T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: BALIKESİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ\t: 06/06/2023
NUMARASI\t\t:
DAVACI\t:
DAVALILAR\t:
DAVANIN KONUSU\t: Tapu İptali Ve Tescil
DAVA TARİHİ\t: 13/02/2023
KARAR TARİHİ\t: 26/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 10/01/2024
Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/06/2023 tarih ...sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...l'in davacı şirketin 1/3 oranında hissedarı olduğunu, diğer davalıların ise şirketin taşınır ve taşınmazlarını hukuka aykırı olarak devir alan şahıslar olduğunu, şirket ana sözleşmesine göre aile şirketi olan şirketin üç kardeşten her birinin münferiden ve tam yetkili olduğunu, sonrasında kardeşler arasında nifak girerek mahkemeden alınan tedbir kararı öncesinde davalı ....'ın münferit yetkisini kullanarak şirketin milyonlarca lira değerindeki dava konusu mallarını danışıklı olarak farklı kişilere devir ettiğini, davalı ...ın yakın arkadaşı olup aynı gün dört adet taşınmazı devir almasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, şirkette işçi olan davalı ...'inde aynı gün 4 adet taşınmazı devir aldığını, davalı üçüncü kişilerin banka kayıtları ve ekonomik durumlarının incelenmesi halinde taşınmazları devir alacak ekonomik durumlarının olmadığının anlaşılacağını, yine davacı şirkete ait motorlu araçlarında davalı ....f'in müdürü olduğu diğer davalı şirkete toplu olarak devir edildiğini, davacı şirket adına kayıtlı ..... plakalı araçların 12/12/2022 tarihinde ... plakalı aracın ise 15/12/2022 tarihinde davalı şirkete devir edildiğini, davacı şirkete ait ....2 parselde bulunan (126/2024 arsa paylı) 6 nolu bağımsız bölüm 12/12/2022 tarihinde 800.000TL bedelle, .... parselde bulunan (138/4388 arsa paylı) A Blok 13 nolu bağımsız bölüm 12/12/2022 tarihinde 1.000.000TL bedelle, ....parselde bulunan (138/4388 arsa paylı) A Blok 14 nolu bağımsız bölümün 12/12/2022 tarihinde 1.000.000TL bedelle, ...parselde bulunan (56/4930 arsa paylı) E Blok 9 nolu bağımsız bölümün 12/12/2022 tarihinde 800.000TL bedelle davalı ...ya devir edildiğini, davacı şirkete ait .... parselde bulunan (84/1998 arsa paylı) 15 parsel nolu bağımsız bölümün 15/12/2022 tarihinde 490.000TL bedelle,.... parselde bulunan (74/2378 arsa paylı) A Blok 4 nolu bağımsız bölüm 15/12/2022 tarihinde 420.000TL bedelle, .... parselde bulunan (74/2378 arsa paylı) ...bağımsız bölüm 15/12/2022 tarihinde 425.000TL bedelle,.....parsel nolu 8,436,73 m2 alanlı taşınmazın 15/12/2022 tarihinde 1.450.000TL bedelle ...'a devir edildiğini, taşınmaz üzerinde kurulu bulunan Beton Santrali ile buna ilişkin işletmeye dahil tüm makine, ekipman ve teferruatlarında davalılara devir edildiğini, muvazaalı olarak diğer davalılara devir edilen taşınır ve taşınmazların şirket malvarlığının tamamını oluşturduğunu, şirketin faaliyetlerini ve devamını sürdürebilmesi için hayati öneme sahip olduğunu, müvekkil şirketin bir çok alanda faaliyet göstermekte olup faaliyetleri arasında inşaat malzemeleri olan kum, toprak, çimento imalat, ithalat ve ihracatını yapmak, kat karşılığı veya sair surette inşaat yapmak ve bina yapıp satmak olduğunu, davalı şirkete devir edilen araçlarında şirketin bu faaliyet kapsamında kullandığı beton pompası, beton mikseri ve nakliye için gerekli araçlar olduğu belirtilerek, söz konusu taşınmaz ve araç satışlarının 6102 S.Y.nın 538 maddesi uyarınca genel kurul kararı alınmaksızın yapıldığından yoklukla malul olduğunun tespitine, davacı şirket adına tesciline aksi halde devir ve temlik işlemlerinin muvazaa nedeni ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili yargılama aşamasında ibraz ettiği yazılı beyanlarında dava dilekçesinde ...plakalı araç ve ... plakalı araçlardan bahsedilmiş ise de plaka harf hanesi sehven.... olarak yazıldığı doğru plakların ....olduklarının belirtildiği, yine Balıkesir ili .... 1397/2-13 BB ile aynı yer 1397/2-14 sayılı taşınmazlar davaya konu edilsede bu taşınmazların ada numaralarının....olduklarının tespitiyle düzeltildiğinin belirtildiği görülmüştür.
Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin de şirketin diğer ortakları gibi satış tarihi itibariyle şirketin her türlü işleyişinde münferiden yetkili olduğunu, bu yetkiler içinde şirket mallarının satış yetkisinin de bulunduğunu, satılan malların ücretinin şirketin hesabına yatırıldığını, mal kaçırma durumunun bulunmadığını, şirketin ana sözleşmesinde faaliyet konusunda araç ve taşınmaz satımının bulunduğunu, kar elde etmek amacıyla araç ve taşınmaz alınıp satıldığını, satım işlemleri ile zararın oluşmadığını, 18/02/2023 tarihinde müvekkilinin müdürlükten ibrası hususunda diğer ortaklar kabul, müvekkilinin red oyu kullandığını, kararların oybirliği ile alınması gerektiğini bu kararın iptali için taraflarınca ...Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında dava açıldığını, satılan malların şirketin sermayesinden değil gelirinden alınan mallar olduğunu, söz konusu malların şirketin sermayesi olmadığını, müvekkilinin yetkisini kullanarak hem şirketi kar ettirmek hemde şirketin bir kısım borçlarını ödemek kastıyla şirketin karından elde edilen malları sattığını, dava dilekçesinde dayanak olarak belirtilen TTK'nun 538 maddesinin somut olayda uygulanamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı Ömer Yazıcı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalı ...'ın şirketinde sigorta yaptırıp ve pirimlerini gerek kendi ödeyerek gerekse alacağı maaşından kesilerek sigorta açısından gününü doldurma fiiliyatına girdiğini, bunun dışında müvekkilinin ekonomik durumunun gayet iyi olduğunu, kağıt üzerinde işçi görünsede davalı Orhan'ın şirketinde müvekkilinin fiilen yönetici olduğunu, davacının iddialarının kabulünün mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalılar ...Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, kendisi ve yetkilisi bulunduğu şirket adına dava konusu araç ve taşınmaz alım işlemlerinde o günkü piyasa değerleriyle orantılı bir bedel ödeme yükümlülüğüne girdiğini, yapılan alım satımların usulüne uygun olduğunu, muvazaalı ve hileli bir işlemin vuku bulmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; Somut olayda davacının asıl talebi; davaya konu ve davacı şirket adına kayıtlı araçlar ile taşınmaz satışlarının \" önemli miktarda aktiflerin toptan satılabilmesi için genel kurulun kararı gerektiği halde bu karar alınmadan yapılması nedenine dayalı olarak\" TTK 538/2 maddesi gereğince yok hükmünde olduğunun tespiti ile ilgili sicil kayıtlarının iptali ve davacı şirket adına tescili olduğuna göre, yetkili mahkemenin tayininde öncelikle asıl talebin esas alınması gerekmektedir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 14. maddesinde; \"(1) Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. (2) Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.\" hükmü düzenlenmiştir. Somut olayda, davacı taraf asli talebinde davaya konu ve davacı şirket adına kayıtlı araçlar ile taşınmaz satışlarının \"önemli miktarda aktiflerin toptan satılabilmesi için genel kurulun kararı gerektiği halde bu karar alınmadan yapılması nedenine dayalı olarak\" TTK 538/2 maddesi gereğince yok hükmünde olduğunun tespiti ile ilgili sicil kayıtlarının iptali ve davacı şirket adına tescilini talep etmektedir.
Dava konusu olan önemli miktarda şirket varlığının genel kurul kararı olmaksızın devredildiği iddiası aynı zamanda \"sermayenin korunması\" ilkesinin ihlal edildiği iddiasını da içermektedir. 6102 sayılı Kanunun 538/2 maddesi maddesi açıkça \"Önemli miktarda aktiflerin toptan satılabilmesi için genel kurul kararının\" gerekli olduğunu belirtmektedir. Bu kapsamda açılan iş bu dava da ortaklık ilişkisi kapsamında bir ortağın diğer ortağa açtığı bir dava niteliğinde olduğundan yukarıda bahsedilen HMK 14. maddesi gereğince davacı tüzel kişi olan...San. Tic. Ltd. Şti.'nin merkezinin bulunduğu yer kesin yetkili olduğundan mahkemelerinin yetkisizliğine, yetkili mahkemenin Zile Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Karara karşı davalılar...Limited Şirketi vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf talebinde bulunan davalılar ... Turizm İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; Gerekçede esas alınan HMK 14. maddesinin müvekkili açısından söz konusu olmayacağını müvekkilinin şirket ortağı ve üyesi olmayıp, taşınmazların Balıkesir de olması nedeni ile mahkemece verilen yetkisizlik kararının yerinde olmadığı belirtilerek kararın kaldırılması talep edilmiştir.
Davalı Ömer Yazıcı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davanın taşınmazların bulunduğu Balıkesir Asliye Ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği belirtilerek kararın kaldırılması talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava: Davacı şirket ile davalılar arasında yapılan davalı şirket adına kayıtlı araçlar ile taşınmaz satışlarının TTK 538/2 maddesi gereğince yok hükmünde olduğunun tespiti ile ilgili sicil kayıtlarının iptali, davacı şirket adına tescili, bu talep kabul edilmez ise terditli olmak üzere devir ve temlik işlemlerinin muvazaa sebebiyle iptali talebine ilişkindir.
HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;
6100 sayılı HMK’nun 14/2 maddesi “Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.”hükmünü haizdir.
Aynı yasanın 12/1 maddesinde \"Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.\" düzenlemesi mevcuttur.
Davacı tarafça, şirket ortağı ve aynı zamanda bir dönem şirketi münferiden temsil yetkisi bulunun davalı ortağın şirkete ait taşınmazları ve araçları muvazaalı bir şekilde şirket sermayesini azaltıcı ve ortaklardan mal kaçırmaya yönelik olarak diğer davalılara devir ve temlik ettiği iddiası ile açılan davada öncelikle yapılan devirlerin TTK 538 maddesi uyarınca genel kurul kararı alınmaksızın yapıldığından yoklukla malul olduğunun tespiti, tapuların ve trafik kayıtlarının eski hale getirilmesi aksi halde yapılan tescil işlemlerinin muvazaalı olduğunun tespiti talep edilmiş, mahkemece yetkisizlik kararı verilmiştir.
TTK'nun 538. maddesinde \"(1) Genel kurul aksini kararlaştırmamışsa, tasfiye memurları şirketin aktiflerini pazarlık yoluyla da satabilirler. (2) Önemli miktarda aktiflerin toptan satılabilmesi için genel kurulun kararı gereklidir. Bu karar hakkında 421 inci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları uygulanır.\" düzenlemesi mevcuttur. TTK'nun 421/3-4 maddesinde ise şirketin işletme konusunun tamamen değiştirilmesi, imtiyazlı pay oluşturulması, Nama yazılı paylarının devrinin sınırlandırılmasına ilişkin esas sözleşme değişikliği kararlarının sermayenin en az yüzde yetmiş beşini oluşturan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin olumlu oylarıyla alınacağı, öngörülen nisaplara ilk toplantıda ulaşılamadığı takdirde izleyen toplantılarda da aynı nisap aranacağı düzenlenmiştir.
6100 sayılı HMK 12/1. maddesinde yer alan yetki kuralının, aynı kanunun 14/2. maddesinde yer alan yetki kuralı gibi özel ve kesin yetki kuralı olduğu ancak HMK 12/1. maddesinde yer alan özel yetki kuralının, HMK 14/2. maddesinde yer alan yetki kuralına nazaran daha genel bir yetki kuralı olduğu ve bu iki yetki kuralının aynı anda uygulanmasının söz konusu olması halinde daha özel yetki kuralı niteliğinde bulunan HMK 14/2. maddesinde yer alan yetki kuralının öncelikle uygulanması gerektiği düşünülse bile (Yargıtay 11. H.D.nin 2015/10708 E. 2015/10274 K.) somut olayda sadece şirket ortaklarının taraf olduğu bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Zira davaya konu taşınmaz ve araçlar davalı şirket ortağı tarafından şirket ile ortaklıkları bulunmayan diğer davalılara devir edilmiştir. Davada satış işleminin yoklukla butlanı talep edilmekte olup, satışlar hususunda yönetim kurulu kararı bulunmamaktadır. Davacı tarafça her nekadar terditli talepte bulunulmuş ise de, her iki talebinde özünde yapılan devirlerin iptali talep edildiğinden uyuşmazlık her iki talep bakımındanda şirket ortağı olmayan davalıların haklarını ilgilendirmektedir. Bu itibarla somut uyuşmazlıkta sadece ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, şirket ile üyesi arasında bir dava bulunmamaktadır. Şirket hissedarı olmayan davalılar bulunduğundan HMK'nun 14/2 maddesindeki kesin yetki kuralının uygulanması mümkün değildir.
Öte yandan HMK 12/1 m. uyarınca, taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olup, bu durumda davacı tarafın muvazaa nedeniyle tapu iptali tescil talebi yönünden dava konusu taşınmazın bulunduğu yer olan Balıkesir/Edremit Mahkemesi'nin yetkili olacağı açıktır.
Somut uyuşmazlıkta davacının bir kısım taleplerinin taşınmazların aynına ilişkin olması nedeni ile mahkemece taraf delilleri toplanarak sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yetkisizlik kararı verilmesi yerinde görülmemiştir.
Açıklanan bu nedenlerle tarafların istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın 6100 sayılı HMK 353/1-a-3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davalı.... Şirketi vekili ve davalı ... vekili'nin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/06/2023 tarih... sayılı kararının HMK 353/1-a-3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE,
4-İstinafa başvuranlar tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde yatıran taraflara iadesine,
5-Yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince verilecek esas karar ile birlikte dikkate alınmasına,
6-Harç ve tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
7-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
Üye
...
¸e-imzalıdır
Üye
...
¸e-imzalıdır
Katip
...
¸e-imzalıdır