T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/533
KARAR NO: 2025/1783
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/12/2024
NUMARASI: 2023/269 E - 2024/1264 K
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ: 03/07/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacılardan ..., diğer davacı olan ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi adına 05.04.2022, 06.04.2022 ve 07.04.2022 tarihli müzayede kapsamında hazineye ait olan taşınmazların satışa çıkarıldığı ihalede Edirne ili Enez ilçesi ... Ada ... parsel için teklif vermek istediği, bunun için davalı firma tarafından müvekkiline, 500.000,00 TL teminat yatırılması gerektiğinin söylendiği, müvekkilinin de ... bankası nezdinde bulunan hesabından davalının ... IBAN NOLU hesabına 05.04.2022 tarihinde 500.000,00 TL teminat bedeli yatırdığını, müvekkilinin bu parayı gönderirken açıklama kısmına \"... LTD ŞTİ ADINA Enez ... ada ... parsel nolu taşınmaz teminat bedeli\" diye belirttiğini, akabinde müvekkilinin ihaleye katılım sağladığını, müvekkilinin verdiği teklif arka sıralarda kaldığı, bu nedenle taşınmazın ihaleden satın alınamadığını, ancak söz konusu ihaleye katılım teminat bedeli davalı tarafından İstanbul ili Beylikdüzü ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada ... parselde yer alan taşınmaz adına yatırılan teminat bedeli olarak kabul edilmiş olup, müvekkilinin bu taşınmaza verdiği teklifin verilen en yüksek 2. teklif olması dolayısıyla müvekkilinin yatırmış olduğu teminata hukuksuz olarak el koyulduğunu, izah edilen sebeplerle öncelikle müvekkillerinden ...'un diğer müvekkili ... LTD.ŞTİ. adına 05.04.2022 tarihinde \"Edirne ili Enez ilçesi ... Ada ... parsel için\" yatırmış olduğu 500.000,00 TL'lik teminatın bu ihalede müvekkilinin teklifinin ilk iki sırada yer almaması ve müvekkilinin diğer ihaleler için ayrı bir teminat yatırmamasına rağmen davalı firma tarafından şartnameye aykırı olarak \"İstanbul ili Beylikdüzü ilçesi ... mah. ... ada ... parsel\" için alıkonulması işleminin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle bedelin ödeme tarihinden itibaren uygulanacak ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini ,eğer bu talep yerinde görülmez ise müvekkillerinden ...'un diğer müvekkili ... LTD.ŞTİ adına ihaleye katılım, şirketi tek başına temsil, taşınmaz alma satma yetkilerinin olmaması sebebiyle ihaleye katılım işlemlerinin tamamının yok hükmünde olduğunun tespit edilir ise ödenen 500.000,00 TL teminat bedelinin sebepsiz zenginleşme ve denkleştirici adalet ilkesi uyarınca hesaplanacak güncel tutarın davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacılar vekili 23/09/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; davayı 30.000,00 TL olarak kısmi şekilde açtıklarını, dava değerinin bilirkişi raporları doğrultusunda 470.000,00 TL artırarak 500.000,00 TL'ye ıslah ettiklerini, eksik olan 470.000,00 TL'nin ıslah harcını yatırılarak ıslah dilekçesinin kabulü ile alacak miktarı olan 500.000,00 TL ye temerrüt tarihinden itibaren itibaren ticari faiz işletilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Şirketin T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı başta olmak üzere kamu kuruluşlarının bünyesindeki konut, iş yeri ve arsaların açık artırma, müzayede ile satış organizasyonlarını gerçekleştiren aracı bir kurum olup açık artırma organizasyonu sonrasında gerçekleştirilen satış işlemleri Bakanlık tarafından yapıldığını, müvekkilinin yalnızca işbu gayrimenkul satışlarının ihale yöntemi ile satışının gerçekleştirilmesine yönelik organizasyon faaliyetlerini yerine getirmekte olup, açık artırmada satılan arsa ya da taşınmazların katılım teminatlarının ödenmesine, iadesine veya denetlenmesine ilişkin herhangi bir sorumluluğu ya da yetkisinin bulunmadığından huzurdaki davanın müvekkili şirket bakımından reddini talep etmiştir.Mahkeme; davacılardan ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi adına 05.04.2022, 06.04.2022 ve 07.04.2022 tarihli müzayede kapsamında hazineye ait olan Edirne ili Enez ilçesi ... Ada ... parsel için ihaleye girebilmesi için ... nezdinde bulunan hesabından davalının ... IBAN NOLU hesabına 05.04.2022 tarihinde 500.000,00 TL teminat bedeli yatırıldığı, davacının ihaleyi kazanamadığı ve teminatın iade edilmesi talebiyle dava açıldığı, yatırılan teminata ilişkin dekontta lehdarın davacı şirket olduğu için davacılardan ...'un aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, öte yandan Satış Şartnamesinin 3. maddesine göre talip olunan arsaların her biri için ayrı ayrı teminat yatırılması kaydı ile istenilen sayıda ihaleye katılmak mümkün olduğunun hüküm altına alındığı, davacı şirketin Enes/EDİRNE de bulunan taşınmaz için yatırdığı teminat bedelini İstanbul'da bulunan taşınmazın ihalesinde kullanılmasına muvafakat ettiği veya idarenin teminatı bu ihalede kullanmasına izin verildiği hususunun ortaya konulamadığı gerekçesi ile; \"1-Davanın kısmen kabulü ile 30.000,00-TL'nin 06.05.2022 tarihinden itibaren, 470.000,00-TL'nin ıslah tarihi olan 23.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ödenmesine, 2-Davanın davacı ... yönünden aktif husumet yokluğundan reddine\" karar vermiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu talebin muhatabının davalı şirket olmadığını,davalının sadece Toki'nin açık arttırma organizasyonunu gerçekleştirdiğini, davacının alacak taleplerinin muhatabının müvekkil şirket değil, davacının yatırmış olduğu katılım teminatını irad olarak kaydeden Toplu Konut İdaresi Başkanlığı olduğunu,mevcut dava idari işleme konu bir dava olup görev yönünden itirazları bulunduğu, davanın konusunu oluşturan teminatın açıklandığı üzere, dava dışı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından irat kaydedildiği, TOKİ, 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu uyarınca kurulmuş bir kamu kurumu olup, bu doğrultuda idare sıfatına haiz olduğu,idare sıfatını taşıyan bir kamu kurumunun, ihale teminatını irat kaydetmesi işlemi, doğrudan bir idari işlem niteliğinde olup bu tür işlemlerden kaynaklanacak uyuşmazlıkların çözüm yerinin idari yargı mercileri olduğu,ayrıca davanın yetkisiz mahkemede açıldığı,sözleşme maddelerine göre sözleşmenin ifa yerinin Ankara olduğu kabul edildiğinden davanın Ankara'da açılması gerektiğini,davalı tarafın 05.04.2022-07.04.2022 tarihli müzayede kapsamında lot 041 sayılı taşınmaz için en yüksek ikinci teklifi verdiğini,davacı tarafça ilgili ihaleye katılım sağlanırken yatırılmış olan ihale katılım teminatının davalı şirket tarafından Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın hesabına aktarılmıştır (EK 1 – BANKA DEKONTU), sonuç olarak, satın almaktan vazgeçilmesi halinde yatırılan katılım teminatının Bakanlıkça irat kaydedileceği hususu şartnamede açıkça düzenlenmiş olduğu üzere teminatın davalı şirket tarafından Bakanlık hesabına aktarıldığını,tarafların uymakla yükümlü olduğu İşbu sözleşme uyarınca en yüksek teklif sahibinin müzayedeye katıldığı ve satın almaya hak kazandığı taşınmazı satın almaktan vazgeçmesi halinde; idarenin teminat bedeline,müvekkili şirketin ise komisyon bedeline hak kazanacağının hüküm altına alındığını,05.04.2022 - 07.04.2022 tarihli müzayede kapsamında İstanbul İli, Beylikdüzü İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parselde yer alan taşınmaz için davacı şirket tarafından en yüksek 2. teklif verilmiş olup davacı tarafın bahsi geçen taşınmazı satın almaya hak kazandığını, davacı taraf ... Enez’de yer alan taşınmazın ihalesine katılım sağlamış fakat en yüksek iki tekliften birini veremeyerek taşınmazı satın almaya hak kazanamadığını,bu kapsamda herhangi bir lotta en yüksek teklif sahibi olunmadığı ve katılım teminatının yeterli miktarda yatırıldığı takdirde katılımcıların her lota teklif verebildiğini,şartname hükümlerine göre davacının yatırmış olduğu teminat tutarı 2. Maddede belirtilen muhammen bedeli karşıladığından davacının teminatı alıkonulmamış, dolayısıyla davacı Beylikdüzü’nde yer alan ... numaralı taşınmaza en yüksek 2. teklifi vererek taşınmazı satın almaya hak kazandığını,ancak davacının ... numaralı taşınmazı satın almamış olması sebebi ile teminatı idare tarafından irad kaydedildiğini,davacı yatırmış olduğu teminat tutarını ... numaralı taşınmazı satın alamamasının ardından ... numaralı taşınmazın ihalesine girebilmek amacı ile kullanmış olup ilgili teminat olmaksızın davacının ... numaralı taşınmaz için pey sürebilme imkanı bulunmadığını,müvekkili şirketin davacı olduğu emsal Danıştay 13. Dairesi 2024/1327 E. 2024/2102 K. sayılı 22.11.2024 tarihli; kararında “T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazların Açık Artırma İle Satış Şartnamesi'nin 4.12. Maddesinde; en yüksek teklif sahibinin kendisine verilen süre içerisinde satış sözleşmesini imzalamazsa veya satın almaktan vazgeçerse herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın, yatırılan katılım teminatının Bakanlıkça irad kaydedileceği hükmü yer aldığından, davacının yatırdığı 500.000,00-TL teminatın irat kaydedilmesi mevzuat gereği olup; davacının teminat tutarının iadesi talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.Öte yandan, hukuka uygun olduğu anlaşılan dava konusu işlemden kaynaklanan zarardan bahsedilemeyeceği için ödeme talebinin de reddedilmesi gerekmektedir.Açıklanan nedenlerle, davanın reddine,(…)”şeklinde hüküm tesis edildiği,yine, Danıştay 13. Dairesi 2023/3204 E. 2024/290 K. sayılı 18.01.2024 tarihli kararında; “Bu durumda, 23.000.000,00-TL'lik teklifin gerek ihale tutanaklarından gerekse de ihale görüntülerinden tevsik edilebildiği, müzayede yöneticisi tarafından \"24 sağda\" denildiği esnada salonda sadece davacının elinin havada olduğu ve teklifin ihale tutanaklarında da yer aldığı, davacı tarafından ihale sırasında veya kendisine bildirim gelinceye kadar teklifine ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmadığı ya da teklifini doğrulatmaya yönelik bir girişimi bulunmadığı anlaşıldığından, katılımcıların, ihale kurallarını ve son teklifleriyle bağlı olduklarını bilmesi gerekliliği de göz önüne alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali ile ödenen bedelin iadesi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.”şeklinde karar tesis edilmiş olup davanın reddine karar verildiğini,ayrıca Ankara 25. İdare Mahkemesi 2023/2076 E. 2024/159 K. sayılı 08.02.2024 tarihli ilamında; “Uyuşmazlıkta; İzmir ili, Çeşme İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın satışı için 18-19.07.2023 tarihlerinde gerçekleştirilen ve açık ihale usulü ile yapılan ihale üzerinde kalan davacının, sözleşmeyi süresinde imzalamadığından bahisle Satış Şartnamesinin 15.maddesi uyarınca yatırmış olduğu ihale katılım teminatı, ek teminat ve hizmet bedelinin irat kaydedilmesi üzerine ihale katılım teminatı ve ek teminatın iadesi istemiyle yapılan 09.10.2023 tarihli başvurunun reddine ilişkin 11.10.2023 tarih ve 493020 sayılı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Emlak Dairesi Başkanlığı işlemi ile hizmet bedelinin iadesi istemiyle yapılan 04.10.2023 tarihli başvurunun reddine ilişkin Emlak Yönetim Hizmetleri ve Ticaret Anonim Şirketinin 16.10.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmış ise de, ivedi yargılama usulüne tabi işbu davada anılan Kanun'un 11. maddesinin uygulanamayacağı açık olup; davacının ihale katılım teminatı, ek teminatının irat kaydedildiğinin en geç iadesi istemiyle başvuru yaptığı 09.10.2023 tarihinde; hizmet bedelinin irat kaydedildiğinin de en geç iadesi istemiyle başvuru yaptığı 04.10.2023 tarihinde öğrendiğinin kabulü ile bu tarihlerden itibaren 30 gün içerisinde dava açması gerekirken bu süreler geçirildikten sonra 11.12.2023 tarihinde açılan bu davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine imkân bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 1/b bendi uyarınca davanın süre aşımı yönünden reddine, (…)”şeklinde karar tesis edilmiş olup davanın süre aşımı yönünden reddine karar verildiği, somut uyuşmazlıkta davacı tarafından talep edilen teminat bedelinin iadesine yönelik verilmiş karar hukuki dayanaktan yoksun olup eklenen emsal kararlar çerçevesinde bu hususun sabit hale geldiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi için kararın kaldırılmasını talep etmiştir.6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava,ihale teminat bedelinin iadesi talebine ilişkindir. Davacı şirket adına diğer davacı ..., 05.04.2022 tarihinde \" Edirne ili Enez ilçesi ... Ada ... parsel için \" açıklaması ile 500.000,00 TL teminat yatırmış olup , bu ihaleye (... koduyla) girmiş ise de, ihale sonunda verdiği teklifin ilk iki sıranın altında kaldığından söz konusu taşınmazın ihalesinin davacı şirket adına yapılamadığı anlaşılmıştır. Hazine Mülkiyetinde Bulunan T.c. Çevre Ve Şehircilik Bakanlığı Tarafından Satışa Sunulan Taşınmazların Açık Artırma İle Satış Şartnamesi ndeki md.6.1'de \" 6.1. Açık artırma sonrası en yüksek 1. ve 2. teklif sahipleri dışındaki teklif sahiplerinin vermiş olduğu katılım teminatları açık artırma tarihinden itibaren 3 (Üç) iş günü içinde şartnamede beyan etmiş oldukları IBAN numaralarına iade edilir.\"hükmü bulunduğu gözetilerek \" Edirne ili Enez ilçesi ... Ada ... parsel için verilen teklifin ilk iki sıranın dışında kaldığı ortaya çıktığından bu teminatın iadesi gereklidir. Ancak davalı taraf cevap ve istinaf sebepleri arasında ,davacının yatırmış olduğu teminat tutarını ... numaralı taşınmazı satın alamamasının ardından İstanbul İli, Beylikdüzü İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parselde yer alan taşınmaz için ... numaralı taşınmazın ihalesine girebilmek amacı ile kullandığı, ilgili teminat olmaksızın davacının ... numaralı taşınmaz için pey sürebilme imkanı olmadığı,bu nedenle ilk teminat nedeniyle bu kez İstanbul İli, Beylikdüzü İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parselde bulunan taşınmaz için davacı şirket tarafından en yüksek 2. teklif verilmiş ,ihale şartnamesine göre bu nedenle en yüksek 2.teklifi verenin teminatın irat kaydedildiği görülmüştür. Yani davacının ... numaralı taşınmaz için yatırdığı teminatın sonrasında bu taşınmaz ihalesinde 2.sıranın dışında kaldığı,aynı teminatın aynı gün bu kez ... sayılı taşınmaz ihalesinde teminat olarak kullanıldığı,ikinci en yüksek bedel teklifi sonrasında bu nedenle davacının satın alamadığı bu taşınmaz için ihale şartnamesi kapsamında teminatın irat kaydedilmesi karşısında ,öncelikle teminatın kimin hesabına yatırıldığı ve kim tarafından irat kaydedildiği önem arzetmektedir. Davacı tarafça yatırılan 500.000,00 TLlık teminat bedeli banka dekontunun incelenmesinde;500.000,00 TLnın davacı ... hesabından açıkça davacı şirket adına Enez ... Ada, ... parsel nolu taşınmaz teminat bedeli olarak 05/04/2022 tarihinde yatırıldığı görülmüştür. Yani dava konusu iadesi istenen teminat bedeli davalı banka hesabına yatırılmış,ancak bu taşınmaz davacı şirkete ihale edilmemiş,hatta en yüksek 2.tekliften daha düşük teklif olarak kaldığından,bu taşınmazın teminat bedelinin davacıya iadesi gerektiği anlaşılmıştır.Davalı iddiasına göre başka taşınmaz için yatan teminatın yine başka taşınmaz ihalesi için kullanıldığı,hatta bu başka taşınmaz yönünden teklif sıralaması nedeniyle irat kaydı hususunun bu davada teminatın irat kaydı sebebi olmadığı açıktır.Bu nedenle mahkeme görevli ve yetkili olduğu gibi,davalının esasa ilişkin istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir.Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Alınması gereken 34.155,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 8.538,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 25.616,25 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,) İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 361.madde uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 03/07/2025