T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/628 - 2025/854
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t: 2024/628
KARAR NO\t: 2025/854
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 26/03/2024
NUMARASI\t\t: 2023/112 Esas 2024/164 Karar
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Ölüm Sebebiyle Açılan Maddi Tazminat)
KARAR TARİHİ\t: 19/06/2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 03/07/2025
\tMahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
\tTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
\tDavacılar vekili dava dilekçesinde; 20.10.2022 tarihinde sürücü ...'ün sevk ve idaresinde bulunan, davalı tarafından ZMMS ile sigortalı otomobili ile tek taraflı ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazada, eski eşinin kullandığı araçta yolcu konumunda olan, müvekkiller ... ve ...’in kızları, ...'ün annesi ...'in vefat ettiğini, desteklerinin ölümü nedeni ile müvekkillerinin maddi açıdan mağdur olduğunu, kazanın oluşumunda müteveffa ...'in ve müvekkillerinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, zararlarından davalının sorumlu olduğunu, ileri sürerek, her bir davacı için 100.000,00'er TL olmak üzere belirsiz alacak olarak şimdilik 300.000,00-TL maddi tazminat bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk dahil olmak üzere limit sınırları içerisinde davalı sigorta şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavacı vekili talep artırım dilekçesi ile, davacı ... için 168.153,21 TL, davacı ... için 444.255,23 TL, Davacı ... için 387.591,56 TL olarak dava değerini belirleyerek, davalıdan tahsilini talep etmiştir.
\tDavalı vekili cevap dilekçesinde; yapılan hasar başvurusunda genel şartlar gereği sunulması zorunlu evraklar sunulmadığı için müvekkilince ödeme yapılamadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, sigortalının kusur ve poliçe limiti ile sınırlı olarak mükellef olduklarını kusur durumunun ve gerçek zararın belirlenmesini talep ettiklerini, müteveffanın emniyet kemerinin takılı olup olmadığının araştırılması gerektiğini, hatır taşımasının tespiti halinde indirim yapılması gerektiğini, faizden sorumluluklarının sınırlı olduğunu bildirerek, davanın reddini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece; davanın, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olduğu, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, 20/10/2022 tarihinde dava dışı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile seyir halinde iken tek taraflı trafik kazası meydana geldiği, davacıların desteği ...'in araçta yolcu konumunda bulunduğu, kaza nedeniyle vefat ettiğinin görüldüğü, davacılar ile müteveffa ... arasında destek ilişkisinin bulunduğu, bu bakımdan davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunabilecekleri ve yine kazaya konu aracın davalı nezdinde trafik sigortalı bulunması nedeniyle zarardan sorumlu tutulabileceği, hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca davacıların gerçek zararının 1.939.400,24 TL olduğu, poliçe limitinin ise 1.000.000,00 TL olduğu gözetilerek, garameten paylaştırma neticesinde davacı anne ... için 444.255,23 TL, baba ... için 168.153,21 TL, çocuk ... için, 387.591,56 TL destek tazminatı hesaplandığı, bu miktarlar için davalının sorumlu tutulabileceğinin anlaşıldığı, davalı yan tarafından, müteveffanın emniyet kemeri takmaması, alkollü olduğunu bildiği sürücünün aracına binmesi ve olayda hatır taşıması bulunması nedenleriyle tazminattan indirim yapılması gerektiği ileri sürülmüş olup, mahkemece olayda hatır taşıması mevcut görülmekle birlikte, müteveffanın emniyet kemeri takmadığına veya sürücünün alkollü olduğunu bildiğine dair somut bir delil görülmediği ve bu hususta kesin kanaate varılmadığı, bununla birlikte hatır taşıması indirimi ve ayrıca hatır taşıması yanında müterafik kusur indirimi yapılması halinde de tazminatın poliçe limiti üzerinde kaldığı neticeten davalı yanın sorumlu tutulacağı miktarın değişmediğinin anlaşıldığı, yapılan açıklamalar ve hükme esas alınan aktüerya raporu doğrultusunda ıslah edilen tutar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerektiği, gerekçesiyle; “1-Davanın KABULÜ ile; davacı ... için 168.153,21 TL, davacı ... için 444.255,23 TL, davacı ... için 387.591,56 TL olmak üzere, toplam 1.000.000 TL maddi tazminatın, 612.408,44-TL'sinin 18/11/2022 tarihinden itibaren, geri kalan 387.591,56 TL'sinin 26/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,” karar verilmiş, karar davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
\tDavacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; aktüer hesap raporunun hatalı olduğunu, müvekkilleri lehine ayrı ayrı vekalet ücreti takdiri yerine tek vekalet ücreti takdirinin usule aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını, ayrıca davalının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığını belirterek, davalının istinaf talebinin reddine, istinaf taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.
\tDavalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; yasaya uygun başvurunun yapılmadığını, bu nedenle hükmedilen faiz başlangıcı, yargılama gideri ve vekalet ücretinin hatalı olduğunu, hükme esas alınan raporun karar vermeye elverişli olmadığını, hesaplamanın TRH2010 Yaşam Tablosuna ve 1,8 teknik faiz kullanarak hesaplanması gerektiğini, kazaya karışan aracın uzun dönem kira sözleşmesi ile kiralanmış olması nedeniyle zarardan davalının sorumluluğu olmadığını, mahkemece, hatır taşıması ve müterafik kusur durumunda dahi tazminat sorumluluğu değişmeyeceğinden, bu hususta değerlendirme yapılmamasının hatalı olduğunu, müteveffanın araçta yolcu olup kaza esnasında emniyet kemeri takıp takmadığının değerlendirilmesi gerektiğini, zira desteğin kafa, boyun ve yüz bölgesinden yaralanması nedeniyle vefat ettiğini, buna göre emniyet kemeri takmadığının sabit olduğunu, ayrıca hatır taşıması da olduğunu, yine vefat edenin alkollü araç kullanan sürücünün aracına bilerek binmesi nedeniyle de müterafik kusurunun bulunduğunu, araç sürücüsünün üzerinde 2 adet uyuşturucu çıktığının kolluk tutunağı ile sabit olup, kazada vefat edenin alkol ve uyuşturucu kullanıp kullanmadığına ilişkin raporlar kazandırılmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, ceza dosyasındaki beyanlarla da hatır taşımasının sabit olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
\tMahkemece verilen kararda kamu düzenine aykırılıklar gözetilerek, istinaf edenin sıfatına göre ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, HMK'nın 355. maddesi gereğince yapılan inceleme neticesinde;
\tDava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm sebebiyle destekten yoksun kalma nedeniyle maddi tazminat istemidir. Mahkemece, meydana gelen kaza nedeniyle kızlarını/annesini kaybeden davacıların ölenin desteğinden mahrum kaldıklarından bahisle, davanın sigorta limiti ile sınırlı olarak kabulüne karar verilmiş, karar davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
\tOlay tarihinde, ...'in boşandığı eşi olan ... ile birlikte, ... yakınlarının evinden misafirlikten dönüşleri sırasında, ... direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ile meydana gelen trafik kazasında, ... ve davacıların desteğinin vefat ettiği, kaza tespit tutanağı, ceza soruşturma dosyası ve tüm dosya kapsamından anlaşılmıştır.
\tCeza soruşturmasında, ifadesine başvurulan ..., yeğeni olan ... ve boşandığı ancak halen birlikte yaşadığı eşi ... olay gecesi misafiri olduğunu ve saat:23.30 sıralarında evlerinden ayrıldıklarını, alkol ya da benzeri madde kullandıklarını beyan etmiş ise de, kollukta ifadesine başvurulan ...'ün beyanında, ...'ün amcasının oğlu olduğunu, olay tarihinde saat:00.30 sıralarında, ... ile alkol aldıklarını, ... rakı içtiğini beyan ettiği görülmüştür. Ceza dosyasında vefat edenin kanındaki alkol ve uyuşturucu madde tespiti için yapılan tahlilde de araç sürücüsünün kanında 198 mg/dl (1,98 promil) alkol olduğunun tespit edildiği görülmüştür. İlk derece mahkemesi tarafından alınan aktüer hesap raporu sonrasında gerekçesinde, araç sürücüsünün alkollü olduğunun kanıtlanamadığı, ancak hatır için taşındığı, tazminat miktarlarının sigorta limitini aşması nedeniyle, müterafik kusur kanıtlanmamış olsa ve hatır ve müterafik kusuru olduğu kabul edilse bile sorumlu olunan zararın sigorta limitinin üzerinde olduğundan, davanın garame hesabına göre tam kabulüne karar verildiği görülmüştür.
\tDosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, davalı Yatgıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından gerçek zarar hesaplamasında benimsenen ilke ve yöntemler çerçevesinde alınacak aktüer hesaplamasına göre zarardan sorumlu olduğundan, yapılan hesaplama da buna göre yapılmış olduğundan, hesap raporuna ve yöntemine ilişkin istinaf sebeplerinin yerinde bulunmamasına, aracın kiraya verilmiş olmasının, zarar görene karşı ileri sürülemeyecek olmasına göre davalının ve davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
\t1-Davalı vekilinin müterafik kusura ve hatır taşımasına yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde; ilk derece mahkemesi tarafından taşımanın hatır taşıması olduğu, ancak müterafik kusurun kanıtlanmadığını gerekçesinde kabul etmiş iken, müterafik kusur uygulansa dahi sonucun değişmeyeceğini de belirterek esas hakkında kabul kararı verilmiştir. Eldeki dosyada, vefat edenin boşandığı, ancak halen birlikte yaşadığı aynı zamanda kızının babası olan, ... ailesinin evine misafirliğe gittiğinde kaza meydan gelmiş olup, bu nedenle taşımanın, vefat eden yararına olduğu net olarak ortaya konulmamış ise de, bu hususta davacının istinafı olmadığından, kaldırma sebebi olarak görülmemiştir. Müterafik kusur yönünden yapılan incelemede ise, her ne kadar ilk derece mahkemesi kararında da açıklandığı üzere meydana gelen kaza nedeniyle %20 takdiri indirim uygulansa dahi meydana gelen zarar sigorta limitinin üzerinde olup, hüküm fıkrası açısından kararda isabetsizlik bulunmuyor ise de, davalının rücu hakları açısından, müterafik kusura ilişkin dosyada bir tespit var ise, mevcut durumun gerekçede kesin şekilde ortaya konulması gerekir. Buna göre gerek ceza dosyasındaki alkol tahlil raporu, gerekse de kolluk beyanları nazara alındığında, vefat edenin eski eşinin sevk ve idaresindeki araç ile eşinin akrabalarından misafirlikten dönüşü sırasında meydana gelen kazada, araç sürücüsünün kanındaki alkol oranı da nazara alındığında, alkollü olan sürücünün aracına bilerek binmiş olması nedeniyle müterafik kusurlu olduğu anlaşıldığından, ölümle sonuçlanan kazada vefat edenin müterafik kusurlu olduğunun kabulü gerekirken, müterafik kusuru kanıtlanmadığının kabul edilmiş olması doğru olmadığından, davalının hüküm gerekçesi ile sınırlı olarak istinaf sebepleri yerinde görülmüştür.
\t2-Davacılar vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde; davacılar arasında, ihtiyari dava arkadaşlığı olup, HMK'nın 58. maddesi gereğince davaları birbirinden bağımsızdır. Bu nedenle davacılar lehine kabul edilen miktar üzerinden ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken, toplam tazminat üzerinden vekalet ücreti takdir edilmiş olması doğru görülmemiş, davacılar vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf sebeplerinin kabulü gerekmiştir.
\tYukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin ve davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, mahkemece verilen kararda eksiklik bulunmadığından, yapılan hata yeniden yargılamaya ihtiyaç duyulmadığından hükmün HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, ilk derece mahkemesi kararının düzeltilmesine, Buna göre; davacıların kaza nedeniyle desteklerini yitirmiş olduğundan, davacı ...'in 861.588,70 TL, davacı ...'in 326.116,38 TL, ...'in 751.695,16 TL olmak üzere 1.939.400,24 TL toplam zararları olduğundan, söz konusu zarardan davacı tarafından istinaf edilmeyen %20 hatır taşıması indirildiğinde toplam zararının 1.551.520,19-TL olduğu, %20 müterafik kusur indirildiğinde ise 1.241.216,15 olduğu, bu durumda sigorta limiti 1.000.000,00 TL olduğundan toplam zararın teminat limitini aşmış olmasına göre, garame hesabı ile tespit edilen miktar kadar davalı zarardan sorumlu olduğundan, gerekçenin belirtilen şekilde düzeltilerek, davalının ilk derece mahkemesi tarafından verilen şeklinde tazminattan sorumluluğuna karar vermek gerekmiş, vekalet ücreti yönünden ise, davacılar yararına ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilerek, ilk derece mahkemesi kararında kesinleşen yönler korunarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
\tHÜKÜM \t\t: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
\tDavacılar vekilinin ve davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile; Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 26/03/2024 tarihli, 2023/112 Esas 2024/164 Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine, buna göre;
\t1-Davanın KABULÜ ile; davacı ... için 168.153,21 TL, davacı ... için 444.255,23-TL, davacı ... için 387.591,56 TL olmak üzere, toplam 1.000.000 TL maddi tazminatın, 612.408,44 TL'sinin 18/11/2022 tarihinden itibaren, geri kalan 387.591,56 TL'sinin 26/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
\t2-Alınması gereken toplam 68.310,00-TL karar ve ilam harcından önceden alınan toplam 3.415,50-TL harcın mahsubu ile bakiye 64.894,50-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde (ilk derece Mahkemesi karar tarihi) yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca göre hesaplanan davacı ... için 68.195,73 TL, davacı ... için 60.138,73 TL, davacı ... için 26.904,51 -TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacılara verilmesine,
4-Davacılar tarafından yapılan; 179,90-TL başvuru harcı, 1.024,65-TL peşin/nisbi harç, 2.390,85-TL ıslah harcı, 1.700,00-TL bilirkişi ücreti, 71,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.366,65TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.200,00-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN:
II-İstinaf edenler tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde istinaf edenlere iadesine,
lll-İstinaf başvurusu nedeniyle davacılar tarafından yapılan 1.169,00 TL istinaf başvuru harcı gideri ve 260,00 TL tebligat ve posta giderleri olmak üzere toplam 1.429,00 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
IV-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 1.169,00 TL istinaf başvuru harcı gideri'nin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
lV-HMK'nın 333.maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
V- Kararın taraflara tebliğine
\tDair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 361/1 maddesi uyarınca kararın usulen tebliğinden itibaren 2 HAFTA İÇERİSİNDE TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 19/06/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.