T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN\t\t:...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 09.12.2022
NUMARASI\t\t...
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 03.07.2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 07.07.2025
\tİlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
\tTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
\tDavacı vekili, 27.04.2014 tarihinde davalı sigorta şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu, dava dışı ... idaresindeki ... plakalı araç ile emniyet şeridinde seyreden ... idaresindeki ... plakalı motosiklete arkadan çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında ağır şekilde yaralanan davacının eşi ...'nın tedavisi devam ederken vefat ettiğini, dava dışı araç sürücüsü ...'nın KTK’nın 56/1-a maddesini ihlal etmesi sebebi ile asli ve tamamen kusurlu bulunduğunu, desteğin kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusuru bulunmadığını, ölüm sebebinin geçirmiş olduğu trafik kazası olduğunu, eşini kaybeden davacının uğradığı destekten yoksun kalma zararı için sigorta şirketine 26.06.2020 tarihinde yapılan başvuruya cevap verilmediğini belirterek, belirsiz alacak olarak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL destekten yoksun kalma zararının davalının temerrüte düştüğü tarihten itibaren işlemiş avans faiziyle birlikte müşterek ve müteselsil sorumluluk çerçevesinde davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 26.10.2021 tarihli dilekçe ile talebini 180.601,01 TL' ye arttırmış, 08.04.2022 tarihli dilekçe ile ise dava değerini 268.000 TL olarak ıslah etmiştir.
\tDavalı sigorta şirketi vekili, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, müteveffanın ölümü ile meydana gelen kaza arasında illiyet bağı bulunmadığını, kusura ilişkin iddiaları kabul etmediklerini, müteveffanın kask koruyucu tertibat kullanıp kullanmadığının araştırılmasını, tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmasını, davalı tarafından maluliyet nedeniyle yapılan 105.308,80 TL tazminat ödemesinin dikkate alınması talepleri bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece toplanan delillere göre; davanın yaralamalı-ölümlü trafik kazasında müteveffanın desteğinden yoksun kalan davacının destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olduğu, 03.04.1958 doğumlu ...’nın 27.04.2014 tarihinde meydana gelen olay nedeniyle 03.04.2020 tarihinde vefat ettiği, mahkemece ATK 1. Adli Tıp İhtisas Kurulu'ndan alınan 11.10.2021 tarihli raporda ...'nın ölümünün genel beden travmasına bağlı kafatası, omur ve çok sayıda kot kırığı ile birlikte akciğer doku harabiyeti, beyin kanaması ve beyin doku harabiyeti, bunlara bağlı yatalak kalma ve gelişen komplikasyonlar sonucu meydana geldiği, 27.04.2014 tarihinde maruz kaldığı araç dışı trafik kazasına bağlı yaralanmasıyla ölümü arasında illiyet bağı bulunduğunun bildirildiği, mahkemece alınan 04.02.2022 tarihli heyet raporunda kazanın meydana gelmesinde dava dışı sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, davacının desteğin eşi olduğu, desteğin dava dışı çocukları 1989 doğumlu ... ve 1993 doğumlu ...’nın destek alma yaşını tamamladıkları, müteveffanın babası ... ve annesi ...’nın kazadan önce öldükleri, davacıdan başka destek tazminat talep hakkı bulunan kişi olmadığı, desteğe 105.308,80-TL tazminat ödemesi yapıldığı belirtilmiş ise de iş bu davada, maluliyet tazminatı değil müteveffanın eşi tarafından destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiğinden ödemenin belirlenen tazminattan düşülmediği, TRH 2010 yaşam tablosuna göre davacı ... lehine 348.186,56 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatı hesaplandığı, davacının davasını 268.000,00 TL' olarak ıslah ettiği belirtilerek davanın kabulü ile, 268.000,00 TL'nin 09.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yolu başvurusu yapılmıştır.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
\tDavalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, müteveffanın ölüm sebebinin bilinmediğini, ölüm tarihi ile kaza tarihi arasında 6 yıl bulunduğunu, illiyet bağının olduğunun belirtilmesinin hatalı olduğunu, kusur durumunun hatalı belirlendiğini, olaya ilişkin yol durumu, diğer araçların durumu, hız, fren, manevra vb. hususların dikkate alınmadığını, Dikili Asliye Ceza Mahkemesince tanzim edilen bilirkişi raporunda ...'nın ikinci derecede tali kusurlu bulunduğunu, 03.12.2018 tarihli bilirkişi raporunda ... plakalı sigortalı araç sürücüsünün %75, ... plakalı motosiklet sürücüsü desteğin %25 kusurlu olduğu tespit edildiği halde araç sürücüsüne %100 oranında kusur atfedildiğini, sigorta şirketi tarafından ilgili hasar dosyası kapsamında davacı yana yapılan 105.308,80-TL ödemenin güncellenmiş değerinin hesaplanacak tazminattan mahsup edilmesi gerektiği halde bilirkişi raporunda indirim yapılmadığını, ödeme ile zararın karşılandığını, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/479 Esas sayılı dosyasında alınan hesap bilirkişisi raporunda davacının maluliyeti nedeniyle başkaca maddi tazminat alacağı kalmadığının tespit edildiğini, tazminat hesaplamasının %1.8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, poliçe limitinin \"sakatlanma ve ölüm\" halinde kişi başı toplam 268.000,00-TL olduğunu, sigorta şirketince yapılan 105.308,80-TL'lik ödeme ile poliçe limitinin bakiye 162.691,20-TL olduğunu ileri sürmüştür.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;
Dava, trafik kazasında ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı vekili, 27.04.2014 tarihinde davalının zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın davacının eşi ...'nın idaresindeki motosiklete arkadan çarpması sonucu ağır şekilde yaralanan desteğin 03.04.2020 tarihinde vefat ettiğini belirterek davalıdan destekten yoksun kalma tazminatının tahsiline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
1-Davalı vekili sigorta şirketi vekilinin teminat limiti aşılmasına yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde;
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda 91 ila 101. Maddeler arasında düzenlenmiştir. Motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracın işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belirli limitlere kadar karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası,( Trafik Sigortası) 91. Maddesinde “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”şeklinde belirtilmiş 85.maddesinde ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” denilmiştir.
KTK'nın 93. Maddesinde; Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve ... Gazetede yayımlanır.”hükmü mevcuttur. 2918 sayılı KTK'nın Tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller başlıklı 95. Maddesinde “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.” denilmiştir.
Türk Ticaret Kanunun Sorumluluk sigortalarının düzenlendiği Sözleşmenin konusu ve kapsamı başlıklı 1473. Maddesinde “ Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.\" düzenlemesine göre sigorta şirketlerinin sorumluluğu konusunda tek sınırlamanın poliçe limiti olduğu belirtilmiştir.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunun 13. Maddesinde; Sigorta şirketleri, faaliyet gösterdiği sigorta branşlarının kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamaz. Sigorta şirketleri ruhsat sahibi oldukları ilgili sigorta branşlarında tesis edilmiş zorunlu sigortalara ilişkin olarak sigorta poliçesi teklifi vermek zorundadırlar ve sigorta şirketleri ruhsat sahibi oldukları ilgili sigorta branşlarında tesis edilmiş zorunlu sigortalar konusuna dahil herhangi bir rizikoyu kapsam dışı bırakacak şekilde veya poliçe tanziminden caydırmaya yönelik fiyatlama ve komisyon tespiti yapamazlar. (Zorunlu Sigorta Takibine İlişkin Yönetmeliğin 13. Maddesi)
Dava konusu olay tarihinde yayınlanmış olan Asgari Sigorta Teminatlarına İlişkin Tarife ve Talimatta 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere zorunlu mali sorumluluk sigortası tedavi gideri teminatının kişi başına 268.000,00 TL, sakatlanma ve ölüm teminatının kişi başına 268.000,00 TL olduğu belirlenmiştir.
Somut olayda, dava konusu trafik kazasında yaralanan ... tarafından İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/479 E. Sayılı dosyasında davalı sigorta şirketi ve sigortalı araç sürücüsü ...'ya karşı sürekli iş göremezlik ve manevi tazminat, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/349E. Sayılı dosyasında davalı sigorta şirketine karşı bakıcı gideri istemiyle açılan dava dosyalarının birleştirilmesi ile yapılan yargılama neticesinde verilen 31.05.2021 tarih, 2021/353 K. Sayılı kararda mahkemece ATK Genel Kurulu'ndan alınan raporda davacının %73 sürekli işgöremezlik halinde kaldığı, 9 ay geçici iş göremezlik süresinin belirlendiği,başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, mahkemece alınan kusur raporunda sigortalı araç sürücüsünün KTK' nın 52/b ve 56/1-a,c maddelerini ihlal ettiğinden %75, davacı ...' nın ise KTK 78. Maddesini ihlalle koruyucu başlık (kask) takmadığından %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, yargılama sırasında davacının vefat ettiği, aktüer bilirkişi raporuyla davacının sürekli iş göremezlik / daimi maluliyet tazminatının 55.608,43 TL olarak hesaplandığı, ancak dava açılmadan önce davalı sigorta şirketi tarafından yapılan toplam 105.308,50 TL ödemenin raporun düzenlendiği tarih itibariyle yasal faiziyle birlikte güncellendiğinde 155.503,15 TL'ye isabet ettiği, dava öncesinde yapılan ödemelerle davacının sürekli iş göremezlik zararının karşılandığı, tazminat alacağının kalmadığı, bakıcı giderlerinin nihai ve gerçek maddi zararının 7.610,62 TL olduğunun bildirildiği, ... mirasçıları olan davacılar tarafından 08.03.2021 tarihli bedel artırım dilekçesi ile 500,00 TL bakıcı gideri talebinin 7.610,62 TL' ye arttırıldığı, birleşen dava dosyasında bakıcı gideri talebine ilişkin ATK raporu uyarınca sürekli bakıcıya muhtaçlık durumunun bulunmadığı, ancak iyileşme süresi (tedavi dönemi) olan 9 aylık süre içinde %100 oranında malul sayılması gerekeceği belirtildiğinden bu dönem için bakıcı gideri zararının 7.610,62 TL olduğu belirtilerek asıl dava dosyasında davacıların sürekli/ daimi iş göremezlik tazminatı talebinin reddine, manevi tazminat talebinin kabulü ile 25.000,00 TL' nin davalı ...'dan tahsiline, birleştirilen dava dosyasında 7.610,62 TL bakıcı giderinin davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmiş, 04.01.2022 tarihi itibariyle mahkemece kararın kesinleşmediği bildirilmiştir.
Bu durumda, mahkemece İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/479 E., 2021/353K. Sayılı gerekçeli kararın taraflara tebliğe çıkarılıp çıkarılmadığının, kararının kesinleşip kesinleşmediğinin mahkemesinden sorulması, davalı sigorta şirketi tarafından 27.03.2015 tarihinde 21.061,00TL ve 84.247,00TL olmak üzere davacıya yapılan 105.308,80 TL ödeme yapıldığı, davalının bir kişinin ölümü ve yaralanması halinde sorumluluğunun sakatlanma/ ölüm halinde kişi başı teminat limiti olan 268.000TL ile sınırlı olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından destek ...'nın yaralanması ve ölümü nedeniyle kişi başı tek limiti ile sorumlu olduğu göz önünde bulundurularak davalı tarafından ...'nın yaralanması nedeniyle yapılan ödemenin 268.000,00TL teminat limitinden mahsubu ile bakiye teminat limitinden sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken yapılan ödemenin mahsup edilmemesi doğru görülmemiştir.
2-Kazaya ilişkin Dikili 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/316 E., 2017/347 K. Sayılı dosyasında kazanın meydana gelmesinde arkadan çarpma kural ihlali nedeniyle birinci derecede asli kusurlu olduğu, motosiklet sürücüsü ...' nın trafik kurallarını ihlal etmediği, kusuru bulunmadığı belirtilerek sanık ...'nın taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan 1 yıl 8 ay cezalandırılmasına, cezanın ertelenmesine karar verildiği, karara karşı istinaf başvurusu üzerine İzmir BAM 14. Ceza Dairesi'nin 2017/2781E., 2018/2411K. kararı ile esasa ilişkin değerlendirme yapılmadan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın 31.10.2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Mahkemece kazanın meydana gelmesinde desteğin kusurunun bulunmadığı değerlendirmesi kesinleşen ceza mahkemesi kararı ile uyumlu ise de, davalı sigorta şirketinin desteğin kask/ koruyucu tertibat kullanmadığı savunmasının ve kask kullanmaması ile ölüm arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı değerlendirilmesi gerekirken tazminattan müterafik kusur indirimine ilişkin değerlendirme yapılmamış olması da doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
\tHÜKÜM \t\t: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
\t1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
\tYeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
\t2-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine,
\t3-İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,
\t4-Karar tebliği, harç ve gider avansı iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 03.07.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.