T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2025/552 Esas
KARAR NO: 2025/885
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 22/10/2024
NUMARASI: 2023/222 E. - 2024/245 K.
DAVANIN KONUSU: Marka (Maddi Tazminat İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/06/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili müvekkilinin markası olan ... markası adı altında 2002 yılından bu yana başta menşe ülkesi Amerika olmak üzere dünyanın neredeyse tamamında kullanılan ve tanınan enerji içeceklerinin sahibi olduğunu, dünyada en çok bilinen enerji içecekleri arasında dünyada ikinci olduğunu, sadece enerji içeceklerinde değil diğer alanlarda da oldukça tanınan ve popüler bir marka olduğunu, ... markası ile özdeşleşen ve tüm dünyada tanınan pençe şeklinin de müvekkili tarafından ayırt edici hale getirildiğini ve uzun yıllardan bu yana kullanıldığını, 3 adet pençe izini andıran şeklin Türkiye'de ve dünyada tescil ettirilip koruma altına alındığını ve özellikle müvekkilinin sponsoru olduğu otomobil yarışları ve motorspor organizasyonlarında 3 adet pençe izini andıran şeklin sıklıkla kullanıldığını ve tüketicinin zihninde ... algısı yaratıldığını, davalının ise 3 adet pençe izini andıran şekli kullanarak müvekkilinin marka hakkına tecavüz oluşturduğunu, davalı tarafın kullanımı ile müvekkilinin kullanımı ile tescilli markaları arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik olduğunu, bu benzerlik nedeniyle tüketici nezdinde iltibas tehlikesi yaratıldığını, her iki markanın benzer ürünler üzerinde kullanılması sebebiyle benzerlik ve karıştırılma ihtimalinin arttığını, davalının söz konusu işareti iltibas yaratacak şekilde araç modifikasyonu alanında kullandığını, müvekkilinin markasının dünyada tanınmış bir marka olduğunu, 50 farklı ülkede çok sayıda mağazası olduğunu, enerji içecekleri ve diğer ürünlerde bilinen müvekkilinin dünyaca meşhur yarışçıların ve ekstrem spor organizasyonlarına sponsor olduğunu, davalı tarafın binlerce logo seçeneği varken müvekkilinin logosuna benzer bir marka seçmesinin kötü niyetli olduğunu belirterek, marka hakkına tecavüzün durdurulmasını, maddi zararın tespitini, yoksun kalınan kazancın davalının elde ettiği kazanca göre hesaplanmasını, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL maddi, 20.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, hizmet ve ürünün satışında markanın ekonomik bakımdan önemli bir katkısının bulunduğundan, kazancın hesaplanmasında mahkemece uygun görülecek makul bir payın daha eklenmesini, marka hakkına tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınmasını, özellikle el koyulan ürün, tabela ve elektronik ortam dahil tüm mecralarda ve araçların üzerindeki markaların silinmesini marka hakkına tecavüz kaçınılmaz ise imhasını, davanın kabulü halinde marka hakkına tecavüz eden davalı aleyhine verilen mahkeme kararının, masrafları davalı tarafından karşılanmak üzere, kamuya yayın yoluyla duyurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemenin 10/01/2019 karar tarihli 2017/712 Esas-2019/4 Karar sayılı kararı ile; \"Davacının markaya tecavüzün tespiti, durdurulması, giderilmesi ve maddi ve manevi tazminata yönelik açmış olduğu davanın reddine\" karar verilmiştir.Dairemizin 28/09/2023 tarih 2020/1530 Esas-2023/966 Karar sayılı ilamı ile; istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün bulunmamakla 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davacının istinaf başvurusunun kabulüne mahkeme kararının kaldırılmasına karar verildiğini,
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk Derece Mahkemesince yapılan yeniden yargılama sonrası; TPMK nezdinde davacı adına tescilli bulunan üç pençe şeklindeki markaların davacı adına tescilli olduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında ve TPMK kayıtlarında davacı adına tescilli markanın tanınmış marka statüsünde yer aldığı, her ne kadar istinaf ilamında davalı eylemlerinin marka hakkına tecavüz niteliğinde olduğu sabit görülerek bu hususlar dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği belirtilmiş ise de dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile istinaf sonrasında alınan bilirkişi raporları irdelendiğinde davacı adına tescilli üç pençe şeklindeki markanın tanınmış marka mahiyetinde olduğu, davalı taraf adına tescilli markanın bütünsel olarak incelendiğinde yatay ve kıvrımlı şekilde üç ters slaş ve kaminaripark ibaresini kapsadığı, dosya kapsamında alınan istinaf öncesi ve istinaf sonrası bilirkişi raporlarında belirtildiği üzere taraf markaları arasında herhangi bir benzerlik bulunmadığı, tarafların hitap ettikleri tüketici çevresi dikkate alındığında davalının herhangi bir haksız faydaya yol açmadığı ve davalı kullanımlarının davacı adına tescilli markaya tecavüz niteliğinde olmadığı,\" şeklindeki gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin önceki kararına karşı BAM kararıyla tecavüz oluştuğu kanaati ile mahkeme kararının kaldırıldığını, yeniden yapılan incelemede taleplerinin değerlendirilmesi ve varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, alınan bilirkişi raporu eksik ve hatalı olduğundan doğru hüküm kurulmadığını, kararda davalı taraf adına tescilli markanın bütünsel incelendiğinde yatay ve kıvrımlı şekilde üç ters slaş ve kaminaripark ibaresini kapsadığı ibaresinin hatalı olduğunu, davalıya ait böyle bir tescilli marka bulunmadığını, TPMK nezdinde bir tescilli marka bulunmadığını, davanın konusu tescilsiz kullanım olduğunu, davalının ... numaralı marka başvurusu tescil edilmediğini, mahkemece alınan bilirkişi raporunda sektörel inceleme başlığı altında yapılan 'irtibat' değerlendirmesi, eksik ve özensiz inceleme sonucu olup ciddi bir hata ve görev ihmali niteliğinde olduğunu, sektörel inceleme sadece sicil kayıtlarına dayandırıldığını, müvekkilinin motor sporları yatırımları, tanınmışlığı ve sektördeki kapsamlı faaliyetleri incelenmediğini, sadece davalının tescilsiz markası üzerinde yüzeysel inceleme yapıldığını, bilirkişi tarafsızlık ilkesine aykırı davrandığını, bilirkişi marka hükümsüzlüğü değerlendirmesi yaptığını, dava konusunun marka hükümsüzlüğü değil marka tecavüzü olduğunu, davalının müvekkilin tanınmış ... markası ile iltibas yaratacak nitelikteki dava konusu
işareti, araçların modifikasyonu hizmeti üzerinde kullanması, müvekkilinin motor sporlarındaki yoğun harcamaları ve sponsorluklarından yararlanma amacı güttüğünü ve marka tecavüzü gerçekleştirdiğinin delillerle ortaya konduğunu, bilirkişiler kapsamlı bir inceleme yapmadığını, davalının ihlal teşkil eden görsellerin kullanımına ilişkin dilekçeleri, delilleri, belgeleri, görselleri, web kayıtlarına ilişkin bir kayıt incelenmediğini, görselleri ve karşılaştırmaları rapora eklenmediğini, müvekkilin tanınmış ibaresinin en meşhur yarışçıları ve spor organizasyonlarının başta gelen sponsorlarından biri olduğunu, markanın bu vesileyle de dünya çapında ayrıca tanınırlığa ulaştığı ve marka bilinirliğini en üst düzeye çıkarttığına ilişkin delillerler sundukları, ilgili kayıt ve deliller incelenseydi, “...” şeklini tüm dünyaya tanıtan müvekkili firmanın markaları karşısında, davalının “...” şekli kullanımını gören tüketicinin, doğrudan müvekkili markaları ile irtibat kuracağı görülebileceğini, mahkemenin tarafların hitap ettiği tüketici göz önünde alındığından davalının herhangi bir haksız faydaya yol açmadığı ve davalı kullanımlarının müvekkilinin tescilli markasına tecavüz niteliğinden olmadığı yönündeki kararının hukuka aykırı olduğunu, her iki markanın tüketici kitlesinin aynı olduğunu, ibare benzerliğine ilişkin yapılan incelemede hatalı sektörel incelemeden etkilenilerek ve ilgili başlık altında belirtilenler baz alınarak yapıldığını, bilirkişilerin davada bir taranmışcasına davayı ve Mahkemeyi yönlendirmesi, hukuki görüş sunması ve davalı-davacı tarafından dosyaya sunulması bir emsal karar sunarak tarafsızlığının dışına çıkarak usul ve yasaya aykırı davrandıklarını, huzurdaki davanın konusu, müvekkili markalarının davalının izinsiz ve kötüniyetli kullanımıyla elde ettiği haksız kazancın tespiti ve tazmini talepleriyle marka tecavüzü olduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, müvekkilin davaya konu markaları yalnızca içecek alanında tescilli olmadığını, müvekkilinin tescil ve kullanımları ile çeşitli sektörlerde geniş alanda korunduğunu, müvekkilinin faaliyet alanları yalnız enerji içecekleri ve meşrubatlarla sınır olmadığını, ayakkabıdan tekstile kadar muhtelif sınıflara uzandığını, davalının faaliyet alanı araçların modifikasyonu araç kaplama, boyama, araç yükseltme ile müvekkilin otomobil sporların yapmış olduğu sponsorluklar düşünüldüğünde her iki markanın tüketici kitlesi Aynı olduğunu, her iki markada ortak ticari faaliyet göstermekte olduğunu, davalı müvekkili markalarını kötüniyetli olarak kullandığını, davalı tacir olduğunu, davalının müvekkilinin dünyaca tanınmış markasının ayırt edilemeyecek kadar benzeyen markayı seçmesinin tesadüf olmadığını, davalının taraflarına mektup gönderdiğini, (86,200 Amerikan Doları) bedel talep ettiğini ve dava konusu logo ve görselleri birçok yerde kullanmasına rağmen sadece internet ortamından kaldıracağını belirttiğini,, davalının spekülatif amaçla hareket ettiğini beyanla istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasını davanın kabulünü talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, marka hakkına tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat talebidir.Davacı; kendi adına tescilli üç adet pençe izini andıran şeklin tanınmış marka olduğunu, her ne kadar enerji içecekleri alanında tanınan bir marka olsa da, anılan şekil markasıyla otomobil sporlarına sponsor olduğunu, davalının da otomobil modifikasyon alanında söz konusu markayı tek başına kullanarak davacı markasıyla iltibas tehlikesi doğurduğunu iddia etmiştir.Dairemizin iade kararında, dosyaya sunulan görseller incelendiğinde; bazı otomobillerin kaporta kısmında aynı markanın tek başına kullanıldığının da görüldüğü, kaldı ki birlikte kullanıldığının kabulü halinde dahi, tanınmış markanın, gerek tüketici kitlesi, gerekse dağıtım kanalları itibariyle toplumun zihnine yerleşmiş olan, o markaya konu ibare veya işaret zikredildiğinde veya görüldüğünde her hangi bir zihinsel faaliyet gerektirmeden derhal çağrışım yaparak akla gelen yüksek ayırt edicilik düzeyi olan işaretler olduğu, her markanın belirli düzeyde ayırt edicilik ve reklam işlevi bulunmakla birlikte bu düzeyin tanınmış markalarda daha yüksek olduğu, davacıya ait üç pençe şeklindeki marka ayırt edicilik düzeyi yüksek olan bir işaret olup, işaret zikredildiğinde veya görüldüğünde her hangi bir zihinsel faaliyet gerektirmeden ortalama tüketici nezdinde derhal çağrışım yapabilecek nitelikte olduğu, dolayısıyla davalının aynı markayı birlikte veya yalnız kullanmış olmasının marka hakkına tecavüz oluşturması bakımından sonuca etkili olmayacağı, diğer yandan davacının sticker ve çıkartmalara ilişkin markalarının da bulunduğu, davalının bilirkişi raporunda yer alan görsellerdeki sticker ve çıkartmalardan ibaret kullanımları da dikkate alındığında, davalının davacıya ait işaret markasının aynısını kullanmaktan ibaret eyleminin SMK'nın 29.maddesi uyarınca marka hakkına tecavüz oluşturduğu, aynı kanunun 7/2.maddesi uyarınca davacının davalının fiillerinin önlenmesini ve 149.maddesi uyarınca maddi ve manevi zararının tazminin talep edebileceği gözetilmeden, eksik ve hatalı değerlendirmeye dayalı bilirkişi raporuna dayanarak hüküm kurulduğu anlaşılmakla dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine tevdi ile, yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınarak davacının tüm talepleri değerlendirilip, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.İade kararımız üzerine mahkemece yeni bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılmıştır.25/12/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;\" Davacı ..., firmasının hem ülkemizde hem de dünya genelinde 05, 16, 25, 30, 32 sınıflarında tescilli markaları olduğu, firmanın tanınmışlığı olduğu tespit edildiği, Her ne kadar ilgili ... firması tanınmış bir firma da olsa güncel durumda “enerji içeceği” üretimini ve satışını gerçekleştirdiğinden, “kaminari park” markası ile aralarında ticari faaliyet benzerliği bulunmadığı, Logo incelendiğinde de benzerliğin birebir ölçüde olmadığı, ilgili iki markanın faaliyet alanları gereği karıştırılma imkanının olmayacağı, ek olarak davalı “...” marka adının “...” ibareli markalardan farklı olduğu ve BÜTÜNSELLİK ilkesi gereğince değerlendirme yapılması gerektiği, buna göre bu dosyada, Sınai Mülkiyet Kanunu’na aykırılık tespit edilmediği\" belirtilmiştir. 23/08/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; \"Davalıya ait dosya kapsamında Mali verileri olmadığından davacının Talebi olan SMK 151/2-b bendine göre tazminatın hesaplamasının mümkün olmadığı, Tazminatın Sayın Mahkemenin Takdirinde olduğu, Davalı Markası \"...\" hizmet sınıflarında 35/37 sınıf tescil edilmişse de işbu raporu hazırladığımız sırada yaptığımız incelemede 13.07.2020 tarihinde tamamlanması gereken eksiklikler tamamlanmadığı için başvurunun işlemden kaldırıldığı, marka tescilinin geçersiz olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafın şekil markası ile şekil şeklini değil ... markasını bir bütün olarak karşılaştırmak gerektiği kanaatindeyiz. Bu bağlamda değerlendirdiğimizde, Davacı ve Davalı markaları arasında herhangi bir benzerlik olmadığı kanaati hasıl olmuştur. Davalının markası içinde üç renkli zikzaklı, verev ve paralel çizgi kullanmış olmasının satışlarını artırdığı, reklam masrafını düşürdüğü, ilgili tüketici çevresinde tanınırlığının artırdığına dair herhangi bir bilgi, belge bulunmamaktadır. Özellikle tarafların hitap ettikleri tüketici kitleleri nazara alındığında, haksız yarar sağlama şartının yerine gelmediği kanaati hasıl olmuştur. Davalının ... markasının oto atölyesinde kullanılmasının şekil + ... markalı enerji içeceği markasını sıradanlaştırması ya da jenerikleştirmesi tehlikesinin olmadığı, dolayısıyla davacı markasının ayırt edici niteliğine bir zarar vermediği kanaati hasıl olmuştur. Davacı tarafın markaları ile benzerlik olmaması dolayısıyla davalı tarafından orta düzeyde tüketici nezdinde ve davacının düzenli tüketici kitlesi nezdinde şekil markasının itibarına zarar verecek bir kullanım olmadığı kanaati hasıl olmuştur. Hülasa, davalının ... markası ile davacının şekil ibareli markalarına bir tecavüz oluşturmadığı, tanınmış marka korumasına gerektirecek bir ihlalin doğmadığı kanaati hasıl olmuştur.\" denilmektedir. Somut olayda dosya kapsamında toplanan delillerden ; davalı tarafça şekil+ ... ibareli marka başvurusunun TPMK tarafından tescil başvurusunun reddedildiği, ... şeklindeki markaların davacı adına tescilli ve tanınmış olduğu, davalı tarafça davacıya iletildiği anlaşılan 15/10/2018 tarihli teklif mektubunda logo ve görsellerin internette kullanımına son verilmesi için 500.000 TL/86.200 USD talep ettiği anlaşılmıştır.Mahkemece Dairemizin kararından sonra alınan bilirkişi raporlarında; davacı pençe izi şekil markası ile, davalının ... ibareli markasının bütün olarak karşılaştırıldığı anlaşılıyorsa da, davanın marka hükümsüzlüğü davası değil, markaya tecavüz davası olduğu, bizzat davalının 24/09/2018 tarihli dilekçe ekinde sunduğu fotoğraflarda, araç üzerinde yapıştırılmış halde kullanılan sticker şeklindeki logoda \"...\" sözcük unsurunun bulunmadığı, tek başına logo kullanımı olduğu, davacının tanıtımlarında ve sponsor olduğu araç yarışlarında, araçlar üzerindeki pençe izi logo kullanımı ile benzer olup olmadığının değerlendirilmesi ve değerlendirme yapılırken davacının sticker ve çıkartma emtialarında tescilli markalarının da dikkate alınması, Dairemizin önceki kaldırma kararındaki tespitlerin dikkate alınarak ve davacının tüm taleplerinin değerlendirilmesi gerekirken, mahkemece kaldırma kararına uygun şekilde inceleme yapılmadığı anlaşılmıştır.Dairemizin HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince eksik incelemeye dayalı olarak verdiği kaldırma kararının, kesin nitelikte ve mahkeme yönünden bağlayıcı olduğu gözetilerek, iade kararındaki eksiklikler giderildikten sonra, mahkemece ulaşılacak kanaate göre karar verilmesi gerekirken, eksiklikler giderilmeden yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmemiştir.Tüm bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın Dairemizin kararında işaret edilen hususlarda yargılamaya devam edilmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davacının vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2- İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 22/10/2024 tarih, 2023/222 E. 2024/245 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davacının tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 19/06/2025