T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No:
\tT.C.
\tKAYSERİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\t2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tTÜRK MİLLETİ ADINA\t\t\t\t
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: Esas
KARAR NO\t:
HAKİM\t:
KATİP\t:
DAVACI \t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI \t:
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ\t: 07/07/2025
KARAR TARİHİ\t: 09/07/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 09/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğunu, davalının müvekkiline bu ticaret kapsamında tohum teslim etmeyi taahhüt ettiğini, müvekkili tarafından 250.000,00 TL bedelli, 13/07/2025 keşide tarihli çekin iş karşılığı davalıya verildiğini, davalının taahhüt ettiği tohumları hiçbir şekilde teslim etmediğini, hukuki ilişkinin ifa edilmediğinden müvekkilinin borcunun doğmadığını, çekin karşılıksız olduğunu ve haksız yere düzenlenmiş hale geldiğini, müvekkilinin zarara uğramaması için dava konusu çek hakkında çekin tedbiren durdurulmasına, ödeme yasağı konulmasına, çekin icra takibine konu edilmemesine ve çekin iptaline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, çek iptali istemine ilişkindir.
TTK'nın 651/2 ve 818/1-s bendi yollamasıyla aynı yasanın 757 ve devamı maddelerine göre, kıymetli evrak sayılan çekin zayi olması halinde zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda çek (senet) üzerinde hak sahibi yani lehdar ya da hamil olan kişiler ancak iş bu çekin (senedin) iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekte lehdar ya da hamil olmayan kişilerin işbu iptal davasını açma hakları yoktur, keşideci olan davacının bu düzenlemeler gereği dava açma hakkı olmadığı anlaşılmıştır.
Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2016/8102 E. 2018/1789 K sayılı kararında; \"Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, iptali istenen çeklerin keşidecisinin davacı olduğu, çek iptali davası açma hakkının hamile tanındığı, keşideci tarafından çekin kaybı nedeniyle çek iptali davası açılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir. Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına,\" şeklinde karar verilmiştir.
Eldeki davada çek iptali talep edilmiş ise de hukuki nitelendirme hakime ait olduğundan dava dilekçesi içeriğinden menfi tespit istemi de bulunduğu gözetilerek 08/07/2025 tarihli ara karar ile arabuluculuk son tutanağının sunulması için kesin süre verilmiş olup davacı vekili 09/07/2025 tarihli dilekçesi ile menfi tespit taleplerinin bulunmadığını, çek iptali talebinin ise arabulucuğa tabi olmadığını açıkca belirtmiştir. Hal böyle iken davacının talebinin hasımlı çek iptali istemine dayandığı, TTK kapsamında TTK.'nun 818/1-s maddesinin yollaması ile aynı kanunun 757/1 maddesine göre, çek iptali davası açma hakkının yetkili hamile ait olduğu, davacının,davaya konu Ziraat Bankasına ait, 13/07/2025 keşide tarihli, 250.000,00 TL bedelli, .. seri numaralı çeki keşide ederek davalıya teslim ettiği, iptalini istediği çekin hamili olmadığı, kaldı ki iptali istenen çekin zayi olduğu iddiasının da bulunmadığı, bu nedenle HMK'nın 114/1-d maddesi uyarınca davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından davacının davasının usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın HMK'nın 114/1-d. ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Davacı tarafça çek üzerine ihtiyati tedbir konulması talep edilmiş olup, davanın reddine karar verildiğinden ihtiyati tedbir talebinin de reddine,
3-Alınması gerekli 615,40-TL maktu karar ve ilam harcı dava başında peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
4-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5- Artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda dosya üzerinden inceleme yapılarak verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/07/2025
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır