T.C. TRABZON BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2022/1328 - 2023/904
T.C.
TRABZON BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2022/1328
KARAR NO\t\t: 2023/904
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: TRABZON ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 23/02/2022
NUMARASI\t\t: 2019/186 - 2022/148 E.K.
DAVACI\t\t: \t
VEKİLİ\t\t: Av.
DAVALI\t\t:
VEKİLİ\t\t: Av.
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 15/05/2023
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 17/05/2023
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı sigorta şirketi vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde 434453412 numaralı poliçe ile sigortalı bulunan davalı şirkete ait .............. plakalı araç sürücüsü, alkollü şekilde seyir halinde iken karşı şeride geçerek gelen araçlara çarpması sonucu ölümlü-yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle davalıya ait ................. plakalı araç içerisinde bulunan yolcu ...............'ye yaralanması sebebiyle yapılan ödemeyi davalı taraf ödememesi üzerine müvekkili şirket tarafından mahkememizin .... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı ve lehlerine karar verildiğini. Dava dışı ...................... tarafından mahkememizin 2017/288 esas sayılı dosyasında yapılan ödemenin yeterli bulunmaması nedeniyle Adana 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin ...........esas sayılı dosyasıyla dava açıldığını ve dosyada alınan rapor doğrultusunda dava dışı ................'ye 28.596,00 TL daha ödendiğini belirterek ödeme tarihi olan 13/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep ettikleri görülmüştür.
CEVAP :
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; usule ilişkin itirazlarında pasif husumet yokluğu nedeniyle reddini, davanın ..............Ltd.Şti.'ne ihbar edilmesini talep ettiğini, esasa ilişkin beyanlarında ise mahkememizin ...........Esas sayılı dosyasının hükmüne esas alınan bilirkişi raporunda araç sürücüsünün kimliği tespit edilememiş olup davacı sigorta şirketi açısından rücu şartları oluşmadığını, ancak buna rağmen yerel mahkeme dosyasına sunulan bilirkişi raporu ile merhum ............ araç sürücüsü olduğu ve kazada tam kusurlu olarak kabul edilerek davanın kabulü yönünde haksız ve hukuka aykırı şekilde hüküm tesis edildiğini, usul ve yasaya aykırı karar ile ilgili olarak tarafımızca istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, dosya istinaf incelemesinde olduğunu, işbu dosyanın huzurdaki dava bakımından bekletici mesele yapılmasını talep etiğini, davacı sigorta şirketinin, dava dışı sigorta alacaklısına yaptığı tazminat ödemesi son derece fahiş olduğunu, kaza esnasında araçta bulunan sigorta alacaklısı dava dışı ............hatır için karşılıksız taşındığını, KTK 87.maddesinin TBK’na yaptığı atıf sebebiyle bu durum tazminattan indirim sebebi teşkil ettiğini belirterek davanın reddini talep ettiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; \"Dava, zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan davacının üçüncü kişilere ödediği tazminatın, araç sürücüsünün alkollü araç kullanması nedeniyle davalıdan rücuen tahsilini istediği, mahkememizin .........., .......... Karar sayılı onanan ilamında aldırılan bilirkişi raporunda araç sürücüsü .............'ın kanındaki alkol miktarının sürücülük yeteneğinin kaybettiği ve kazaya sebebiyet verdiğinin ve kazanın sırf alkolün etkisi ile meydana geldiğinin açık ve gerekçeli bilirkişi raporunda beyan edildiği anlaşılmıştır. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.maddesinde Sigortacının İşletene Rücu Hakkı düzenlemiş ve anılan maddenin c) bendinde Tazminatı gerektiren olay, ilgili mevzuatta belirlenen seviyede alkollü içki almış kimseler tarafından sevkedilmesi sonucunda meydana gelmiş ise, Sigorta ettirene rücu hakkını elde edebileceği öngörülmüştür. Karayolları Trafik Kanunu 48/5 ve devamı maddeleri ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.maddesinin c) bendi uyarınca yargıtay kararları uyarınca kazanın sırf alkolün etkisiyle meydana geldiği için rücu şartlarının oluştuğunun anlaşıldığı, mahkememizin ...........Esas sayılı dosyasında dava dışı ..............'nin 34.838,00 TL'lik ödeme yapıldığı, .............. tarafından az bulunan bu bedele ilişkin Adana 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ............. Esas sayılı dosyasından dava açıldığı, sigorta şirketi ile dava dışı maluliyet yaşayan ........... arasında harici anlaşma yapılarak tarafına 28.596,00 TL'lik ödeme daha yapıldığı anlaşılmıştır. Gerçek zarar miktarının tespiti noktasında mahkememizce aldırılan aktüerya bilirkişi raporunda maluliyetten kaynaklı ...............'nin oluşan toplam iş gücü kaybı zararının 119.349,36 TL olduğu, sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin hesaplanan zarar bedelinin altında olması nedeniyle talep edilen miktarın rücu kapsamında istenebileceği anlaşıldığından \" gerekçeleriyle açılmış olunan davanın kabulü ile, 28.596,00 TL'nin 13/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, kazayı gerçekleştiren araç sürücüsünün kim olduğunun tespit edilmediğini, buna rağmen kabul kararı verilmesinin hatalı olduğunu, rücu şartlarının gerçekleşmediğini, belirlenen tazminat miktarının fahiş olduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile mahkemece verilmiş olan kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, sigorta sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
I) Taraflar arasında ZMMS sözleşmesinin bulunduğu, davalının araç sahibi olduğu, davacının sigortalanan aracın üçüncü kişilere vermiş olduğu zararın karşılanması nedeniyle ağır kusurlu olan davalıdan rücuen tazminin istendiği, sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğu, davalının sözleşmenin tarafı olduğu nazara alındığında davalı tarafın husumet ve kusur yönünden yapmış olduğu istinaf talepleri yerinde görülmemiştir.
II) Zarara uğrayan üçüncü kişiye davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemesinde üçüncü kişinin hatır için taşınıp taşınmadığı hususları gözetilmeksizin ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nin 51.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.
Somut uyuşmazlıkta zararı karşılanan üçüncü kişinin sigortalı araçta yolcu olduğu, arkadaşı tarafından kiralanan araçta hatır için taşındığı hususunun savcılık soruşturmasında alınan beyanından anlaşıldığı, davalı tarafça cevap dilekçesinde hatır taşıması definin ileri sürüldüğü, olayda hatır taşıması bulunduğunun kabulü ile tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır.
Tüm bu açıklamalar ışığında bulunan rücuya konu tazminattan hatır taşıması nedeniyle %20 indirim yapılmadığı anlaşıldığından, mahkemece verilen kararın isabetsiz olduğu görülmüş, ancak bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönüyle kabulüyle mahkemece verilen kararın HMK'nun 353/1-b-2. maddesi uyarınca kaldırılıp, yerine esasa ilişkin yeniden hüküm tesisine dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1)Davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulüyle Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 23.02.2022 tarih ve 2019/186 Esas, 2022/148 Karar Sayılı kararın HMK'nun 353/(1)-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2)KALDIRILAN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
\"A-Davanın KISMEN KABULÜ ile 22.876,80 TL alacağın 13/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile DAVACIYA ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin Talebin REDDİNE,
B- Alınması gereken 1.562,71 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 488,35 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.074,36 TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
C- Davacı tarafından yatırılan başvuru harcı ve peşin harç toplamı olan 532,75 TL'nin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE.
D- Davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
E- Davacının yapmış olduğu yargılama gideri olan 2.049,82 TL'nin davanın kabul red oranına göre hesaplanan 1.639,85 TL'sinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
F- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
G- Yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde İADESİNE, \"şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
3-İstinaf başvurusu sırasında davalı tarafından yatırılan karar harcının talep halinde davalıya İADESİNE,
4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 220,70 TL başvuru harcı ile 108,60 TL posta masrafının davacıdan tahsili ile DAVALIYA VERİLMESİNE,
5-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadan karar verilmiş olması nedeniyle davalı yararına vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesine ilişkin işlemlerinin mahkemesince yerine GETİRİLMESİNE,
7-Kararın tebliğ, kesinleştirme, harç ve gider/delil avansı iadesine ilişkin işlemlerinin mahkemesince yerine GETİRİLMESİNE,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nun 362-(1)/a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 15/05/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.\t
Başkan- Üye- Üye- Katip-
E-imzalı E-imzalı E-imzalı E-imzalı