T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/996
KARAR NO: 2025/1087
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/03/2025 D.İş
NUMARASI: 2025/114 D.İş. - 2025/125 K.
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz
Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda, ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; borçlu şirket tarafından keşide edilerek ciro yolu ile müvekkili şirkete intikal eden ... AŞ Kurtköy Şubesine ait 07.02.2025 vade tarihli 9.446.169,60 TL tutarlı çekin banka tarafından ödenmediğini, müvekkili şirket alacağının başka bir teminata bağlanmadığını, keşidecinin çek lehtarı ile arasındaki ihtilaf sebebinden dolayı çek bedelini ödemediğinin anlaşıldığını, bedeli ödenmeyen çekle ilgili olarak keşideci aleyhine İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/554 Esas sayılı dosyasında menfi tespit davasının açılmış olduğunu ve bu nedenle çekin ödenmediğinin anlaşıldığını belirterek, İİK'nın 257. maddesi gereğince ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 05.03.2025 tarihli Değişik İş kararıyla; \"...Talebin %25 teminatla kabulü ile; alacaklının borçludan alacağı olan 9.446.169,60 TL'nin tahsilinin ifasını temin bakımından, vaki isteği İ.İ.K.'nın 257. maddesi 1. fıkrasına uygun bulunmuş ve alacak rehinle temin edilmemiş olduğundan; karşı taraf ile üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı tayin edilen teminatın yatırılması halinde adı geçen borçlunun yukarıda gösterilen malları ile alacaklarının; İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine... \" gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir. İİK'nın 265.maddesi uyarınca, bu karara karşı borçlu vekilince itiraz edilmiştir.Borçlu vekili, ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde özetle; müvekkillerinin söz konusu çekin keşideci imzasının tutmaması sebebiyle banka tarafından son cirantaya iade edildiğini, söz konusu çekin teminat çeki olması nedeniyle ve keşideci imzasının tutmaması sebebiyle kambiyo vasfının bulunmadığını, ihtiyati haciz isteyen tarafından ... İcra Müdürlüğünde icra takibi başlatıldığını ileri sürerek, dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Talep eden vekili, itiraza cevap dilekçesinde; itiraz eden tarafın çekin kambiyo vasfına yönelik beyanının doğru olmadığını, taraflar arasında doğrudan bir ilişki mevcut olmadığını, itiraz edenin esas takibe geçilmediği itirazının da doğru olmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle itirazların reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 10.04.2025 tarihli ek kararıyla;\"...Somut olayda ihtiyati haciz kararının, rehin ile temin edilmemiş ve vadesi gelmiş (muaccel) olan, yasal unsurları taşıyan kambiyo senedinden kaynaklı borç için görevli ve yetkili mahkememizce alacaklının talebi doğrultusunda verildiği, yasa gereği gerekli teminatın alındığı ve tayin edilen %25 oranındaki teminat miktarının dosya kapsamına uygun olduğu ihtiyati haciz kararına itiraz nedenlerinin esasa ilişkin yargılamayı gerektirdiği görülmüştür. Açıklanan nedenlerle karşı tarafın ihtiyati haciz kararına itirazının reddine dair...\" gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine, karar verilmiştir. Bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkeme tarafından ihtiyati haciz kararı verildiğini ve müvekkilinin banka hesaplarına, tapu kayıtlarına, araçlarına ve diğer alacaklarına haciz uygulandığını böylelikle tüm mal varlığı üzerinde haciz uygulandığını, dava konusu çek için ... AŞ tarafından takip başlatılamayacağına yönelik ihtiyati tedbir kararının mevcut olduğunu bu karara rağmen söz konusu şirket yetkilisi tarafından alınan ihtiyati haciz kararı ve dava dışı şirket tarafından düzenlenen takip talebi ile devam eden icra takibinin iptal edilmesi gerektiğini, İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/554 Esas sayılı dosyasında dava dışı ... ile müvekkili arasında menfi tespit davasının görüldüğünü, söz konusu davada çekin takibe konulmamasına yönelik ihtiyati tedbir kararının mevcut olduğunu, ihtiyati haciz talep edenin bu tedbiri işlevsiz kılmak için öncelikle çeki şirket yetkilisine ciro ettiğini akabinde ihtiyati haciz kararı aldığını, TMK 2.maddede düzenlenen iyi niyet ve dürüstlük kuralına aykırı davranışların hukuk düzeninde korunmaması gerektiğini, ihtiyati haciz kararı alanın meşru hamil olmadığını, çek ibraz edildikten sonra ciro edildiğinden alacağın temliki hükümlerine tabi olduğunu, banka yazısı üstüne ciro işlendiğini, banka kayıtları ile ispat edileceğini, bu iddianın ispatı için çekin kim tarafından hangi tarihte ibraz edildiğinin tespiti için ilgili bankaya, takas banka ve diğer bankalara müzekkere yazılmasını ve ibraz halindeki görüntünün istenilmesini talep ettiklerini bu yönde işlem yapılmadığını, takibe dayanak çekin kambiyo vasfını kaybettiğini, çekin iptali ve iadesine dair menfi tespit davasının görülmekte olduğunu, çekin 12 adet çek karşılığı olarak teminat çeki şeklinde verildiğini, teminat çeki olduğu konusunda tereddüt olmadığını, ayrıca çekin teslim edildiği gün müvekkilleri şirket yetkilileri ile dava dışı şirket yetkilileri arasında teminat çekinin teslim alınıp alınmadığının teyitinin, alındığına ilişkin yazışma örneklerinin ibraz edildiğini, TTK 780.maddesi gereğince çekin kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini içermesi gerektiği, 781.maddede ise bu unsuru içermeyen senedin çek sayılmayacağının hükme bağlandığını, dava dışı ... Gıda tarafından 288.000,00 EURO 12 adet ayrı çekin 18 Ocak'ta teslim edildiğini, ayrıca sözleşmede teminat çekinin dava dışı şirket tarafından verilecek olan 12 çekin teslim edildiği gün teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, müvekkili tarafından verilen çekin taraflar arasındaki sözleşme uyarınca teminat olarak verildiği konusunda tereddüt olmadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin itirazın reddine dair verdiği ek kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek, ek kararın kaldırılmasına ve itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 265. maddesi gereğince ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazın reddine dair ek kararın istinafına ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda ihtiyati hacze itirazın reddine dair ek karar verilmiş; bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Talep eden tarafça, borçlu şirketin ... AŞ Kurtköy Şubesindeki çek hesabından ... AŞ emrine düzenlemiş olduğu 07.02.2025 keşide tarihli 9.446.169,60 TL bedelli çekin ciro yolu ile eline geçen ve bankaya ibrazında keşideci imzası tutmadığı gerekçesiyle işlem yapılamadığına dair 07.02.2025 tarihinde şerh düşülen çeke dayanan alacakla ilgili olarak ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur. Dosya kapsamından, karşı taraf çek keşidecisi şirketçe lehtar ... AŞ aleyhine menfi tespit davasının açılmış olduğu, açılan dava sonucunda İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/77 Esas sayılı dosyasında 03.02.2025 tarihinde dosya davacısının ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne, talep konusu çekle ilgili olarak taraflar arasında geçerli olmak üzere icra takibinin İİK 72.maddesi uyarınca teminat mektubu karşılığında durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiş olup maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.İİK'nın 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmektedir. Somut olayda, ihtiyati haciz konusuna dayanak çektir. Çek, mücerret borç ilişkisini ifade etmektedir ve İİK'nın 258. maddesinde belirtildiği üzere talep edenin alacağının varlığına kanaat getirmeye yeterlidir.İİK'nın 265/1maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmış olup buna göre borçlu kendisi dinlemeden verilen ihtiyati haciz sebeplerine, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak itirazda bulunabilir. Somut olayda, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen tarafından ihtiyati haciz konusu çekle ilgili olarak lehtar aleyhine menfi tespit davası açıldığı, söz konusu dava dosyasında ihtiyati tedbir kararı verildiği, çekin teminat çeki olduğuna dair iddiasında bulunulmuş ve buna dair itirazlarını ileri sürmüştür. Yasada belirtildiği üzere ihtiyati hacze itiraz sebeplerine yer verilmiştir. Emsal Yargıtay 11.HD'nin 06.07.2006 tarihli, 2006/6982 Esas, 2016/8051 Karar sayılı, Yargıtay 11.HD'nin 31.03.2008 tarihli 2008/3612 Esas, 2008/4190 Karar sayılı vb. İlamlarda da belirtildiği üzere, çekteki imzaya çekin rıza dışı elden çıktığına, borcun bulunmadığına dair itirazları İİK'nın 265. maddesi kapsamında incelenemez. Bu nedenle ilk derece mahkemesince ileri sürülen bu yöndeki itirazın reddi isabetli görülmüştür.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/5. maddeleri gereğince dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR; Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,2-İhtiyati hacze itiraz eden borçlu tarafından yatırılan istinaf harçlarının Hazineye gelir kaydına, 3-İhtiyati hacze itiraz eden borçlu tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1 ve 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.19.06.2025
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.f ve 265/son maddeleri gereğince karar kesindir.