T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/1219
KARAR NO: 2025/1410
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/02/2024
ESAS NO: 2022/719
KARAR NO: 2024/200
DAVANIN KONUSU: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 03/07/2025
İSTİNAF KARAR
YAZIM TARİHİ: 04/07/2025
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı kooperatifin müvekkilinin de üyesi olduğu ...Yapı Kooperatifi'nin tüm üyelerinin elektrik ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla kurulduğunu, müvekkilinin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na göre 29/06/2022 tarihinde noter aracılığıyla ihtar çekerek üyelik başvurusunda bulunduğunu, üyeliğin kabulünde payına düşen miktarı da ödemeye hazır olduğunu taahhüt ettiğini, Kooperatifler Kanunu'na göre müvekkilinin davalı kooperatif üyesi olma hakkı bulunduğunu, müvekkilinin başvurusunun 01/07/2022 tarihinde davalı kooperatife ulaştığını, Kooperatifler Kanunu'nun 8. Maddesi gereği davalının 1 ay içerisinde başvuruyu sonuçlandırıp müvekkiline bildirmesi gerektiğini ancak müvekkiline herhangi bir bildirim yapılmadığını ve bu sebeple başvurunun zımnen reddedilmiş sayılacağını ileri sürerek; davanın kabulü ile, müvekkilinin ... Kooperatif üyelik başvurusunun Kooperatifler Kanunu'nda belirlenen sürede kooperatif yönetim kurulunca cevaplanmayarak zımnen reddedilmiş sayılmasına ilişkin kararın iptaline, müvekkilinin davalı kooperatife üye olarak kabul edilmesi gerektiğinin tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının kooperatife üyeliğinin kabulünden kaçınılmasının haksız ve hukuka aykırı bir yönü bulunmadığını, müvekkili kooperatifin sadece kendi üyelerinin üyelerinin elektrik ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulduğunu, müvekkili kooperatifin ... Yapı Kooperatifi'nden bağımsız bir kooperatif olduğunu, müvekkilinin kooperatif enerji üretim kooperatifi olduğunu, üretim tüketim dengesini gözetmesi gerektiğini, çatısında güneş enerji panelleri dahi bulunmadan üretmeden tüketmek için üyelik başvurusu yapan her gerçek ve tüzel kişinin üyelik başvurusunun kabul edilmesinin mevcut dengeyi bozacağını savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; \"...Kayseri 10. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ... tarihli üyelik ihtarnamesi ile davacı tarafça Kooperatife üyelik başvurusunda bulunulmuştur. Davalı kooperatifin ana sözleşmesinde üyelik şartları olarak sıralanan 3 şart olan aynı dağıtım bölgesinde, aynı tarife grubunda elektrik abonesi ve gerçek kişi olması şartlarını üyelik şartı olarak aradığı davacıya ait dosyada yer alan faturaların incelenmesi neticesinde EPDK tarafından onaylı uygulanan Vergi, Fon ve Pay Hariç Yeşil Tarife (üreticiler için özel tarife, diğer tarifelere göre daha düşük ücretli) tek zamanlı tarife uygulanmış olduğu dolayısıyla davacının davalı kooperatif ile aynı tarife grubunda olduğunun tespit edildiği, davacının aranan bütün şartları taşıdığı, davalı kooperatifin 27.05.2022 tarihli genel kurulunda alınan karara göre davacının davalı kooperatife üye olmasına engel bir durumun olmadığını, kooperatifler kanunu 8. maddesi kapsamında da üyelik başvurusunun reddine gerektirir bir durum olmadığı, kural olarak kooperatiflerde açık kapı ilkesi geçerli olup, kooperatif üyesi olma şartları ana sözleşmede belirlenir. Davalı kooperatif ana sözleşmesinin 10. maddesinde ortaklığa kabul şartları düzenlenmiş olup davacının üyeliğe kabul edilmemesini gerektirir durum olmadığı ve kabul edilmemesinin açık kapı ilkesine aykırı (Yargıtay 23. HD 2017/1493 Esas, 2019/2095 Karar) olduğundan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. 1-DAVACI ...'ın ... Kooperatifi üyeliğinin TESPİTİNE,...\" şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Açık kapı ilkesi, dileyen herkesin istediği şekilde kooperatife girebileceğini ve istediği gibi kooperatiften çıkabileceğini ifade etmeyeceğini, ilke, ortaklar açısından keyfiliğe yer bırakmayacağını, kooperatif için önemli olan amacının elde edilmesi olanaklarının sağlanması gerektiğini, bu nedenle açık kapı ilkesine birtakım sınırlamalar getirilmesi oldukça doğal olduğunu, kooperatiflerde açık kapı ilkesi geçerli olmakla birlikte bu ilkeye sığınacak herkesin kooperatife ortak olarak kaydedilmesi düşünülemeyeceğini, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, doktrin ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, Kooperatif yetkili organlarının, ana sözleşmelerde yer alan koşulları sağlamayan kimseleri ve kooperatife alınmasında kişisel ve objektif nitelikte haklı nedenlerin var olması nedeniyle sakıncalı gördükleri kişileri, üyeliğe kabul etmeme yetkileri olduğunu, böyle bir durumda yönetim kurulu uygun görmez ise, ana sözleşmede belirtilen nitelikleri taşıyan kişileri bile kooperatife ortak olarak kabul etmeyebileceğini, dolayısıyla, müvekkil kanunun 8. Maddesinde anılan, kabulden kaçınamayacak kooperatiflerden olmadığından, pek tabii üye kabulü yaparken kendi inisiyatifini kullanabilecek ve kooperatifin faydalarını göz önünde bulundurarak üye kabulünden kaçınabileceğini, müvekkil kooperatif enerji üretim kooperatifi olduğunu ve üretim - tüketim dengesini gözetmesi elzem olduğunu, çatısında güneş enerji panelleri dahi bulunmadan üretmeden tüketmek için üyelik başvurusu yapan her gerçek ve tüzel kişinin üyelik başvurusunun kabul edilmesi mevcuttaki üretim- tüketim dengesini bozmak anlamına geleceğini, müvekkil kooperatifin sağlıklı bir şekilde ilerleyebilmesi ve amaçlarını gerçekleştirebilmesi için üretim ve tüketim dengesinin bozulmasına sebebiyet verilmemesi gerektiğini, müvekkil kooperatifin kuruluş amacı kooperatifin ana sözleşmesinin 6. Maddesi olan \"Amaç Ve Faaliyet Konuları\" başlıklı maddesinde açıkça ifade olunduğu üzere \" kooperatifin amacı, ortaklarının elektrik enerjisi ihtiyaçlarını karşılamak üzere, elektrik piyasasına ilişkin ilgili mevzuata uygun olarak yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretmektir.\" şeklinde sadece kendi ortaklarının elektrik ihtiyacını karşılamak için kurulduğunu, bu husus kooperatif ana sözleşmesinde de açıkça belirtildiğinden kooperatifin amacı bu yönde olduğunu, müvekkil kooperatifin amacı üyelerinin enerji ihtiyaçlarını karşıladığını, müvekkil kooperatif enerji üretim kooperatifidir ve üretim - tüketim dengesini gözetmesi elzem olduğunu, çatısında güneş enerji panelleri dahi bulunmadan üretmeden tüketmek için üyelik başvurusu yapan her gerçek ve tüzel kişinin üyelik başvurusunun kabul edilmesi mevcuttaki üretim- tüketim dengesini bozmak anlamına geleceğini, müvekkil kooperatifin sağlıklı bir şekilde ilerleyebilmesi ve amaçlarını gerçekleştirebilmesi için üretim ve tüketim dengesinin bozulmasına sebebiyet verilmemesi gerektiğini, müvekkil kooperatifin üretim kapasitesinin arttırılmadan davacını bahse konu etmiş bulunduğu ...Yapı kooperatifinin her üyesinin aynı zamanda, ...Yapı kooperatifinden bağımsız olan ve üretim kooperatifi olan müvekkil kooperatife üye yapılması hayatın olağan akışına ve kanuna aykırı olacağı gibi üretim ve tüketim dengesini bozulmasıyla müvekkil kooperatife bu durumun zarar vermesi kaçınılmaz olduğunu, bu durum da kooperatifin kuruluş amacı ile örtüşmeyeceğini, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, doktrin ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, dolayısıyla, müvekkil kanunun 8. Maddesinde anılan, kabulden kaçınamayacak kooperatiflerden olmadığından, pek tabii üye kabulü yaparken kendi inisiyatifini kullanabilecek ve kooperatifin faydalarını göz önünde bulundurarak üye kabulünden kaçınabileceğini, yukarıdaki açıklamalar ışığında, müvekkil kooperatifin kanunen üye kabul zorunluluğu bulunmadığından ve kooperatifin kendi kurulma amacına uygun olacak şekilde, kendisinin ve üyelerinin çıkarlarını gözetmek birinci öncelik olduğundan davacının üyeliğinin kabul edilmemesinde hukuka aykırı bir yan bulunmadığını, iş bu sebeplerle Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/719 Esas ve 2024/200 Karar sayılı dosyasından verilen kararın istinaf edilme zorunluluğu hasıl olduğunu, istinaf başvurusunun kabulü ile Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/719 Esas ve 2024/200 Karar sayılı dosyasından verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini, haksız olarak açılmış olan bu davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı karşı davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre \"İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir\" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti talebine ilişkindir.
Dosya kapsamında toplanan deliller, somut olayın özelliklerine uygun bilirkişi raporu, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında, davacının davalı kooperatife üyeliğine dair kooperatif ana sözleşmesinde belirtilen şartları ve yasal koşulları taşıdığının tespiti ile açık kapı ilkesi nazara alınarak davanın kabulüne ilişkin kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle davalının yukarıda yazılı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalının istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- KAYSERİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 27/02/2024 tarih ve 2022/719 E - 2024/200 K sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 615,50 TL istinaf karar ve ilam harcı istinaf eden davalı tarafça peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile, HMK 361/1 md uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/07/2025