T.C.
GAZİANTEP
2 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: ... Esas
KARAR NO\t: ...
HAKİM\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACI \t: ... - ... ...
VEKİLİ\t: Av. ... - ...] UETS
DAVALI \t: HASIMSIZ
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 22/11/2023
KARAR TARİHİ\t: 21/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 12/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı sunduğu dava dilekçesinde özetle; \" ... Bankası ... Ticari Merkez Şubesi’nin; ... seri numaralı, ... çek tarihli, keşidecisi ... 13 Kasım 2024 keşide, 350.000,00 TL bedelli, keşide ve ödeme yeri ... olan emre yazılı çek, müvekkil ... 'ün uhdesinde iken kaybolmuştur. Çek tüm aramalara rağmen bulunamamıştır. Bu sebeplerle kıymetli evrak hukukunun gerektirici şartları sağlanamamakta ve çekin tahsilatı mümkün olmamaktadır. Bu durum da müvekkilimizin mağduriyetine neden olmaktadır. Çek bedelinin talep edilebilmesi ve müvekkilin zararının doğmaması için öncelikle çekler hakkında ödeme yasağı kararı, yargılama sonunda da çeklerin iptali kararı verilmesini talep etmek zorunluluğu doğmuştur. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 818.maddesinde, çekler hakkında da uygulanacak olan poliçe hükümleri düzenleme altına alınmıştır. Bu maddenin 1.fıkrasının s bendine göre poliçelerin iptaline dair düzenlemeler kıyas yoluyla çekler hakkında da uygulanacaktır. Poliçelerin iptalinde dair düzenlemeler ise 757 ilâ 763 üncü maddeler arasında düzenlenmiştir. 6102 sayılı kanunun 757.maddesine göre: ''İradesi dışında poliçe(çek) elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi(çeki) ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe(çek) bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.'' 6102 sayılı kanunun 759.maddesine göre: ''Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.'' Konuya ilişkin olarak ...4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04.04.2023 tarihli, 2022/1003 esas - 2023/325 karar numaralı kararında da özetle: Yapılan yargılama sonucu dosya mahkememizce kül olarak değerlendirildiğinde; dava dilekçesindeki davacının talebi, ticaret sicil gazetesinde yapılan ilanlar, bankadan gelen cevabi yazıdan, davaya konu iptali istenen çekin davacı elinde iken kaybedildiği, verilen yasal sürede mahkememize 3. şahıslar tarafından çekle ilgili herhangi bir başvurunun olmadığı, çeklerin bankaya ibraz edilmediği, dolayısıyla zayii olduğu anlaşıldığından yukarıda açıklanan nedenlerle davacının davasının kabulüne karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 389 vd. Maddelerinde ihtiyati tedbir hukuki koruması düzenlenmiştir. 6100 sayılı kanunun 389.maddesine göre: ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de Uygulanır. Yukarıda arz ve izah ettiğimiz ve resen nazara alınacak sebeplerle: Öncelikle müvekkilimizin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi maksadıyla, ...olan EMRE yazılı çek için tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesine ve muhatap bankaya bildirilmesine, Yargılama sonucunda da dava konusu çekin iptaline karar verilmesini arz ve talep ederiz.\" şeklinde beyanda bulunmuştur.
DELİLLER:
1-Davacının usulünce ileri sürmüş oldukları iddia ve savunmaları,
2-Ticaret Sicil Gazetesi İlanları,
3-Muhatap banka cevabi yazısı,
4-İlgili yasal mevzuat ve yargısal içtihatlar.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, çekin zayi nedeniyle iptaline ilişkin olup, dava konusu itibariyle uyuşmazlığı çözmekle mahkememiz görevli ve yetkilidir.
Çekin ibraz edilip edilmediğinin tespiti amacıyla ilgili muhatap bankaya müzekkere yazılmış olup gelen yazı cevabında çekin bankaya ibraz edilmediği belirtilmiştir.
6102 sayılı TTK m.762/1 hükmü gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çekleri fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.
Bu açıklamalar doğrultusunda da davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
-Davanın KABULÜ ile;
1- ... çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 492 saylı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL ilam harcının dava açılırken peşinen yatırılan 269,85 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 345,55 TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yargılama nedeniyle sarf edilen tüm yargılama giderlerinin davanın niteliği gereğince davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafça yatırılan teminatın 6100 sayılı HMK m.392/2 hükmü uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 1 aylık süre içerisinde herhangi bir başvuru olmaması halinde davacıya İADESİNE,
5-Karar kesinleştiğinde artan avansın 6100 sayılı HMK m.333 hükmü uyarınca resen yatıran tarafa İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu AÇIK olmak üzere karar verildi, verilen karar hazır bulunan tarafa okunmak suretiyle tefhim edildi.21/01/2025