T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/1805 Esas
KARAR NO:2025/624 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI:2021/284 Esas - 2022/459 Karar
TARİH:31/05/2022
DAVA:Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)
KARAR TARİHİ:17/04/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...bank AŞ tarafından dava dışı ... Ltd. Şti.ye ... sayılı ... kredisi kullandırıldığı, bu kredi borcuna yine dava dışı ... ve ...'ın kefil olduğu, 28/12/1998 itibariyle kredi ilişkisinin kat edildiği kredi alacağının ...bank'tan TMSFye ordanda ... AŞ'ye devir temlik edildiğini, ... tarafından ... sayılı dosya ile icra takibine geçildiğini, takibe dayanak kredi sözleşmesinde müvekkilinin borçlu kefil garantör gibi hiçbir sıfatla isminin dahi geçmediğini, dosyada borçlu olmadıklarının tespiti ile haksız ve hukuka aykırı takip nedeniyle %20'den az olmamak koşulu ile takdir edilecek kötü niyet tazminatına hükmedilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davanın öncelikle usulden reddine, esasa girilmesi durumunda davanın esastan reddine, kötüniyet tazminat taleplerinin reddine, her türlü yargılama gideri ve yasal vekalet ücretini karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmşitir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 31/05/2022 tarih ve 2021/284 Esas - 2022/459 Karar sayılı kararında;\"Dava, davacının davalıya ... takip nolu dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebidir.Mahkememizce icra dosyasının celp edilip incelenmesinde; takip alacaklısı.. A.Ş tarafından ... Profil İmalat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, ... ve ... aleyhine 25 06.2013 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde; 3.595.88 TL asıl alacak,41.499.56 TL İşlemiş faiz, 45.095.44 TL alacağın, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla takip tarihinde itibaren asıl alacak için değişen oranlarda ticari temerrüt faizin 2 katı oranında yıllık % 27,5 oranından az olmamak üzere temerrüt faizi, icra giderleri, vekalet ücreti ile birlikte BK.100 maddesi uyarınca takip yapıldığı anlaşılmıştır.İcra dosyası, dosyaya celp olunan belge ve bilgiler, tüm dosya kapsamı, davacı bankadaki dava konusu döneme ilişkin banka kayıtları da incelenerek kefalet limiti ve sorumluluk miktarı da tartışılmak sureti ile davacı bankanın davalılardan alacağı bulunup bulunmadığı, varsa icra takip tarihi itibari ile alacak ve faiz miktarı konusunda bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınmasına karar verilmiştir. Sunulan bilirkişi raporunda özetle; Davalı temlik alacaklısının, davacı takip borçlusu ... (...) aleyhine başlatılan... Sayılı (Eski İstanabul ...Sayılı takip dosyası) İlamsız icra takip dosyasından başlatılan ilamsız icra takip dosyasına ilişkin olarak; takipteki 3.595.88 TL asıl alacakla ilgili olarak temlik veren ...bank A.Ş/... Şubesi ile dava dışı ... Ltd Şti arasında imzalanan ve takipteki asıl alacağın dayanağı olan Genel Kredi Sözleşmesi'nde her hangi bir kefaleti bulunmadığı, dava dışı temlik veren banka tarafından keşide edilen ihtarnamenin dava dışı asıl borçlu ... Şti ve Sözleşmede kefalet imzası bulunan ... ve ...’a gönderildiğini, davacı ...’e her hangi bir borç ihtarı keşide edilmediğini, temlik veren banka tarafından dava dışı asıl kredi borçlusu ... Ltd Şti’I lehine kullandırılan krediden dolayı ve dolayısıyla işbu kredi borcundan dolayı başlatılan ... Sayılı takip dosyasından, işbu raporun yukarıda yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde borçlu olduğuna ilişkin her hangi bir somut belge ve bilginin gerek takip dosyası gerekse huzurdaki dava dosyası kapsamında bulunmadığı,işbu inceleme, tespit ve değerlendirme sonucunda davacının takip dosyasından borçlu olunmadığının kabulü gerektiğine dair görüş sunulmuştur. Sunulan rapor hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından davacı aleyhine kredi kullanımı sonucu doğan borç nedeniyle ... sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, davacı tarafından takibe konu sözleşmelere taraf olmadığı gerekçesiyle borçlu olmadığının iddia edildiği, dosyaya sunulu çelişkiden uzak bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; takibe konu Genel Kredi Sözleşmesi ve Kefalet Sözleşmesi'nde davacı tarafın imzasının bulunmadığı anlaşılmıştır. Davaya konu sözleşmeler çerçevesinde davacının davalı tarafa borçlu olduğuna ilişkin her hangi bir somut belge ve bilginin gerek takip dosyası gerekse huzurdaki dava dosyası kapsamında bulunmadığından, davacının davalıya borçlu olmadığı anlaşılmış olup, davanın kabulüne ve davalının davacı aleyhine icra takibi başlattığından ve daha sonra tüm itirazlara rağmen takibi yenilediğinden, takip başlatmakta kötü niyetli olduğu anlaşıldığından bu miktar üzerinden %20 oranında kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\"gerekçesi ile,''-Davanın KABULÜNE,1-Davacının ... sayılı dosyası nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,2-Alacağın %20'si olan 9.019,08-TL kötü niyet tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,'' karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu itibariyle, arabulucuk kapsamında olup, öncelikle arabuluculuğa başvurulması gerektiğinden,davanın usulden reddi gerektiğini, işbu davanın menfi tespit davası olmakla beraber, davanın, zorunlu arabulucuk şartı yerine getirilmeden açıldığını, davanın usulden reddi gerektiğini, Hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, davacı taraf davasını ispat ile yükümlü olup dosya içerisine sunulan ve bilirkişi tarafından da incelenen fotokopi belgelerin delil niteliği taşımadığını, ... (... Sayılı dosyasının yenilenmesi ile ) sayılı icra dosyasında takip borçlusu olarak davacı ...'nin adı mevcut olup tebligatların da kendisine usulüne uygun bir şekilde yapıldığını; borçluya usulüne uygun yapılan tebligatın varlığı halinde borca yönelik yapılacak itirazın, ödeme emrine ilişkin icra belgesinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde yapılması gerektiğini; aksi takdirde borçluya başlatılan takibin kesinleşmiş sayılacağını; somut olayda takip borçlusu ...'nin belirtilen yasal süre içerisinde borca itirazda bulunmadığını ve hakkında yürütülen icra dosyasının kesinleştiğini; hal böyle iken, icra takibinden sonra taraflarına menfi tespit davası açıldığını; menfi tespit davasında davacı taraf borçlu olmakla beraber, ispat yükü açısından taraflar lehine ileri sürdükleri iddialarını ispat ile yükümlü olacağını; artık borçlu ...'nin borcu olmadığını ispat etmekle yükümlü olduğunu; ancak davacının, söz konusu belgelerin asıllarını mahkemeye hiçbir zaman sunamamış olup, bu doğrultuda görevli bilirkişilerce yapılan incelemede fotokopi belgeler üzerinden gerçekleştirdiğini; dolayısıyla ... esas sayılı dosyasının 20.03.2022 tarihli bilirkişi raporu dosya içerisindeki fotokopi belgelere dayandırılmış olup bu incelemeye dayanarak hüküm kurulması hukuka aykırı olacağından, davadaki son durum itibariyle yeniden ek bilirkişi raporu alınması gerekirken; işbu rapor doğrultusunda hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu,İleri sürerek, yukarıda arz ve izah edilen ve resen nazarı itibar alınacak sebeplerle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine, tehiri icra taleplerinin kabulüne, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yan üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; İİK'nun 72 maddesine dayalı olarak, davalı tarafından davacı aleyhine kredi alacağının tahsili amacıyla başlatılan takipten ötürü borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemenin 2019/453 esas, 2020/55 karar sayılı ilamı ile, dava açılırken arabuluculuk yoluna gidilmediği, ticari davalarda arabuluculuğa başvurusunun dava şartı olduğu gerekçesi ile davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine karar verilmiş, karara karşı yapılan istinaf başvurusu İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18 Hukuk Dairesi'nin 2021/302 esas, 2021/552 karar sayılı ilamı ile, menfi tespit davalarında dava tarihinde yürürlükte olan TTK'nun 5/A-1 maddesi uyarınca arabuluculuğa başvurusunun zorunlu olmadığı gerekçesi ile kabul edilerek ilk derece mahkemesi ilamı kaldırılmış, kaldırma kararı sonrası dosya yeni esasa kaydedilerek yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne dair karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İlk derece mahkemesi tarafından, takip dosyası celbedilmiş, takip dayanağı 20/04/1998 tarihli genel kredi sözleşmesi ile bu genel kredi sözleşmesi ek 13/07/1998 tarihli limit arttırım sözleşmesi, kat ihtarı ve hesap ektresinin, davalı vekili Av. ... tarafından \"aslı gibidir\" onaylı örnekleri dosya arasına alınmış, yaptırılan bilirkişi incelemesi akabinde, davalının takip dayanağı genel kredi sözleşmesi ve limit artırım sözleşmesinde kefil sıfatıyla isim ve imzasının bulunmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.Dosya içeriği belgelere göre; takip dayanağı, dava dışı temlik eden ...bank ile dava dışı ... firması arasında imzalanan 20/04/1998 tarihli 5.000.000.000,00-TL limitli genel kredi sözleşmesi ve 5.000.000.000,00-TL limit arttırımına ilişkin 13/07/1998 tarihli ek sözleşmede kefil sıfatıyla dava dışı ... ve ...'nin isim ve imzalarının bulunduğu, Üsküdar ... Noterliği'nin 29/12/1998 tarihli ... yevmiye numaralı kat ihtarının da şirket ve dava dışı bu iki kefil için tanzim edildiği, menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükünün davalıda olduğu, somut olayda da TMK'nun 6 maddesi uyarınca davacının takibe konu alacaktan sorumlu olduğunu ispat yükünün davalı üzerinde olduğu, her ne kadar alacağı ...bank'dan ilk temlik alan ... Şirketi tarafından, ..., ... ve ...(...) aleyhine, anılan sözleşmeler ve kat ihtarına dayalı takip başlatılmış ise de, davacının dayanak sözleşmelerde ne müşteri ne de kefil sıfatıyla imzasının bulunmadığı, davalı vekilinin bizzat aslı gibidir şerhi ile dosyaya sunmuş olduğu sözleşme örnekleri üzerinden inceleme yapılmasında ve davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Sonuç itibariyle; ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden, davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.080,46-TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 770,12-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.310,34-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 17/04/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.