T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 13/04/2022
NUMARASI\t\t:
DAVALILAR\t: 1-... - ...
\t\t2-... - ...\t
VEKİLİ\t: Av. ...\t
DAVACI\t: ... - ...
VEKİLİ\t: Av. ...\t
KAYYIM\t: ... - ...\t
DAVANIN KONUSU\t: Tespit
KARAR TARİHİ\t: 28/12/2023
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 29/12/2023
Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/04/2022 tarih, ... Esas ve ....sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TALEP\t:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı.. Ltd.Şti. ortaklarından ...'nun vefat etmesi üzerine mirasçılarının şirkete ortak olmak istediklerini, ancak şirketin 30/09/2021 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında TTK M.596/2 kapsamında vefat eden ortak Hasan Maraşlıoğlu'nun esas sermaye payının mirasçılara geçmesini onaylamayı reddettiğini, davacı müvekkili ... tarafından satın alınmasının kararlaştırıldığını ve yapılan toplantıda şirketin
hakim ortaklarından ...’nün, ...'nun esas sermaye
payının gerçek değeri üzerinden satın almayı mirasçıları ... ve ...'na vekilleri aracılığıyla teklif edildiğini, tarafların gerçek değer üzerinde
anlaşamamaları üzerine TTK 597 maddesi kapsamında hisselerin gerçek değerininin tespit edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin dava dışı...Tic. Ltd. Şti.'nin ortağı ve hissedarı olan ....’nun mirasçıları olduğunu, ...'nun 10/12/2020 tarihinde
vefat etmesi sebebiyle hak ve alacakları ile ortaklık payının davalılar mirasçılarına kanunen
intikal etmiş bulunduğunu, müdür konumunda bulunan ... ve babası şirket
müdürü olan ...'den hesapların şeffaf olarak sunulması talep edildiği halde, hesapların davacı tarafından usulüne uygun tutulmadığını ve ana sözleşmede belirtilmiş olmasına rağmen ortaklık payının müteveffaya ödenmediğini, müteveffaya ve vefatından sonra da davalılara, dava dışı kuruma, .... Bakanlığı’ndan her hangi bir
ödenek gelmediğini, bu nedenle kurumun zarar ettiğini bildirdiklerini, şirketin almadığı
hizmetlere ilişkin fatura düzenleterek şirketi zararda göstermeye çalıştıklarını, dava dışı şirket kar etmesine rağmen, karın müteveffa ortağı ve mirasçılara dağıtılmadığı gibi
şirket ana sözleşmesine aykırı olarak davacı tarafından kullanıldığını belirterek, vefat eden ortağının ortak olduğu tarihten itibaren şirketten alacaklarının ve uğramış olduğu
zararların da dikkate alınarak öncelikle geçmiş zararların tespiti ile şirketteki esas sermaye
payının gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; \"Davanın; dava dışı ... Ltd.Şti.'nin vefat eden ortağı Hasan Maraşlıoğlu'nın mirasçılarına düşen hisselerin değerinin tespitine yönelik olduğu, davalıların hisse değerinin tespiti yönünden, dava dışı şirkette keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığı ve bilirkişiden rapor aldırıldığı, TTK 597 maddesi kapsamında davalılara miras yoluyla intikal eden şirket hissesinin değerinin tesbiti davası olarak açılmış ise de HMK 33 maddesi uyarınca davaya TTK 493 maddesinin uygulandığını, TTK 493/4 maddesinde; Paylar; miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimi hükümleri veya cebri icra gereği iktisap edilmişlerse, şirket payları edinen kişiye, sadece paylarını gerçek değeri ile devralmayı önerdiği takdirde onay vermeyi rededebilir. 493/5 maddesinde; Devralan, payların gerçek değerinin belirlenmesini, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden isteyebilir, bu halde mahkeme şirketin karar tarihine en yakın tarihteki değerini esas alır. Değerleme giderlerini şirket karşılar. Düzenlemesine göre; değer tespiti davasını devralanın açabileceği, şirketin ortağı davacının bu davayı açma ehliyeti bulunmadığı gerekçesi ile davanın aktif husumet yönünden reddine\" karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; TTK 597. Maddesi kapsamında esas sermaye payının gerçek değerinin belirlenmesi için açılan davada mahkemece HMK 33 maddesi uyarınca davaya TTK 493 maddesi uygulanmasına karar verilmesinin ve aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Kaldı ki TTK 493/5 maddesi kapsamında da \"devralan, payların gerçek değerinin belirlenmesini şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden isteyebilir\" şeklinde düzenlemeye yer verildiğini, devir almak isteyen kişinin de müvekkili ... olmasına rağmen mahkemece hatalı değerlendirme yapıldığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dava, dava dışı ... Ltd.Şti.'nin vefat eden ortağı ...'nın mirasçılarına düşen hisselerin değerinin tespitine yöneliktir.
İlk derece mahkemesince, davanın aktif husumet yönünden reddine karar verilmiş olup, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile; Dava dışı ... Ltd. Şti.'nin, 01.07.2021 Tarih 2021/04 Nolu Olağanüstü Genel Kurul Kararına Göre ...'ün hisse adedinin 114.750 ...'nün hisse adedinin 15.300, Zeynep Tütüncü'nün hisse adedinin 1.700, Derya Akbalık'ın hisse adedinin 21.250, ...'nun hisse adedinin 17.000 olduğu, şirketin 30.09.2021 tarihli genel kurul kararında; genel kurul toplantısı neticesinde vefat eden şirket ortağı ...hissesine karşılık Hakim Ortak ... tarafından TTK 596/2 uyarınca devralınması hususunun kararlaştırıldığı, vefat eden şirket ortağı ...'nun yasal mirasçılarına defter değerinden bağımsız olarak 100.000,00TL teklif edildiği ve mirasçıların kabul etmediği, bedelin tespiti için mahkemenin kararı neticesinde belirlenen bedel üzerinden devrin gerçekleşeceği yönünde karar alındığı, şirketin, iş yerinde kullanılan taşıt, malzeme ve demirbaş malzemeler tespit edilerek, yapılan değerlendirme sonucunda demirbaş malzemelerin toplam tutarının 572.450,00TL olarak belirlendiği, dava konusu vefat eden şirket ortağı ....'nun şirket sermayesinin %10'una sahip olduğu, 17.12.2021 keşif tarihi itibari ile yasal defter bilgileri ( mali tablolar) ve rayiç değerleme ile yapılan hesaplamalar neticesinde 948.087,04TL şirket öz sermayesinin olduğu, şirket ortağı ...'nun %10'luk hisse payına düşen tutarın 94.808,70TL olacağının hesaplandığı belirtilmiştir.
Şirket ortağı ...'nun mirasçıları olan davalılar tarafından şirket ortakları olan ... ve ....'ye 30/06/2021 tarihli ihtarname gönderilerek hissedar ...'nun vefatı nedeniyle ortaklık payının kendilerine intikal ettiğinin ve şirket hesaplarına ilişkin bilgi alma hakkının bildirildiği, 30/09/2020 tarihli Genel Kurulda ise \"vefat eden ortak ...'nun esas sermaye payının mirasçılara geçmesinin onaylanmadığı, bu nedenle kabul edilmediği, hakim ortak ... tarafından gerçek değer üzerinden devralınmasının mirasçılara teklif edildiği, ancak gerçek değer üzerinden anlaşılamadığı, ...'na ait esas sermaye gerçek değerinin tespit edilmesi için şirket tarafından mahkeme yoluna başvurulması ve mahkemece belirlenecek değer üzerinden devir işleminin gerçekleşmesi yönünde karar alındığı anlaşılmıştır.
Limited Şirketlerin düzenlendiği 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 573. Madde ve devamı maddelerinden olan ve \" Esas sermaye payının geçişi hâlleri
\" nin düzenlendiği 595 madde de \" devir\" hükümlerinin , 596 madde de \"Miras, eşler arasındaki mal rejimi ve icra\" başlığı ile geçiş halinin düzenlendiği, 597 maddesinde ise \" Gerçek değerin belirlenmesi\" hükümlerinin düzenlendiği görülmektedir.
596. maddesinde \"(1) Esas sermaye payının, miras, eşler arasındaki mal rejimiDava dışı ne ilişkin hükümler veya icra yoluyla geçmesi hâllerinde, tüm haklar ve borçlar, genel kurulun onayına gerek olmaksızın, esas sermaye payını iktisap eden kişiye geçer.
2) Şirket, iktisabın öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde esas sermaye payının geçtiği kişiyi onaylamayı reddedebilir. Bunun için, şirketin, payları kendi veya ortağı ya da kendisi tarafından gösterilen üçüncü bir kişi hesabına, gerçek değeri üzerinden devralmayı, payın geçtiği kişiye önermesi şarttır.
3) Red kararı, devrin gerçekleştiği günden itibaren geçerli olmak üzere geriye etkilidir. Red, bu konudaki kararın verilmesine kadar geçen süre içinde alınan genel kurul kararlarının geçerliliğini etkilemez.
4) Şirket, üç ay içinde esas sermaye payının geçişini açıkça ve yazılı olarak reddetmemişse onayını vermiş sayılır.\",
Aynı yasanın 597. maddesinde; \"(1) Kanunda veya şirket sözleşmesinde esas sermaye payının bedeli olarak gerçek değerin öngörüldüğü durumlarda, taraflar anlaşamamışlarsa bu değer, taraflardan birinin istemi üzerine, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesince belirlenir.
2) Mahkeme, yargılama ve değer belirleme giderlerini kendi takdirine göre paylaştırır. Mahkemenin kararı kesindir.\" hükümleri mevcuttur.
Somut olayda, dava TTK'nın 597. maddesi uyarınca davalıların murisinin davacı şirketteki hissesinin gerçek değerin tespiti istemine ilişkin olup, mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılarak gerçek sermaye değeri belirlenmiş, mahkemece davada TTK nun 493 madde hükümlerinin uygulanması gerektiği ve davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de ; verilen karar usul ve yasaya aykırıdır. Mahkemece davaya uygulanan TTK’nın 493. maddesi, borsaya kote edilmemiş nama yazılı paylar bakımından, gerek iradi ve gerekse de özel durumlara mahsus kanuni devir hallerinde, anonim şirketin devre onay vermekten kaçınabileceği halleri ve bunun koşullarını düzenlemektedir. Eldeki davaya uygulanması mümkün değildir. Dolayısıyla dava dışı şirketin limited şirket olduğu nazara alınarak,Limited Şirketlerde Esas sermaye payının geçişi hâllerinin düzenlendiği TTK.nun 596-597 madde hükümlerinin uygulanması, miras yolu ile davalılara devri sözkonusu olan paylar nedeniyle anlaşma sağlanamadığı, bu durumda taraflardan biri olan teklifi sunun şirket(devralan) veya miras yolu ile hisse intikal eden davalıların dava açabileceği, davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı, ilk derece mahkemesinin kararı sonuç itibariyle doğru ise de gerekçede atıf yapılan kanun maddesinin ,olaya uygun olmadığı bu suretle gerekçe yerinde görülmediğinden, dairemizce gerekçe değiştirilerek yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın aktif husumet yönünden reddine karar verilmiştir.
Açıklanan bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile;
2-Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/04/2022 tarih, ...Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, kaldırılan karar yerine geçmek üzere yeniden HÜKÜM TESİSİ İLE,
3-Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85TL harçtan peşin alınan 59,30TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye İrat Kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalılar yararına ölçümlenen 17.900,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
İstinaf Yargılaması ve Harç Yönünden;
1-İstinaf karar harçlarının istek halinde davacıya iadesine,
2-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan 441,40TL istinaf kanun yoluna başvurma harç gideri ile 13,00TL posta gideri olmak üzere toplam 454,40TL istinaf yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, artan gider avansının talebi halinde iadesine,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
4-6100 sayılı HMK. 359/4. maddesine göre kararın tebliği ve harç işlemlerinin Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, karar tebliğinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/12/2023
\t\t\t\t
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır