T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: .....
KARAR NO\t: .....
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 05/07/2023
NUMARASI\t\t: .....
DAVACI\t: ... - ...\t
VEKİLİ\t: Av. ...\t
DAVALI\t: ... - ...\t
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVANIN KONUSU\t: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 11/10/2023
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 13/10/2023
Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...../..... Esas, 05/07/2023 tarihli ara kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı vekili, 08.04.2019 tarihli dava dilekçesi ile icra takibine konu edilen senedin bono lehdarı ..... ..... e birlikte girdikleri ihale nedeniyle satın alınan yerin davacı mülkiyetine alındığını, satış bedeli ve tapu harç ve masraflara karşılık 290.000 TL nin yarısı olan 145.000 TL için düzenleme ve vade tarihi boş olarak bir senet düzenlenerek lehdara verildiğini, borcun davacı tarafından daha sonra ödendiğini ancak senedin geri alınmadığını, yıllar sonra senedin boş kısımları doldurularak davalı tarafça haksız takip yapıldığını, davalıya borcu bulunmadığını, ..... ..... hakkında yapılan şikayet üzerine evinde yapılan aramada takibe konu bononun senet lehdarına düzenleme ve vade tarihleri boş olarak verildiğinin tutanak altına alındığını, ileri sürerek, senetten dolayı borçlu olmadığının tespitini, cebri icra yoluyla tahsil edilen 39.000 TL nin istirdatını ve tedbiren takibin durdurulmasını talep etmiş,
Davacı vekili 21/02/2023 tarihli dilekçesi ile; taraflar arasında görülen ve bekletici mesele yapılan 12. Asliye Ceza Mahkemesinin ...../..... esas sayılı dosyasında tarafların eylemlerindeki aynı zamanda nitelikli dolandırıcılık suçu nedeniyle Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine gönderildiğini, 12 Asliye Ceza ve Ağır Ceza Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlığı nedeniyle dosyanın 5.Ceza Dairesine gönderildiğini, iddianamede değerlendirilen fakat yazılmamış olan nitelikli dolandırıcılık suçuna ilişkin olarak da haricen suç duyurusunda bulunulması üzerine ..... Cumhuriyet Başsavcılığının ...../..... sayılı dosyasında soruşturmanın devam ettiğini, dava konusu senetlerin sahte senet olduğu üzerinde oynama yapıldığı ve nitelikli dolandırıcılık suçuna konu edildiği işbu dosyaya ilişkin olarak da yargılamasının devam ettiğini belirterek HMK 209/1 maddesi gereğince dosya kapak hesabının %20 teminat karşılığında tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde ise; açılan davayı kabul etmediklerini, davacı iddialarının yerinde olmadığını, davanın kabul anlamına gelmemek şartıyla, davacı tarafın borcun 145.000,00 TL'si kabul edilerek ödediği iddia edilmekte ise de ödediğini yazılı delil ile ispat etmek zorunda olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu, davacının iddialarını müvekkiline ileri sürümeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece 21/02/2023 tarihli ara kararıyla ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne , %25 teminat karşılığında icra takibinin HMK 209/1 maddesi uyarınca durdurulmasına karar verilmiştir.
Mahkemenin bu ara kararına karşı davalı vekili tarafından 06/03/2023 tarihli dilekçesi ile istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ise dosyanın istinaf incelemesi yapılmak için Dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.
..... BAM 5.HD'nin .....23/..... esas-...../..... karar sayılı kararıyla, mahkemenin ihtiyati tedbir kararına karşı öncelikle itiraz yoluna gidilmesi, sonrasında verilecek karara karşı istinaf yolunun açık olduğu belirtilerek, istinaf dilekçesinin itiraz dilekçesi olarak değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmiştir.
Mahkemece duruşma açılarak davalı vekilinin ihtiyati tedbire itirazı değerlendirilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, 05/07/2023 tarihli ara kararı ile; \"mahkememiz 21/02/2023 tarihli ara kararı ile HMK. 209. maddesi gereği yazı veya imza inkar edildiğinde senet hiçbir işleme konulamayacağı, dolayısıyla takibin durdurulmasına ilişkin tedbir kararı yerinde olduğundan davalı vekilinin ihtiyati tedbire itirazının reddine oy çokluğuyla karar verilmiştir\" şeklinde karar verilmiştir.
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; HMK'nun 209. Maddesinin ancak icra takibine konu senetle ilgili “imza inkarı” yani “sahtecilik” iddiası olması halinde uygulanabilecek bir madde olduğunu, oysa davacı tarafça açılan menfi tespit davasında, davacı tarafın iddiasının “takibe konu senetteki imzanın inkarı yani sahtecilik değil” , “senedin eski tarihli olduğu” iddiası olduğunu, davacı tarafça; imzası inkar edilmeyen senede dayalı olarak yapılan icra takibi ile ilgili, HMK'nın 209.maddesine göre “icra takibinin durdurulmasını” talep edilemeyeceğini, Hmk'nun 209/2 maddesinde açıkça “resmi senetteki imzanın sahteliği'nin, ancak mahkeme kararı ile saptanması durumunda” senedin hiçbir işleme tabi tutulamayacağının açıkça belirtildiğini, olayda bu konuda verilmiş bir mahkeme kararı olmadığı gibi, dosyalarda yapılan imza incelemelerinde senetteki imzanın davalıya ait olduğunun tespit edildiğini, ceza yargılamasında senedin sonradan doldurulduğu iddiası bulunduğunu, ayrıca yerel mahkemenin 05/03/2020 tarihli ara kararıyla da davacının ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne , %20 oranında teminat karşılığında icra takibinin HMK 209 maddesi uyarınca durdurulmasına karar verildiğini, ancak HMK' nın 393/1. Maddesi uyarınca kararın uygulanması bir hafta içerisinde talep edilmediğinden tedbir kararının hükümsüz hale geldiğini, davacı tarafından tekrar tedbir talep edilmesi üzerine 18/07/2023 tarihli ara karar ile tedbir kararı verildiğini, bu haliyle verilen karar sonradan koşulların değişmesi nedeni ile verilmiş bir tedbir karar olmadığını, aynı koşullar devam ederken davacının teminat yatırmaması nedeni ile hükümsüz kalan tedbir kararının tazelenmesi olduğunu belirterek 18/07/2023 tarihli tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Talep, menfi tespitten kaynaklanan ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince, davalı vekilinin ihtiyati tedbire itirazının reddine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Somut olayda; davacı vekili, 08.04.2019 tarihli dava dilekçesi ile senedin düzenleme ve vade tarihi boş olarak verildiğini, sonradan bu kısımlar doldurularak haksız takip yapıldığını, davalıya borcu bulunmadığını ileri sürerek, senetten dolayı borçlu olmadığının tespitini ve tedbiren takibin durdurulmasını talep ettiği, mahkemece 11.04.2019 tarihli tensip ara kararı ile Başlamış olan icra takibinin durdurmak mümkün olmadığından çoğun içinde az da vardır kuralı, İİK/72 maddesi uyarınca icra dosyası kapak hesabının %15'i oranında teminat yatırıldığında icra veznesine yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir konulmasına, şeklinde karar verildiği,
Davacı vekilinin 10.06.2019 tarihli dilekçesi ile tekrar takibin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir istediği, Mahkemece 13.06.2019 tarihli Ara Karar ile talebin reddine yönelik hüküm kurulduğu,
Daha sonra davacı vekili tarafından verilen 03/03/2020 tarihli dilekçe ile ; davaya ve icra takibine konu edilen senet ile ilgili imza inkarı dışında bir sebeple suç duyurusunda bulunulduğunu ve senede ekleme yapmak suretiyle sahtecilik suçu işlendiğinden bahisle diğer takip borçlusu ..... ..... ve alacaklı ... hakkında resmi belgede sahtecilik suçlamasıyla ..... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...../..... Soruşturma ve ...../..... İddianame numaralı iddinamesi ile kovuşturmaya geçildiğini belirterek, ihtiyati tedbir kararı verilerek, HMK.209.maddesi gereği ..... 11.İcra Müdürlüğü'nün ...../..... E. sayılı icra takibinin durdurulmasına karar verilmesini talep etmiş, mahkemece HMK’nın 209. maddesi gereğince yazısı veya imzası inkar edilen senedin işleme konulamayacağı gerekçesiyle, teminatlı olarak takibin durdurulmasına karar verildiği, davalı vekilinin ihtiyati tedbire itiraz ettiği, davacı vekilinin ise teminatın kaldırılmasını istediği, mahkemece itiraz üzerine verilen 17.06.2020 tarihli Ara Karar ile davacı vekilinin teminatın kaldırılması talebinin , davalı vekilinin ise tedbire itiraz talebinin ayrı ayrı reddine karar verildiği, işbu ara karara karşı davacı ve davalı vekilinin istinaf isteminde bulunduğu, ..... BAM 5. Hukuk Dairesinin ...../..... E- ...../..... K sayılı ilamı ilamı ile durum ve koşulların değişmesi sebebiyle değiştirilen tedbir kararına karşı istinaf yoluna gidilemeyeceğinden, davacı ve davalı vekilinin istinaf başvuru dilekçelerinin usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu kez davacı vekili Davacı vekili 21/02/2023 tarihli dilekçesi ile taraflar arasında görülen ve 12 Asliye Ceza Mahkemesine ...../..... esas sayılı dosyasında görevsizlik kararı verildiği, ağır ceza mahkemesi tarafından da görevsizlik kararı verildiği iddianamede değerlendirilen fakat yazılmamış olan nitelikli dolandırıcılık suçuna ilişkin olarak da haricen suç duyurusunda bulunulması üzerine ..... Cumhuriyet Başsavcılığının ...../..... sayılı dosyasında soruşturmanın devam ettiği , dava konusu senetlerin sahte senet olduğu üzerinde oynama yapıldığı ve nitelikli dolandırıcılık suçuna konu edildiği belirtilerek HMK209/1 maddesi gereğince dosya kapak hesabının %20 teminat karşılığında tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ettiği,
Mahkemece \" Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile; icra dosyası kapak hesabına göre belirlenecek alacak miktarının % 25'si oranında teminat karşılığı nakit ve gayri nakit olarak mahkememiz veznesine yatırıldığında, ..... 11.İcra Müdürlüğünün ...../..... esas sayılı icra takibinin HMK.'nun 209/1 maddesi gereği durdurulmasına,\" karar verildiği,
Davalı vekilinin itirazı üzerine ;05/07/2023 tarihli ara karar ile \" 21/02/2023 tarihli ara kararı ile HMK. 209. maddesi gereği yazı veya imza inkar edildiğinde senet hiçbir işleme konulamayacağı, dolayısıyla takibin durdurulmasına ilişkin tedbir kararı yerinde olduğundan davalı vekilinin ihtiyati tedbire itirazının reddine\" şeklinde oyçokluğuyla karar verilmiştir.
HMK 209/1.maddede ; \"Adi senetteki yazı veya imza inkar edildiğinde bu konuda bir karar verilinceye kadar o senet herhangi bir işleme esas alınamaz\" şeklinde düzenleme mevcuttur.
İİK m72/3 maddesinde; \"İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.\" hükmü düzenlenmiştir.
Yukarıda görüldüğü gibi icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası icra takibini kendiliğinden durdurmayacağı gibi mahkemece ihtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulmasına karar verilemez. Ancak davacı/borçlunun gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın %15’nden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi (yani icra takibinin beşinci safhası olan paranın alacaklıya ödenmesi safhasını durdurmak) için ihtiyati tedbir karar verilebilir (Kuru, Baki, İcra ve İflas Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 53).
Bu durumda, icra takibinden sonra açılmış işbu menfi tespit davasında ancak İİK'nın 72-(3) maddesi kapsamında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Bunun dışında, takibin durdurulması şeklinde ihtiyati tedbire hükmedilemez. Öte yandan, bono metnine yönelik ileri sürülen sebeplerin HMK'nın 209. maddesi kapsamında nitelendirilemeyecek olmasından dolayı davalı vekilinin ihtiyati tedbire yönelik itirazının kabulü ile tedbir talebinin reddine karar verilmesi gerekirken itirazın reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Açıklanan bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 05/07/2023 tarihli ara karar kaldırılarak davalı vekilinin itirazının kabulüne ve mahkemenin 21/02/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
A-Davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile;
..........2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...../..... Esas, 05/07/2023 tarihli ara kararının KALDIRILMASINA, kaldırılan karar yerine geçmek üzere yeniden HÜKÜM TESİSİ İLE, Buna göre;
1-Davalı vekilinin itirazının kabulü ile ..... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...../..... Esas, 21/02/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının KALDIRILMASINA,
2-Karar gereğinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İstinaf Yargılaması ve Harç Yönünden;
1-İstinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine,
2-İstinaf incelemesi sırasında yargılama gideri yapılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
4-6100 sayılı HMK. 359/4. maddesine göre kararın tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi. 11/10/2023
\t\t\t\t
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır