T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2025/557 Esas - 2025/513 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2025/557
KARAR NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2025/513
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN\t
MAHKEMESİ\t: ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 05/12/2018
NUMARASI\t\t: 2017/93 Esas 2018/993 Karar
DAVA\t: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ\t: 06/02/2017
KARAR TARİHİ\t: 09/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 09/05/2025
\tTaraflar arasındaki tazminat istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı taraf vekillerince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01/06/2015 tarihinde iş makinesi operatörü davalı ..., diğer davalı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş.'ne ait olan yönetimindeki lastik tekerlekli yükleyici ile Çıldır Doğankaya Köroğlu Baraj Şantiyesi Beton Santrali yanında bulunan Kum Ocağı sahasında geri manevra yaparken, sahada hafriyat boşaltmak için geri manevra yapan sürücü ... yönetimindeki davacı şirkete sigortalı ... plakalı damperli kamyon ile çarpışması sonucu dava konusu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini iddia ederek dava konusu kaza nedeni ile fazlaya ve munzam zarara ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedeline karşılık 22.456,00 TL hasar bedelinin ödeme tarihi olan 29/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı sürücünün yönetimindeki kamyon ile iş makinasına 25 metre mesafeden daha kısa mesafeye yaklaşılmayacağı halde kontrolsüzce ve dikkatsizce yakın mesafede ileri geri manevra yaptığını, kazanın bu nedenle meydana geldiğini, kusurun tamamının kamyon sürücüsünde olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.
Davalı ...'ye usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen süresinde cevap lahiyası sunmadığı görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; dava dışı ......Şti. adına kayıtlı ... plakalı kamyonetin davalı ... İnşaat adına kayıtlı davalı ... idaresindeki yükleyicinin karışmış olduğu kaza sebebiyle, davacı sigorta şirketi tarafından genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... kamyonetin hasarı sebebiyle 22.456,00 TL'nin davacı tarafından 29/07/2015 tarihinde sigortalısına ödendiği , mahkemece kusur ve hasarın tespitine ilişkin yaptırılan ve hükme esas alınan 16/11/2018 tarihli bilirkişi heyeti raporu uyarınca davacı yana kasko sigortalı ... plakalı araçta meydana gelen hasarın olay tarihi olan 01/06/2015 tarihi itibari ile 21.557,32 TL olduğu, davacı sigorta şirketinin kusur durumuna göre ödeme tarihi olan 29/07/2015 tarihi itibarıyla takibe koyabileceği asıl alacak miktarının 10.778,66 TL , ödeme tarihinden itibaren takip tarihine kadar 1.578,26 TL faizi ile birlikte 12.356,92 TL olacağı, olaya neden olan sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki yükleyici diğer davalı ... İnşaat Tic. A.Ş.adına kayıtlı olduğundan dolayı davalıların 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85/1 maddesi uyarınca kusur oranında meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne, 10.778,66 TL'nin 29/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sigortalının geriye doğru manevra yapmasının kazaya etki edecek niteliğe haiz olmadığını, geriye manevra ile kaza arasında illiyet bağının bulunmadığını, bilirkişinin mantık ilkeleri ile çelişir kusur dağılımında bulunduğunu, çok gürültülü olan şantiyede korna ve siren seslerinin duyulmasının mümkün olmayacağını, müvekkiline kusur atfedilemeyeceğini, kazanan gerçekleşmesine etkili olmayan geriye doğru manevra yapmanın sigortalı bakımından kural ihlali teşkil etmediğini, davalı şirkete ait araç sürücüsünün kazaya tam ve asli kusuru ile sebebiyet verdiğini, hurda bedeli tenzilinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Dava; kasko sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK'nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Dosya kapsamında yer alan Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesi incelendiğinde; dava dışı ... Yapı Maden İnş.Taah. Nak. Akaryakıt Tic. Ev. San. şirketine ait ... plaka sayılı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde 30/12/2014 - 30/12/2015 tarihleri arasında davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından Kasko Sigorta Poliçesi düzenlenmek suretiyle kasko sigortasının yapıldığının sigorta şirketince Mahkemeye sunulan hasar dosyası ile sabit olduğu anlaşılmıştır.
01/06/2015 tarihli maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağı incelendiğinde; '' 01/06/2015 günü saat 10.00 sıralarında komutanlığımızın sorumluluk sahasında bulunan Ardahan Çıldır Doğankaya Köroğlu Baraj Şantiyesinde çift taraflı maddi hasarlı araç kazası olduğu ihbarının yapılması üzerine aynı gün Doğankaya Köroğlu Baraj İnşaat Şantiyesi Beton Santralinin yanında bulunan Kum ocağı olduğu ve olay yerinde sürücülüğünü ... oğlu Gürün 18/09/1966 doğumlu, ... T.C. Kimlik numaralı ... isimli şahsın yaptığı, ... İnşaat Şirketi adına kayıtlı ... marka, sarı renkli, ... marka Yükleyici ve sürücülüğünü ... oğlu Erzurum 03/03/1975 doğumlu, ... T.C. Kimlik numaralı ... isimli şahsın yaptığı, ... Yapı Madencilik İnşaat Taahhüt Nakliye Akaryakıt Ticaret ve Sanayı Limited Şirketine kayıtlı ... plakalı 2015 model beyaz renkli, ... Kamyonun (damperli) bulunduğu görüldü. Araç sürücüleri ... ve ... isimli şahısların beyanına göre kazanın; ... isimli şahsın beyanında; kendisinin yükleyici ile birlikte kum ocağına doğru indiği esnada arkasında herhangi bir aracın olmadığı fakat yukarı gelirken aracın yüksek olması ve arkayı görememesi sebebi ile arkada duran aracın sağ tarafına çarptığında fark etmesi neticesinde olayın meydana geldiğini beyan ettiği; diğer aracın sürücüsü olan ... isimli şahsın beyanına göre ... plakalı kamyonet ile beton santralini yanında bulunan kum ocağına arabasında bulunan kumu boşaltmak için geri vites atarak geri geri gelmek istediği esnada bir anda yükleyicinin kendi aracının sağ tarafına kazanın meydana geldiği noktanın yokuş olması sebebi ile görmemesi neticesinde meydana geldiği anlaşıldı. Olay yerinde yapılan incelemede; olayın meydana geldiği yerin Doğankaya Köroğlu Baraj İnşaatının Beton santralinin yanında bulunan kum ocağında olduğu, alanın kum kaplı olduğu, araçların kum içerisinde derin izler bıraktığı bu sebepten dolayı bölgenin araçlar için tehlikeli olduğu kaza bölgesinin yükleyici için kör nokta oluşturduğu, ortamın gürültülü olması sebebi ile siren ve korna seslerinin zor duyulduğu, söz konusu araçlardan ... marka yükleyicinin üzerinde yapılan incelemede sağ arka farının kırılmış olduğu başka bir hasarın oluşmadığı, diğer ... plakalı araçta ise kupanın sağ tarafının hasar almış olduğu, kapının hasardan dolayı açılmayacak durumda, sağ farının kırıldığı, basamakların hasar görmüş olduğu tarafımızca tespit edildi. Olay anında ... marka yükleyiciyi sürücüsü ... ve ... plakalı aracın sürücü ... isimli şahısların, meydana gelen kazadan dolayı herhangi bir yaralanmalarının olmaması sebebiyle tedavi amaçlı olarak herhangi bir sağılık kuruluşuna gitmek istemedikleri ve herhangi bir kimseden davacı ve şikayetçi olmadıkları meydana gelen olayın kazaen meydana geldiğini beyan etmeleri üzerine düzenlenen iş bu tutanak tarafımızca tanzimle müştereken imza altına alınmıştır.\" şeklinde tespitlere yer verildiği görülmüştür.
Dosya kapsamında yer alan ve mahkemece hükme esas alınan bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim olunan 16/11/2018 tarihli raporda özetle; davalı şirkete ait yükleyicinin operatörü davalı ...'nin meydana gelen kazada %50 oranında kusurlu, davacı şirkete sigortalı kamyon sürücüsü ...'in %50 oranında kusurlu olduğu, davacı yana kasko sigortalı ... plakalı araçta meydana gelen hasarın olay tarihi olan 01/06/2015 tarihi itibarıyla 21.557,32 TL olduğunun belirlendiği görülmüştür. \tDavacı tarafça, dava dışı sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalılardan rücusu talebi ile eldeki davanın açıldığı, davalı tarafça kazanın meydana gelmesindeki tüm kusurun davacının sigortalısı dava dışı kamyon sürücüsüne ait olduğundan bahisle davanın reddinin savunulduğu, mahkemece yukarıda yazılı olduğu şekilde davacının davasının kısmen kabulü ile kısmen reddine karar verildiği, davalı tarafça yapılan ilgili karara karşı ilk olarak hem davacı hem davalılarca istinafa geldiği, davalı ...'nin istinaf başvurusunun mahkemenin 10/03/2022 tarihli, davalı şirketin istinaf başvurusunun 26/01/2022 tarihli kararı ile yapılmamış sayılmasına karar verilmesi üzerine davacı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesi için dosyanın tekrar Dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.
\tDavacı vekilince, mahkemece hükme esas alınan kusur oranları ve hasar tenzilatı yönünden istinafa gelindiği görülmekle, dosyamız kapsamında halli gereken uyuşmazlığın dava konusu kazada taraflara atfı kabil kusur oranlarının belirlenmesi ve bilirkişi tarafından belirlenen hasar tenzilat oranının hakkaniyete uygun olup olmadığının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.
Somut olayda, dava konusu kazanın Ardahan Çıldır Doğankaya Köroğlu Baraj şantiyesi beton santrali yanında bulunan kum ocağında meydana geldiği, alanın kumla kaplı, araçların kum içerisinde derin izler bıraktığı, bu nedenle bölgenin araçlar için tehlikeli olduğu, kaza bölgesinin yükleyici için kör nokta oluşturduğu, ortamın gürültülü olması sebebi ile siren ve korna seslerinin zor duyulduğu, ... marka yükleyicinin üzerinde yapılan incelemede aracın sağ arka farının kırılmış olduğu, başka bir hasarın oluşmadığı, ... plakalı kamyonda ise kupanın sağ tarafının hasar almış, kapının hasardan dolayı açılmayacak durumda olduğu, sağ farının kırıldığı, basamaklarının hasar gördüğü,
\tDavalı şirkete ait yükleyicinin operatörü ...'nin, kendisinin yönetimindeki yükleyici ile birlikte kum ocağına doğru indiği sırada arkasında herhangi bir aracın olmadığını, yukarı doğru (geri manevra ile) çıkışta aracın yüksek olması ve arkayı görememesi sebebiyle arkada duran aracın sağ tarafına çarptığında fark ettiğini ifade ettiği,
Davacı şirkete sigortalı kamyonun sürücüsü ...'in, yönetimindeki kamyon ile beton santralinin yanında bulunan kum ocağına kamyonda bulunan kumu boşaltmak için geri geri gelirken bir anda yükleyicinin kendi aracının sağ tarafına çarpmasıyla kazanın meydana geldiğini, olay yerinin yokuş olması sebebiyle göremediğini ifade ettiği dosya kapsamında yer alan 01/06/2015 tarihli Jandarma tutanağı ile sabittir.
Somut olayda davalı iş makinesinin çalışmasını bitirip saha geri manevra yaparken, davacının sigortalısı kamyonun ise hafriyatını boşaltmak üzere geri manevra yaptığı sırada yükleyicinin sağ arka kısmı ile kamyonun sağ yan ön kapı kısmına çarpması neticesinde kazanın meydana geldiği, her iki araç sürücüsü ve operatörün geri manevra sırasında yönetimlerindeki araçların arkalarını kontrol etmedikleri , davalı ...'nin sevk ve idaresindeki iş makinesinin geri manevra yaparken öncelikle ve dikkatle arkasını kontrol ederek geri manevra yapması gerekir iken gerekli dikkat ve özeni göstermeyip arkasındaki kamyonu görmemesi ve kamyona çarpması nedeniyle asli kusuruyla kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği yine davacı sigortalı araç sürücüsü kamyonun arkasını kontrol ettiğinde boş olduğunu görmüş olsa ve yüksek sesli ortamda korna seslerinin duyulamayacağı kabul edilmiş olsa bile davacı araç sürücüsünün yine de aracının çevresini gözetmesi ve duruşa geçerek kazayı önlemeye çalışması gerekmesine rağmen aracın çevresini gözetmemesi nedeniyle meydana gelen kazada tali kusurlu olduğu, bu haliyle dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsü ...'nin %75 oranında, dava dışı davacının sigortalısı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu bulunmasının somut olaya ve hakkaniyete uygun olacağı kanaatine heyetimizce varılmıştır.
Kasko sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına hasar nedeniyle ödeme yapan davacının TTK'nun 1472. maddesi uyarınca halefiyet ilkesine dayalı olarak hasarın oluşmasında kusurlu olan taraflara rücu etme hak ve yetkisi bulunmaktadır. Bir başka anlatımla davacının ödediği bedeli davalıdan talep etmesi davalının meydana gelen olayda kusurlu olması halinde mümkün olduğu gibi, sigortalısına ödeme yapan davacı sigorta şirketi davalıdan kusuruna isabet eden oranda ve ancak sigortalı araçta meydana gelen gerçek hasar miktarını talep edebilecektir.
Hal böyle olunca, davacı tarafça kendi akidi sigortalısına ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle 29/07/2015 tarihinde 22.456,00 TL ödeme yapıldığı, araçta meydana gelen hasarın 21.557,32 TL olduğunun dosya kapsamına uygun ve denetlemeye elverişli 16/11/2018 tarihli bilirkişi raporuyla belirlendiği, davacı vekilince her ne kadar hurda bedeli tenzilinin hukuka ve hakkaniyete aykırı yapıldığı iddia edilmiş ise de, bilirkişice de belirlenen %5 oranındaki hurda tenzilinin meydana gelen hasara ve somut olaya uygun olup, Dairemizce hakkaniyete uygun bulunduğu, bu nedenle davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının dinlenemeyeceği, davacı sigortacının TTK'nun 1472. maddesi uyarınca halefiyet ilkesine dayalı olarak hasarın oluşmasında kusurlu olan davalı taraftan kusuru oranında istekte bulunabileceği, dosya kapsamında bulunan somut olaya uygun ve Dairemizce takdir edilen davalı araç sürücüsünün %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, bu bağlamda davalı ...'nin sürücü, ruhsat sahibi davalı şirketin işleten olarak davalı araç sürücüsünün kusuru oranında toplam “%75x21.557,32TL=16.167,99 TL” miktarından müştereken ve müteselsilen davacıya karşı sorumlu olduğu ve yine davacının davalı taraftan talep edebileceği 16.167,99 TL tazminata ödeme yaptığı 29/07/2015 tarihinden itibaren faiz talep edebileceği anlaşılmakla davacının davasının bu miktarlar yönünden kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kusur yönünden kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacının davasının kısmen kabulü ile kısmen reddine 16.167,99 TL'nin ödeme tarihi olan 29/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
\tHÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
\tA)1-Davacı vekilinin kusur oranı yönünden istinaf başvurusunun KABULÜ ile,
\tAnkara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/12/2018 tarih ve 2017/93 Esas 2018/993 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1).b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
\tB)1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile KISMEN REDDİNE,
\t\t\t2-16.167,99 TL'nin ödeme tarihi olan 29/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, davacının 6.288,01 TL ve fazlaya ilişkin talebinin reddine,
\t3-Alınması gereken 1.104,43 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 383,50 TL peşin harcınarcın mahsubu ile bakiye 720,93 TL harcın davalılardan mütelsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
\t4-Davacı tarafından yatırılan 31,40 TL başvuru harcı, 383,50 TL peşin harç olmak üzere toplam 414,90 TL harcın davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
\t4-Davacı tarafından yapılan 131,50 TL tebligat ve posta, 2.000,00 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 2.131,50 TL yargılama giderinin davanın red/kabul oranına göre 1.534,65 TL'lik kısmının davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
\t6-Davanın kabul edilen kısmı yönünden, istinaf karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi uyarınca takdir ve tayin olunan 16.167,99 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davanın reddedilen kısmı yönünden, davalı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT.'nin 13/2 maddesi uyarınca 5.389,33 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı şirkete verilmesine,
8-Taraflar tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmın karar istekleri halinde yatırana iadesine,
\tC)1-Davacı taraftan istinaf karar harcı olarak alınan 185,10 TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
\t2-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan 121,30 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 363,00 TL dosyanın istinafa gönderim gideri olmak üzere toplam 484,30 TL istinaf yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak, 348,69 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye istinaf yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 09/05/2025
Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -