T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/8
KARAR NO: 2025/936
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 01/08/2024
NUMARASI: 2024/224 E. - 2024/682 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle mahkemenin görevsizliğine dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ve davalının eşi ... arasında 23.08.2017 tarihli sözleşme imzalandığını, 23.08.2017 tarihli sözleşmede '' ... San. Tic. Ltd. Şti.’nin yapmış olduğu tüm harcamalar ortaklardan ... tarafından yapıldığı, şirket ortağı ... ve garantör ... gayri kabili rücu olarak üzere kabul, beyan ve taahhüt ederler. Bu yapılan harcamanın tamamı 450.000 TL’dir. 450.000 TL bu harcama tamamen zarar olup, zararın 250.000 TL’sinin yarısı olan 125.000 TL (36.000 USD) Garantör ... tarafından ...’a ödenecektir.'' maddesi bulunduğunu, taraflar arasında borç ikrarını içeren bu sözleşme yapılmasına ve aradan uzun zaman geçmesine rağmen davalının müvekkiline olan borcunu ödemediğini, bunun üzerine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini, ileri sürerek, itirazın iptaline ve %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; davacının dava dilekçesinde müvekkili ve eşi ile 23.08.2017 tarihinde sözleşme imzalandığını bu sözleşme gereğince müvekkilinin kendisine borçlu olduğunu iddia ettiğini, davacının bu yöndeki iddialarının gerçek dışı olduğu, davacının hiçbir iddiasını kabul etmemekle birlikte alacak iddiasının zamanşımına uğradığı, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının 23.08.2017 tarihli sözleşmeye dayanarak müvekkili adına icra takibi başlattığını, yapmış oldukları itirazları üzerine iş bu davayı açtığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının iddia ettiği sözleşmesinde müvekkilinin kendisine borçlu olduğuna ilişkin herhangi bir taahhüt bulunmamakla beraber sözleşmeye ek bu minvalde bir belge de bulunmadığını, söz konusu sözleşme ve içeriğini kabul etmemekle birlikte davacının dayanak gösterdiği sözleşmede müvekkilinin herhangi bir borç ödeme hususunda bir taahhüt vermediğini, sonuç olarak davacının haksız ve dayanaksız iddialarına karşı öncelikle sözleşme incelendiğinde, müvekkili tarafından sözleşmenin herhangi bir kısmında, davacıya borcu olduğuna ilişkin herhangi bir taahhüt, beyan ya da ibarenin de sözleşmede yer almadığını, davacının dayanak gösterdiği sözleşme şartları davacı lehine düzenlenmiş olup hukuken geçerli olması iyiniyet ve dürüstlük kurallarına aykırılık teşkil edeceğinin, davacının iddia etmiş olduğu sözleşme ve içeriğini kabul etmemekle birlikte davacının iş bu davada dayanak gösterdiği sözleşme bir garanti sözleşmesi niteliğinde olduğu iddia edilmekte olup söz konusu sözleşme kanunun aramış olduğu şartları taşımadığı için geçerli olmadığını, bu yönüyle de söz konusu sözleşmeden kaynaklı olarak müvekkilinden alacak talebinde bulunulmasının hukuka aykırı olduğunu, davada dayanak gösterilen sözleşmede bahsedilen kabul beyanlarının hukuken geçerli olmadığını, tek taraflı müvekkili aleyhine düzenlenmiş olan sözleşmenin müvekkili açısından bağlayıcı olmadığının, söz konusu sözleşmede şirket alacak ve zararından müvekkilinin sorumlu olduğunun tespiti ve müvekkiline bu yönde aleyhe bir sorumluluk yüklenmesi haksız işlem şartı olduğunu, bağlayıcı olmayan bir sözleşmeye dayanarak açılan bu davada davacının tamamen haksız kazanç sağlamaka amacıyla iş bu davayı açtığını, davacının kötüniyetli olduğunu savunarak, davanın reddine ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"... Dava, sözleşmeye dayalı alacak sebebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd. maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, dava şartı olması sebebiyle davanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir. Mahkememizce görev husus öncelikli olarak incelenmiştir. Burada Ticaret mahkemelerinin görevi ile ilgili bilgi vermekte fayda bulunmaktadır. Ticari dava ve ticari iş birbirinden farklı iki ayrı kavramdır. Her ticari dava ticari iş olmakla birlikte, her ticari iş ticari dava olmamaktadır. TTK' nun 5(1) maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine aittir. Dolayısıyla ticari iş kapsamında olmakla birlikte ticari dava sayılamayan durumlarda ticaret mahkemeleri görevli olmayacak, uyuşmazlığın niteliğine göre diğer mahkemelerin görev hususu değerlendirilecektir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için; uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden tacir ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, TTK da veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde bir düzenleme bulunması, diğer bir deyişle mutlak ticari dava olması gerekmektedir. Somut dosya bakımından; tarafların gerçek kişi tacir veya ticari işletme kayıtları bulunmadığı, bir şirketin yöneticisi veya ortağı olmalarının kendilerini tacir yapmadığı, davanın taraflarının ortağı oldukları şirketler değil bizzat kendileri oldukları, uyuşmazlığında Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde öngörülen mutlak ticari davalardan olmadığı, o halde olayda tarafların sıfatına ve davanın niteliğine göre nispi ya da mutlak nitelikteki bir ticari davanın söz konusu olmadığı kanaatine varıldığından mahkememizin davaya bakmakla görevli olmadığı ve uyuşmazlığın çözüm yerinin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" gerekçesiyle, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; iş bu davanın esasının kabul etmediklerini tekrarla ihtilaf konusu uyuşmazlık için görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, bu nedenle dosyanın görevli asliye ticaret mahkemesinde görülmesi için kararın kaldırılması gerektiğini, esas bakımından davacının haksız davasının reddi gerektiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davacının dava dışı şirket için yaptığı iddia olunan harcamaların 23.08.2017 tarihli sözleşme uyarınca davalıdan tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı vekilince dava dilekçesinde; davacı ile davalı ve davalının eşi arasında 23.08.2017 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmenin 2.maddesi uyarınca davacının dava dışı şirket için yaptığı harcamaların yarısı olan 36.000 USD'lik kısmından davalının sorumlu olduğu ileri sürülerek takip başlatılmış, itiraz üzerine eldeki dava açılmıştır. Dava dilekçesi ekinde yer alan 23.08.2017 tarihli sözleşmenin incelenmesinde; davacı, davalı ve dava dışı ... arasında imzalandığı, 2.maddesinde ''... san. Tic. Ltd. şti. nin yapmış olduğu tüm harcamalar ortaklarda ... tarafından yapıldığı, şirket ortağı ... ve garantör ... gayri kabululü rücu olmak üzere kabul beyan ve taahhüt ederler. Bu yapılan harcamanın tamamı 450.000 TL dir. 450 000 TL bu harcama tamamen zarar olup zararın 000 TL sinin yarısı olan 125 000 TL (36.000 usd) Garantör ... tarafından ...'a ödenecektir. Bunun haricinde 9500 TL yi de 5 ay sonra ödeyecektir.'' hükmünün yer aldığı, 3. maddesinde, davacının, ...'ün Pitech hisselerinin tamamını bedelsiz olarak devralacağı, diğer maddelerinde ise davalının davacıya ahşap taklidi ürün izosiyanit krizi geçene kadar polyol krizden sonra ise izosiyanat satışı yapacağı, davacının 2 yıl içinde ahşap taklidi ürün satışından eğer yukarıda bahsi geçen 250 00 TL'lik tutar içinde kar yaparsa (kardan kastedilen giderler çıkmadan önce ambalajda dahil yapılan brüt kardır) davalının bu parayı davacıya ödemeyeceği, davacının en azından bu 2 yıllık süre içinde tahta taklidi ürün kategorisinde nihai ürün üretmeyeceği, davacıya polyol 2000 Euro/ton'dan satılacağı yönünde hükümlere yer verildiği görülmektedir. Sözleşmede belirtilen ''... Sanayi Ticaret Limited Şirketi''ne ilişkin Ticaret Sicil Gazetesi internet sitesi üzerinden yapılan incelemede; adı geçen şirketin Gebze Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numaralı şirket olduğu, şirketin Ticaret Sicil Gazetesi'nin 17.02.2016 tarihli ilanına göre davacı ve dava dışı ... tarafından %50'şer paylı ortak olarak 10.02.2016 tarihinde kurulduğu, Ticaret Sicil Gazetesi'nin 09.10.2017 tarihli ilanına göre ise davacının diğer ortak ...'ün hisselerini 29.09.2017 tarihinde devraldığı ve şirketin tek ortaklı hale geldiği anlaşılmaktadır. Davacı ile dava dışı ...'ün sözleşmede adı geçen dava dışı ...Ticaret Limited Şirketi'nin ortakları olduğu, davacının, ...'ün davalının eşi olduğunu belirttiği, davacının sözleşmenin 2. maddesi uyarınca dava dışı bu şirket için yaptığını iddia ettiği harcamaların yarısının davalı yanca davacıya ödeneceğinin kararlaştırıldığı ileri sürülerek eldeki davanın açıldığı, dosya kapsamında davacının talep ettiği harcama bedellerinin dava dışı şirket için yapıldığının ve bunların hepsinin şirketin zararı olduğunun iddia edildiği, sözleşmede davacının, diğer ortağın hisselerini devralacağının belirtildiği, ticaret sicil kayıtlarına göre bu şekilde devrin yapıldığı, limited şirketlerin TTK'da düzenlendiği, bu nedenle davanın TTK'nın 4-5 maddeleri kapsamında mutlak ticari dava olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, mahkemece görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuş, ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararının bu nedenle kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu görevsizlik karanının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu görevsizlik kararının kaldırılmasına, 2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Davalı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep hâlinde, ilk derece mahkemesince davalıya iadesine, 4-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince, esas hakkında verilecek karrada yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine dair; HMK'nın 353/1.a. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 29.05.2025 tarihinde oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.