T.C. BURSA BAM 7. HUKUK DAİRESİ
\tT.C.
BURSA \t\t\t
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ\t T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
7. HUKUK DAİRESİ \t\t K A R A R
DOSYA NO\t: .....
KARAR NO\t: .....
BAŞKAN\t\t: ... ...
ÜYE\t\t: ... ...
ÜYE\t\t: ... ...
KATİP\t\t: ... ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: .....
KARAR NO\t: 2.....
KARAR TARİHİ\t: 10/12/2020
İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ\t: 01/03/2021
DAVACI\t: .....
VEKİLİ\t: Av. ... - .....
DAVALI\t: ... -...- ...
VEKİLİ\t: Av. ... -.....
DAVANIN KONUSU\t: Menfi Tespit
B.A.M. KARAR TARİHİ \t: 26/10/2023
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 27/10/2023
Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde, taraflar arasında düzenlenen 25/07/2016 tarihli sözleşme ile ..... ili, ..... ilçesi, ..... ..... Ortaokulu yapım işinin anahtar teslimi götürü bedel usulüne göre anlaşıldığını, yapılan sözleşme gereği üzerine düşen taahhütlerin tamamını yerine getirdiğini, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ..... İl Müdürlüğü tarafından yapılan geçici kabulde eksikliklerin bulunmadığını, yapı denetim firması optimal tarafından tespit edilerek tutanak altına alındığını, davalının kesin hesap yapmaktan kaçınarak ödenmesi gereken meblağı ödemeye yanaşmaması nedeniyle hakkında ..... 16. İcra Müdürlüğü'nün ...../..... esas sayılı dosyası ile icra takip işlemlerine başladığını, takibe konu kambiyo senedinden doğan herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek takibe konu bononun iptaline, borçlu olmadıklarının tespitine, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde, ..... İl Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı ile arasında yapılan sözleşmeye göre ..... ili, ..... İlçesi ..... .....atip Ortaokulu 8 Derslikli Bina Yapım İşini 16/08/2018 tarihine kadar bitirmek üzere 1.358.000,00.-TL karşılığında yüklenici sıfatıyla üstlendiğini, bu işin kesin kabul işleminin davacı tarafından yapılmasının güvencesi olarak 01/04/2017 tanzim ve 30/03/2018 vade tarihli 41.000,00.-TL bedelli 1 adet senet verildiğini, ancak ihale konusu işin davacı tarafça eksik bırakıldığı ve ihtarlarına rağmen tamamlanmadığı gibi kesin kabul işlemi de davacı tarafça yapılamadığını ve kesin kabul belgesinin tarafına ibraz edilmediğini, tam aksine bu işin kesin kabulünün kendisi tarafından yapıldığını, eksik işlerin tespiti için ..... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...../..... D.İş sayılı dosyası ile delil tespitinde bulunduklarını, yapılan tespite itirazın olmadığını, bunun üzerine eksik işler bedeli 37.400,00 TL'nin davacıdan tahsili için ..... İcra Müdürlüğü'nün ...../..... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığını, takibe itiraz olmadığından kesinleştiğini, davacı tarafın bu borçtan kurtulma gayreti ile bu takibe karşı menfi tespit davası açtığını, davaya konu bononun geçici kabul eksiklikleri için alınmamış olup kesin kabul eksiklikleri ve kesin kabul belgesinin ibraz edilmesinin güvencesi olarak alındığını beyanla davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, icra takibine dayanak olarak 01/04/017 tanzim, 30/03/2018 vade tarihli borçlusu davacı, alacaklısı davalı olan 41.000,00.-TL bononun okul inşa işinin tamamlanması güvencesi ile verildiği, davacının sözleşmeye aykırı olarak işi tamamlamadığı ve kesin kabul işlemlerinin davalı tarafından yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, işin kamuya ait iş olması nedeniyle vekaletsiz yürütülmesi ve tamamlanmasının mümkün olmadığını, sözleşmenin 5.20. maddesinde işin yürütülmesi vekalet ile yapılacağı, vekalet süresi yetmediğinde yenileneceğinin kararlaştırıldığını, işin kontrollük hizmetini yapan Optimal Proje Yönetim Ltd.Şti. firmasının geçici kabulde görülen eksik işlerin tamamlandığını tespit ettiğini, geçici kabul onayından sonra 01.04.2017 tarihinde tarafların bir araya gelerek iş ile ilgili hesap yaptığını, davalının kalan borcunu birkaç gün içinde ödeyeceğini taahhüt etmesi üzerine kesin kabul için güvence olarak 41.000,00.-TL tutarında teminat senedi verildiğini, davalının neden yokken davacıyı azlettiğini, vekalet yenilenmediğinden kesin kabul dahil davacının sorumluluğu olmayacağını, davalının sözleşmeye aykırı hareket ederek davacının taahhüdünü yerine getirmesine mani olarak kendi kusuru ve isteği ile müvekkilini iş yapamaz hale getirdiğini, davalının isteği üzerine sözleşmedeki işe ait anahtar, eşya, belge ve dokümanların tamamının iade edildiğini, işi tamamlama hususunda sorumlu tutulmasının mümkün bulunmadığını, vekaleti bulunmadığından abonelik işlemlerinin tamamlanması isteğine karşı ..... Valiliği YİKOB tarafından yetkisi bulunmadığından ret cevabı verildiğini, anahtarlar olmadan okula girilmeyeceğini, eksiklerin tamamlanmasının mümkün bulunmadığını, davacının hırsızlıkla suçlandığını, davalının geçici kabul eksiklerini tamamlamadan, eksiklikleri kesin kabule bırakma sureti ile 41.000,00.-TL lik teminat senedini tahsil etmek istediğini, mükerrer olarak tahsil etmiş olacağını, hak edişten yapılan %3 kesintinin davalıya ödendiğini, davalının eksik bırakıldığını iddia ettiği hususların bedelini üçüncü defa tahsil etmek istediğini beyanla kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde, işi anahtar teslim şekilde yapıp bitirmesi konusunda davacı ile anlaşarak 25.07.2016 tarihli sözleşme kapsamında davacıya devrettiğini, okul yapım işinin kesin kabul aşamasının tamamlanmasının güvencesi olarak da davaya konu senedi aldığını, karşı tarafa bir ihtar göndererek ve eksik işleri tamamlamasını istediğini, davacı tarafa tebliğ edildiğini ve yasal süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığını, senet bedelinin davacıdan tahsili için ..... İcra Müdürlüğü'nün ...../..... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını, davacının inşaatın geçici kabul eksiklerini tamamlamadığı gibi teslim zamanı yaklaşmasına rağmen kesin kabul eksiklerini de tamamlamadığını, işin tamamlanması için 30 gün süre verildiğini, müvekkilinin geçici kabul eksikliklerinden ayrı olarak tüm bu kesin kabul eksikliklerini de tamamlayarak tutanak karşılığında idareye teslim ettiğini, davacı tarafın mükerrer tahsilat iddiası altında ileri sürdüğü %3 oranındaki hak ediş kesintilerinin de bu davaya konu bono ile bir ilgisi bulunmadığını, davacının okulda hem kesin kabul hem de geçici kabul iş eksiği bırakmış olması, kesin kabul ve geçici kabul eksiklerinin birbirinden ayrı işler ve alacaklar olması, kesin kabul eksiğine konu işlerin müvekkilince tamamlanması ve karşılığında davacı tarafça ödeme yapılmamış olması karşısında kesin kabul işlemlerinin güvencesi olarak verilen bononun takibe konulmasının da gayet doğal olduğunu, davacı tarafın sözde haksız yere vekaletten azledildiği ve kendisi hakkında bir takım suçlamalarda bulunulduğu için eksik işleri tamamlayamadığını iddia etmiş ise de, bu iddiaların itibar edilecek bir yanı bulunmadığını, davacının, alt taşeronlarla kendi adına yapması gereken bazı sözleşmeleri müvekkilinin izni ve bilgisi dışında müvekkil adına yapması, bu durumun sonradan öğrenilmesi ve ayrıca sorumluluklarını süresi içerisinde yerine getirmeyerek sözleşmeye aykırı davranması gibi sebeplerle ve haklı nedenle vekillikten azledildiğini belirterek davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Dava, davacı tarafından davalıya verilen bononun tahsili istemi ile başlatılan takip nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemidir.
Davalının dava dışı idare ile 8 derslik imam hatip okulu yapım işi ile ilgili sözleşme imzaladığı, daha sonra bu işin anahtar teslimi yapımı hususunda davacı ile davalı arasında alt taşeronluk sözleşmesi imzalandığı ve icra takibine konu senedin yüklenici olan davacı tarafından davalıya teminat olarak verildiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. İhtilaf, alt yüklenici davacının sözleşme koşullarına uygun olarak inşa işini tamamlayıp kesin kabulün yapılıp yapılmadığı, kesin kabulün yapılmamasında tarafların sorumlulukları ve teminat olarak verilen senedin karşılıksız kalıp kalmadığı hususundadır.
Somut olayda, Valilik (YİKOP) İçişleri Bakanlığı Müsteşarlık ile davalı ... arasında 11/12/2015 tarihli 1.358.000,00.-TL götürü bedelli \"..... İli ..... İlçesi ..... ..... Ortaokulu 8 Derslikli Bina \" işine ait sözleşme imzalanmıştır.
Bu sözleşmenin imzalanmasından sonra bu kez taraflar arasında 25/07/2016 tarihli \"Anahtar Teslimi Götürü Usulüne Göre \"..... İli ..... İlçesi .......... ..... Ortaokulu 8 Derslikli Bina Yapım İşi Sözleşmesi \" konulu eser sözleşmesi imzalanmış, bu sözleşmeyle davacı okul binası yapım işini üstlenmiştir. Sözleşmenin 5.1.maddesi gereğince işin başka taşerona devredilemeyeceği, 5.12 maddesinde geçici kabulde yazılan eksikliklerin yüklenici tarafından ücretsiz tamamlanacağı, 5.15 maddesinde işin yürütülmesinden müşavir ve kontrol optimal firması ile teslim edilmesinden yüklenicinin sorumlu olduğu, 5.16 maddesinde zamanında teslim edilmemesinden kaynaklanacak her türlü yaptırım- cezai durumun yüklenicinin hak edişlerine yansıtılacağı, 5.24.maddesinde fesih halleri, 5.25.maddesinde işin kesin kabulü yapıldıktan sonra yüklenicinin iş verene verdiği güvence bedelinin yükleniciye iade edileceği düzenlemesi yapılmıştır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler dikkate alındığında, taraflar arasındaki sözleşmenin 25/07/2016 tarihinde imzalanmasından sonra davacı tarafından işe başlandığı, 10/02/2017 tarihine gelindiğinde Yapım İşleri Geçici Kabul Tutanağı düzenlenerek 28 adet inşaat, 16 adet makine ve 12 adet elektrik işinin eksik olduğunun tutanak altına alındığı ve eksikliklerin giderilmesi için 20 gün süre verildiği, yapılmadığı takdirde sözleşmeye göre cezanın kesilmesi, yapılmayan imalatların ise kesin hesapta dikkate alınması kaydıyla geçici kabule şayan olduğu kararlaştırılmıştır.
Davacının, savunmasında yer alan geçici kabulde görülen eksik işlerin 01/03/2017 tarihinde tamamlandığına dair yazının altında imzası bulunan elektik mühendisi ..... ....., makine teknik mühendisi Semih Karaçay'ın düzenlediği 01/04/2017 tarihli tutanakta 10/02/2017 tarihinde geçici kabulü yapılan inşaattaki inşat işlerinden 19 adedinin, elektrik işlerinden 6 adedinin, mekanik işlerden ise 8 adedinin kusurlu ve eksik iş olarak tespit edilerek tutanağa bağlandığı anlaşılmaktadır.
Davalı, davacıya gönderdiği Bursa 16.Noterliği’nin 12/04/2017 tarihli azilnamesi ile vekaletten azlettikten sonra, 13/04/2017 tarihli aynı Noterlikten gönderdiği ihtarname ile sözleşme nedeniyle kendisine teslim edilen belge ve eşyaların üç iş günü içinde teslimini talep etmiş, talep edilen belge ve eşyalar davacı tarafından gönderilmiştir.
Davacının inşaattan çekilmesinden sonra davalı 09/05/2017 tarihinde Çifteler Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurarak tespit yaptırmış, tespit raporunda eksik işlerin bedeli 37.400,00.-TL olarak belirlenmiş, davalı tarafından ..... İcra Müdürlüğün'ün ...../..... sayılı dosyasında takibe konulmuştur. Davacı takibe itiraz etmemiş ancak 18/12/2017 tarihinde ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...../..... esas sayılı dosyasında icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacının açtığı ..... ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...../..... esas sayılı dosyasında, optimal proje yönetimi mühendisleri tarafından 01/03/2017 tarihli tespit yapılarak geçici kabul belgesinin arka sayfasına eksiklik bulunmadığının yazıldığını, 13/03/2017 tarihinde İl Milli Eğitim Müdürlüğüne onaylatıldığını, kalan işlerin haksız azil nedeniyle bitirilemediğini, borç bulunmadığından menfi tespit isteminde bulunduğu ve davanın reddine dair verilen kararın Ankara Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği, kesinleşmediği anlaşılmaktadır.
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde; davacı yüklenicinin kendi beyanıyla sabit olduğu üzere eksik bırakılan işlerin teminatı olmak üzere 01/04/2017 düzenleme tarihli 41.000,00.-TL bedelli dava konusu senedin davalıya verildiğine göre, borçlu olmadığının tespiti istemiyle açılan ..... ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...../..... esas sayılı dosyasındaki yargılamanın sonuçlanmasının beklenmemesi doğru olmamıştır.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf nedenleri dikkate alındığında; ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...../..... esas sayılı dosyasında görülmekte olan menfi tespit davasının sonucu bu davayı etkiliyeceğinden, bu dosyada kesinleşen duruma göre mevcut delilleri değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeyle hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup davacının istinaf nedenleri yerindedir.
HMK nun 355. maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK nun 353/1.a.6 hükmü uyarıca kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile ..... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/12/2020 tarih ...../.....-...../..... sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Gerekçede yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
2-İstinaf başvurusu aşamasında davacı tarafından yatırılan karar ve ilam harcının yatırana iadesine,
3-Karar tebliğ ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
4-İstinaf kanun yoluna başvuran tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, duruşma açılmadan dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a hükmü uyarınca kesin olmak üzere 26/10/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
...
Başkan
...
...
Üye
...
...
Üye
...
...
Katip
...