T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2024/1241
KARAR NO\t:2025/777
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ:Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI:2023/1093 Esas 2024/599 Karar
KARAR TARİHİ:29/05/2024
DAVA KONUSU:İpotek (Tescil İstemli)
KARAR TARİHİ:02/07/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH :02/07/2025
Taraflar arasında görülen dava sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik süresi içinde istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine gönderilen dosyanın yapılan incelemesi sonucunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti davalı ...Yapı Kooperatifi'ne ait olan ve kat irtifakı tesis olunmuş Kayseri ili,... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel nolu taşınmaz üzerinde davalılar arasında akdedilen Kayseri 2. Noterliği’nin ... yevmiye nolu,... tarihli düzenleme şeklinde satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca 8 blok, 176 daire, sosyal tesisler, ticaret merkezleri, çevre düzenlemesi işinin ana yüklenici, davalı ...Yapı Kooperatifi tarafından tamamlanmaması üzerine müvekkili şirketinde iştirak ettiği ek bir protokol akdedilerek işin tamamlanması için davalılar ile mutabakat sağlandığını ve bu kapsamda inşaatların yapımına başlanıldığını, ek protokole göre davalıların müştereken hareket ettiği ve inşaatın tamamlanması için alt yüklenici olarak...-... İnşaat ile uzlaşmaya varıldığını, müvekkilinin davalı asıl yüklenici ile 11.12.2021, 08.09.2022 tarihli sözleşmeleri imzaladığını ve inşaata başladığını, blokları belli seviyelere kadar getirdiğini ancak inşaatın belli bir yol aldığını fark eden davalıların müştereken hareketle müvekkilinin personeli ve malzemelerini inşaat alanına almadıklarını, sözleşmenin feshini gerektirir bir eylem mevcut değilken tek taraflı olarak davacıyı uzaklaştırmak üzere bir dizi eylem gerçekleştirdiklerini, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde açıkça ruhsat ile alakalı yükümlülüklerin ana yüklenici kooperatife ait olacağının belirtildiğini, buna göre taşeronluk sözleşmesinin ifası için önce davalıların edimlerini ifa etmeleri gerektiğini, Büyükçekmece 10. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile durumu ihtar ederek ruhsatın yenilenmesi gerektiğini, aksi takdirde sürenin uzayacağını bildirdiğini, davalı olan arsa sahibi kooperatif tarafından Kayseri 8. Noterliği’nin ... tarih ve ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamede müvekkilinin sözleşmesinin muhatabının ana yüklenici kooperatif olduğu bildirilerek itirazda bulunulduğunu, arsa sahibi olan kooperatifin ana yüklenici kooperatif ile akdedilen sözleşmeyi inkar etmediğini, davalılar arasında akdedilen ve ek protokol olarak kaydedilen sözleşmenin imza sahiplerinin tek tek belirlenip iki davalı arasındaki organik bağın ortaya çıkarılmasının uyuşmazlığın çözümünde önem arz ettiğini, açıklanan nedenlerle davacı ile davalılar arasında akdedilen taşeronluk sözleşmelerinin aynen ifası, sözleşme uyarınca müvekkile isabet eden ...blok ...-...-...-...-...-...-...-...-..., ... blok ...-...-...-...-...-...-...-...-..., ... blok ...-...-...-...-...- ...-...-...,... blok ...-..., ... blok ...-...-... nolu bağımsız bölümlerin ve tüm dairelerin tapu kayıtlarına ihtiyati tedbir konulmasını, bu taleplerinin kabul görmemesi halinde tapu kayıtlarına davalı olduklarına dair şerh verilmesi ve davalılar davacıyı inşaat alanından haklı bir sebep olmaksızın men ederek sözleşmenin ifasını engellediklerinden bu yöndeki müdahalelerinin meni ile sözleşmenin aynen ifası ve sözleşme uyarınca taşeron olan davacıya isabet eden dairelerin tapu kayıtlarına inşaatçı ipoteği tesis edilmesine, aksi takdirde ileride artırma hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00-Euro tazminatın fiili ödeme tarihindeki kur ve dava tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ...Yapı Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından müvekkili aleyhine ikame edilen davayı hiç bir yönü ile tutarlı ve hukuka uygun bulmadıklarını, öncelikle davacı ile müvekkili kooperatif arasında davacının iddia ettiği gibi kesinlikle doğrudan bir ilişki ve sözleşme bulunmadığını, müvekkili kooperatif açısından açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, davacı tarafın her iki kooperatifin kurucu ve üyelerinin de aynı şahıslar olduğu iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkili kooperatifin arsa sahibi olduğunu, hiç bir üyesinin diğer davalı kooperatifin üyesi olmadığını, davacının iddia ettiği gibi kooperatiflerin birbirleri ile ilgisi bulunmadığını, müvekkili kooperatifin kendisine ait mezkur taşınmazı boş, projeleri yaptırılmış ve ruhsatı da alınmış olarak yüklenici kooperatife teslim ettiğini, davalı kooperatifin inşaat belli bir seviyeye geldikten sonra ekonomik güçlük içerisine düştüğünü ve inşaat yapımına devam edemez hale geldiğini, diğer davalı kooperatifin kendince çözümler bularak bir anlaşma zemini oluşturmaya çalıştığını ve işi birlikte yapabileceği taşeron arayışına girdiğini, sonrasında davacı...'le müvekkili kooperatif yetkililerini tanıştırmak istediğini, bu şahsın kendilerine taşeron olarak yardımcı olacağını ve işi birlikte devam ettirmek istediklerini belirttiklerini ve bu duruma müvekkili kooperatifin onay vermesini talep ettiklerini, bu durumun müvekkili kooperatifçe de değerlendirildiğini ve inşaatın yapılarak bitirilmesini ve...'in diğer davalı asıl yüklenicinin taşeronu olarak çalışmasına muvafakat edilerek işin sonlandırılması adına diğer davalıya 31.12.2025 tarihine kadar ek süre verildiğini, anılan protokol incelendiğinde müvekkili kooperatifin muhatabının... olmadığı, muhatabının diğer davalı kooperatif olarak devam ettiğinin açıkça görüleceğini, müvekkili kooperatifin...'in muhatabı olmadığı gibi bu şahsa herhangi bir iş de vermediğini, davacı...'in müvekkili kooperatife sanki müvekkili kooperatifle aralarında KKİS varmış gibi kabul ederek Büyükçekmece 10. Noterliği aracılığıyla ... tarihinde ... yevmiye numaralı ihtarnameyi gönderdiğini ancak müvekkilinin söz konusu bu ilişkide taraf olmadığını açıkça davacıya bildirdiğini, müvekkili yönünden açılan davanın öncelikle husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, esasa girilmesi halinde esastan reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Yapı Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ihtilafın çözümünün mahkemenin görev alanına girmediğini, görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, müvekkili kooperatifin yapı kooperatifi olduğunu ve tacir niteliği taşımadığını, davayı ticari dava saymak ve asliye ticaret mahkemesini görevli kabul etmenin mümkün olmadığını, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu, davacı taraf ile müvekkili kooperatif arasında akdedilen sözleşmelerin geçersiz olduğunu, müvekkili kooperatifin üyesi olmayan birine daire vermesinin hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafın müvekkili kooperatifin inşaatını belirli bir seviyeye getirdiği iddialarını ispatlayıcı bir delil sunmadığını, davacı tarafın personellerinin ve malzemelerinin inşaat alanına alınmadığı ve kooperatifin kötü niyetli iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacı tarafın imzaladığı geçersiz sözleşmelere istinaden hiçbir şey yapmadan, taşınmaz üzerine inşaatçı ipoteği koydurarak haksız menfaat temin etme, kooperatifin üyelerinin hak edişini alma gayreti içerisinde olduğunu, öncelikle görevsizlik kararı verilmesini, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Mahkemece; davanın mutlak ticari dava olarak sayılan davalardan olmadığı, tarafların tacir olmaması sebebiyle nispi ticari davalardan da olmadığı, bu nedenle mahkememizin görevi alanına girmediği, davacının tacir değil esnaf olması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, 6335 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği, göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu, usul esastan önce gelir ilkesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle bu hususların da takdirinin görevli mahkemeye ait olacağı dikkate alındığında mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEP VE GEREKÇESİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece müvekkilinin tacir olup olmadığı hususunda araştırma yapıldığını, müvekkilinin tacir olduğunun İTO kayıtları ile anlaşıldığını, açılan davanın ticari nitelikli olduğunu, müvekkilinin tacir olduğunun yapılan araştırmalar neticesinde kesinleştiğini, bu nedenle görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, ... İnşaat'ın şahıs şirketi olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :
İddia, savunma ve dosyada mevcut diğer bilgi ve belgeler.
İSTİNAF NEDENLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;
Dava, taraflar arasında düzenlenen taşeronluk sözleşmesinin aynen ifası ve taşınmazlar üzerine inşaatçı ipoteği konulması, olmadığı takdirde alacak talebine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçe ile görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu belirtilerek dava dilekçesinin görev dava şartı nedeniyle reddine karar verilmekle, kararın davacı vekilince istinaf edildiği görülmüştür.
Davacı ile davalılar arasında 11.12.2021 ve 08.09.2022 tarihli Kayseri, ... ... mahallesi ... ada ... parsel nolu taşınmaz üzerinde inşaat yapım işine ilişkin sözleşme olduğu, davacının taşeron, davalı ...Yapı Kooperatifinin asıl yüklenici, diğer davalı ... Yapı Kooperatifi'nin ise iş sahibi olduğu noktasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Uyuşmazlık davacının tacir olup olmadığı, görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dava eser sözleşmesinden kaynaklandığından, 6102 sayılı TTK’nın 4. maddesinde tahdidi olarak sayılan mutlak ticari davalardan değildir. Dolayısıyla, bu türden uyuşmazlığın ticari dava sayılabilmesi ve ticaret mahkemesinde görülebilmesi için tarafların her ikisinin de tacir ve dava konusunun tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olması gerekir. Davalı taraf tüzel kişi tacir ise de, davacının tacir olup olmadığının tespit edilmesi gerekmekte olup; dosya kapsamından davacının tacir sıfatına haiz olmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle davacının tacir sıfatı bulunmadığından uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek sonuçlandırılması gerektiğine dair mahkeme kararında isabetsizlik bulunmamaktadır.
İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılamaya, toplanan delillere, dosya içeriğine, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-Davacının istinafı nedeniyle alınması gerekli 615,40-TL harçtan peşin yatan 427,60-TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Karar tebliği ve harç işlemlerinin 6100 sayılı HMK'nun 359/4 md. uyarınca İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansı var ise 6100 sayılı HMK'nun 333. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 59. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürünce başvurana iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-a. maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 02/07/2025