T.C. TRABZON BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2022/1343 - 2023/1144
T.C.
TRABZON
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/1343
KARAR NO\t: 2023/1144
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: OKTAY KAHYAOĞLU (38062)
ÜYE\t\t: ALİ RIZA BAYIR (42581)
ÜYE\t\t: YASİN KÖSE (122338)
KATİP\t\t: EVREN ATEŞ (121562)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: -
TARİHİ\t\t: 08/02/2022
NUMARASI\t\t: -
DAVACI\t: T-
DAVALI\t: 1-
DAVALI\t: 2-
DAVANIN KONUSU\t: Rücuen Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 13/06/2023
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 13/06/2023
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davacı vekili ile davalı ... vekilince ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... adına yüklenici ... tarafından yapılan kazılar sırasında operatör ...'ın kullandığı iş makinesinin su borusunu patlatması nedeniyle dava dışı üçüncü kişiye ait evi su bastığını, bu nedenle oluşan zarara binaen dava dışı üçüncü kişi tarafından -. Asliye Hukuk Mahkemesinin - Esas sayılı dosyasında - ve davalılar aleyhine maddi ve manevi tazminat istemli dava açıldığını, bu dava sonucunda ...'ın diğer davalılarla birlikte dava dışı üçüncü kişiye tazminat ödemesine karar verildiğini, söz konusu ilamın Kartal 4. İcra Müdürlüğünün 2010/792 Esas sayılı dosyası üzerinden icraya konulduğunu, icraya konulan ilam uyarınca ... tarafından ödeme yapıldığını, müvekkili ile ... arasındaki işletme hakkı devir sözleşmesi doğrultusunda yapılan ödemenin müvekkilinden rücusu için Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/14 Esas sayılı dosyası üzerinden müvekkili aleyhine dava açıldığını, bu davanın yargılaması neticesinde davacı ... haklı görülerek ödediği bedelin müvekkilinden rücuen tahsiline karar verildiğini, müvekkilinin kesinleşen karar doğrultusunda 29.06.2020 tarihinde 35.925,06 TL olmak üzere ...'a ödeme yaptığını, ... ile yüklenici şirket arasındaki sözleşmenin 19. maddesi uyarınca hukuki ve cezai sorumluluğunun yüklenici firmada olduğunu, bu haliyle müvekkilinin ödemiş olduğu bedeli davalılara rücu etme hakkının bulunduğunu ileri sürerek dava dışı ...'a yapılan 35.925,06 TL ödemenin, ödeme tarihi olan 29.06.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, bu nedenle müvekkilinden talepte bulunamayacağını, müvekkilinin usulünce temerrüde düşürülmemesi nedeniyle faiz talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketin çalışanı olduğunu, bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, dava öncesinde arabuluculuk şartının müvekkili yönünden yerine getirilmediğini, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, mahkemece talebin kabulüne karar verilmesi halinde dahi ödenmesi gereken tazminatın yeniden hesaplanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; \"Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;
Dava konusu uyuşmazlık, davacı tarafından dava dışı 3. Kişiye ödenen zarar bedelinin rücuen tazmini talebine ilişkindir. Davacı şirket, dava dışı ...'a yapmış olduğu tazminat ödemesini, meydana gelen zarardan müteselsilen sorumlu oldukları iddiasıyla davalılardan rücuen talep etmektedir. Davalılar ise cevap dilekçelerimde zaman aşımı ve yetki itirazında bulunmuşlardır. Mahkemece öncelikle usul yönündeki itirazların değerlendirilerek karara bağlanması gerekmiştir. Davalı ...'ın yetki itirazında, yetkili mahkemenin kendi yerleşim yerinin İstanbul olması sebebiyle İstanbul mahkemeleri olacağını belirtmiştir. Davalının yetki itirazı, HMK'nin7. Maddesi hükmü uyarınca davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceğinden dosyanın diğer davalısı olan şirketin yerleşim yerinin Trabzon olduğu anlaşılmakla, reddine karar verilmiştir. Davalı ... İnş.....Ltd. Şti.'nin zaman aşımı defiine gelince, rücu talebinin dayanağı olan mahkeme kararının 2020 yılında kesinleşmiş olduğu ve rücu alacağı zaman aşımı süresinin 2 yıl olduğu ve bu sürenin mahkeme kararının kesinleşme tarihinden itibaren başlayacağı dikkate alınarak dava açılış tarihi itibariyle 2 yıllık süre dolmadığı anlaşılmakla zaman aşımı definin reddine karar verilmiştir.
Rücu talebine konu alacağın sebebi teknik bir konu olduğundan bu konuda bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekmiştir. Mahkemece, dosya alanında uzman bir elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi olunarak, davaya konu su borusunun patlamasına sebebiyet veren durumun ne olduğu, sorumluların kimler olduğu hususunda kusur raporu tanzimi istenilmiştir. Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda; davaya konu olayın gerçekleşmesinde ...’ın %80, ... İnş. Elkt Taahhüt ve Nak. Tic. Ltd. Şti.'nin %20, ...'ın ise %0 kusurlu olduğu bildirilmiştir. Alınan raporun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli oluşu dikkate alınarak hükme esas alınmış ve davalı ...'ın dava konusu olayın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı anlaşılmış olduğundan bu davalı aleyhinde açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Dava konusu olayın meydana gelmesinde davalı ... .... Şti.'nin %20 kusurunun bulunuyor olması, dava dışı şirketin payına düşen miktarın tazmini hususunun kendi iç ilişkilerine ilişkin olduğu ve eldeki davada buna karar verilemeyeceği dikkate alınarak davacının ... İnş. Ltd. Şti. Aleyhinde açmış olduğu davasının tümden kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" şeklindeki gerekçelerle
1-Davalı ... İnşaat Şti. Aleyhine açılan davanın KABULÜ ile, 35.925,06 TL'nin ödeme tarihi olan 29/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE.
2-Davalı ... aleyhinde açılan davanın REDDİNE karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalılar arasında müteselsil sorumluluk hükümleri bulunduğunu, kusur durumunun ancak davalılar arasındaki iç ilişkide değerlendirileceğini, bu nedenle davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesinin ve bu karar doğrultusunda müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin isabetsiz olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; zamanaşımına yönelik itirazlarının değerlendirilmediğini, davacının kendi hatası nedeniyle ...'a yapmış olduğu ödemeyi müvekkilinden talep edemeyeceğini, davacı şirket ile müvekkili arasında yapılan sözleşme dosyaya ibraz edilmediği halde müvekkilinin sözleşme uyarınca sorumlu olduğunun kabulüne karar verilmesinde isabet bulunmadığını, ödeme tarihinden itibaren faiz işletilemeyeceğini belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, davacı tarafından dava dışı üçüncü kişiye yapılan ödemenin rücuen tahsili istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Somut olayda; ... adına yüklenici firma olan ... tarafından yapılan kazılar sırasında yüklenici firma çalışanı ...'ın kusuruyla meydana gelen kaza nedeniyle dava dışı ... ve ...'ın evini su bastığı, oluşan hasara binaen ... ve ... tarafından Bakırköy 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin -Karar sayılı dava dosyasında davalı ..., ... ve ... aleyhine maddi ve manevi tazminat istemli dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davalılar tam kusurlu kabul edilerek 2.348,50 TL maddi, 3.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, mahkemece hükmedilen tazminatın icra marifetiyle ödenmesi sonrasında ... tarafından, ... ile ... arasındaki işletme hakkı devir sözleşmesi hükümleri uyarınca ödenen meblağın rücusu için Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin- Karar sayılı dava dosyasında dava açıldığı, yapılan yargılama neticesinde 18.412,40 TL'nin dava tarihi olan 08.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalı ...'tan tahsiline karar verildiği, kesinleşen karar doğrultusunda hükmedilen tazminat ve ferileri toplamı 35.925,06 TL'nin 26.06.2020 tarihinde ...'a ödendiği, ödenen bu meblağın TBK'nun 73. maddesi uyarınca davalılara rücusu için istinaf incelemesine konu bu davanın açıldığı sabittir.
Davanın dayanağı TBK'nun 73. maddesi olup dava, anılan maddede belirtilen zamanaşımı süresinde açılmıştır. Öte yandan dava öncesinde arabuluculuk dava şartının davalı ... yönünden yerine getirildiği de sabittir. Diğer davalı ... yönünden taraflar arasındaki ilişkinin ticari iş niteliği taşımamaması nedeniyle (haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme) arabuluculuğa başvurulmasına gerek yoktur. Öte yandan Bakırköy 12. Asliye Hukuk Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde kusur durumuna ilişkin değerlendirmeler yapılmış olup bu dava sırasında yeniden kusur durumunun değerlendirilmesine gerek bulunmamaktadır. Zira kusur durumu müşterek ve müteselsil sorumlu olan davalılar arasında görülecek rücu davası sırasında ve tarafların iç ilişkisine bağlı olarak ele alınması gereken hususlardandır.
Açıklanan bu durum karşısında; davacı ...'ın ödemiş olduğu meblağı TBK'nun 73. maddesine dayalı olarak (...'ın halefi sıfatıyla) davalılara rücu etmesine herhangi bir engelin bulunmadığı, yüklenici davalı şirket ile iş sahibi ... arasındaki sözleşmede kazı esnasında meydana gelecek kazalar nedeniyle hukuki ve cezai sorumluluğun yükleniciye ait olacağının düzenlendiği sabit olmakla davalı ... tüm istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
Davacı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesine gelince;
Yüklenici ... ile çalışanı ... rücuya konu alacak yönünden müşterek ve müteselsil borçlu olup kusur durumu ancak yüklenici ile çalışanı arasında açılacak davada ele alınacaktır. Davacı diğer müşterek ve müteselsil borçlu ...'ın halef sıfatıyla davalılardan birinden veya tümünden rücuya tabi alacağı talep edebilir. Ancak davacı ile davalı ... arasındaki ilişki ticari iş niteliği taşımadığından (haksız fiil hükümleri ve sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca bu davalıya rücu edilebileceğinden) bu davalı yönünden ancak ödeme tarihinden itibaren yasal faiz talebinde bulunulabilecektir. Mahkemece bu husus gözetilmeksizin davalı ... yönünden açılan davanın yazılı gerekçelerle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile mahkemece verilen kararın HMK'nun 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca kaldırılmasına, yerine esasa ilişkin yeniden hüküm tesisine, ... vekilinin istinaf itirazlarının ise HMK’nun 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-a-Davalı ... vekilinin Trabzon -- Mahkemesince verilen- tarih ve -Esas,-Karar sayılı kararına yönelik istinaf kanun yolu başvurusunun HMK’nun 353/(1)-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
b-İstinaf kanun yolu başvurusu sırasında peşin alınan harcın mahsubuyla bakiye 1.845,00-TL harcın davalı ... İnşaat Elektrik Taahhüt ve Nakliyat Ticaret Limited Şirketinden alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
c-İstinaf kanun yolu başvurusu nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davalı ... üzerinde BIRAKILMASINA,
2-Davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulüyle Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 08.02.2022 tarih ve 2020/412 Esas, 2022/145 Karar Sayılı kararın HMK'nun 353/(1)-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
\"a)Açılan davanın KABULÜ ile, 35.925,06 TL'nin ödeme tarihi olan 29/06/2020 tarihinden itibaren davalı ... yönünden ticari avans faizi, davalı ... yönünden yasal faizi ile birlikte tahsili ile DAVACIYA ÖDENMESİNE,
b)Alınması gereken toplam 2.454,04 TL harçtan peşin alınan 613,52 TL’nin mahsubu ile bakiye 1.840,52 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
c)Davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 9.200,00 TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
ç)Davacının tarafından yapılan toplam 1.647,92 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
d)Yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince davacı tarafından iban numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, iban numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla DAVACIYA İADESİNE,
e)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.320,00 TL arabulucuk ücretinin davalı ...'den alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA\" şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
4-İstinaf kanun yolu başvurusu sırasında peşin alınan harcın DAVACIYA İADESİNE,
5-İstinaf kanun yolu başvurusu nedeniyle davacı tarafından yargılama gideri olarak yapılan 220,70 TL BVH ve 88,60 TL posta masrafı olmak üzere toplam 309,30 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından bu aşama için davacı yararına vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansına yönelik işlemlerin mahal mahkemesince yerine GETİRİLMESİNE,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nun 362-(1)/a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 13/06/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Oktay KAHYAOĞLU
Başkan
38062
e-imzalıdır.
Ali Rıza BAYIR
Üye
42581
e-imzalıdır.
Yasin KÖSE
Üye
122338
e-imzalıdır.
Evren ATEŞ
Katip
121562
e-imzalıdır.