T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ...
KARAR NO\t: ...
KARAR TARİHİ\t: 01/07/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
KATİP\t\t: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ...
TARİHİ\t\t: ...
NUMARASI\t\t: ...
DAVACI\t: ...
VEKİLİ\t: ...
DAVALI\t: ...
DAVANIN KONUSU\t: İhtiyati Tedbir
G.KARAR YAZIM TARİHİ\t: ...
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik ihtiyati tedbir talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İhtiyati haciz talep eden vekili ihtiyati tedbir talepli değişik iş başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki 06/01/2025 tarihli satış akdine konu ticari ilişki sebebiyle, taraflar arasında edim-ifa yükümlülüğü olduğunu, davalı tarafın bu yükümlülüğe aykırı davrandığını ve ifa yükümlülüğünü yerine getirmediğini, ancak müvekkilinin henüz yerine getirilmemiş ifa yükümlülüğü için ileri tarihli çek keşide ettiğini, çeklerin vade tarihi yaklaşmasına binaen müvekkilinin ısrarla davalıya bildirimde bulunduğunu, ancak davalı tarafından herhangi bir geri dönüş yapılmadığını, ürünlerin teslim edileceği konusunda davalı tarafından taahhütte bulunulduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği müvekkili şirket tarafından, davalı tarafından teslim edileceği ifade edilen ürünlere karşılık,
- ... Şubesi, ...Seri No’lu, ... tarihli, 1.000.000,00 TL bedelli;
-... Şubesi, ... No’lu, ... tarihli, 1.000.000,00 TL bedelli;
-... Şubesi, ...Seri No’lu, ... tarihli, 1.000.000,00 TL bedelli çeklerin keşide edildiğini ve davalıya çeklerin elden teslim edildiğini, bu zamana değin bedelsiz kalan çeklerin iadesine yönelik şifahen bildirimde bulunulmuşsa da, hiçbir şekilde geri dönüş yapılmayarak müvekkilinin icra takibi tehditiyle karşı karşıya bıraktığını, dolayısıyla müvekkilinin 22/04/2025 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde ... esas numaralı dosyası kapsamından davayı ikame etmesinin hukuki mahiyette zaruri olduğunu, 22/04/2025 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas numaralı dosyası kapsamından ikame edilen davada müvekkilinin vadesi gelen çeklerinden ötürü ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğunu, lakin 23/04/2025 tarihinin resmi tatil olmasından kaynaklı \"Görevsizlik kararı\" verildiğini 24/04/2025 tarihinde taraflarına tebliğ edilmiş olmasıyla öğrendiklerini, işbu kararda yer verildiği üzere \"Görevsizlik kararı verilmesi gerekçelendirmesinin tamamen bölge genelinde ... İline bağlı ilçelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla görülmesi gerekli tüm esas dosya kayıtlarının ... Merkez Adliyesinde sayın mahkemeniz bünyesinde görüleceğini\" öğrenmeleri üzerine müvekkili açısından ivedi olarak gerekli tedbir kararının gecikecek olması, bu hususta şifahen gerek ... Adliyesi gerekse ... Adliyesi bünyesinde yapmış oldukları görüşmelerden hiçbir netice alınamaması, müvekkilinin tedbir talepli açtıkları dosyasının 24/04/2025 tarihi itibariyle fiziken ...Merkez adliyesine yetişmesinin mümkün gözükmemesi, bu nedenlerle müvekkilinin 25/04/2025 tarihli çeklerinin vadesi gelmiş olmasından ötürü \"Telafisi güç geri dönüşü olmayacak zarar neticeleriyle karşı karşıya kalındığından\" müvekkili lehine 6100 Sayılı HMK 389 uyarınca ihtiyati tedbir talebinde bulunmalarının zaruri olduğunu, özellikle 25.04.2025 tarihli çek açısından vadesi gelmiş olmasıyla müvekkilinin çok zor pozisyonda kalacak olmasından ötürü işbu davanın ikame edilmesi zaruri olduğunu belirterek, süresi içinde açılacak davadan önce oluşan ve telafisi imkansız zararlara neden olabilecek bir durumun mevcut olmasından dolayı öncelikle teminatsız mahkeme aksi kanaatteyse gösterecekleri teminat karşılığında; dava konusu çeklerin özellikle vadesi gelen ...Şubesi, ... Seri No’lu, ... tarihli, 1.000.000,00 TL bedelli çekin bankaya ibrazında muhatap banka tarafından alacaklılara ödenmemesi, davalı alacaklıların icra takibine giriştiğinde icra takibinin durdurulmasına veyahutta söz konusu çekleri icra takibine konu edilmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
İlk derece mahkemesi 24/04/2024 tarihli değişik iş kararında; talep eden vekilince talep konusu çek ve sözleşme örneğinin dilekçe ekinde ibraz edildiği, dosya kapsamına göre davacının aleyhine takip yapılmadan önce ve menfi tespit davasına esas olmak üzere ihtiyati tedbir talep ettiği, talep konusu ... Şubesi, ...Seri No’lu, ... tarihli, 1.000.000,00 TL bedelli çekin muhatap tarafından bankaya ibraz edilip tahsil edilmesi ya da takibe konulması halinde, talep edenin hakkını elde etmesinin önemli ölçüde zorlaşabileceğine ilişkin talep eden tarafın iddialarını bu aşamada kabul edilebilir nitelikte yaklaşık ispat şartını sağladığı gerekçesiyle, ihtiyati tedbir talep eden vekilinin 2004 sayılı İİK'nun 72/2 maddesi gereğince tedbir talebinin dosyanın tarafları ile sınırlı olmak ve üçüncü kişiler yönünden bağlayıcı olmamak üzere; kısmen kabulüne, talebe konu ... Şubesi, ...Seri No’lu, ... tarihli, 1.000.000,00 TL bedelli çekin çek bedeli üzerinden % 15'i olan 150.000,00-TL tutarında, mahkeme veznesine nakdi teminat yatırıldığı veya bu meblağı karşılayan kesin ve süresiz banka teminat mektubu mahkemeye sunulduğu takdirde, işbu dosyanın açıldığı 24/04/2025 tarihinden önce açılan bir icra takibi de bulunmamak kaydı ile talebe konu ... Şubesi, ... Seri No’lu, ... tarihli, 1.000.000,00 TL bedelli çekten dolayı karşı taraf ...Şirketi tarafından davacı aleyhine icra takibi yapılmamasına yönelik ihtiyati tedbir konulmasına, işbu dosyanın karşı tarafı olan ... Şirketi Tarafından ...Şubesi, ... Seri No’ lu, ... tarihli, 1.000.000,00 TL bedelli çekin bankaya ibraz edilmesi halinde ödenmemesine yönelik HMK 389(1), İİK 72/2 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir konulmasına, işbu kararın 2. Maddesinde belirtilen teminat mektubu sunulduğunda veya teminat miktarı depo edildiğinde; talebe konu ... Şubesi, ... Seri No’lu, ... tarihli, 1.000.000,00 TL bedelli çekin yalnızca işbu dosyanın karşı tarafı olan ...Şirketi tarafından bankaya ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, tedbir talep eden vekilinin 3. Kişilere yönelik tedbir taleplerinin reddine karar verilmiştir.
İhtiyati tedbir talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; değişik iş başvuru dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, ilk derece mahkemesince verilen tedbir kararının yalnızca davalı açısından verilmesinin müvekkilinin yararına olmadığını, gecikme sebebiyle doğacak olan ciddi zararın önüne geçmediğini, kambiyo senetleri mahiyeti gereği ciro edilerek el değiştirebilir ve elinde bulunduran hamil tarafından bankaya ibrazı mümkün hale geldiği gibi yine elinde bulunduran hamil tarafından icra takibine konu edilebileceğini, zira kambiyo senetlerinin ciro silsilesi yoluyla ticari hayata entegre edilebileceğini, bu hususlar düşünüldüğünde verilen ihtiyati tedbir kararının herhangi bir hukuki yararının bulunmadığını, HMK 392. madde ise '' İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. '' şeklinde olduğunu, ihtiyati tedbir için talep edilen teminatın amacının karşı taraf ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları zarara karşılık olarak alındığı ifade edildiğini, hal böyleyken müvekkili tarafından dava değeri üzerinden belirlenecek olan teminat/teminat mektubu mahkemeye depo edilecek ve üçüncü kişilerin hakları da korunacağından tedbir kararının yalnızca davalı taraf dikkate alınarak verilmesine anlam veremediklerini, bu durumda söz konusu kararın müvekkili açısından hiçbir yararı kalmadığını, müvekkilinin işbu aşamada vadesi gelmiş olan (...Şubesi, ...Seri No’lu,... tarihli, 1.000.000,00 TL bedelli) çek açısından üçüncü kişileri de kapsayacak şekilde tedbir kararı verilmesinin hukuka uygun olacağını, aksi takdirde vadesi gelmiş çeklerden ötürü müvekkilinin ekonomik olarak derinden sarsılmasına neden olacağını, tüm bu sebepler dikkate alındığında müvekkilinin ticari hayatını zedelememesi, borçlu olmadığı bir çekten ötürü icra takibiyle karşı karşıya kalmaması açısından ihtiyati tedbir kararının 3. Kişileri de kapsayacak şekilde verilmesi gerektiğini, bu sebeple ... Mahkemesi'nin ... D.İş ... sayılı ve ... tarihli ilamında ihtiyati tedbir talebinin 3. kişiler açısından reddedilen kısmı için işbu istinaf başvurusunda bulunma zaruriyetlerinin doğduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık ihtiyati tedbir talebine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nun 389/1. fıkrasına göre; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Aynı Kanunun 390/3. fıkrasına göre; tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.
Dosyadaki belgelere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesine, kararın dayandığı delillerle gerektirici nedenlere, ihtiyati tedbir talebine konu çeklerin temel ilişkiden bağımsız, kayıtsız ve şartsız bir bedelin ödenmesini amaçladığına, kambiyo mevzuatı gereğince dava dışı bir kişiye intikal etmesi halinde dava dışı kişinin hukuki durumunu etkileyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğine göre, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, ihtilafın doğru tanımlandığı anlaşmakla; ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-... Mahkemesi'nin ...D.İş Esas ...D.İş Karar sayılı dosyasında verilen ... tarihli kararına karşı ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-İhtiyati tedbir talep eden tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi....
...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.