T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ...
KARAR NO\t: ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: Konya.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 18/05/2025
NUMARASI\t\t: ... Esas ... Karar
İSTİNAF EDEN DAVACI\t: ...
VEKİLİ\t\t\t: Av. ...
DAVALI\t\t: ...
VEKİLİ\t\t\t: Av. ...
DAVA\t\t\t: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 25/06/2025
YAZIM TARİHİ\t: 25/06/2025
Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 18/05/2025 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı borçluya müvekkilinin Ereğli İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalı vekili aracı ile icra takibine itiraz ettiğini, icra takibi aldığı tensip kararı ile takibin durdurduğunu, takibin konusu müvekkilinin Ereğli ... Şubesinden çekilen kredinin ödenmesi ile ilgili rücuen alacak talebi olduğunu, kesin delil niteliğinde banka dekontu olmasına rağmen davalı borca kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, takibin ana parasının 571.323,20 TL olduğunu, davalı tarafın kötü niyetli olarak itiraz etmesi nedeniyle % 20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminata hükmedilmesi gerektiğini, davalı taraf bankada asıl borçlu olduğunu, bankaya çekilen kredinin bu miktar üzerinden ödendiğini bildiğini, müvekkilinin davalının eski damadı olduğunu, kızı ile evli olup boşanma davası sebebi ile aynı zamanda aynı vekil ile söz konusu ipotek verilen gayrimenkule haciz koyduğunu, icra dairesi satış aşamasına getirdiğini, müvekkilinin de hem borcu hem de ipoteği ödemek zorunda kaldığını, davalının üzerine kayıtlı bulunan hayvan kayıtlarını sonlandırmasından şüphelendiklerini, davalı üzerindeki gayrimenkuller ile tarım işletmesini de başkasına devretmiş olabileceğini ileri sürerek davanın kabulünü ile itirazının iptaline, borç miktarı olan 571.323,20 TL'nin % 20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesini kabul etmediklerini, icra müdürlüğüne yapmış oldukları itirazları aynen tekrar ettiklerini, bankadan alınan kredinin taksitler halinde ve yıllar içinde ödenecek bir kredi olduğunu, karşı tarafın müvekkilinin onayı ve izni olmadan kendi başına vadesi ve günü gelmeyen krediyi ödediğini, davacının söz konusu krediye müteselsil kefil olarak imza attığını, dolayısıyla kredinin geri ödenmesinden müvekkili ile davacının müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, bu nedenle ödediği tutarın yarısını talep edebileceğini, davacının ancak banka ile müvekkili arasında borç ilişkisinde belirlenmiş kurallar çerçevesinde kredi sözleşmesindeki koşullarla halef olup rücu edebileceğini savunarak davanın reddini, haksız icra takibi nedeniyle davacının % 20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...Mahkememizce düzenlenen tensip zaptı ile davacı tarafa arabuluculuk tutanağını bildirmesi için süre verilmiş davacı vekili 08/05/2025 tarihli dilekçesi ile arabuluculuk numarasını ... olarak bildirmiştir. Anılan dosyanın UYAP sisteminden eklenilememesi üzerine davacı vekiline arabuluculuk tutanak suretini sunmak üzere tebligat yapılmış, bu tebligat sonrasında davacı vekili 16/05/2025 tarihli dilekçesi ile davanın arabuluculuğa tabi olmadığını beyan etmiştir.
\tHMK nun DAVA ŞARTLARI başlıklı 114. maddesi; \"(1)Dava şartları şunlardır: a)Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması. b)Yargı yolunun caiz olması. c)Mahkemenin görevli olması. ç)Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması. d)Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması. e)Dava takip yetkisine sahip olunması. f)Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması. g)Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması. ğ)Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi. h)Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması. ı)Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması. i)Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması. (2)Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.\" hükmünü amirdir.
\tHMK nun DAVA ŞARTLARININ İNCELENMESİ başlıklı 115. maddesi; \"(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2)Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. (3)Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez.\" hükmünü amirdir.
\t6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun \"3.Dava şartı arabuluculuk\" başlıklı 5/A- (Ek:6/12/2018-7155/20 md.) maddesinde \"(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.” hükmü yer almaktadır.
\tEldeki dava itirazın iptali davası olup işbu dava bakımından arabuluculuk yoluna başvurulması dava şartıdır.
\t6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18 A maddesinde yer alan\" (1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.
Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.\" şeklindeki hüküm nazara alınarak eldeki davada dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş olup bu doğrultuda aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Her ne kadar davacı vekilince görevsizlik kararı sonrasında arabulucuya başvurulabileceği beyan edilmiş ise de;
\tEmsal olayda Konya 05/07/2021 tarihinde Konya.... Asliye Hukuk Mahkemesine açılan davanın yapılan yargılaması neticesinde 09/12/2021 tarih ... esas ve ... sayılı karar ile görevsizlik kararı verilmiş, dosya Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesine gelmiş anılan Mahkemenin 01/02/2022 tarih ... esas ve ... karar sayılı kararı ile özetle \"...05/07/2021 tarihinde açılmış, görevsizlik kararından sonra dosyada mevcut arabuluculuk son oturum tutanağından da anlaşılacağı üzere görevsizlik kararından sonra 09/12/2021 tarihinde arabuluculuğa başvurulmuştur. Esasen davanın açıldığı tarih olan ( Görevsiz mahkeme Konya.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosya ile açılan davanın açılma tarihi olan) 05/07/2021 tarihinde arabuluculuk zorunlu olup davacı vekili bu şartı yerine getirmeden davayı görevsiz mahkemede açıp akabinde dosya-mahkememize intikal ettikten sonra bu eksikliği gidermesi, mümkün olmadığından davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir\" şeklindeki gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmiş iş bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 13/03/2023 tarih ... esas ve ... sayılı kararı ile \"..konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalar açılmadan önce, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak getirilmiştir. Yukarıda anlatılan dava şartının dava açılmazdan önce yerine getirilmediği, HMK'nın 114/2 maddesinde diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğuna hükmedilmesi nedeniyle yukarıda anlatılan dava şartının iş bu dosyada yerine getirilip getirilmediğinin incelenmesi gerektiği, aynı yasanın 115/2 maddesinde dava şartı noksanlığının giderilmesinin mümkün bulunması halinde, dava şartının tamamlanması için kesin süre verileceğine ilişkin hüküm getirilmiş ise de dosya 'çeriğinden dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmadığı anlaşıldığından, dava şartı noksanlığının giderilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle de ilk derece mahkemesince verilen üsulen red kararı usul ve yasaya uygün olduğundan, davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine\" şeklindeki gerekçe ile esastan reddedilmiştir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 26.09.2023 tarihli ... esas ve ... sayılı kararında da \"görevsizlik kararı üzerine davaya görevli mahkemede bakılan dava yeni bir dava olmayıp önceki davanın devamı niteliğinde olduğundan ve aksi yönde istisnai nitelikte bir hüküm de bulunmadığından mahkemece görevsiz mahkemede açılan davadan önce arabuluculuğa başvurulmadığından davacının temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.\" şeklinde değerlendirmelere yer verildiği görülmektedir.
\tYukarıda yazılı bulunan içtihatlar nazara alınarak davacı vekilinin arabuluculuğa görevsizlik kararı sonrasında başvurulabileceği yönündeki iddiaları kabul edilmemiştir. Her ne kadar davacı vekilince 08/05/2025 tarihli ... Esas sayılı arabuluculuk numarası bildirilmiş ve bu numara sisteme eklenilmemiş ise de, dava tarihinin 10/10/2024 tarihi olması nazara alınarak arabulucuğa dava tarihinden sonra başvurulduğu aşikar olduğundan bu hususta ayrıca bir araştırma yapılmamıştır.\" gerekçesiyle davanın arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalarının hem davanın açıldığı tarih itibariyle hem de dava türü itibariyle zorunlu dava şartı olan arabuluculuğa tabi olmadığını ayrıca tensip zaptından ve anılan karardan açıkça anlaşılacağı üzere görev bakımından herhangi bir inceleme yapılmadığını ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı yukarıda yazılı gerekçelerle davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ise de; davacının 19/06/2025 havale tarihli dilekçesi ile davadan ve istinaf talebinden feragat ettiğini bildirdiği anlaşılmıştır.
Davaya son veren taraf işlemleri olan feragat, kabul ve sulh, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 307 ilâ 315. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Tasarruf ilkesinin bir sonucu olarak davaya son veren taraf işlemleri hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Bir başka ifade ile taraflar davayı kabul ederek ya da davadan feragat ederek veya sulh sözleşmesi yaparak yargılamanın her aşamasında ve hatta kanun yollarında herhangi bir hükme gerek kalmaksızın davayı sona erdirebilirler. Ancak bu işlemler vekil tarafından yapılacaksa vekilin vekâletnamesinde özel yetkinin bulunması gerekir (HMK m. 74).
Davadan feragat, davayı kabul ve sulh, içerikleri itibariyle birer maddi hukuk işlemi olmakla birlikte, yapılış şekli itibariyle birer usulü işlemdir. Bu nedenle söz konusu işlemler bir taraftan maddi hukuk anlamında uygulama imkânı bulan iradeyi bozan hâllere dayanılarak iptal edilebilirken, diğer taraftan kesin hüküm gibi sonuç doğurmaktadır.
Davadan feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir (HMK m.307). Davadan feragat eden davacı, bununla dava dilekçesinin talep sonucu bölümünde istemiş olduğu haktan kısmen veya tamamen vazgeçer. Feragat, davayı kesin olarak sonuçlandıran bir hukuki işlem olup, yapıldığı anda kesin hükmün sonuçlarını doğurur.
Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise, davacı tarafından ibraz edilen 19/06/2025 tarihli dilekçe ile davadan ve istinaf talebinden feragat edildiğinin bildirildiği, HMK'nın 310.m. gereğince karar kesinleşinceye kadar davadan feragat mümkün olduğundan ve dairemizce henüz davacının istinaf sebepleri esastan incelenip karara bağlanmadığından, davacının davadan feragat beyanı nazara alınarak ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince yeniden karar verilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)Davacının istinaftan feragat beyanı nazara alınarak istinaf talebine ilişkin dilekçesinin REDDİNE,
1-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
2-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
B)Davacının davadan feragat beyanı nazara alınarak, Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/05/2025 tarih ... Esas ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
C) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1.b.2 maddesi gereğince davacı talebi ile ilgili YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
1-Davanın FERAGAT nedeniyle REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40 TL harçtan, peşin alınan 6.899,96 TL harcın mahsubu ile fazla yatırıldığı anlaşılan 6.284,56 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı taraf vekalet ücreti talep etmediğinden davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333 ve HMKGAT'nin 5/1. maddeleri gereğince yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep edildiğinde yatıran tarafa iadesine,
D) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4.maddesi gereğince kararın dairemiz tarafından tebliğe çıkarılmasına,
E) Kararın temyiz edilmeden kesinleşmesi halinde dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda verilen kararın HMK'nın 361/1 maddesi gereğince taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Dairemize, temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesine veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile temyiz kanun yoluna başvurma talebinde bulunulabileceğine 25/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
\t\t\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
...