T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2025/186 Esas
KARAR NO\t\t: 2025/392
DAVA\t\t: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ\t\t: 06/03/2025
KARAR TARİHİ\t: 11/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait olan ... Mah. ... Sk. No:.. ... / ... adresinde bulunan depodan ... tarihinde saat ... sularında iş yerinde bulunan çalışanlarla beraber işi paydos ettikten sonrasında tüm gerekli önlemleri alarak iş yerinden ayrıldıklarını, daha sonrasında ... günü saat ... sularında gelen telefonla iş yerinin ve bitişiğinde bulunan diğer dükkanın yandığını öğrendiğini, olay mahalline gittiğini, itfaiye ekiplerinin gelerek yangını söndürdüğünü, atölye olarak kullanmış olunan taşınmazda, kimse kalmadığı için her hangi bir can kaybı gerçekleşmediğini, ancak ciddi miktarda mal kaybı yaşandığını, müvekkilin ticari defterlerinin de yandığını, ofisinde içerisinde bulunan atölyede hiç bir malzeme kalmadığını, müvekkilinin zararının tespiti amacıyla, Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... D. İş ve .../... K. Numaralı dosyası ile delil tespit davası açıtığını, ... tarihinde keşif yapıldığını, tespit raporunun henüz düzenlenmediğini, meydana gelen elim hadise neticesinde işletmenin içerisindeki tüm malzemelerin tamamen yanarak kullanılamaz hale geldiğini gösterir nitelikteki fotoğraflar da mahkemece değerlendirilmesini, yangın olayına tanıklık eden ve ticari defterlerin orada olup olmadığını bilen kişilerde tanık olarak bildirildiğini, ticari defterlerden 2020-2019-2018-2017-2016-2015 yıllarına ait, (Kuruluş tarihinden itibaren) Yevmiye Defterleri, Defteri Kebirler, Envanter Defterleri, Pay Defterleri, Yönetim Kurulu Karar Defterleri, Müdürler Kurulu Karar Defterleri çıkan yangında tamamen zayi olduğunu, E-Defter olarak tutulan muhasebe kayıtları ise, ... tarihinde ... sertifikalı bir ... ... ne verildiğini, bu merkezden bir rapor verilmediğini, 2021-2022-2023-2024 ve 2025 yılına ait e-Defter kayıtları hakkında da zayi kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığından yangın raporunun onaylı sureti ile rapora dayanak tüm belgeler celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesine müzekkere yazılarak .../... D. İş sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA: \"ben davacı şirkette 2018 Ağustos ayından bu yana mobilyacı olarak çalışırım. Şirketin ticari defterleri muhafazası ile ön muhasebe işleri ile ilgilenen ... hanım ilgilenirdi. ... hanıma bizimde bu hususta evrak teslim ettiğimiz olmuştur. Şirketin yangın gerçekleşen adresinde ofisimiz vardı. Ticari defterler gibi tüm önemli belgeler bu ofiste muhafaza edilirdi. Bu ofiste yangında tamamen kül oldu dedi. Benim bilgi ve görgüm bunlardan ibarettir, tanıklık ücreti talebim yoktur.\" şeklinde beyanda bulunmuştur.
DAVACI ŞİRKET YETKİLİSİ ... BEYANINDA: \"Davacı şirketin %95 hissedarı ve yetkililerinden biriyim. ... tarihli yangında şirket adresimizdeki neredeyse bütün emtialar yok oldu. Şirketimizin ilgili adreste 2 ofisi ve 1 mutfağı bulunmaktaydı. İlk ofis muhasebecinin de yer aldığı gelir gider faturalarının, irsaliyelerin muhafaza altına alındığı bölümdü. Şirketin kuruluşundan buyana ticari defterleri bizim için ticari öneme sahip kişileri ağırladığımız, önemli ticari evrakları muhafaza ettiğimiz diğer ofisimizdeydi. Yangında bu ofis tamamen yok oldu. Şirketin ön muhasebesiyle bizzat ben ilgilenmekteydim. Bu sebeple defterlerin tamamının bu ofiste olduğuna eminim dedi.\" şeklinde beyanda bulunmuştur.
DAVACI TANIĞI ... BEYANINDA: ben davacı şirkette 6 yıldır üretim kısmında çalışırım. Şirketin ofis ve üretim birimi aynı adresteydi, tek adres vardı. Bu adreste ... tarihinde meydana gelen yangından bina neredeyse tamamen yok oldu. Şirketin ticari defter ve belgeleri ofis kısmında ... hanımın odasında bulunurdu. Bu ofisi ve evrakların muhafaza altına alındığını bizzat görmüşlüğüm vardır. Bu ofiste yangında tamamen zarar gördü.
Tanığa ..., ... tarihli teslim tutanağı gösterilerek soruldu: Bana gösterdiğiniz evraklarda ismim altındaki imza bana aittir . Bu evraklar muhasebeciden ... hanımın odasına götürmek üzere teslim almış olduğumuz evraklara dairdir dedi. Benim bilgi ve görgüm bunlardan ibarettir, tanıklık ücreti talebim yoktur.\" şeklinde beyanda bulunmuştur.
III.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:
Dava TTK 82/7 uyarınca açılan defter zayiine ilişkin tespit davasıdır.
6102. Sayılı TTK'nun 82/7. maddesi \"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.
Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.
Dosyaya sunulan Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın ... Tarihli ... kayıt numaralı yangın raporunda davacı ... Mah. ... Sk. No:.. ... / ... adresinde rapor tarihinde yangın cerayan ettiği, olayda binanın tümüyle yandığı, dava konusu evrakların yangının gerçekleştiği alanda Davacı Şirket Yetkilisi ...'in odasındaki ofiste muhafaza ediliği kanıtlanmıştır. Şu halde, davanın süresinde açıldığı (...), davacının vergi dairesi nezdinde inceleme ve soruşturması bulunmadığı, ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yapıldığı, davacı şirkete ait 2021 yılına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Müdürler Kurulu Karar Defteri, 2022 yılına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Müdürler Kurulu Karar Defteri, 2023 yılına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Müdürler Kurulu Karar Defteri, 2024 yılına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Müdürler Kurulu Karar Defterinin zayi olduğu, davacının ziyada kusurunun olmadığı davanın kabul şartlarının oluştuğu görülmekle, davanın TTK 82/7 maddesi uyarınca kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile;
2021 yılına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Müdürler Kurulu Karar Defteri,
2022 yılına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Müdürler Kurulu Karar Defteri,
2023 yılına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Müdürler Kurulu Karar Defteri,
2024 yılına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir, Envanter Defteri, Pay Defteri, Yönetim Kurulu Karar Defteri, Müdürler Kurulu Karar Defterinin TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi olduğunun TESPİTİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harç peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerine bırakılmasına,
4-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/06/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır