T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1106 Esas
KARAR NO: 2025/1039 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi
ESAS NO: 2024/90 Esas (Derdest Dava Dosyası)
TARİHİ: 14/04/2025 (Ara Karar Tarihi)
DAVA: Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
TALEP: İHTİYATİ TEDBİR
KARAR TARİHİ: 19/06/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili 09.09.2024 tarihli talep dilekçesinde özetle; \"..daha önce davalı şirket adına ...'e kaydedilmesine izin verilen ve halihazırda haksız ve hukuka aykırı şekilde davalının zilyetliğinde bulunan plakalı araçlar hakkında sicillerine şerh koyulmasını ve davalı şirket adına kayıtlı KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) kayıtlarının ilgili İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak kapatılması ile araç maliki müvekkili ... adına aktarılarak KABİS'E kaydedilmesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, her ne kadar dava tarihi itibariyle 85 adet aracı haksız olarak zilyetliğinde bulundurmuş olduklarını, daha sonra bir kısım araçları iade ettiklerini, davalının haksız olarak zilyetliğinde bulundurduğu ve davalı adına kayıtlı KABİS kayıtlarının kapatılması ve müvekkili şirketin KABİS sistemine aktarılmasını, ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... Plakalı 21 Adet aracın plaka bilgileri ile işbu dilekçe ekinde araçların özelliklerine ilişkin detay listeyi sunduklarını, talebi doğrultusunda davalı şirket adına kayıtlı KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) kayıtlarının ilgili İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak kapatılması ile araç maliki müvekkili ... adına aktarılarak KABİS'e kaydedilmesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği görüldü.
İLK DERECE MAHKEMESİ 03/01/2025 TARİH VE 2024/90 ESAS SAYILI ARA KARARINDA; ''Somut olayda davacının isteminin; ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... Plakalı 21 Adet araçların davalı şirket adına kayıtlı KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) kayıtlarının kapatılması ile araç maliki davacı ... adına aktarılarak KABİS'e kaydedilmesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesine yönelik olduğu anlaşılmakla; davanın ve talebin niteliği, davacının sözleşmeyi feshettiğine dair beyanı dikkate alındığında HMK'nın 389.vd maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için gerekli şartların mevcut olduğu, ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... Plakalı sayılı araçların davacı adına kayıtlı olduğu, ancak her ne kadar davacı ... plakalı araç yönünden de ihtiyati tedbir talebinde bulunmuş ise de bu aracın dava konusu edilen araçlar arasında bulunmadığı, uyuşmazlık konusu olmayan şeyler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün olmadığı, öte yandan talebe konu araçları KABİS sistemine kaydedilmesi hususunun malik olan davacının kendi muhtariyetinde olduğu anlaşılmakla her bir araç için takdiren 25.000,00 TL olmak üzere toplam 500.000,00 TL teminat mukabilinde talebin kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine ilişkin, taraflar dinlendikten sonra karar verildiğinden istinaf yolu açık olmak üzere aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. '' Gerekçesi ile, ''1-Davacının ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile; davacı tarafından 500.000,00 TL nakdi teminat veya muteber bir bankanın aynı miktarda kesin ve süresiz teminat mektubu ibraz edildiğinde; ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... Plakalı araçların davalı şirket adına kayıtlı KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) kayıtlarının kapatılmasına, 2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,'' karar verilmiş ve ara karara karşı davalı -birleşen dosya davacı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulmuştur.Davalı/birleşen dosya davacı vekili ihtiyati tedbirin kaldırılması talepli dilekçesinde özetle; Mahkemece önceki beyanlarımız nazara alınmadan verilmiş olan ihtiyati tedbir kararı hukuka, dosya kapsamına ve vicdana aykırı olduğunu, davacını müvekkili davalıya verdiği maddi zararın tazmini istemiyle İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2024/520 E. dosyası açılmış ve işbu dava dosyası ile birleştirildiğini, ihtiyati tedbir müvekkilinin işletmesini üstlendiği araçların kiralanamaması yolunu açacak, bu şekliyle davacı müvekkiline verdiği zararı katlayarak artıracağını, tedbir kararı için takdir edilen teminat tutarı uğranılacak zararın kat be kat altında olduğunu, günümüz ekonomik gerçeklerinden uzak olduğunu, dava sürecinde davacı tarafından talep edilen ve mahkemece kabul edilen ihtiyati tedbir talebi dava konusuna ilişkin olduğunu, dava ile elde edilmesi düşünülen sonucu doğurduğunu, ihtiyati tedbir kararına itirazının olup olmadığı ve içeriği değerlendirilmeden davayı konusuz bırakma noktasında verdiği tedbir kararı hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirmiş olduğu diğer nedenlerle; ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına; mahkeme tarafından farklı yönde değerlendirme yapılacak ise her bir aracın günlük 5.000,00 TL kiralama gelir kaybı dikkate alınarak teknik hesaplama yapılmadan belirlenen teminat miktarının artırılmasına karar verilmesini talep ettiği görüldü.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 14/04/2025 Tarih ve 2024/90 Esas (Derdest) sayılı ara kararında;\".......Dosyanın incelenmesinden; ihtiyati tedbir kararı konu araçların davacı adına kayıtlı olduğu, davanın ve talebin niteliği, davacı birleşen davalının sözleşmeyi feshettiğine dair beyanı dikkate alındığında HMK'nın 389.vd maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için gerekli şartların mevcut olduğu, ihtiyati tedbir kararı verilmemesi halinde davacı taraf aleyhine telafisi güç zararların doğma ihtimalinin bulunduğu, her bir araç için takdir edilen teminatın dosyaya yatırıldığı, teminat miktarının somut olayın özelliğine ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından itirazın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.\"gerekçesi ile, ''1-Davalı/birleşen davacı tarafın ihtiyati tedbirin kaldırılmasına yönelik talebinin reddine'' karar verilmiş ve ara karara karşı davalı/birleşen dosya davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı /birleşen dosya davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dosyasına konu somut olayda taraflar arasında araç kiralama hizmeti verilmesine yönelik bayilik ilişkisi bulunmakta olduğunu, yerel mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının müvekkilin işletmesini üstlendiği araçların kiralanamaması yolunu açacağını, bu şekliyle davacı müvekkile verdiği zararı katlayarak artıracağını, tedbir kararı için takdir edilen teminat tutarının uğranılacak zararın kat be kat altında olduğunu ve günümüz ekonomik gerçeklerinden uzak olduğunu, davacı ...'nun müvekkile verdiği maddi zararın tazmini istemiyle İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2024/520 E. dosyasının derdest olduğunu, dava sürecinde davacı tarafından talep edilen ve mahkemece kabul edilen ihtiyati tedbir talebinin dava konusuna ilişkin olduğunu, dava ile elde edilmesi düşünülen sonucu doğurduğunu, Davacının, müvekkilin güveni kötüye kullandığı iddiası ile yapılan suç duyurusu üzerine Adana 29. Asliye Ceza Mahkemesi nezdinde ceza yargılaması yapıldığını ve müvekkilin atılı suçtan beraat ettiğini, yine müvekkilin bayilik ilişkisi çerçevesinde zilyetliğini elinde bulundurduğu araçlara ilişkin davalı müvekkil hakkında ve aynı hukuki statüdeki bayiileri hakkında yakalama kararı içerikli tedbir uygulamasına başvurduğunu, ancak davacının anılan başvurularının reddedildiğini, Davacının, zilyetliği 2027 yılına kadar bayilik sözleşme gereği müvekkile verilmiş olan araçların kabis kayıtlarının kapatılması noktasında mahkemeden tedbir talep edilmesinin başlı başına müvekkile zara vermeye yönelik olduğunu, keza kabis kayıtlarının kapatılmasının araçlar üzerinde müvekkilin zilyetlik hakkını sonlandırmayacağını, kabis kaydı kapatılan araçlara ilişkin davalı müvekkilin kira ödeme yükümünün devam ettiğini, ancak Karayolları Trafik Kanunu gereğince anılan araçların 3. Kişilere kiralanmasının engellendiğini, tedbir kararının müvekkil davalıya zarar verme dışında bir amaca hizmet etmediğini, tedbir kararı verilen araçların şuan otoparkta bekletileceğini, kiralanamayacağını, kira gelirinden mahrum kalındığı gibi otopark ve bakım giderleri doğacağını, bunun da yanı sıra davacıya ödenmesi gereken kiraların işlemeye devam edeceğini, Dava dilekçesinde, dava konusu içinde araçların iadesi talebinin de yer aldığını, mahkemece ihtiyati tedbir kararı verilerek dava dilekçesi içeriğinin kısmen kabul edilmiş olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılarak istinaf isteminin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Talep, taraflar arasındaki bayilik ilişkisinin, davacı şirket tarafından haklı olarak sonlandırılması neticesinde; bayilik ilişkisi kapsamında davalı tarafa kiralanan mülkiyeti davacıya ait araçların iadesi, iade edilmemesi nedeniyle haksız kullanım bedeli dahil doğmuş ve doğacak tüm maddi zararların fazlaya dair tüm hakları saklı kalmak şartıyla şimdilik 100.000,00-TL tutarındaki kısmi alacağın fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsili istemi ile açılan davada davalının haksız olarak zilyetliğinde bulundurduğu ve davalı adına kayıtlı KABİS kayıtlarının kapatılması ve davacı şirketin KABİS sistemine aktarılması yönünde ihtiyati tedbir verilmesi istemine ilişkindir.Mahkemece 03/01/2025 Tarihli ara karar ile; Davacının ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne, karar verilmiş ve ara karara karşı davalı -birleşen dosya davacı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulmuştur.Mahkemece 14/04/2025 Tarihli ara karar ile; Davalı/birleşen dosya davacısının ihtiyati tedbirin kaldırılmasına yönelik talebinin reddine, karar verilmiş ve ara karara karşı davalı/birleşen dosya davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Somut olayda, davacı şirket ile davalı ... arasında 20/09/2017 tarihli yerel temsilcilik sözleşmesi başlıklı sözleşme imzalandığı, sözleşmenin süresinin devir tarihinden itibaren 3 yıl olduğu, sözleşmenin Geçerlilik/Fesih başlıklı 5.1. maddesinde; ''İş bu sözleşme, sözleşme başlangıcında belirtilen devir tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olup 3 yıl boyunca geçerli ve yürürlükte kalacaktır.Tarafların sözleşmenin sona erme tarihinden 1 ay önce fesih yönünde bir bildirimi olmadığı taktirde iş bu sözleşme süresi sonunda 3.1. Maddede belirtilen bedel olmaksızın 1 yıllık süre için yenilenecek ve devam edecektir.Takip eden yıllar için de aynı şart ve hükümler geçerlidir.'' 5.2. Maddesinde ise; ''Temsilcinin bu sözleşmenin herhangi bir veya birkaç maddesindeki yükümlülüklerini tamamen veya kısmen yerine getirmemesi durumunda Central'in yazılı ihtarına rağmen herhangi bir düzeltme sağlanamaması veya tekrarı halinde ... bu sözleşmeyi tek taraflı olarak haklı nedenle ve tazminatsız ve bildirimsiz olarak fesih etme hakkına sahiptir....,'' hükmü düzenlenmiştir.Davacı şirket vekili tarafından davalıya Ankara ... Noterliğinden gönderilen 01.09.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile; ''Müvekkil şirket ile yürütmekte olduğunuz ticari iş gereği, 01.09.2022 tarihi itibariyle cari hesaptan kaynaklanan 908.077.23-TL bakiye borcunuzu işbu ihtarımızın tarafınıza tebliğinden itibaren en geç 2(iki) iş günü içinde Müvekkil şirkete ödemenizi, aksi takdirde tahsili için hukuki yollara başvurulacağı,'' ihtaren bildirilmiştir.Davacı şirket vekili tarafından davalıya Ankara ... Noterliğinden gönderilen 13.09.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile; '' 1. Bildiğiniz üzere; Müvekkil şirket (..., ..., ..., ... olarak isim değişerek devam etmiştir) ile tarafınız arasında, “...” markasının; sözleşme süre, şart ve kapsamı çerçevesinde kullanımınıza verilmesi konusunda 20.09.2017 tarihli “YEREL TEMSİLCİLİK SÖZLEŞMESİ” tanzim edilmiştir. 2. Mezkur Sözleşme kapsamında bayilik ilişkisi devam etmekte olup, gelinen süreçte taraflar arasında “mevcut bayilik ilişkisinin usul ve esaslarının yeniden belirlenmesi gereği hasıl olmuştur. İşbu nedenle, yeni bayilik ilişkisi şekil ve şartlarını düzenleyen yeni bir sözleşme hazırlanmıştır. 3. Müvekkil şirket tarafından 04/08/2022 tarihinde elektronik posta-adresinize iletilen Uzlaşma ve Uzlaşma Yönetimi Protokolü doğrultusunda; mevcut bayilik ilişkisinin sonlandırılması ve Müvekkil şirket tarafından hazırlanan yeni bayilik ilişkisi şekil ve şartlarını taşıyan sözleşmenin imzalanmasına taraflarca mutabık kalınması halinde çalışmaya devam edilmesi ve yine mezkur Protokol'ün 3.1. maddesinde belirtilen 01/11/2022 tarihine kadar, mülkiyeti ... A.Ş.” ye ait olan araçların Müvekkil şirkete teslim edilmesine ilişkin hak ve yükümlülükler bildirilmiştir. 4. Mülkiyeti Müvekkil şirkete ait, zilyetliğinizde bulunan araç iadelerini de içerir Uzlaşma ve Uzlaşma Yönetimi Protokolü'nün her bir sayfasının bayiniz sıfatıyla ıslak imzalı ve kaşeli olarak hazırlanarak iş bu ihtarnamenin tarafınıza tebliğinden itibaren en geç 7(yedi) gün içerisinde Müvekkil şirketin merkez adresine(... Mah. ... Cad. ... Blok No:...-... Kadıköy/İstanbul) iletmeniz ve akabinde bayilik ilişkisini yeni dönemde devam ettirmek istemeniz halinde tarafınıza ileteceğimiz yeni bayilik sözleşmesini imzalamanız gerekmektedir. 5. Mezkur Protokol hükümlerinde yer almayan ancak mevcut bayilik sözleşmesi ve eklerinde yer alan hükümler ile Protokol hükümlerinin çelişmesi halinde, Müvekkil şirket lehine hükümlerin geçerli olacağını ve/veya yorumlanacağını bildirmek isteriz. 6. Tarafınıza iletilen, Uzlaşma ve Uzlaşma Yönetimi Protokolü'nün belirtilen süre içerisinde ıslak imzalı ve kaşeli olarak Müvekkil şirkete iletilmemesi halinde, bayilik ilişkisinin Müvekkil şirket tarafından 01/11/2022 tarihi itibariyle feshedileceğini ve zilyetliğinizde bulunan mülkiyeti Müvekkil şirkete ait araçların iadesi için hukuki yollara başvurulacağı,'' ihtaren bildirilmiştir. 6100 Sayılı HMK 389 maddesi uyarınca \" Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.\" Aynı kanunun 390 maddesi \"tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.\" hükmünü havidir. Somut olayda; yukarıdaki açıklamalar ve dosya kapsamındaki deliller gözetildiğinde, ara karar tarihi itibariyle ihtiyati tedbir kararı verilmesine yönelik yaklaşık ispat gerçekleşmiş olup davalı vekilinin yaklaşık ispatın gerçekleşmediğine yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Dava dosyası içindeki belge ve bilgilere göre mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davalı/birleşen dosya davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı/birleşen dosya davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davalı/birleşen dosya davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcı istinaf eden davalı/birleşen dosya davacı tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden davalı/birleşen dosya davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 19/06/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.