T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/813 - 2025/1182
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2025/813
KARAR NO\t: 2025/1182
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: MERSİN 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 09/12/2024
NUMARASI\t\t: ... D.İŞ ESAS ... KARAR
İHTİYATİ HACİZ
İSTEYEN\t: ... BANKASI ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ\t: Av.
KARŞI TARAF\t: 1 -...
KARŞI TARAF\t: 2 -... ... TİCARET VE SANAYİ LİMİTED ŞİRKETİ
DAVANIN KONUSU\t: İhtiyati Haciz (Bankacılık)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 11/06/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 11/06/2025
Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/12/2024 tarihli ... Değişik iş numaralı kararı aleyhine talep eden banka vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t :
İhtiyati haciz isteyen vekili talep dilekçesinde özetle: Dava dışı borçlu ... San. Ltd. Şti'ye reeskont kredisi kullandırıldığını, aleyhine ihtiyati haciz istenenlerin kredi borcuna müteselsil kefil olduklarını, hesap kat tarihi itibariyle 33.147.303,33-TL alacaklı olduğunu, vadesinde borçluların borcunu ödemediğini, yapılan ihtara rağmen yine ödemediğinden borçluların borcuna ve masraflarına yeter miktarda taşınır taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN 09/12/2024 TARİHLİ DEĞİŞİK İŞ KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesi'nin 09/12/2024 tarihli değişik iş kararı özetle: \"... İhtiyati haciz talep edenin talebinin KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİNE, Aleyhine ihtiyati haciz istenen borçlular dilekçeye ekli, 14/04/2021 tarihli Genel Kredi sözleşmesi ve teminat sözleşmesi ile ihtiyati haciz talep eden alacaklıya toplam 16.260.659,45 TL (Hesap kat ihtarına konu edilen 30.000.000,00 TL asıl alacaktan talep dilekçesinde ödendiği ifade edilen 13.739.340,55 TL'nin mahsubu sonucunda tespit edilen borç miktarı ile) borçlanmış olup, borcun ödeme günü geçtiği halde borçlular tarafından ödenmediği, yapılan ihtara rağmen de ödenmediği ve alacağın bir şekilde güvence altına alınması da söz konusu olmadığından, İİK’nun 257. ve devamı maddeleri gereğince borçluların borçlarına yetecek orandaki taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının İhtiyaten Haczine, kararın, uygulanması için Mersin Nöbetçi İcra Müdürlüğü’ne gönderilmesine, Bakiye talep konusundaki alacağın meblağı ve muacceliyeti hususunun yargılamayı gerektirmesi nedeniyle Fazlaya İlişkin İhtiyati Haciz İsteminin Reddine, -HSK Genel Kurulunun 07/07/2021 tarihli ve 608 Karar sayılı kararı uyarınca mahkememizin yargı çevresinin Mersin İlinin mülki sınırları olarak yeniden belirlenmesi nazara alınarak İİİK'nun 261 maddesi uyarınca kararın mahkememizin yargı çevresi içerisindeki icra müdürlükleri tarafından infazına, Alacaklının alacak tutarının %15'i oranında nakdi teminatı mahkememiz veznesine yatırmasına ya da süresiz banka teminat mektubunu güvence olarak mahkememize sunmasına, teminat yatırıldığında kararın icrasına, İhtiyati haciz kararı kesinleştiğinde veya borçlular teminatın iadesine muvafakat ettiğinde veya alacaklı takipten vazgeçtiğinde veya feragat ettiğinde yatırılan teminatın ayrı bir karara gerek olmaksızın ihtiyati haciz talep eden alacaklıya iadesine,...\" şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
TALEP EDEN BANKA VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Talep eden banka vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, hesap kat ihtarına konu müvekkil banka alacağı hesap kat tarihi itibarıyla faiz ve ferileri hariç olmaz üzere 33.178.626,86 TL nakit alacak şeklinde olduğunu, yaklaşık 16,8 milyon TL'nin red edildiğini, bankanın bu red kararına karşı sadece reddedilen kısım yönünden istinaf başvurusunda bulunduğunu, banka vekilinin faiz ve ferileriyle birlikte alacağın hesap katı ile muaccel hale geldiğini Yargıtay içtihatlarında belirtildiği gibi muaccel ve miktarı belirli faiz alacakları için de ihtiyati haciz kararı verilebileceğini ifa ederek faiz alacaklarında da ihtiyati hacze konu edilebileceğini savunarak tam talep edilen miktar için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Talep ihtiyati haciz istemine, istinaf başvurusuna konu uyuşmazlık ise, ihtiyati haciz talebinin kısmen reddine ilişkin kararın kaldırılması istemine ilişkindir.
İhtiyati haciz talep eden banka vekili tarafından ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu, ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulüne karar verildiği, ihtiyati haciz talep eden banka vekili tarafından ihtiyati haciz talebinin reddedilen kısmı bakımından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
İhtiyati haciz, HMK 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haczin şartları ve etkileri ise İİK 257. maddesinde aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
“Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.
Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:
1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;
Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder” şeklindedir.
Maddenin birinci fıkrasında vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz talep etme koşulları; ikinci fıkrada ise vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilecek haller düzenlenmiştir.
Gerek birinci, gerekse ikinci fıkra hükümleri dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir.
Madenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Rehin ile temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacize gerek yoktur.
Fakat rehinli malın kıymetinin rehinli alacağı karşılamayacağı tahmin ediliyorsa, karşılanamayacağı (açık kalacağı) tahmin edilen bölümü için, ihtiyat haciz istenebilir. Yine alacağın rehin ile temin edilmiş olmasına rağmen, istisna olarak, ilk önce rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapmak zorunluluğu olmayan hallerde, alacaklı (rehinle temin edilmiş olan alacağı için) ihtiyat haciz isteyebilir (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El kitabı, Türkmen Kitabevi, İstanbul 2004, s. 883).
Yukarıda belirtilen şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.
Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; İİK.’nun 257 maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir. (HGK.'nın 20/12/2013 tarih ve 2013/21-1791 Esas-2013/1676 Karar aynı yöndedir)
2004 sayılı İİK'nun 257. maddesinde ihtiyati haciz talep edilebilmesinin koşulları sayılmıştır. 2004 sayılı İİK'nun 257. maddesine göre, ihtiyati haciz istenebilmesi için alacağın vadesinin gelmesi ve rehinle temin edilmemiş olması yeterli olup, tam ispat gerekmeyip yaklaşık ispat yeterli olduğu gibi, borçlunun gerçek kişi veya tüzel kişi olması şeklinde bir ayrım da söz konusu değildir.
İhtiyati hacizler, geçici hukuki koruma niteliğinde olup esasın varlığına karine oluşturmazlar. Bu nedenle mevcut durumda bir değişiklik olduğu takdirde hakim edindiği kanaate göre kararı da değiştirebilir. Kural olarak bir davada tarafların ileri sürdüğü iddia ve savunmaların ispatı için tahkikat yapılması ve delillerin toplanması gerekir. Hakim tüm delilleri inceleyip değerlendikten ve tam bir karara ulaştıktan sonra nihai kararını verir. Bu husus asıl davanın kabulü için geçerli olup, bu nedenle tam ispat aranır. İhtiyati hacizlerde ise tam değil yaklaşık ispatın yeterli olacağı 2004 sayılı İİK'nın 258/1 maddesinde düzenlenmiştir. Değişik ifade ile ihtiyati hacze karar verebilmek için iddia olunan vakıanın subutu yönünde gerçeğe yakın bir ispatın başarılması yeterlidir.
İhtiyati haciz talep eden bankaca Genel Kredi Sözleşmesine dayanılmıştır. Hesap Kat ihtarının borçlu şirketin ve kefilin sözleşmede bildirdiği adreslere çıkarılmış ve tebliğ edildiği görülmüştür.
6098 sayılı TBK'nun 586 maddesi “kefil müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir.” hükmünü içermektedir.
Mahkemece; ihtiyati haciz talep eden alacaklıya toplam 16.260.659,45 TL (Hesap kat ihtarına konu edilen 30.000.000,00 TL asıl alacaktan talep dilekçesinde ödendiği ifade edilen 13.739.340,59 TL'nin mahsubu sonucunda tespit edilen borç miktarı ile) borçlanmış olup, borcun ödeme günü geçtiği halde borçlular tarafından ödenmediği, yapılan ihtara rağmen de ödenmediği ve alacağın bir şekilde güvence altına alınması da söz konusu olmadığından, İİK’nun 257. ve devamı maddeleri gereğince borçluların borçlarına yetecek orandaki taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İhtiyati haciz talep eden alacaklı; 33.178.626,86 TL asıl alacak, 13.043.509,78 TL işlemiş faiz, 652.175,49 TL faizin gider vergisi ve 12.331,79 TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 46.886.643,92 TL alacağın mevcut olduğu, ancak kat sonrası 13.739.340,59 TL ödeme olduğu, bu ödemenin mahsup edilmesinden sonra (46.886.643,92 TL - 13.739.340,59 TL=) 33.147.303,33 TL üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. Alacaklı kat ihtarını ise başta belirttiği şekilde 33.178.626,86 TL üzerinden borçlulara göndermiştir. İhtarnamenin borçlu şirkete ve kefile tebliğ edilmiş olması ve ihtarnamede verilen sürenin dolmuş olması nedeniyle borçlular temerrüde düştüğü açıktır. Bu haliyle dosya kapsamındaki belgelerden; kat ihtarındaki 33.178.626,86 TL'den kat sonrası ödenen 13.739.340,59 TL'nin mahsubu ile ( 33.178.626,86 TL - 13.739.340,59 TL=) 19.439.286,27 TL üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğinden, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır.
Ancak kararda hata edilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan kabulüne, Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/12/2024 tarih ve ... D.İş sayılı kararının kaldırılmasına, 19.439.286,27 TL üzerinden İİK’nun 257. ve devamı maddeleri gereğince borçluların borçlarına yetecek orandaki taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince ihtiyati haciz talep eden vekilinin Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/12/2024 tarih, ... D.İş Esas ve ... Karar sayılı kararına ilişkin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/12/2024 tarih, ... D.İş Esas ve ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
3-İhtiyati haciz talep eden vekilinin ihtiyati haciz talebinin KISMEN KABULÜNE,
a)-2004 sayılı İİK.nun 257 vd. maddeleri gereğince borçlular ... ve ... ... Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin 19.439.286,27.TL'lik borçlarına ve masraflarına yeter miktarda menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE
b)-2004 sayılı İİK.nun 259/1 maddesi gereğince ihtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararları karşılamak üzere ve 6100 sayılı HMK’nın 84 vd. maddeleri gereğince Dairemizce takdir edilen ihtiyati hacze konu 19.439.286,27.TL'nin % 15'i olan 2.915.892,94.TL teminat takdirine, bu teminata karşılık ihtiyati haciz isteyen tarafından nakit meblağın ilk derece mahkeme veznesine veya bu meblağı kapsayan kesin ve süresiz banka teminat mektubunun ilk derece mahkemesine sunulduğu takdirde ihtiyati haciz kararının ihtiyati haciz isteyene VERİLMESİNE,
c)-6100 sayılı HMK’nın 89. maddesi ile Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 217. maddesi gereğince işlem yapıldıktan sonra, icra takibinin kesinleşmesi, teminatın iadesi hususunda borçlunun muvafakat etmesi, herhangi bir istihkak iddiasında bulunulmaması ve teminatın iadesine mani bir belge sunulmaması halinde teminatın yatırana İADESİNE,\t
4-İhtiyati hacize ilişkin karar uygulanmasının İlk Derece Mahkemesince YAPILMASINA,
5-6100 sayılı HMK.'nın 330 maddesi gereğince davacı, vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT.'nın 2. Kısmının 1. Bölümünün 1/a maddesi gereğince 7.500,00.TL maktu vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep edilenlerden alınarak ihtiyati haciz talep edene VERİLMESİNE,
İstinaf incelemesi yönünden;
1-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 427,60.TL maktu istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde ihtiyati haciz talep edene İADESİNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince ihtiyati hacze talep eden tarafça yapılan 1.169,40.TL istinaf kanun yoluna başvurma ücretinin aleyhine ihtiyati haciz talep edilen borçlulardan alınarak ihtiyati haciz talep edene VERİLMESİNE,
3-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince istinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar yönünden vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA
4-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesine İADESİNE,
5-Kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi delaletiyle 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak 11/06/2025 tarihinde karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır