirilmesi sonucu tüzel kişileri, bilinçsizleri ve acılarını içlerinde gizleyenleri tazminat isteme haklarından yoksun bırakmamak için yasalar manevi tazminat verilebilecek olguları sınırlamıştır. Bunlar, kişilik değerlerinin zedelenmesi (4721 sayılı TMK m. 24), isme saldırı (4721 sayılı TMK m. 26), nişan bozulması (4721 sayılı TMK m. 121), evlenmenin butlanı (4721 sayılı TMK m. 158/2), boşanma (4721 sayılı m. TMK m. 174/2) bedensel zarar ve ölüme neden olma [818 sayılı Borçlar Kanunu (BK) m. 47, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 56] durumlarından biri ile kişilik haklarının zedelenmesi (818 sayılı BK m. 49, 6098 sayılı TBK m. 58) olarak sıralanabilir. Bunlardan 4721 sayılı TMK'nın 24. maddesi ile 6098 sayılı TBK'nın 58. maddesi, diğer yasal düzenlemelere nazaran daha kapsamlıdır (Yargıtay HGK'nın 07/10/2021 tarihli ve 2017/4-1450 E., 2021/1186 K. sayılı kararı).
4721 sayılı TMK’nın 24. maddesinin belli yerlere yollaması nedeniyle böyle bir durumun bulunduğu yerde, onu düzenleyen kurallar (örneğin; 4721 sayılı TMK m. 26, 174, 287); bunların dışında 6098 saylı TBK’nın 56. maddesi uygulanır. 4721 sayılı TMK’nın 24. ve 6098 saylı TBK’nın 56. maddesinde belirlenen kişisel çıkarlar, kişilik haklarıdır. Kişilik hakları ise, kişisel varlıkların korunmasıyla ilgilidir. Kişisel varlıklar, bedensel ve ruhsal tamlık ve yaşam ile nesep gibi insanın, insan olmasından güç alan varlıklar ya da kişinin adı, onuru ve sır alanı gibi dolaylı varlıklar olarak iki kesimlidir.
Bu yasal düzenlemeler ışığında somut olaya gelince; dava konusu uyuşmazlığın araçtaki motorun, yağ yakması nedeniyle yenisi ile değişimi ve araçtaki arızaların devam etmesinden kaynaklandığı, bu hususun davacı tarafta manevi zarar meydana getirdiğinin kabul edilemeyeceği, dolayısıyla somut olayda TBK’nun 58. maddesinde düzenlenen manevi tazminat koşullarının gerçekleşmediği gözetilerek mahkemece, davacının manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve esas bakımından hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarına itibar edilmiştir.
Belirlenen eksikliklerin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği anlaşılmakla; davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
I) Davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı KISMEN KABULÜ ile Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/03/2023 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kararının 6100 sayılı Kanunun 353/1-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
Davanın esası hakkında yeniden hüküm kurulmasına, giderek;
1-A-Davalı ... Oto. San. Tic. Ltd. Şti’ne ve ... Motorlu Araçları İmal Satış A.Ş.’ne karşı açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
B-Manevi tazminat talebinin reddine,
2-... Oto. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’ne karşı açılan davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile; 13.677,97-TL maddi tazminatın dava tarihi olan 28/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Oto. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’den tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 80,70 TL başvurma harcı 324,47 TL peşin harcı olmak üzere toplam 405,17 TL harç ile davacı tarafından yargılama sırasında sarf edilen 1.551,90 TL tebligat posta, keşif ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.957,07 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.408,88 TL ' sinin davalı ... Oto. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’den tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kabul edilen değer üzerinden hesaplanan 1.207,58- TL ilam ve karar harcından peşin yatırılan 324,47-TL harcın mahsubu ile bakiye 883,11-TL harcın davalı ... Oto. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’den tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Maddi tazminat yönünden kabul edilen dava değeri üzerinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davalı ... Oto. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’den tahsili ile kendisini vekil ile temsil ettiren davacı tarafa verilmesine.
6-Manevi tazminat yönünden red edilen dava değeri üzerinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 4.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak eşit olarak davalılara verilmesine.
7- Reddedilen ( husumetten ) maddi tazminat yönünden davalılar ... Oto. San. Tic. Ltd. Şti’ne ve ... Motorlu Araçları İmal Satış A.Ş bir vekil ile temsil edildiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT 7/2. maddesine göre hesaplanan 3.040,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile eşit olarak adı geçen davalılara verilmesine,
8- Kısmen reddedilen maddi tazminat yönünden davalı ... Oto. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. bir vekil ile temsil edildiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 1.322,03TL red vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine.
9-6325 sayılı kanunun 18/A-14 maddesi uyarınca arabuluculuk aşamasında Devlet tarafından sarf edilen 1.320,00 TL arabulucu ücretinin 1.228,15 TL ' sinin davalı ... Otomotiv Ltd. Şti.' den 91,85 TL' sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına.
10-Dosyada mevcut olan harcanmayan davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
İstinaf yargılaması bakımından;
II) Davacı tüketici olup harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacı tarafça yatırılan istinaf başvuru harcı ve istinaf karar ilam harcı olan 179,90 TL 'nin istek halinde iadesine,
III) Davalı tarafça yatırılan 302,00 TL istinaf karar ilam harcının istek halinde iadesine,
IV) İstinaf ile ilgili yapılan masrafların istinaf talebinde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
V) İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla, istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,
VI) İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
VII) Kesin olan iş bu kararın taraflara tebliği, avans iade ve harç tahsil işlemlerinin HMK'nın 359/4. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 10/07/2025
\t
\t\t\t
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır