T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 16/05/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 21/03/2022
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 16/05/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, Davalı banka tarafından müvekkiline kullandırılan ... tarihli 78.000,00 TL limitli çiftçi kredisi ile müvekkilinin traktör kredisi kullandığını ve satın aldığı traktörün de bu kredi kapsamında davalı lehine rehin edildiği, bu kredi sebebiyle davalı bankanın müvekkiline 56.800,00 TL kredi kullandırdığını, kullandırılan krediye karşılık müvekkili tarafından ... tarihinde 10.000,00 TL, ... tarihinde 14.300,00 TL, ... tarihinde 3.000,00 TL olmak üzere toplam 27.300,00 TL ödeme yapıldığı, davalı bankanın bakiye 29.500,00 TL alacak için genel icra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden 70.617,57 TL alacak için taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine giriştikten sonra bu takibe yapılan itiraz üzerine takibin durduğunu, bu kez davalının Antalya Banka Alacakları İcra D.nin ... esas sayılı dosyası üzerinden 58.649,28 TL diğer asıl alacak 69.496,91 TL diğer asıl alacak ve 2.932,47 TL diğer asıl alacak açıklaması ile toplam 131.078,66 TL alacak için takibe giriştiğini ve bu takibin süresinde itiraz edilmediği için kesinleştiğini; Oysa müvekkilinin asıl borcunun taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla girişilen takipte talep edilmesi ve bu takibe yapılan itirazın iptali için Antalya 3. Asliye Tic. Mah. nin... esas sayılı dosyası üzerinden dava açılmasına rağmen ve başka da borcu olmadığı halde girişilen toplam 131.078,66.-TL lik dava konusu takipten dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline ve tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, Davacı borçlunun müvekkili bankaya verdiği rehin miktarının, toplam borcunu karşılayamayacağı için iş bu dava konusu genel haciz yolu ile takibe girişildiğini ve girişilen takipte tahsilde tekerrür olmama kaydının gösterildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; \" Hükme esas alınan ve aynı alacağın ilk takip konusu edildiği rehnin paraya çevrilmesi yolu ile girişilen takipte davalının davacıdan talep edebileceği alacak miktarı hem dosyamıza sunulan bilirkişi raporu hem de bu konuda verilen ve henüz kesinleşme şerhi olmayan Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Karar sayılı dosyası itibarıyla 67.947,33 TL dir. Bu miktarın aynı alacak için bu kez Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün dava konusu ...Esas sayılı dosyasında ise, talep edilen toplam alacak miktarı 131.078,66 TL dir. Bu durumda davacının yaptığı ödemeler ve bilirkişi tarafından tespit edilen toplam borcuna göre 131.078,66– 67.947,33= 63.131,33 TL davalı tarafından davacıdan fazla talep edildiği anlaşılmaktadır. Davacının talebi ise, 131.078,66 TL olduğundan aşağıdaki gibi davanın kısmen kabulü\" şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin iki takip arasındaki işlemiş faizi dikkate almadığını, kararın hatalı olduğunu, yapılan hesaplamada sanki traktörün satımının yapılmış gibi hesaplama yapıldığını, bu nedenle bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, tehiri icra talebinde bulunduklarını, davanın reddine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Somut olayda, davalı tarafın aynı genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağa ilişkin olarak Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile 68.506,08 TL asıl alacak, 2.111,49 TL traktör kredi faizi olmak üzere toplam 70.611,57 TL üzerinden, 24/12/2018 tarihinde takip başlattığı, takibe itiraz üzerine Antalya 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı doyası üzerinden itirazın iptali davası açıldığı, mahkemece alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın 65.835,84 TL asıl alacak, 2.111,49 TL işlemiş faiz üzerinden kabulüne karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.
Eldeki dosyada ise; davalı tarafından bu defa Antalya Banka Alacakları İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasında 2.932,47 TL , 58.649,28 TL, 69.496,91 TL asıl alacak üzerinden 06/10/2020 tarihinde tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile takip başlatılması üzerine takip nedeni ile menfi tespit talep edildiği anlaşılmıştır.
Alınan ... tarihli bilirkişi raporuna göre; davacı ve davalı arasında 07.06.2016 tarihinde... nolu 78.000 TL limitli ticari nitelikli taşıt ve konut kredi sözleşmesi imzalandığı, yine 07.06.2016 tarihinde 100000 TL limitli ...nolu genel kredi sözleşmesi imzalandığı, ticari nitelikli taşıt ve konut kredi sözleşmesi sözleşmesi nedeni ile davalının kat tarihi itibari ile 63.306,57 TL asıl alacağı bulunduğu, 2.529, 27 TL tutarında ise masraf alacağı bulunduğu, yani takip tarihi itibari ile toplam 65.835,84 TL asıl alacağı ve 6.321,55 TL işlemiş faiz alacağı bulunduğu, davacının ise bu sözleşme için aracını davalıya rehin verdiği anlaşılmıştır.
Yani takibe konu edilen 58.649,28 TL alacak talebine ilişkin bilirkişi raporu ile davalı ile davacı arasında bir sözleşme bulunmadığı, davalının bu miktarda bir alacağı bulunmadığı tespit edilmiş, davalı taraf da bu hususta bilirkişi raporuna itirazda bulunmamıştır. Bu durumda bu kısım yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti kararı verilmelidir.
Takibe konu 69.496,91 TL' nin ve 2.932,47 TL'nin ise ticari nitelikte taşıt ve konut kredi sözleşmesi ile verildiği, ve bu sözleşme uyarınca davacının davalıya aracını rehin verdiği, bu sözleşme uyarınca oluşan alacak için davalının önce taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapması ve rehin açığı belgesi alması gerekirken, bunu yapmadan haciz yoluyla takip yapamayacağı, takibin usulsüz olduğu ve davacının bu nedenle bu takipten ötürü borçlu bulunmadığı anlaşılmıştır.
Mahkemece ise, yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, takipte toplam alacak tutarının 131.078,66 TL olduğu, davacının 67.947,33 TL'lik tutar yönünden Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasında yargılama yapılarak bu kısım yönünden itirazın iptaline karar verildiği gerekçesi ile bu tutar mahsup edilerek davacının takip nedeni ile 63.131,33 TL lik kısımdan borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Söz konusu karara davacı istinaf isteminde bulunmamış, davalı istinaf isteminde bulunmuştur. Davalı istinaf dilekçesinde hesaplamanın hatalı olduğunu, mahkemenin işlemiş faizi dikkate almadığını savunmuş ise de; eldeki dosyanın bağlı olduğu takip dosyasında işlemiş faiz talebinin bulunmadığı, bilirkişi raporunun 58.649,28 TL tutarında asıl alacağın bulunmadığına yönelik hesaplama yönünden denetime açık bilimsel yöntem ve verilere uygun hazırlandığı, takipte tek alacağın ticari nitelikli taşıt ve konut kredi sözleşmesinden kaynaklandığı, bu sözleşme uyarınca ise davacı tarafından davalıya taşınır rehni verildiği, eldeki takibin rehin açığı belgesi alınmadan başlatıldığı anlaşıldığından aleyhe bozma yasağı da bulunduğu gözetilerek davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 8.953,98 TL nispi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 1.078,12 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.875,86 TL istinaf karar harcının davalı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,
3-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince dava değerinin 544.000,00 TL'nin altında olması nedeniyle kesin olarak karar verildi.
...