T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2023/416 Esas - 2024/906
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
\tT.C.
\t...
\t4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2023/416 Esas
KARAR NO\t: 2024/906
DAVA\t: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ\t: 09/06/2023
KARAR TARİHİ\t: 25/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 30/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ\t:
İDDİA VE İSTEK \t\t:
Davacı vekili.... ..... .... sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili davalı .... ..... .... ’nden 22.09.2021 tarih ,
2021/17 sayılı kararı ile 32 no’lu üye olarak kabul edildiğini ve 21.09.2021 tarihinde 1 (bir) pay
satın aldığını, üzerine düşen tüm yükümlülüklerini de zamanında yerine getirdiğini, müvekkilinin üyeliğinin B (4+1 taksitli)
Tipi Üye olarak sınıflandırılmış olduğunu, davalı kooperatifin 21.05.2023 tarihinde gerçekleştirilen genel kurul toplantısına ait davetin kendilerine 26.04.2023 tarihinde posta yoluyla tebliğ edilmiş olduğunu, ayrıca
12.05.2023 tarihinde kısa bir mail ile de hatırlatma yapıldığını, 21.05.2023 tarihli genel kurul toplantısında alınan 3 no’lu gündem kararının (a) bendinde ;A (4+1 Peşin) ve C (2+1 Peşin) tipi üyelerin peşin ödemeleri olması nedeniyle bu üyelerden ek
bir ödeme alınmamasına,
B (4+1 taksitli) tipi üyelerin mevcut ödeme planlarına göre ödemelerini yapmalarına;
Ayrıca piyasa koşulları ve inşaat maliyetlerindeki yüksek orandaki artış nedeniyle mevcut ödeme
planlarına ek olarak 1.660.000,00-TL (birmilyonaltıyüzaltmışbin) alınmasına, oy çokluğu ile karar alındığı belirtilmesine rağmen oy çokluğunun nasıl sağlandığı ise toplantı tutanağında yer almamış
olduğunu, müvekkilinin B (4+1 Taksitli) Tipi üyelerinden olduğunu, toplantıda diğer bazı tip üyelerle
birlikte müvekkilin pay sahipliği olan B (4+1 taksitli) tipi üyelere 1.660.000,00-TL ek ödeme
getirildiğini, toplantı esnasında müvekkilinin itirazlarda bulunmasına ve oylamada karşı oy kullanmasına rağmen muhalefet
şerhinin talep etmesine ve bakanlık temsilcisine de bildirimde bulunmasına rağmen
muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmediğini, muhalefeti tutanağa geçirilmeksizin bakanlık temsilcisinin toplantıdan ayrıldığını, kendisi hakkında şikayetlerine istinaden ... C.Başsavcılığı'nın 2023/130811 sor. sayılı dosyasında soruşturma başlatıldığını, iptalini talep ettikleri genel kurul toplantısındaki 3-a bendindeki kararın ortakların şahsi sorumluluğunu ağırlaştıran bir karar olduğu gibi aynı
zamanda ek ödeme yükümü olduğunu, bu kararın 3/4 çoğunlukla (87*3/4=65,25) yani 66 ortağın oyuyla
alınması gerektiği halde kanundaki karar yeter sayısına uyularak alınmadığını beyanla 21.05.2023 tarihli Genel Kurul Toplantısında (24.05.2023 tarihli toplantı sonuç raporu) alınan
3 no’lu kararın a bendinin hukuka, kanuna ve kooperatif ana sözleşmesine aykırı olması sebebiyle iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; kooperatif genel kurul kararının iptali davası açılması için, toplantıda hazır bulunup da
kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade
edilmeyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan
veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara
katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri, Yönetim Kurulu, kararların yerine getirilmesi Yönetim
Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri kanuna,
anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine
dava açabileceklerini, Kooperatifler Kanunu m. 53’te sayılan şartlar gerçekleşmeksizin huzurdaki
davanın açılmış olduğunu, 21.05.2023 tarihli kooperatif genel kurul toplantısına iki Bakanlık temsilcisinin katıldığını,
davacının ise dava dilekçesinde bir temsilciden bahsetmiş olduğunu, Bakanlık temsilcilerinin görevini
yerine getirmemiş olma durumunun düşünülemeyeceğini,
son zamanlarda ülkemizdeki aşırı enflasyon sebebiyle paranın alım gücü düşmüş, inşaat
maliyetlerinde aşırı artış meydana gelmesi nedeniyle müvekkili kooperatifin inşaatı sürdürebilmek ve
ortaklarını ev sahibi yapabilmek için zorunlu olarak Genel Kurulca ortaklar tarafından yeni ödeme kararı
alınmış olduğunu, iptali istenen kararın karar yeter sayısı ile alınmadığı iddiasının kabul edilemez olduğunu, bu
kararın kooperatif inşaatlarının yapımını temin için alınmış bir karar olup yerleşik içtihatlar gereğince ek ödeme yükümü
niteliğinde olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER\t:
-Kooperatif Olağan Gene Kurul toplantı Tutanağı
-... Ticaret Sicil Müdürlüğü müzekkere yanıtı
-Bilirkişi heyeti asıl ve ek raporları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE\t:
Dava, kooperatif genel kararının iptali istemine ilişkindir.
Davacının dava konusu genel kurul toplantısında muhalefetinin tutanağa talep etmesine rağmen geçirilmediği ve bu konuda toplantıda görevli bakanlık temsilcisinin de görevini yerine getirmediği yönündeki iddiasına dayalı şikayeti üzerine başlatılan ... C.Başsavcılığı'nın 2023/130811 sor. sayılı dosyasının örneği celp edilerek incelenmiş, yapılan soruşturma sonucunda 15/11/2023 tarih, 2023/144010 karar sayılı KYOK kararı ile şikayet edilen Bakanlık temsilcisinin mevzuata aykırı bir eylemine rastlanmadığından, genel ve soyut nitelikte bulunan müşteki vekilinin iddiaları ile ilgili olarak suçlamaya dair dilekçenin, 4483 Sayılı Kanunun 4/Son maddesi uyarınca işleme konulmamasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu genel kurul toplantısına ait toplantı tutanağı ile hazirun cetveli ... Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden temin edilerek incelenmiştir.
Davacı tanığı Alper Güven huzurda alınan yeminli beyanında özetle; davacının eş olduğunu, eşinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, dava konusu genel kurula birlikte katıldıklarını, kooperatif yönetiminin üyelere ek ödeme yüklenmesi için genel kurul kararı alacaklarını belirttiğini, bu konunun görüşülmesi sırasında eşinin red oyu verdiğini, ayrıca söz alarak kooperatifler kanunu ve ana sözleşmeye aykırı olduğunu belirttiğini, muhalefet şerhinin bakanlık temsilcisine ve kooperatif yönetim kurulu üyesine taleplerini iletmesine rağmen tutanağa yansıtılmadığını ifade etmiştir.
Dosyamızda dava konusu genel kurul kararının ek ödeme niteliğinde olup olmadığı ve iptal koşullarının oluşup-oluşmadığı konusunda SMMM ve kooperatif mevzuatı alanında nitelikli hesaplama konusunda bilirkişilerinden oluşturulan bilirkişi heyetinden asıl ve ek rapor alınmıştır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 52/1. maddesi, \"Ortakların şahsi sorumluluklarının ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümleri ihdası hakkında alınacak kararlar için bütün ortakların 3/4'ünün rızası gereklidir.\" hükmünü,
31/1. maddesi, \"Anasözleşme, ortakları ek ödemelerle yükümlendirebilir. Ancak, ek ödemelerin yalnız bilanço açıklarını kapatmada kullanılması şarttır. Ek ödeme yükleme sınırsız olabileceği gibi belirli miktarlarla veya iş hacmi ile veya paylarla orantılı olarak sınırlandırılabilir.\" hükmünü içermektedir.
Bilanço açığının kapanması veya ortağın kişisel sorumluluğunun artırılması halinde ek ödemeden söz edilebilir. Bu bağlamda, aidatların artırılması, tapu alınması için bazı giderlerin alınması, gecikme faizi, konutların yapımının hızlandırılması için ek aidat, çevre ve bahçe düzenlemesine yönelik alınan kararlar ek ödeme niteliğinde değildir. Bu gibi hallerde ağırlaştırılmış karar yeter sayısına gerek yoktur. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 06.04.2015 tarih ve 2278 E., 2303 K., 05.07.2012 tarih ve 3297 E., 4652 K.,Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 27.10.2009 2008/1237 E., 2009/11038 K., 05.11.2007 tarih ve 2006/11109 E., 2007/13776 K. Sayılı ilamları aynı yöndedir.)
Öte yandan, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 53. m. uyarınca; genel kurul toplantısında alınan kararların,yasaya,anasözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırı olması durumunda,toplantıda bulunan ortaklar alınan kararlara muhalif kalarak, keyfiyeti tutanağa geçirdikten sonra kararın iptali için dava açabilir.Ancak,emredici kurallara aykırılık halinde genel kurul kararları mutlak butlanla batıl olacağından, bu halde iptalleri için açılacak davalarda muhalefet şerhini yazdırma koşulu aranmaz. Mutlak butlan ile batıl olan kararlar baştan beri hükümsüz olan, sonradan geçerlilik olanağı bulunmayan, emredici kurallara, kamu düzenine veya ahlaka, adaba aykırı yahut konusu olanaksız kararlardır. İptali kabil kararlar ise, daha çok ortakların menfaatlerine ilişkin düzenlemelere aykırılık teşkil eden; yorumlayıcı ve şekil kurallarının ihlal edildiği kararlardır ve iptal edilinceye kadar geçerli bir kararın hüküm ve sonuçlarını doğururlar.
Bu bilgiler ve değinilen yasal düzenlemeler çerçevesinde kanunun emredici hükümlerine aykırı olarak toplantı yeter sayısı oluşmadan alınan kararlar yok hükmünde olup taraflar'ca açıkça ileri sürülmemiş olsa dahi kararların yok hükmünde olduğu hakim tarafından re’sen nazara alınacaktır. Bu kararlar bakımından dava açan üyenin genel kurula katılmış olması, karşı oy kullanması ve karara karşı muhalefet şerhinin tutanağa yazdırılmasına ilişkin koşulların aranmayacağı, yok hükmünde olan kararların baştan itibaren hukuk aleminde varlık kazanmayacağı kabul edilmektedir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 13.12.2018 tarih ve 2016/6131 Esas, 2018/5820 Karar, yine 03.10.2017 tarih ve 2015/7915 Esas, 2015/2501 Karar sayılı kararları da bu yöndedir.)
Bu bilgiler ışığında yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ise; dava konusu kooperatif genel kurul toplantısında alınan ve davacının dava dilekçesinde sehven 3-a gündem kararı olarak belirttiği 4-a bent no'lu gündem kararında B tipi (4+1 taksitli) ödemeli ortak statüsünde olan davacı yönünden de hukuken sonuç doğurmak üzere kooperatif inşaatlarının artan maliyetlerinin finansmanına yönelik olarak ek mali yükümlülük öngörüldüğü, genel kurul toplantı tutanağının incelenmesinde toplantıda davalı kooperatifin ortaklar listesinde kayıtlı 87 ortağının 37'sinin asaleten ve 14'ünün ise; vekaleten olmak üzere toplam 51 üyenin toplantıda hazır bulunduğu tespit edilmekle toplantı nisabının mevcut olduğu, ancak dava konusu 4-a maddesinin yapılan oylaması sonucunda isim ve sayıları ile birlikte hangi üyelerin kabul, hangilerinin red oyu verdiği ve çekimser üye oyu mevcut olup-olmadığının belirtilmeyerek kararlarda kaç üyenin red oyu verdiğinin isimleri ile birlikte yazılması gerekirken, soyut bir ifade ile \"oy çokluğu\" ile karar alındığının belirtildiği, ancak toplantı sırasında üyelerin toplantı salonunu terk etmiş olabilecekleri gözönünde bulundurularak, oy çokluğu şeklinde alınan kararlarda kabul-ret ve çekimser oyların ayrı ayrı belirtilmesinde zorunluluk bulunduğu olguları birlikte gözetildiğinde; dava konusu genel kurul kararının 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun toplantı yeter sayısına ilişkin 45. maddesi ile karar yeter sayısına ilişkin 51. maddesindeki hükümlerine aykırılık teşkil etmesi sebebiyle mutlak butlan ile batıl ile geçersiz oldukları sonucuna varılmıştır. (emsal nitelikte Yargıtay 6.H.D. Başkanlığı'nın 24.06.2024 tarih, 2023/1626E., 2024/2239K.ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 23.H.D. Başkanlığı'nın 23/10/2024 tarih, 2020/312 E., 2024/1403 K. sayılı ilamları)
Açıklanan gerekçelerle; davanın kabulüne, her ne kadar dava dilekçesinde iptal istemine konu kararı sehven 3-a gündem kararı olarak belirtilmiş ve Mahkememiz'ce maddi hata sonucunda kısa kararda 3-a maddesi olarak belirtilmiş ise de; bu hususun gerekçeli kararın hüküm fıkrasında re'sen 4-a m. olarak tashihine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; Davalı kooperatifin dava konusu 21/05/2023 tarihli olağan genel kurul toplantısında alınan 4 no'lu gündem kararının (a) bendinin İPTALİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 427,60-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70-TL harcın davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvurma ve 179,90-TL peşin harç olmak üzere toplam 359,90-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince maktu 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Bu dava kapsamında davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 2.553,25-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/12/2024
\t\t
YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:
\t\t1-Posta ve davetiye gideri\t: 553,25-TL
\t\t2-Bilirkişi ücreti\t:+ 2.000,00-TL
\t\tTOPLAM\t\t: 2.553,25-TL