T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2017/117 Esas
KARAR NO\t\t: 2021/334
DAVA\t\t: Tapu İptali Ve Tescil
DAVA TARİHİ\t: 16/01/2015
KARAR TARİHİ\t: 13/04/2021
\tMahkememizde görülmekte olan tapu iptali ve tescil davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ\t:
TALEP\t:
\tDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dava dosyası üzerinden davalı kooperatif üyeleri aleyhine haksız biçimde devredilen taşınmazların davalı kooperatif adına devir ve tescili için tapu iptali ve tescil için dava açıldığını, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ....E ...K. Sayılı kararı uyarınca sözü edilen dosya ile birleştirilmek üzere bu davanın açıldığını, davacıların kooperatif üyeliklerinden ihraçlarına karar verildiğini, bunun üzerine açılan davalarla davacıların lehine sonuçlandığını, davacıların davalı kooperatifin üyesi durumunda olduklarını, üyelikten ihraç kesinleşmeden yeni üye alınmasının mümkün olmadığını, fakat davacılara düşmesi gereken taşınmazların ..., ... ve diğer üyelere hak etmedikleri dairelerin tescil edildiğini, kooperatif adına her hangi bir taşınmaz gözükmediğini, davacıların kooperatif üyeliğinden çıkarılmalarına ilişkin karaların iptali üzerine Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dava dosyası ile olağanüstü genel kurul toplantı gündeminin belirlendiğini verilen kararların etkisiz kılmak amacıyla davalı kooperatifçe ... tarihinde 2008 ve 2009 yılı olağan genel kurulu yapılarak davacıların talep ettikleri konuların tamamı yine davacılar toplantıya çağrılmadan - yokluğunda oylanarak reddedildiğini, davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'in ihraçlarına, diğer davacılar ... ve ...'in ihraçlarının da bir an önce sonuçlandırmasına karar verilebildiğini, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. ve ...E. Sayılı dava dosyaları ihraç kararların iptaline karar verildiğini, davacıların halen kooperatif üyeliklerinin devam ettiğini ve diğer üyelerle eşit hak ve menfaatlere sahip olduğunu, hisselerine düşen konutları isteme hakkına sahip olduğunu, davalı kooperatif yönetim kurulu başkanı ve kimi üyelerinin kimlik ve statüleri, davalı kooperatif üzerine kayıtlı olması gereken konutları kooperatif üzerine tescil ettirmeye yanaşmayacak olduklarını, davalı kooperatif üyelerinin taşınmaz edinme ve taşınmaz devri konusunda yaptıkları iş, işlem ve tasarrufların tamamın yok hükmünde olduğunu, Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. Sayılı dava dosyası ile ...'nın cezalandırılmasına karar verildiğini, davalı kooperatif üzerine kayıtıl hiç bir mal varlığının bulunmadığını, kooperatif kurulduğu tarihten itibaren hiçbir iş ve işlem de davalı kooperatif üzerine yapılmadığını, tapuların ... adına çıktığını, tapuların kooperatife aktarılması için karar alınmış olmasına karşın bu kararın yerine getirilmediğini, taşınmazların tamamının davalı adına tescil edilebilmesi için Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, belirterek kooperatif üyeliği devam eden davacılar hissesine düşen konutların davacılar adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP\t:
Davalı davanın reddini talep etmiştir.
DAVA\t:
Dava, kooperatif ortaklığına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkin davadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ:
Dava, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 99. maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4 ve 5. maddeleri gereğince görev kurallarına; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 14/2. maddesinde belirtilen yetki kurallarına uygun olarak görevli ve yetkili Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesine ... tarihinde açılan dava, anılan mahkemenin ... tarih ...E. ...K. Sayılı kararı ile mahkememizin ... E. sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş, mahkememizin ...E. sayılı dosyasından ... tarihli karar ile tefrikine karar verilmiş ve mahkememizin ... E. sırasına kaydı yapılmıştır.
... İli ... İlçesi ... Köyü ... ada/parsel ... Blok ... nolu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının incelenmesinde maliklerin davalı olmadığı görülmüştür.
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün ... tarihli cevabi yazılarında davalı şirketin adresinin \"... Mah. ...Cad. ... Sit. ... Blok Kat: ... No: ... .../...\" olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizin ... tarih ...E. ... K. sayılı kararının incelenmesinde; davacıların ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...; davalıların ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., davanın tapu iptali ve tescili ilişkin olduğu, aktif husumet yokluğundan davanın usulden reddine karar verildiği, istinaf üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ...E. ... K. Sayılı kararı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, kararın temyizi üzerine, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ...E. ...K. sayılı kararı ile kararın onanmasına karar verilmiş, karar ... tarihinde kesinleşmiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ... tarihli ve yine ... Esas ... Karar sayılı ... tarihli kararlarında da açıklandığı üzere kooperatif üyesi ortağın kooperatife karşı açtığı tapu iptali ve tescil davasında HMK'nın 14/2. maddesi uyarınca kooperatif merkezinin bulunduğu yer mahkemeleri kesin yetkilidir (Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 31/12/2018 tarih 2018/855E. 2018/2165K. sayılı kararı; aynı mahiyette Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 03/07/2013 tarih 2013/2712E. 2013/4621K. sayılı kararı).
Taraf sıfatı (husumet), maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Taraf ehliyeti; davada taraf olabilme, usulî hukuki ilişkinin süjesi olabilme ehliyetidir. Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir. Bu nedenle, taraf ehliyeti usûli bir kavramdır. Bir hakkın kendisinden davalı olarak istenebilecek olan kişi o hakka uymakla yükümlü olan kişidir. Tapu iptali ve tescil davasında davalı tapu kayıt malikidir. Hakim kendisine sunulan dava malzemesinden bir itiraz sebebinin varlığını öğrenirse resen gözetir. Taraflardan birinin o davada taraf sıfatının bulunmadığı kanısına varılırsa dava sıfat yokluğundan reddedilir (Kuru, Baki; Hukuk Muhakemeleri Usulü C. I 6. Baskı, İstanbul 2001, s. 1196 vd.).
Davacı, yanlış kişiye dava açmış ise, bu kişiyi değiştirerek gerçek davalı sıfatına sahip üçüncü kişiye karşı devam edilmesini isteyemez. Yargıtay’ın yerleşmiş uygulaması da bu yöndedir (Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 07/02/1983 tarih ve 1983/8510E. 1983/659K. sayılı kararı; Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06/02/1989 tarih ve 1989/3939 E. 1989/521 K. sayılı kararı).
Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 05/03/2014 tarih 2013/6853E. 2014/1636K. sayılı kararı).
Tapu iptali talep edildiğinde tapu malikine husumet yöneltilmesi zorunludur (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 12/11/2019 tarih 2018/814E. 2019/4680K. sayılı kararı; aynı mahiyette Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 21/04/2014 tarih 2013/8617E. 2014/3100K. sayılı kararı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 05/03/2015 tarih 2014/5699E. 2015/1357K. sayılı kararı).
Mahkemenin taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için, bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatlarına sahip olmaları gerekir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatı yoksa, davanın esası hakkında bir karar verilemeyeceğinden, dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir. Taraf sıfatı usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu sübjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olduğundan taraf sıfatının yokluğu, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için def'i değil, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu bir itiraz niteliğindedir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07/12/2011 tarih 2011/1-631 E. 2011/745 K. Sayılı kararı) (Aynı mahiyette Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23/06/2004 tarih 2004/4-371E. 2004/375K.; 18/04/2007 tarih 2007/5-233E. 2007/221K.; 04/03/2009 tarih 2009/10-34E. 2009/104K.; 04/11/2009 tarih 2009/2-402E. 2009/484K.; 03/02/2010 tarih 2010/4-4E. 2010/56K.; 22/12/2010 tarih 2010/19-638E. 2010/694K; 09/02/2011 tarih 2010/15-657E. 2011/49K. sayılı kararları).
Davamıza gelince; davacılar kooperatif üyesi olduklarından bahisle tapu iptali ve tescil talebi ile üyesi olduğunu belirttikleri kooperatif aleyhine dava açmıştır. Dava konusu taşınmazlar \"Alanya\" ilçesinde ise de davalı kooperatifin merkezinin \".../...\" olması kooperatif üyesi ortağın kooperatife karşı açtığı tapu iptali ve tescil davasında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 14/2. maddesi uyarınca kooperatif merkezinin bulunduğu yer mahkemeleri kesin yetkili olması nedeni ile mahkememizin görevli ve yetkili olması nedeni ile dava esastan incelenmiştir. Dava konusu taşınmazların tapu kayıt maliki davalı değildir. Dava konusu taşınmazların kooperatif adına tescili istemi ile açılan dava mahkememizin ... tarih ... E. ... K. sayılı kararı ile aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş, istinaf üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih...E. ...K. Sayılı kararı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiş, kararın temyizi üzerine, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ...E. ...K. sayılı kararı ile kararın onanmasına karar verilmiş, karar ... tarihinde kesinleşmiştir. Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatı yoksa, davanın esası hakkında bir karar verilemeyeceğinden, dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir. Tapu iptali talep edildiğinde tapu malikine husumet yöneltilmesi zorunludur. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir. Dava konusu taşınmazların tapu kayıt malikinin davalı olmaması, davalı adına tapu kayıt istemli davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş olması, nedeni ile pasif husumet ehliyeti bulunmayan davalı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM\t: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların davalarının pasif husumet yokluğundan usulden REDDİNE,
2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan alınması gerekli ...TL karar ve ilam harcının peşin alınan ...TL'den mahsubu ile bakiye ...TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
3. Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
4. Davalı yargılama gideri yapmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5. Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/2. maddesi gereğince hesap ve takdir olunan ... TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
6. Kararın kesinleşmesine müteakip davacıların ve davalının yatırdığı yargılama giderinin artması durumunda giderleri yatıran davacıya ve davalıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/04/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır