T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/239
KARAR NO: 2025/813
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 24/11/2022
NUMARASI: 2021/1 E. - 2022/201 K.
DAVANIN KONUSU: Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model BelgesininHükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 29/05/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, yıllardır müşterilerine reklamcılık ve matbaa hizmetlerinde kaliteli hizmet sunmaya özen gösteren, benimsediği ilketer sayesinde sektörde kendisine yer edinmiş, saygın ve tanınan bir şirket olduğunu, müvekkilinin Türk Patent Fnstitüsü'ne ... numarâ He tescilli faydalı model başvurusu çerçevesinde yapışkan yüzeyli yazılabilir tahta, takvim, harita gibi ürünler ürettiğini, her ne kadar statik elektrik kullanmak suretiyle yazılabilir ürünlerin farklı yüzeylere yapıştırılması tekniği yıllardır birçok kişi tarafından kullanılıyor olsa da müvekkiller, piyasada mevcut diğer ürünlerden farklı olarak uzun süre elektrik yüklemesi sağlanması için geliştirilmiş alaşımlar içeren ana katmanı tasarladığını, bunun haricinde piyasadaki ürünlerden müvekkilin tescilli ürününün en büyük farkı ise solvent baskı tekniği uygulaması olduğunu, solvent baskı tekniği kullanarak müvekkilinin, üretilen ürünün maliyetini önemli ölçüde düşürebilmeyi başarmış olduğundan bu durum patente yenilik vasfı kazandırdığını, ayrıca müvekkillerin söz konusu ürünü özel kesimli ve taşıyıCI malzeme kullanarak da yapabildiğini, müvekkilinin tescilinde piyasadaki tüm ürünlerden farklı olarak uzun süre elektrik yüklemesi sağlanması için geliştirilmiş alaşımlar içeren ana kat bulunduğunu, ayrıca müvekkilinin tescilindeki en büyük fark ise müvekkilin başka hiç kimsenin kullanmadığı teknik olan solvent baskı tekniği uygulaması olduğunu, müvekkili şirketin PP Bim üzerine kimyasal modifikasyon gerçekleştirip ürünü solvent baskı yapabilir hale getirdiğini, davalının ise ... numaralı tescilli faydalı model sahibi olduğunu, davalının ... numaralı tescilli faydalı model özeti; Buluş; okullar, şirketler, sürücü kursları, özel kurumlar olmak üzere eğitim verilen her türden kapalı/açık alaniarda kullanılan yazı tahtaları ile ilgili olup, özelliği; belirtilen kapalı/açık alanlarda bulunan duvar, beton, sıva, fayans, mermer, ahşap kaplama, kumaş kaplama, cam olmak üzere tüm düz yüzeylere (3), bünyesinde bulunan negatif yüklü statik elektrik vasıtasıyla her iki yüzeyinden tutunarak Üzerine yazı yazılıp silinen, kullanım sonrası rulo halde katlanarak kutusu (2) içerisine konumlandırılan, taşınabilir yapıda PVC, naylon, kağıt malzemelerinin herhangi birinden mamul mobil tahta (1) ile ilgilidir.” şeklinde tanımlandığını, söz konusu tescilin 2016 yılına ilişkin olup 6769 Sayılı Sınaf Mülkiyet Kanunu öncesinde yapılmıştır. Dolayısıyla davalının faydalı modeli tescil edilirken, eski kanun gereği herhangi bir araştırma yapılmamış, belgeler üzerinden usulü bir tescil işlemi gerçekleştirildiğini, ancak söz konusu istemlerin herhangi bir yenilik vasfına haiz olmadığını, tescilde statik yüklü elektrik sayesinde tutunabilen ve üzerine yazı yazılabilme ve silinebilme özelliği kazandırılmış tahtadan bahsedildiğini, statik elektrik yüklenmesi sayesinde yüzeylere yapışabilme tekniğinin yeni olmayıp 2016 yılından çok öncesinde bilinen bir teknik olduğunu, bu tekniğin Almanya, Çin, Amerika, Finlandiya gibi birçok ülkede uzun yıllardır kullanıldığını, yine aşağıda belirtilmiş olan internet adresleri incelendiğinde, davaya konu davalı ürünün birçok kişi tarafından kullanıldığının anlaşılacağını; Kurum nezdinde başvurusu yapılan davacıya ait ... numaralı başka bir patent başvurusu bulunduğunu, söz konusu rapor incelendiğinde “Buluş, 1-4 numaralı istemlerde sonuç ve amaçlar ile tanımlanmıştır. Bu nedenle, Koruma kapsamı belirsizlik yaratmaktadır zira korunmak istenenin bir cihaza ait unsurlar mı olduğu yoksa bir yöntem mi olduğu belirsizdir. Bu da açıklık sorunu yaratmaktadır. (...)Başvuruya konu buluşun 1-4 numaralı istemler ile korunmak istenen özelliklerinin tamamının ... dokümanda açıklanmış olması nedeniyle söüz konusu istemler yenilik niteliğinden yoksundur. Bu nedenle başvuruya konu buluş için faydalı model verilemeyecektir.” şeklinde bir ibare olduğunu, davacının koruma talebinin bir önceki talepleriyle aynı olduğu ve yenilik vasfına haiz olmadığının, ayrıca koruma kapsamının belirsiz olduğunun belirtildiğini, akabinde davalının ... numaralı tescil talebinin reddedildiğini, kurum tarafından davalının 2018 tarihli tescil talebi isbu hükümsüzlük davasına konu 2016 tarihli talebi ve 2011 tarihli başka bir kişiye ait tescil ile ilişkilendirildiğini, o halde davalının 2016 tarihli talebi ve 2011 başka bir kişiye ait tescili sebebiyle hükümsüz kılınması gerektiğini, zira araştırma raporuna konu edilen tescil ile davalının tescili karşılaştırıldığında arada herhangi bir fark olmadığının anlaşıldığını belirterek; Dava konusu faydalı model herhangi bir yenilik vasfına haiz olmadığından; 3. Şahıslara devrinin engellenmesi adına hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Haklı davamızın kabulü ile davalı adına ... numarayla tescilli faydalı modelin yenilik vasfı taşımadığının tespitine, İptal edilerek hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacılar vekili, müvekkil davalının ... numarasıyla tescilli faydalı modelinin yenilik taşımadığının tespiti ile iptal edilerek hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesi talebiyle işbu davayı açmış ise de aşağıda açıklanan sebeplerle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, öncelikle belirtmek gerekirse, işbu dava, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) geçici 1/2-4. maddeleri uyarınca mülga 551 sayılı KHK hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğini, davacı şirketin ortakları olan diğer davacılar, davacı Şirketi paravan olarak kullanmak ve müvekkil davalının iyi niyetinden istifade etmek suretiyle fikri sırlarını edinip, kötü niyetle elde ettikleri bu bilgileri de kullanarak, üretim tekniği ve usulü yeni olmayan taklit/kopya ürünler üretmekte ve satışa arz ettiğini, müvekkil davalının 2018 tarihli başvurusu üzerine hazırlanan araştırma raporunda, davaya konu 2016 tarihli faydalı modele ilişkin açık bir değerlendirme ve ilişkilendirme bulunmadığından, başvurunun reddi gerekçesi işbu davaya dayanak olarak gösterilemeyeceğini, aksi halde, tamamlanmayan TPMK süreci bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacıların iddia ettiğinin aksine ... sayılı faydalı model başvurusuna konu usul yeni olmadığını, bu usulle üretildiği iddia edilen ürünler, müvekkil tarafından üretilen ürünlerin kalitesiz bir taklidinden Öteye geçmediğini, davacılar tarafından kimyasal kaplama olarak da nitelendirilen ve baskı altı lak olarak da bilinen bu yöntem/teknik yine uzun yıllar kullanılanın baskı öncesi çalışma olduğunu, baskıların daha iyi çıkması ve dağılmaması, sararma Ve solmayı önlemek ve tutunmayı arttırmak amacı ile kullanılmakta, böylece baskı uzun yıllar kendini muhafaza ettiğini, bu tekniğin yüzeye uygulanan maddelerin (mürekkep, lak, yapıştırıcı) tutunması açısından çok önemli olduğunu, baskı altı laklarla ilgili bir çok firmanın bu işi yaptığını; Davacı tarafın, 2018 tarihli faydalı model tescil başvurumuza yönelik iddialarının dikkate alınmamasına aksi halde bu başvurumuza yönelik TPMK'daki hukuki süreç tamamlanmadığından, bu hususun bekletici mesele yapılmasına Müvekkili davalıya ait ... numarası ile tescilli faydak modelin hükümsüz kılınmasına yönelik işbu davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesin kararıyla; \" Davacı tarafça davalı adına tescilli davaya konu ... numaralı faydalı modelin yenilik vasfına haiz olmadığını, daha önceden bir çok kişi tarafından üretilip satıldığını, bu sebeple hükümsüz kılınmasını talep ettiği, davalı tarafça davanın reddinin talep edildiği, mahkememizce tüm deliller celp edildikten sonra dava konusunun faydalı modelin hükümsüzlüğüne ilişkin olması sebebiyle dosyanın konusunda uzman bilirkişi heyetine tevdi edildiği bilirkişi heyetince sunulan 19/01/2022 tarihli kök ve 26/06/2022 tarihli ek raporda davaya konu ... numaralı faydalı modellerin yenilik vasfına haiz olmadığı yönünde görüş bildirildiği buna göre de tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde davalı adına tescilli ... numaralı faydalı model tescil belgesi incelendiğinde buluşun okullar, şirketler, sürücü kursları, özel kurumlar olmak üzere eğitim verilen her türlü kapalı ve açık alanda kullanılan yazı tahtaları ile ilgili olup, mobil tahta başlıklı bir buluş olduğu, davacı tarafça dosyaya sunulan internet sitesindeki video kayıtları bilirkişi heyetince incelendiğinde, www.youtube.com/... başlıklı sitenin 03/02/2013 tarihinde yüklendiği, yine www.youtube.com/... sitesinin ise 17/08/2011 tarihli olduğu teknik bilirkişi raporuna göre davaya konu faydalı modelin 1 no.lu bağımsız isteminin incelenen davaya konu youtube görüntüleri karşısında benzer olduğunu, bu sebeple başvuru tarihi olan 21/09/2016 tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığı, yine faydalı modelin 2 no.lu bağımlı istemi incelendiğinde, 1 no.lu istem için tamamlayıcı bir yenilik tanımlamadığını, mobil tahtanın farklı boyutlarda üretilmesinin bir yenilik koruma kapsamı oluşturmasının mümkün olmadı bu şekilde hem bağımsız istemin hem de bağımlı istemin tescil tarihinden çok daha önce piyasada var olup kullanıldığı, herhangi bir yenilik içermediği husunun teknik bilirkişi raporu ile tespit edildiği, \" şeklindeki gerekçeleri ile, Davanın KABULÜ ile, davalı adına tescilli ... numaralı MOBİL TAHTA isimli faydalı modelin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan 19.01.2022 tarihli bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olarak hazırlandığını, internet sitesinde yer alan karşılaştırmaya konu ürünlere ilişkin yeterli bilgi olmadığını, internet sitesinde gösterilen ürünlerin görsel açıdan davaya konu buluşla birebir aynı olduğu kanaatine varılsa bile resim yada video vs. gibi görsel unsurlardan ürünün teknolojisi ve üretim tekniği ile ilgili bilgi alınamadığını, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, davaya konu müvekkiline ait ... sayılı mobil tahta isimli faydalı modelin yenilik vasfına haiz olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile hükümsüzlüğüne ilişkin verilen kararın hatalı olduğunu, hükümsüzlüğü istenen faydalı modele konu buluş ile yeniliği ortadan kaldırdığı belirtilen karşılaştırmalı ürünler farklı bir teknolojilerle üretildiğinden davaya konu buluş yenilik vasfına haiz olduğunu, Davacının davaya konu buluşun yeni olmadığını gösterdiğini ileri sürdüğü ve bilirkişilerce de yeniliği ortadan kaldırdığı belirtilen ürünlerin ikisi (ve hatta dikkate alınmayanlar da dahil tamamı) \"cast\" (gerdirilmemiş) polipropilen (CPP) filmler olduğunu, davaya konu buluşa konu ürünler ise \"oriented\" (gerdirilmiş) polipropilen (OPP) filmler olduğundan her iki filmin yapısının temel farklılıklarının bulunduğunu, istemde belirtilen\"negatif yüklü statik elektrik vasıtasıyla her iki yüzeyinden tutunarak üzerine yazı yazılıp silinen1 ifadesi ile OPP üretim tekniğinin de koruma kapsamında yer aldığının kabulü doğrultusunda bir değerlendirme yapmak gerekirken, aksi yöndeki karanın hatalı olduğunu beyanla davanın reddini mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davalının istinaf taleplerinin, dosya kapsamı ve aldırılan bilirkişi raporları çerçevesinde herhangi bir mesnedi bulunmadığını, davalının istemleri herhangi bir yenilik vasfına haiz olmadığını, bilirkişi tarafından yapılan inceleme yeterli ve hüküm kurmaya elverişli olduğunu, davalı ürününün yenilik arz etmediği hususu dosyaya sunulan birçok örnek ve ve bilirkişi raporları ile ispatlandığından mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğunu kararın onanmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava; Davalı adına tescilli ... numaralı ... markasının SMK ' nın 5/1-a,b,c ve 6/9 Maddeleri uyarınca markanın ayırt ediciliğinin olmaması ticaret alanında cins, çeşit vasıf bildirmesi ayrıca tescilinin kötü niyetli olması sebebiyle hükümsüzlüğü davasıdır. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 19/01/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;\" ... no.lu MOBİL TAHTA buluş başlıklı faydalı model belgesi işlemlerinin https://www.youtube.com/..., www.youtube.com/... internet sitelerinde görülen ürünler ile karşılaştırılması sonucunda, ... no.lu faydalı model belgesinin yenilik vasfına haiz olmadığı ve hükümsüzlük şartlarının oluştuğu\" belirtilmiştir. 26/06/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;\"Polipropilen(PP)'in üretim yöntemine göre OPP, CPP, BPP gibi isimler aldığı, Davalı beyanına göre ürünün “oriented (gerdirilmiş) polipropilen (OPP) film” olduğu, ... Nolu Faydalı Model incelendiğinde davalının OPP üretim tekniği ile ilgili herhangi bir koruma kapsamının bulunmadığı, sadece “negatif yüklü statik elektrik vasıtasıyla her iki yüzeyinden tutunarak üzerine yazı yazılıp silinen” ifadesi ile duvara tutunma özelliğinin tanımlandığı, bu nedenle kök rapordaki görüşümüzü tekrar ederek “... nolu faydalı model belgesi istemlerinin yenilik vasfına haiz olmadığı” belirtilmiştir. ... Nolu Faydalı Model İncelemesinde,“Buluş; okullar, şirketler, sürücü kursları, özel kurumlar olmak üzere eğitim verilen her türden kapalı/açık alanlarda kullanılan yazı tahtaları ile ilgili olup, özelliği; belirtilen kapalı/açık alanlarda bulunan duvar, beton, sıva, fayans, mermer, ahşap kaplama, kumaş kaplama, cam olmak üzere tüm düz yüzeylere (3), bünyesinde bulunan negatif yüklü statik elektrik vasıtasıyla her iki yüzeyinden tutunarak üzerine yazı yazılıp silinen, kullanım sonrası rulo halde katlanarak kutusu (2) içerisine konumlandırılan, taşınabilir yapıda PVC, naylon, kağıt malzemelerinin herhangi birinden mamul mobil tahta (1) ile karakterize edilmektedir. İstem (1)’e uygun mobil tahta olup özelliği; farklı boyutlarda üretilip kullanıma sunulan, düşük maliyetli mobil tahta içermesidir.” Şeklindedir. Somut olayda tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, dava konusunun davalı adına tescilli 2016/13188 numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğü davası olduğu bilirkişi heyet raporunda da tespit edildiği üzere, www.youtube.com/... başlıklı sitenin 03/02/2013 tarihinde yüklendiği, yine www.youtube.com/... sitesinin ise 17/08/2011 tarihli olduğu, davaya konu faydalı modelin 1 no.lu bağımsız isteminin incelenen davaya konu youtube görüntüleri karşısında benzer olduğu, davacıya ait faydalı modelin başvuru tarihi olan 21/09/2016 tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığı, yine faydalı modelin 2 no.lu bağımlı istemi incelendiğinde, 1 no.lu istem için tamamlayıcı bir yenilik tanımlamadığı, mobil tahtanın farklı boyutlarda üretilmesinin bir yenilik koruma kapsamı oluşturmasının mümkün olmadığı, bu şekilde hem bağımsız istemin hem de bağımlı istemin tescil tarihinden çok daha önce piyasada var olup kullanıldığı, herhangi bir yenilik içermediği anlaşılmakla mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar dosya kapsamına uygundur.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 24/11/2022 tarih ve 2021/1 E., 2022/201 K. sayılı kararına karşı davalının vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 435,50 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3- Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 29/05/2025