T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/845 Esas - 2024/947
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t TÜRK MİLLETİ ADINA
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t GEREKÇELİ KARAR\t
ESAS NO\t: 2022/845 Esas
KARAR NO\t: 2024/947\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
DAVA\t: Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 20/12/2022
KARAR TARİHİ\t: 24/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t : 06/01/2026
Mahkememize açılan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle,.... ..... .... Sistemler Anonim Şirketi - ...Yol İnşaat Anonim Şirketi - 1923 İnşaat Anonim Şirketi iş ortaklığının ise değerlendirme dışı bırakıldığını, ihaleye ilişkin olarak ... Sistemler Anonim Şirketi - ...Yol İnşaat Anonim Şirketi - 1923 İnşaat Anonim Şirketi iş ortaklığı tarafından Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğunu, kurum tarafından başvurunun reddedildiğini, ...6. İdare Mahkemesinin 2019/2462 Esas sayılı dosyasıyla açılan davanın reddine karar verildiğini, mahkeme kararının Danıştay 13. Dairesinin 2020/1461 Esas, 2020/1223 Karar sayılı ve 04.06.2020 tarihli kararı ile bozularak idari işlemin iptaline karar verildiğini, Danıştay kararı üzerine Kamu İhale Kurulunun 22.07.2020 tarih ve 2020/MK-I69 sayılı kararıyla, mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünce 06.11.2020 tarihli komisyon kararı alınarak ihale konusu işin ... Sistemler Anonim Şirketi - ...Yol İnşaat Anonim Şirketi - 1923 İnşaat Anonim Şirketi iş ortaklığına ihalesine, davacıların oluşturduğu iş ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olmasına karar verildiği, bunun üzerine 03.01.2020 tarihli sözleşmenin feshedildiğini, davacı şirketlerin, sözleşme kapsamında 1.501.551,23-TL Damga Vergisi, 901.247,52-TL Karar Pulu ödediğini, 79.195,74-TL KİK payı yatırdığı, toplam 2.481.994 49-TL ödeme yapıldığını, KİK payının iadesi için 18.03.2022 tarihinde Kamu İhale Kurumuna başvuruda bulunulduğu, ancak başvurunun cevapsız bırakılarak herhangi bir işlem gerçekleştirilmediğini, 11.10.2022 tarih ve 888765 sayılı dilekçe ile TC Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğüne başvuru yapılarak sözleşmenin feshedilmesinden dolayı ilgili sözleşme uyarınca 1.501.551,23-TL Damga Vergisi, 901.247,52-TL Karar Pulu ödediğini, 79.195,74-TL KİK payı yatırdığı, toplam 2.481.994,49-TL'nin ödenmesinin talep edildiğini, talebin 25.10.2022 tarihli yazı ile 'Sözleşmenin imza aşamasında 79.195,74-TL tutarındaki KİK payı tarafınızca Kamu İhale Kurumu hesaplarına yatırılmış olduğunda, teşekkülümüzle bir ilgisi bulunmamaktadır. Teşekkülümüz hesaplarına yatırmış olduğunuz 1.501.551,23-TL tutarındaki Damga Vergisi ve 901.247,52-TL tutarındaki İhale Kararı Damga Vergisi ise teşekkülümüz muhasebe birimleri tarafından Kızılbey Vergi Dairesine intikal ettirilmiştir. Tarafınızca sözleşme imzası aşamasında yapılan söz konusu ödemelerden kısmen veya tamamen teşekkülümüz nam ve hesabına kayıt edilen herhangi bir tutar bulunmadığından, söz konusu tutarların iadesi talebinize ilişkin teşekkülümüzce yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır.' gerekçeleri belirtilerek talebin reddine karar verildiğini, bunun üzerine davacılar tarafından 11.11.2022 tarih ve 1975322 sayılı dilekçe ile Kızılbey Vergi Dairesinden 2.402.798,75-TL'nin ödenmesinin talep edildiği, ancak talebe ilişkin olarak Kızılbey Vergi Dairesi tarafından herhangi bir cevap verilmediğini, dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ancak anlaşma sağlanamadığını, Yargıtay kararlarında, ihalenin yargı kararıyla iptal edilmesi ve bunun sonucu olarak sözleşmenin feshine karar verilmesi durumunda, ihaleyi yapan idareden müspet zararları talep edilemeyeceği, menfi zararların ise talep edilebileceği gerekçelerine yer verildiği belirtilerek davanın kabulüne, davalı kurum ile davacılar arasında akdedilen sözleşme, davalı kurumun tesis ettiği işlem sonucunda feshedildiğinden işbu sözleşme uyarınca ödenen 1.501.551,23-TL damga vergisinin şimdilik 5.000,00-TL'si, 79.195,74 TL KİK payı ve 901.247,52-TL karar pulunun şimdilik 5.000,00-TL'si olmak üzere toplam 89.195,74-TL'nin başvuru tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı kurumdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, davanın İdare Mahkemesinde açılması gerektiğini, davacı tarafından teşekküle karşı ...4. İdare Mahkemesinin 2022/2562 Esas sayılı dosyası ile aynı taleplere ilişkin dava açıldığını, derdestlik nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, dava şartı yerine getirilmeden dava açıldığı, davacı tarafın taleplerini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istemek zorunda olduğunu, sebepsiz zenginleşmeden doğan davalarda geri isteme hakkının bu hakkın öğrenildiği tarihten başlayarak 2 yılın ve her halde sebepsiz, zenginleşmenin başladığı tarihten başlayarak 10 yılın geçmesiyle zaman aşımına uğrayacağını, davacıların sözleşmenin feshini 07.08.2020 tarihinde öğrendiğini, bu alacakları talep etme hakkının 07.08.2022 tarihi itibariyle zaman aşımına uğradığını, davalı teşekkül ve davacı şirketler arasında akdedilen Sivas Lojistik Merkezi ve Demiryolu Bağlantısı (1. Etap) Yapım İşine ilişkin sözleşmenin yapıldığını, değerlendirme dışında bırakılan iş ortaklığı tarafından ...6. İdare Mahkemesinde açılan davanın taraflarına ihbar edilmediğini, aynı şekilde ...6. İdare Mahkemesinde görülen davanın temyiz aşamasında da davalı teşekküle ihbar edilmediğini, davalı teşekkül tarafından Kamu İhale Kurumu tarafından verilen karar doğrultusunda sözleşmenin feshi yönünde işlem tesis edildiğini, davacıların tacir olduğunu, Türk Ticaret Kanununun 20/2 maddesi hükmü gereğince basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüklerinin bulunduğunu, KİK payının, Kamu İhale Kurumunun gelirleri arasında yer aldığı, bu nedenle davanın Kamu İhale Kurumuna yöneltilmesi gerektiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 'Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler' başlıklı 7. Maddesi hükmüne göre, Damga Vergisi ve Karar Pulu bedelinin sözleşme bedeline dahil olduğu, bu bedellerin davacılar tarafından davalı teşekküle yatırıldığını, teşekkül tarafından da Kızılbey Vergi Dairesine intikal ettirildiğini, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunun 'Mükellef' başlıklı 3. Maddesinde \"Damga Vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder.\" hükmüne, aynı kanuna ekli 1 sayılı tablonun 'II. Kararlar ve Mazbatalar' başlıklı listesinin 2. Fıkrasında \"(Değişik: 4/6/2008-5766/10 md.) İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları (Ek hüküm: 15/7/2016-6728/28 md.) (4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi hâlinde, bu ihale kararının hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisi ret ve iade olunur. Sözleşmenin düzenlenmiş olması durumunda, sözleşmeye ilişkin damga vergisi red ve iade edilmez.\" hükmüne yer verildiğini, eklenen bu hükme göre sözleşme için ödenen damga vergisinin iade edilmeyeceğini, aynı düzenlemenin ihale karar pulu için de geçerli olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLER :
...6. İdare Mahkemesinin 2019/2462 E., 2020/727 K. Sayılı dosyası istenilerek incelenmiş ve sureti dosyaya kazandırılmıştır.
TCDD Genel Müdürlüğünden 2018/309847 İhale kayıt numaralı \"Sivas Lojistik ve Demiryolu Bağlantısı (1. Etap) İnşaatı Yapım İşi\" ihalesine ilişkim tüm ihale dosyalarının, davacı ...İnşaat A.Ş. ve Şenbay Madencilik Tur. İnş. Nak. San. Ve Tic. A.ş. ile imzalanan sözleşmelerin, söz konusu ihalenin iptaline ilişkin alınan kararların ve ilişkili tüm bilgi belgeler istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.
...4. İdare Mahkemesinin 2022/2562 sayılı dosyası istenilerek incelenmiş ve sureti dosyaya kazandırılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında nitelikli hesap uzmanı bilirkişisinden alınan 04/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacılar alacağının 794.238,24-TL olarak hesaplandığını, davadaki talebin 89.195,74-TL olduğunu, başvurunun 11.10.2022 tarihinde yapıldığı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. \t\t
Tarafların itiraz ve beyanları doğrultusunda dosya önceki bilirkişi tevdi edilerek alınan 12/05/024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; yeniden yapılan hesaplamalar dışında kalan itirazların asıl rapordaki inceleme ve tespitleri değiştirecek nitelikte olmadığını, davacıların sözleşme süresine göre alacağının 1.321.662,06-TL olarak hesaplandığı, davadaki talebin 89.195,74-TL olduğunu, davacıların işin ilerleme oranın göre alacağının 2.268.542,95-TL olarak hesaplandığını, davadaki talebin 89.195,74-TL olduğunu, başvurunun 11.10.2022 tarihinde yapıldığı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava, Sözleşmenin feshi nedeniyle uğranılan menfi zararın tazmini davasıdır.
Davalı TCDD Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen 'Sivas lojistik Merkezi ve Demir yolu Bağlantısı inşaat yapım işinin 18/10/2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile davacı ortaklık üzerinde bırakıldığı, Davacı şirketlerin oluşturduğu İş ortaklığı ile .... .... .... Genel Müdürlüğü arasında Sivas Lojistik Merkezi ve Demir yolu Bağlantısı ( 1 Etap) inşaat yapım işine ilişkin 2018/309847 ihale kayıt numaralı sözleşme imzalandığı, sözleşmeye esas komisyon kararına karşı yapılan şikayet ve itiraz başvurularının Kamu ihale kararı ile reddi kararı üzerine dava dışı ihaleye katılan ... Sistemler Anonim şirketi , ...Yol İnşaat şirketi ve 1923 İnşaat Anonim şirketi tarafından Kamu ihale Kurumu Başkanlığı aleyhine .... .... .... esas ... karar sayılı mahkeme kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Dava konusu işlemin iptal edilmesinden sonra Kamu ihale Kurumu tarafından verilen 22/7/2020 tarihli karar ile Danıştay 13. Dairesinin kararına göre işlem yapılmasına karar verilmiştir. .... ..... .... inşaatı işine ilişkin 05/11/2020 tarih 2020/14 karar 2018/309847 İhale kayıt numaralı ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin ... Sistemler Anonim şirketi , ...Yol İnşaat şirketi ve 1923 İnşaat Anonim şirketi iş ortaklığı, ekonomik açıdan 2. Teklifin ...inşaat A.Ş ve ... Madencilik tUR. İNŞ. NAK. SAN. Tic. A.Ş iş ortaklığı teklifinin olduğu belirlenmiştir. İhale bu şirketlere verilmiş ve davacı iş ortaklığı ile yapılan sözleşmenin feshine karar verilmiştir.
Dava Eser sözleşmesinin feshi nedeni ile uğranılan menfi zarar tazmini davasıdır.
6098 Sayılı yasanın 136 maddesine göre ' Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkansızlaşırsa borç sona erer' şeklinde düzenlenmiştir. Somut olayda davalı...genel müdürlüğü tarafından davacı iş ortaklığına işin ihale edildiği ve sözleşme imzalandığı, sonrasında ...6 İdare Mahkemesinin kararının temyiz sonucu bozulması üzerine dava konusu işlemin iptal edildiği, Kamu ihale kurumu tarafından danıştay kararına göre işlem yapılmasına karar verildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin ... Sistemler Anonim şirketi , ...Yol İnşaat şirketi ve 1923 İnşaat Anonim şirketi iş ortaklığı tarafından yapıldığına karar verilerek ihalenin bu şirketlere bırakıldığı anlaşılmıştır.
Davalı...Genel Müdürlüğü ile sözleşme imzalayan davacı şirketler açısından sözleşmenin uygulama imkanı kalmamış hukuki imkansızlık doğmuştur. Sözleşme hukuki imkansız sebebi ile ifa edilemeyeceğinden davacının sözleşme nedeni ile verdiklerini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteme, yine menfi zararları isteme hakkı bulunmaktadır. Davacı somut olayda sözleşmenin imzalanması nedeni ile ödemek zorunda kaldığı damga vergisi, KİK payı ve karar pulunu talep etmektedir. Talep edilen bedeller menfi zarar kapsamında olup davacının bu bedelleri istemekte haklıdır.
Dosya kapsamına giren belgelerden davacının iş bu sözleşme nedeni ile 1.501.551,23 TL damga vergisi , 79.195,74 TL KİK payı ve 901.247,52 TL karar pulu ödediği anlaşılmaktadır. Davacı iş ortaklığının herhangi bir kusuru olmadığından, sözleşmenin hukuki imkansızlığı nedeni ile ödediği menfi zararın tamamını ( sözleşmenin ifa edilen kısmı için mahsup yapılması hukuken mümkün olmadığından ) istemekte haklı olduğuna kanaat getirilmiştir. ( ...BAM 4 Hukuk Dairesi 2017/1796 2018/688 )( ...BAM 27 Hukuk 2022/330 esas 2024/164 karar) . Davacı damga vergisi ve karar pulu açısından kısmi olarak dava açmış olmakla, davacının talebi ile bağlı kalınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur Davalı...Genel Müdürlüğünün 25/10/2022 tarihli ihtar cevap yazısı temerrüt tarihi olarak kabul edilmiştir.
HÜKÜM : \t
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
Davanın KABULÜNE;
1.-5.000,00 TL damga vergisi, 79.195,74 TL KİK payı ve 5.000,00 TL karar pulu toplamı olan 89.195,74 TL'nin temerrüt tarihi olan 25/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 6.092,96 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 1.536,98 TL harcın mahsubu ile noksan olan 4.555,98 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3.-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacılara verilmesine,
4.-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.120,00 TL giderin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5.-Davacı tarafça yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 1.536,98 TL peşin harç olmak üzere toplamı 1.617,68 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6.-Davacı tarafından yapılan 3.071,50 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7.-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/12/2024
*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.