T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ\t: 18/07/2023
NUMARASI\t\t:
DAVACI\t: ... -
DAVALI\t: ... -
DAVANIN KONUSU\t: Alacak (Açık Hesap İlişkisinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 29/07/2022
KARAR TARİHİ\t: 25/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 04/01/2023
Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/07/2023 tarih,...sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili davalı arasındaki ticari alımı satım nedenli müvekkilinin 48.738,85 TL cari hesap ilişkisinden kaynaklı ana para alacağının bulunduğunu, satım ilişkisinden kaynaklı para alacağına ilişkin davada mahkemenin yetkili ve görevli olduğunu belirterek 48.738,85 TL olan alacağın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 TL'sinin davalıdan TTK m. 1530/4'te belirtilen tarihlerden başlamak üzere işlemiş ve işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; yetki itirazı ile birlikte taraflar arasında alım satım ilişkisine yönelik sözleşme bulunmadığını, bu sebeple davacının hem anlaşmayı hem de faturalara konu mal teslimini ispat etmesi gerektiğini, alacağının bulunmadığını, faiz oranı ve faiz talebini de kabul etmediklerini, davacının kötü niyetli olduğunu, vefat eden şirket yetkilisinin yurt dışı firmasından müvekkilinin yüklü alacağının bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, incelenen davalı taraf resmi defterlerinin sahibine delil teşkil ettiği, davacı ...'nin, davalı ...'nden 48.783,85 TL cari bakiye alacağı olduğunun belirlendiği gerekçesi ile davanın ıslahla artırılan miktar olan 48.731,85 TL üzerinden davanın kabulüne faiz talebinin reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; TTK'nın 1530. maddesine göre temerrüt tarihinden itibaren faiz alacağının kabul edilmesi gerektiğini belirterek faiz alacağının reddi yönünden kararın kaldırılmasını \"TTK'nın 1530/4 maddesinde belirtilen süreden başlamak üzere ticari temerrüt faizi ile birlikte alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı istinafa karşı cevap dilekçesi ile; davacı tarafından hukuki dayanaktan yoksun haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, açık hesap ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine yöneliktir.
İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne, dava konusu edilen miktarın davalıdan tahsiline, faiz talebine yönelik istemin reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Somut olayda; davacı, davalı ile ticari alım satım ilişkisine dayalı ticari ilişkiden kaynaklı bakiye alacağının bulunduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmış mahkemece yapılan yargılama sonucunda taraflar arasındaki açık hesap ilişkisinden bakiye miktar üzerinden hüküm tesis edilmiştir. Bu halde, davaya konu alacağın sözleşme ve niteliği belirlenen faturadan kaynaklanmadığı, açık hesap şeklinde işleyen alacağa dayalı olduğu anlaşılmaktadır.
Açık hesap ilişkisi önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmesi durumudur. Açık hesap ilişkisinde taraflar tek taraflı ya da karşılıklı olarak alacaklarını hesaba kaydedip belirli hesap dönemlerine bağlı kalmaksızın hesaplaşma yaptıklarından, bu ilişkiye TTK’daki cari hesaba ilişkin hükümler uygulanamaz.
Bu itibarla, taraflar arasındaki ilişkinin cari hesap niteliğinde olduğuna dair yazılı sözleşmenin bulunmaması, alacağın doğrudan faturaya dayalı da olmaması sebebiyle açık hesap ilişkisine dayalı alacak sebebiyle temerrüt faizi talep edilebilmesi için temerrüt ihtarı şartının sağlanması gerekir. Davadan önce davalı ihtar ile temerrüte düşmediğinden davacının TTK'nın 1530/4 maddesinde belirtilen süreden itibaren faiz işletilmesi talebi yerinde değildir. Ancak dava tarihi itibariyle temerrüt olgusu gerçekleştiğinden çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince mahkemece hüküm altına alınan miktara dava tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan 3095 sayılı Yasa'nın değişik 2/2'nci maddesi gereğince avans faizi uygulanmasına karar verilmesi gerekirken faiz istemine yönelik talebin tümden reddi doğru görülmemiş, kararın kaldırılması gerekmiştir.
Açıklanan bu nedenle davacı istinaf başvurusunun kabulüne, yerel mahkeme kararının davacı lehine kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında kesinleşen hususlar ve tarafların kazanılmış hakları dikkate alınarak HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davacı istinaf başvurusunun açıklanan nedenle KABULÜNE,
2-Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/07/2023 tarih, ...sayılı kararının KALDIRILMASINA, HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereği dava hakkında yeniden hüküm kurulmasına;
Buna göre;
a-Davacının davasının KABULÜ ile, 48.731,85 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlardaki avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, faiz başlangıç tarihine yönelik fazlaya dair istemin reddine,
b-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.328,87 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL ve ıslah harcı 850,00 TL olmak üzere toplam 930,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.398,17 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
c-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,
d-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi gideri 2.000,00 TL, posta, talimat ve tebligat gideri 211,50 TL olmak üzere toplam 2.211,50 TL yargılama gideri ve peşin alınan 80,70 TL ve ıslah harcı 850,00 TL olmak üzere toplam 930,70 TL harç olmak üzere toplam 3.142,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
e-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
f-Davacı vekil ile temsil edildiğinden iş bu karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
h-HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
3-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları
a-Davacı tarafından yatırılan istinaf yoluna başvurma harcının hazineye irat kaydına, istinaf karar harcının talebi halinde davacıya iadesine,
b-Davacı tarafından yapılan 10,00 TL istinaf yargılama gideri ile 738,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı toplamı 838,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-HMK'nın 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avanstan kullanılmayan kısmının yatıran tarafa iadesine,
d-Kararın tebliğ ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
\t\t\t\t
...
Başkan
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Katip
...
e-imza